장음표시 사용
51쪽
adimpleatur, poterit petere rem quam tradidit actione, quae dicitur conditio ob causam et . . Observandum ulterius est, si in venditione pretium dete minatum non esset in pecunia numerata, sed in alia specie non esset venditio, sed permutatio: Ulterius si ego trado Titio agrum& Titius dat mihi alterum agrum. & simul.cum eo mihi dumittit scuta ver. gr. centum, si inter nos actum fuit, quod sit venditio, erit venditio, si permutatio, erit permutatio, si autem nihil dictum sit inter partes, si dista scuta centum praevaluerint rei, quam mihi Titius dat, simul erit emptio, quia pecunia excedit agrum, quem Titius mihi dat. Si vero ager, quem Titius mihi dat erit pretii maioris, id est prevalebit in valore scuta ex. gr. centum quos Titius pro adiunctione solvit mihi, erit permutatio 3 , quando vero ager& adiunctio pecuniae aequales sunt, seu aequatione contractus soluta, in dubio dicitur permutatio ). In permutatione si sequatur evictio, datur permutanti r gressus contra rem suam etiam penes tertium existenteni s . De Iiire permissa est, ubi non fuerit expresse prohibita. &prohibita esse videtur si agatur de bonis fidei cominita subiectis Q. Florentiae impetranda est ex Rescripto Principis, & vocatur subrogatio. Non ammittit Ius praelationis, seu prothomi se 7 . t rZ dec. I 73. num. I 6. Bieb Dc. 2 o. u. 28. 2 I mo-Ia in Lege Aristo f. de donat. 3 Fagunez. de iust. 9 contra'.
Retractus non habet locum in permutatione, Pistorien. Retractus diei 3 o. Mai I 699. eor. Lizetarrini impres apud Pam. Ne t. sec. 283. O in Pistorien. Retractus diei 3 o. Augusti I 12.eor. Clampelii. Statutum concedens retractum in cuiuscumque generis contractibus, nunquam in eo comprehensa remanet permutatio, Corrodin. de iur. praelat. qu. Ic . num. I a. De Luc. de servit. dis.
Permutans sustinens evictionein non solum contra rem Per
52쪽
mutatam, sed etiam contra bona alterius permutantis potest redire, O Rot. nostr in dee. ab Audit. Conti eouectis dee. 3I. num. 23. O 24. electionem debitori. evictionis concessit ibidem Deciscor. Finetti, sed contra sunt qui asserunt electionem spectare illi, qui evictionem tulit, & praecipue Arias de Mesa uariar resti
postrema opinio magis consona videtur dispositioni, Text. in L. n. in Coae de rer. permut. Evim re permutata datur regressus ad bona loco illius tradita, Pistorsen. Domorum diei 18. Maii i68s ere. Marini. Nullus est contractus permutationis ob enormissimam laesionem bessem excedentem, Senen. nullis. Contractus diei xo. Martii II 4. cor. Paliavicino . Etiam permutanti competit remedium, Leg. 2 cod. de re scinae ustodit eadem Senen. et de . Rot. Florent: sub n. 49. eor ani
Prilauit tuo, in Florentina Naliis. Permutationis Thomam de Fabrinis eum Atiis Bariolamet de Bartolomeis.
Monita pro Neoterieis Tabellionibus. OPrimum erit ad vitanda iurgia, quod Notarius priusquam
huiusmodi instrumenta conficiat, interroget contrahentes, quid facere intelligant, & velint praecipue illum, qui solvit una cum re sua aliquam pecuniae quantitatem pro adiunctione, seu aequalitate constituenda, an res ita excedat in valore suo pecu. nias praedictas, vel si pecuniae sint maioris quantitatis quam sit valor dictae rei, nam primo casu conficeret contractum permutationis, secundo emptionis &c. eo quia non attenduntur verba Notarii dicentis permutationem esse, si in essectu constet esse venditionem, De Luc. de regalib. dis. 49. num. s. Gabella.
