Iurisprudentiae civilis elementa iuxta Institutionum imperialium ordinem una cum quamplurimis practicis observationibus & monitis ex decisionibus praecipue nostrorum tribunalium depromptis, & clausularum explicatione ad formularii Florentini ornatum

발행: 1778년

분량: 506페이지

출처: archive.org

분류: 상속법

331쪽

Cambium aliud simplex, eontinuans aliud dicitur, simplex est cum quis in Platea, vel in Nundinis pecuniam ad Cambium

accipiens in Nundinis, vel Platea, ubi conventa fuit solutio, Cam-hium estinguit, nec illud ultra progreditur; Continuans vero, seu Cambium , O Reeambium vulgo talia ricors Florentiae per i Mariorelli. Casereg. disc. 27. sub n. ss. ct disc. I 9. n. I 3. vel Reeambia illud est quod non desinit ut simplex, sed ultra pri greditur, quamvis ut simplex sit extinguendum; hoc tamen discrimine quod simplex pecuniis propriis, aut corresponsalis extingui debet, Continuans vero per novum Cambium , vel ex pacto, vel Contrahentium ordine creditum extinctum remanet, Debitor enim eiusque Corresponsalis sciens in Feriis, vel Platea in loco destinatae solutionis pecunia carere ad Creditoris corresponsilem, cui Cambialis debiti exactio directa fuit recursum habet, ita novi Cambii medio solvat, atque per novum Cambium praecedens ex xtinguat, unde hac nova Cambii creatione eontinuans emcitur . Ut ad effectum reduci queat duae in Platea requiruntur Personae, a tera cui ordo Et venai m la Tratia is sit a Debitore directus; altera, cui a Creditore debiti exactio, vulgo is la rimessa is dire.cta, & hae Rec ambium eonstituunt, eamdem Cambit Hypothe-Gam, anterioritatemque induens, vidend. Addo ad disc. 26. Casa reg. de commere. ad n. 8. se seqq. ex auctorit. Rot. par. II. rec. dec. 27ε. per tot & praesertim n. 6. 7. 8. & quamvis Anathocismus, id est solutio interesse sit illicitus, ae etiam Iure Civili re Probatus in Cambiis, tamen non est Anathocismus. Scaecia de Comb. g. 6. gloss. I. sub num. 81. ubi rationem adsignat quid sit Cambium dii colla ricorsa is explicat laudat. Moesus cap.

Itemque notandum specialem Cambii Litteram a Cambii sub santia disterre, illa squidem est simplex ordo, seu Mandatum Scribentissalicui Mereatori, seu Corresponsali directum de solvendo Praesentatori summam in ipsis expressam ad ipsius Scruhentis rationem ponendam: hoc autem mandatum, seu littera est regulariter pro solvendo, nee scribentem, aut litterae Da torem liberat, nisi sequuta eam recipienti solutione; idemqu: diecoctio aeceptantis litteram Scribentis damno non recipientis

cedere debet. . . l . 3 i i l .' L.

332쪽

3r I De Cambiis Maritimis, seu de Nautico Faenore.

f. VIII. FRequens est apud Theologos & Canonistas de materia Usura

rum disserentes nautici foenoris pertractatio , quae exordium quodammodo sumit de Iure Canonico a cap Naviganti ro. de Uuris is Foenus istud Nauticum, est illa Conventio, quae mutuantim pro periculo pecuniae ultra Mare vehendae, tribuit facultatem is recipiendi a Mutuata rio aliquid ultra sortem . & parum ab asiam securatione differt. Hoc genus Commercii quamvis Iure Civili permittatur nomine Nautici Foenoris, ut toto tit. Τ U. O C. de Nautie. F vir. vel Cambii Maritimi, ut in Leg. Foenerator 6. Τ eod. tit. attamen de Iure Canonico ex dict. casis. Naviganti usurarium

censetur.