Ex praescriptis in Stat. Gabeli. Rubr. Is . ,, ibi ,, Di qua lun-m que haratio di Beni immobili, si deva pagar la Gabella, a u
di compra, e vendita in Da derio paramento s' intendino m-- cet tuati Padri. madri, figli , figlie, nimii, e ni pote di figlim maschi,. e non di figlip sem mine, ed ancora s' intendino e ttuati fratello, o fratelli, ovvorci sorelle carnali, Zio, edm Avolo paterno dei Beni. e Possessioni loro dic. m viden. Grroud de Gabul. cap. II. m. c.
53쪽
. DE VERBORUM OBLIGATIONIBUS. T IT. XVI.
Coontra tres, qui verbis perficitur, dieitur stipulatio, stilice
verborum Conceptio, qua quis interrogatus an fit quid facturus apte interroganti rasponclita dicitur verborum obligatio, quia non solum consensu, sed certis, & solemnibus verbis contrahitur. In omnibus sere contractibus occurrit verba adhibere verum ea ad substantiam non pertinent, nisi in stipulatione. Ad constitutionem stipulationis erit stipulatuis, ac promittentis necessaria responsio. ut ver. gri decem mihi dsre spondes spondeo; haec tamen poterit quibasCumque verbis concipi cum omnis fuerit sublata solemnitas. Qui interrogat dici tui proprie stipulari, qui vero respondet promittere, aut spondere. Sunt tamen etiam hodie aliquae stipulationis solemnitates, r. ut ambo conrra .hentes verbis animi sensum patefaciant x. ut Promittens congrue respondeat absque notabili intervallo, atque animo contrahendi obligationem verbalem 3. ut constet de causa propter. quam stupulatio interponitur, nam adtio ex stipulatu si causa careat eliditur coli exceptione Utili stipulatione contracta promitar sive suo, sive alieno Domine remanet obligatus. Effectus stipulationis varii sunt secundum rerum, & personarum varietatem, ac contrahentium V
luntatem; quia si res in stipulationem deducta.fuerit certa, ce ii conditione, si incerta, ex stipulatu actione promi r obligabitur, nisi fuerit apposita conditio actionem suspendens: Conditio sane potest esse, & abesse, & si adsit suspendit actum usque ad eventum. Animadvertendum tamen est, quod diversa est dandi, ac faciendi stipulatio, nam qui dare promtiit statim ad dandum cogi poterit; qui vero Lacere si non adimpleuerit, cogitur ad interesse, di poenam solvendam si fuerit adiecta.
Repetendo ea, quae passim alibi diximus incidenter. eertum est, quod ad terminos Iuris Communis stipulatio favore tertii facta. valida est si stipulantis aliquid intersit, verum secundum Statuti nostri prescriptum, valida , ac plenissime efficax. est stipulatio etiam savore absentis facta absque ulla necessitate mandatixati habitione, aut rationum cessione, Litamen: Mandati diei I TiIulii I764. cor. trib. Iudici . Paula Philippo Boldigiani, Antonio Fram
54쪽
Francisco Pellegrini , ct Antonis M. Montordi Relat. Vigore Stai uti Florentini Rubr. 33 lib. a. queri potest alteri per alterum etiam ignoranti obligatio, actio, dominium, possessio. & quodlibet Ius
ex quovis contractu, quod etiam procedit favore infantium , q i-hus acquiritur absque alia acceptatione stipulante ipsa Lege pro illis Maraa Vot. pisan. s. num. 39. et seqq. Bartot coss. 8. π6. Bovsini disi. Io . num. 2 s. et 26 Magon. de . III. n. a. Cc Teg. disc. I 77. num. s4. Rot. nostr. in Florent. Legitimae de fereses bellis diei a. Septembris i 688. eor. Farsetti num. I 23 In Contractibus tamen onerosis, seu mixtis ex onere, & lucro conclusio non obtinet.
Stipulatio est contractus nominatus, quia habet speciale nomen argum. Text. in Leg. I. 1ers. adeo Τ. de pactis idemque est Contractus stipulationis, & verborum obligatio, ac ideo potius a Verbis , quam a cora sensu denominatur, quia ad substantiam eiu sidem ultra consensum. certa quaedam verborum forma, seu solemnitas exigitur, scilicet ut praecedat interrogatio, & sequatur responsio, qua deficiente, licet adsit consensus, non tamensi putatio contrahitur Leg. i. in princ. g. eod. Usus stipulationum Iure civili maximus est unde ne quis putet hanc conventionis speciem frustra inductam esse. α Quotiescumque cnim, quod in multis caucs est opus, sine re ac literis obligationcm constitui volumus, necessu est ad obligandum Promistbrem stipulationem
adhibere : nimirum Loges Romanae ex nuda Conventione neminem obligari voluerunt, ne qlialecumque promissiim, & sermo saepe inconsultus, magis quam ex voluntate proficiscens, Decessitate Iuris promittentem illigaret; sed excogitata est Conventio certo modo, & forma concipienda , quam deliberati ani-'mi certum signum esse voluerunt, ex qua certo Iure adlio com- Peteret quam conventionem stipulationem dixerunt Vin n. ad hunc rit. in proem. num 4. In iis etiam calthus in quibus pactum a sque interrogationis, ac responsionis solemnitate, essicacem parit actionem , qui alibi enumerati sunt; stipulationis tamen vocabulum adhuc in Foro usurpatur . .
Quibustumque verbis stipulatio contrahitur ni odo sint apta, ct Congrua ad interrogationem, atque interrogatio responsionein Praecedat; mens enim potius, & intellectum, quam verba consideranda sunt, Leg. cum virum C. de sdeicommissis, nec linguarum diversitas stipulationem vitiat, ut si quis latina interroget, alte ditalice respondeat, dummodo contrahentes, se inviccm intelligant, Vol per se, vel per interpretem, inimi. in I. hae re in
55쪽
Notandum pro ut in Textu, quod omnis stipulatio, aut pura est, aut sub conditione, aut in diem; quo spectat ad conditionum naturam, & obligationem in diem, & quid sibi velint
verba ta venire diem α Et cedere diem in satis opportuniori loco actum est; nunc Vero quaerendum superest an qui promisit absque diei adiectione possit statim adstringi, & respondetur, quod
non statim creditor, cum sacco Paratus venire debet, sed miseri rationis gratia modicam debitori concedendam esse ad solvendum dilationem Iudicis arbitrio decernendam, secundum locorum, & personarum varietatem, Vinn. in comment. ad s. Omnis
stipulatis h. t. m m. I. ibique Oluot. num. 3. et A.
Ulterius multum scite interest, quod aliquando quis promittit, aliquid facere is ut Romam ire in Folliam sodere ra nam facta haec in obligatione esse intelliguntur , ita ut faciendo promissor liberetur, & peti nunquam possunt, sed id solum quod interest si facta non fuerint, neque id statim , sed cum transierit tempus, quo promissum poterit fieri; At si factum quod in
conventionem deductum est in rei alicuius praestatione Consistat L. sve ad dationem, domini ive, aut Iuris alicuius translationem ordinetur, id magis pro datione, quam pro facto habendum est, argum. in I. i instit. b, t. Vinu in β. 7. h. t num. 3. Monetur insuper in s. non flum 7. instit. b. t. quod Optimum erit Pinnam adiicere ne quantitas stipulationis incerta sit m Nam stipulatio faciendi incerta est, quae incertitudo Cum non levia habeat incommoda, quo pacto ea incommoda vitari possint, utile Imperatori visum est hic ita monere; dicitur incemta quantitas stipulationis, id est quia, quod interest incertum est, duplici ratione; Prior incertitudo est circa quod a nobis abest, quodque lucrari potuimus; Secundo ratione probationis: neque enim facile probatu est habuisse nos aliquid, & propterces lationem , aut factum promissoris amisisse. circa poenam hanc altera inter practicos exurgit difficultas, si haec duplum excedere possit, e X quadam tamen aequitate canonica, quae etiam ita Tribunalibus laicalibus recepta est , has poenas conventionaleS exigi ncm posse ultra quod interesse existimari posset i , quamvis tamen super hoc non desint multae limitationes, quas usus ac studium audientes nostros docebit. Verum pro coronide addendum superest , scilicet quod quando praetendatur aliquem quidquam promitisse, nec appareat
de interrogatione praecedente, an praesumatur stipulationem contractam osse, & dicendum videtur si verbum proseratur a Notarici in instrumento intelligi de stipulatione, secus si a teste.