Quamplures tamen Theologi , & Canoni stae huius G11ρ; actus validitatem admittunt, & praesertim Lup. in comment. ad sext. in eap. sis. de usuris f. q. vers ; sed pro resolui. Ador. Inssit. Mora

Sed inter eos discrimen est in assignanda natura huius Con tractus; aliqui enim eum substantiari aiunt in mutuo, cum one re periculi Navis r ut ex M. Decis Urceol. Alii vero in vim sponsionis valere contendunt, quos refert Card. De Luc. de credit. disc. III. m. s. Nonnulli binum esse Contractum decernunt, nempe societatis, vel potius participationis inter dantem, & accipientem suis per Navi Sc. secundo ad Contractum venditionis lucrorum. ex negociatione praedicta percipiendorum, quam facit Cambista pro taxato interesse Cambit eum Cambiatario. De Luc. de Uur. dis.

3. vid. Casaret. de commerc. disi. 61. n. 22.

Postremi hoc Cambium Maritimum in trinum Contractum,c de quo seorsim agemus resolvi debere sentiunt. Peri in dict.

tractat. par. 3. cap. Io. vers ridiaco dunque, quidquid sit de istis opinionibus, quas ad trutinam reducit Casareg. de Commerc. disc. 14. per tot. O disc. 62. num. 23. ad rem facit Cγriac. controv. 368. n. I9. adfirmans quod Mercator mutuando aliquam summam

333쪽

alie ut Mereatori, potest convenire cum debitore, ut pro lucrosperato. quod ipse Poterat retrahere ex propria pecunia in negociis implicanda, aliquid sibi ultra seriem restituatur: Lup. iucv Νaviganii n. 3O. de usur. Neque omittendum Pro coronide videtur ex auctoritate plurimor. DD. quod Mutuans simpliciter Mercatori pro emendis Merci-hus per Mare deserendis, nil aliud gerens in animo, potest postea. tuta conscientia sub certo Pretio in se suscipere periculum, & Merces assecurare, nec facit usuram , cum dicantur duci Contractus separati. mutui scilicet,& aissecurationis. ccp. M. de Uur. Gratian disiept. Dr. cap. s89. Per tot. Rot. par. I . recent. dec. 74. n. 13.is. &. haec pro generali saltem regula dicta sint satis, plura enim cupiens, ex allatia Auctoribus ad satietatem poterit percipere .

bici pecunia in casu Navis felicis adventus cum interesse convento a Mutuatario est restituenda ante Navis periculum . ita assecuratione nonnisi Navis periculo, sive sinistro convento erit assecuratio solvenda. Hisce praemissis, dicimus ex traditis per DD. in quod Asiecuratio est Conventio quaedam, qua mediantem aliquis in tartunium alterius in se suscipit, pretio periculi ac- cepto in Certant more solito inter se DD. an sit Locatio, &Concluetio, sive Fideiussio, pro solutione tamen quaestionis huiusmodi dicendum videtur, quod sit Contractus innominatuS, T gulanduς secundum naturam illius Contractus ., cui magis i a simia Iatur Emptioni, & venditioni similem dicit Scaecis I. I. qu. 1

sub num. t 29. ex Cafareg. de commerc. disi. r. n. a. est Contractus emptionis periculi, & honae fidei. Roc par. iv rec. decis373. π I. qua de re sustinetur pro ea parte, qua valent mercessi de Mercibus agatur: Casiareg. dict di c. n. ss. & est frequens in Civitatibus Mnitimis, & inter Maritimos Mercatores, atque a Legibus approbatus stante susceptione periculi, Leg. cum propanas C. de Naut. faenor. Leg. si periculi f. eod. Alex. in L a Titiauum. 3. f. de verbori oblig. Leg. decem p MI Quamvis plerumque Anec uratio usuueuiat in Negociis in ritimis, & inter Maritimos Mercatores, potest etiam fieri inter