56쪽
Jieet enim is dicat aliquem promitisse, non ponit interrogatum
De Transactione. OUoniam supradictis contractibus quodammodo cohaerere videtur transactio , ideo nonnulla de ea verba facere non prietermittimus α Transactio est de re dubia, & lite incerta non m gratuita pactio, sed aliquo dato, Vci retento, vel promisso ta i). Dicitur re dubia, quia super clara transigi nequit. Ex il-Ia ergo definitione Promanat, quod tria requiruntur ad illius
Ρrimo quod fiat super re dubia, nec immaginaria 2 . Secundo quod fiat dato, vel retento, vel remisso aliquo 3 . Tertio quod hona fides interveniat non dGlus Verus, vel praesuinptus . Quarto res dubia dicitur i. quando super ea introductu in fuit Iudicium, vel mora iis, quae indecisa pendet et . quando lis de facto extra Iudicium mota fuisset per relistentiam adversarii; 3. denique si adesset aliquis timor, vel periculum futurae litis, nec refert utrum lis sit iniusta , vel iusta dummodo absit calumnia. Haec omnia tamen procedunt quando iis, vel eius timor est vere probabilis s , non enim creditur assertioni partium transgentium. Qui vero quaestiones omnes super haemateria dispunctas velit introspicere adeat 6 . Celebris est in Foro Thoriea in Leg. si diverse Coae de transact. cum qua concordat Gaetus in Leg. ubi pactam Cod eod. in quibus disponitur, quod quicumque transactionem impugnat, debet ante omnia restituere quod in vim eius accepit, vel saltem integram quantitatem offerre, de qua vide 7 .
o Leg. i. st . de tranfactionib. Leg. 2. et Leg. transactio Cod. d. 2 Florent. Legati multiplici, et maioratus diei p. Iunii 17o9. r. Farferti, Conti, e Bellures 3 Leg. Transigere 38. Os eod. Leg. r. f. su. ad Sen. Conf. Treb. L. Db pretexta necierum C. de trans sy Λ1erlin. dee. 49o. n. 7. 6 Urceol. ac Valerou. de trans. aliosque ibi allegatos Ureeotis truns D. 89. Ahimar. de nun rub.
57쪽
Transectio facta a Tutore ad vitandas pupillorum lites, &in eorum beneficium valet etiam sine Iudicis decreto, nec poΩ sunt pupilli faeti puberes intentare actionem contra suos Tutores, eum de ipsorum in dicta transactione constet utilitate, L hurnen. Transactionis I 3. Septembris I 7 9. cor. Sol dant. Lesionis probatio in transactione reputatur impossibilis ratio . ne dubii litis eventus cuius aestimatio magni est ponderis apud aliquosi Moutis Politiavi Fideicommisse diei 29. Aprilis r 72 i. cor Gauula Vasti Piscinini . et Avionis Calderoi Relat. et Plorentina Transact. diei 26. Iuvii I762. cor. Tellueci. Monita pro Neotericis Tabellionibus . Notarius caveat in primordio instrumenti Transactionis, cIaram .
exactamque facti narrationem, & omnium actoruin sustantialium secutorum inter partes, & det dubio litis eventu explanare,&quod si ad vitandas expensas,& sumptus; verum si partes sint astines, vel agnati, optimum erit id exprimere, quia istae omnes plerumque sunt causae impulsivae. At si transactio versetur super aliquo contractu, testamento, sententia, ex quibus orta et Set in Iudicio, vel extra contentio inter Parios, necessarium videtur exprimi in transectione, quod partes devenerunt ad huius oui actum inspectis, intellectis, & cognitis instrumentis, scripturis &c. Super quibus fietrans actio pro ut Partes expreste se declaraverunt, & asseruerunt adfirmantes medio eorum iuramento accepto formiter &c. Plenam, & persectam de praedictis notitiam habere, atque habuisse. Hanc cautelam praebet, Gallerat. de renunciatian. centur.
Notetur insuper, quod quando transactio fieret inter personas imperitas, S literas ignorantes , Pro cautela Notarius de instrumento conficiendo rogatus, debet interrogare contrahet res an requisierint informationem ab aliquo perito de continentia , ct virtute verborum, de quibus in Testamento, seu &e. &scribere in dicio instrumento eosdem certioratos fuisse, & verba Testamenti, seu &c. filii se ab eodem cxplicata. Plenior tamen cautela esset, si dicta instruimenta . scripturae &c. super quiabus transactio fit in actu a Notario partibus prauentibus legere
58쪽
tur, exprimendo eadem coram Partibus, & Testibus perlecta fuisse. Observationes. Notandum, quod transactio facta super sententia iam orta, quae retractari non posset, & in causa inappellabili non valeret Solus timor litis suturae lassicit ad subitinendam transacti nem, intellige tamen, quod debeat esse revera de lite probabili
non autem dolose conficta Meriis. De. 69o. n. 7. Transactio est species alienationis, quare prohibitus alienare prohibetur transigere, Gratian. discept. Dr. cap. 7 6. n. 26. et cap. 846. Fer tot. Ur es. de traUact. qu. 2 3. igitur si agatur de minore, vel muliere transigente Iudicis Decretum interveniat necesse est De consuetudine Italiae transectio licita est super quocumque crimine, etiam adulterii, & raptus, nec ullam inducit conseisionem delicti Caὐali. resu. crithin. cas 7 . et cas. 24s. Transactio super alimentis ex Testamento debitis, vel Codicillo, vel donatimne causa mortis, vel causa implendae conditi nis non valet absque decreto Iudicis, & causae cognitione, nisi esset utilis alimentario, vel firmata Iuramento, vel nisi de alimentis praeteritis ageretur, Leg. cum bi Τ. de transact. et Leg. de alim. Od. eod. Grat. discept- fur. cap. 237. num. 47. cap, 63 s. num. 3. Menoch. de uriitr. cv. I7.. per tot. Valet tamen transactio super alimentis praeteritis etiam abnquo iud1cis auctoritate, Leg. de Himeus is 8. Coae eod. Clariis cou- ἔνου 2o a. uum. 3 s. quod procedit si agatur de alimentis debitis extra ultimam voluntatem, dict. Leg. eam hi I plene δ. de tram suct. Urceol. dict. qu. q9Sciendum insuper quod transactio facta super alimentis non extenditur ad habitationem, & vestiarium , maxime si ista fuerunt specialiter relicta, dict. Leg. cum hi g. qui transigit Urceol. Heu quas, q9, Traia factio facta a Tutore super rebus pupilli regulariter non valet. Leg. Lucius Titius 46. I. Tutoribus st. de administi . et periculo tutor. Montan. de tutorib. cap. 33. uum. 239. Menoch. de arbitria cas. I. uum. I.
Transactio super Iurepatronatu aliquo dato, vel promisso inter laicos, & personas Ecclesiasticas tamquam simoniaca non
subustit; inter autem compatronos Circa voces, & modum Praesentandi valida est, Garlin. controv. io7. num. 83. B cb. dec. 382.
Urces. de transact. qu. 27. Itemque patet quod si de , & super
59쪽
Leelesia , vel prebenda sit inter aliquos controversia ad quem ipsorum de Iure pertineat ex collatione habita , vel provisione a 1 ummo Pontifice, vel Episcopo inter eos, fieri non potest aliqua transactio, quia est res spiritualis, licet pollit fieri quaedam gratuita compotitio si tantum de Iure dominii, vel proprietatis ipsius Ecelesiae inter duos Episcopos, vel Abbates controversa esset, uir que contendente Ius suae Ecclesiae, Enges. iv Ius Canonic. lib. i. rit 36. de transa num. q. Sciendum postremo est, quod transactio est contractus innominatus, qui accipitur in genere, & Congruit cuicumqne conventioni, & in specie per quam a lite receditur, Urceol. de tram fag qu. 3 et seqq. Lot. par. 18. να. dec. 7I4. uum. II. N. seqq.& videtur esse 1tricti iuris, quia estensionem, vel restrictionem non patitur, sed refertur tantum ad exprosta Lot. Ioc. cit. Ere. 777. Num. . et seqq.
Transactio, quae non potest valere in vina transactionis, si si iurata sustinetur saltem in vim pacti, & non potest rescindi,
52. et seqq. Classulae eme plerumque apponi solem in huiusmodi Instrumentis. Dest Clausula quaedam specialis desumpta, ex Grat. discept.
for. c P. 767. num. 68. et Cepol cautes. 12 o. ubi, & quando extendatur ad omnia, Merlin. deo. II. per tot. applicanda ta
men circumstantiis, & ad seriein contractus ineundi, & haec est videlicet. m. N. N. secit transactionem, renunciationemque totius lim iis, causae, actionis, istantiae, processus, quorumcumque Iu-α rium, dominii, obligationis, & exceptionum omnium, & tam α de Iure principaliter intentato, & incidenter cum omnibus α connexiS, & annexis &c. reali, & personali iudicio , & de Iiim re futuro fundato, tam Iure presenti, quam si sit principalem de futuro, cum finali exitu controversae, cum Pacto de non m adeundo Iudicem, de non agendo, neque alia faciendo, quaem infringere, seu retardare, & impedire possent Praesentem tran-m factionem renunciando omnibus auxiliis, exceptionibus, ac Prim vilegiis a Iure tum Communi, tum Municipali introductis, re-α scriptis impetratis, ac impetrandis, sententiis latis, & ferendis
60쪽
α probationibus factis, & faciendis, dilationibus quibusicumquem exceptioribus peremptoriis, S declinatoriis Iudicii, terminis tanum legalibus, quam iudicialibus, ita ut ullo numquam Iure succur-m ratur, neque per remedium restitutionis in integrum aut aliud ta benelicium commune , sive speciali, omni excluso exercitio, to-α loque Iure renuncianti, ac transigenti &C. Competente, velm com Petituro e . Omnem,& quamcumque actionem elidendo, itari quod nulla instantia de futuro proponi, aut suscitari possit. Clausula α Uiss. & inspectis α denotat, quod de forma su stantiali huiusmodi, contractus sit videre, & inspicere, precipue si agatur de ultinia voluntate, Leg. de his θ' de transct ubi Glos
Meritu. dec. s12. num l. quia sine inspectione, & examine nulla esset. Ahograd. coris Io . num. 6i et 62. lib. 2. Cessat tamen dispositio dictae Legis stante scientia transigentium, quia ilici dicitur inspicere, qui scit Merlin. dec. 126. per tot. Rot. par. 2.
Clausula is cessionis. & constituti m Debet apponi in transa -ctione si fiat adsignatio, vel relaxactio rei immohilis, & potest apporai Clausula renunciaraonis dimidiae, seu ultra dimidiam iuxtae adlignationis, traditionis &C Clausula α sub poena qua, & quae Sc. m Valet in transactione exigenda in casu in observantiae , Leg. pacto conuento, et Leg. sequenti x S. i 6. F. de transa'. Haec Clausula explicanda videtur sic sub poena, qua, & quae &c. & rato manente pacto αAd rei intelligentiam pone cassum quod transactio sit vestita traditione , si ille qui recipit traditum , non adimpleat , & recuset
stare transadtioni, possit contra eum agi ad utrumque, veluti ad repetendam rem traditam, & poenam , & ad observandam tran- sectionem , reguleriter dicendum esset non procedere, Leg. cum
proponas Coae de transact. et Leg. qui sidem j eos Sed haec regula fallit i. si per pactum firmatum sit utrumque peti posse, quia dictum est in rato manente pacto, ut in dicta Leg. qui sidem, et
Leg. cum proponast, a. quando transactio est iuramento vallata, L. si quis maior 4 r. cod. eod. 3. quando prima actio fuit per a Cee-
Ptilationem sublata, ut in Leg. ubi pactum o. et ibi Gloss. οὐ