334쪽

2 - γ

alias personas, & non solum a tertio, qui nullum habeat in te resse in Contractu principali, sed etiam inrer ipsbsmet foetos.& Contrahentes principales, & non tantum in diversis contractibus, verum etiam in eodem Contractu, tam expresse, quam tacite, implicite, & sequi Valenter. Sabril. resu T. n. s. cap. IIo. n. 43. Rot par. I . ree. dec. 74. n l6. Ieqq. & extra res Maritimas, ac etiam super vitam hominis Scaecia de Commere. I a Gog. 4. O f 4. Glus. unic. n. 3r. O 32. Huiusnodi Contractus ad sui validitatem quinque requirit

requisita. Primo ut detur aequalitas inter pretium, S perieulum. Secundo ut quaerens Assecurationem , non obliget assecurantem ad alium Contractum versa vice seeum faciendum . Tertio ut petens Assecurationem moneat Assecurantem de omnibus periculis illi cognitis. Quarto ut res assecuranda VeIe existat pro Ut asseritur, & non mutetur. Quinto ut res non sit certa, sed periculo exposita ad tradita per Ararium ivstis. myrat par. 3. Iib. r. cap. 18. Soto de iustit 9 iur. IV. 6. qu. 7 art. r. Salon de contrare assecurat. avr. 2. conci 2. & passim alii communiter scienentes, alias de aequo, & permisso fieret iniquum. De Sponsionum Contractu, vulgo α Scommesse α.

um a Iuristis de Assecuratione, & Mercatura pertractanti bus interdum agatur promiscue de sponsionibus, ob similitudinem quamdam inter hos Contractus intercedentem, ut ex Ca-firreg. de commerc. disi. 34. n. I s. ubi quando Alsecuratio in vim Sponsionis substineatur, Mattia de commere. qu I. g. r. De Iuc. de donat. disc. 3o. de I fur. disi. 36. ubi quando sint Iicitae, &passim alibi, propterea ad nostrae pertractationis complementum de hac materia agere opportunum duximus. Praemittimus, quod Sponsionis Contractus dicitur quando stipulatur certa summa in casu cuiuscumque sinistri successiiri ex. gr. super Mercibus, & non estimatione, & valore Mercium, & in hoc differt ab Asseeuratione Cafareg. dia trare disi. V. n. 9. Sponsio est m Contractus, per quem Spondentes sibi aliquid vi mutuo promittunt in aliquem eventum incertum, futurum .m vel praeteritum e & idem est quam ludus , unde valet Argumen tum a ludo ad Sponsiones, & e converso. Scaceia de commerc.

335쪽

Talis tu ius licitus est, Leg. Solent enim a. f. V. δε AIM I D. O aleator. quia uterque Spondentium periculo, ac krtunae easui se exponit. dummodo iniustitia abiit, di agatur de ludo. seu sponsione a Lege non prohibita, quia dubius fortunae eveniatus Contractus illicitos non facit. Clar. receptar. sentent. s. sidus,vier . quaero etiam, cui adstipulantur omnes Tneologi. Ut hie Contractus iustus sit necesse est, ut res de qua agitur in eodem sensu ab utroque ex Contrahentium accipiatur; Ut res sit incerta utrique Contrahenti. Antiaue Theolog. mo aI sit. de sponsiouibus, ct ludo. Verum iuxta Motupropri diei 4. Ianuarii a 7 6. Sponsionis cuiusvis generis, Pro quavi. causa , & Pro quavis quantitatEpecuniae, vel rei sunt invalidae, licet depositae fuisset illai pecunia, .aut res . vel quaevis cautio adhibita ,& quod lutum, fuerit Sponsioreis nomine quovi S tempore repeti potest; qui vero contra hune Motupr. fecerit, afflictiva etiam poena arbitrio Iudicis assici potest,. praesertim si in Sponsione fraus, aut cleceptio intervenerit. D Triso Contractu . I. XI. niam irarum irerumque in supersorum materiarum Pe tractatione de trino Contractu facta fuerit mentio, nunσ.ad rem breviter de eo nonnulla disquirimus, quamvis aptior aedes cum doe Contractiti societatis egimus huic tribuenda v

Aeretiar.

Si de hoc ageretur theoreticα, seu in abstracto, illicitum , reprobatumque dicendum ellet ex Constitutione Sissi T. P. M. edit. diei et s. Octobris is 86. ut ex Buliario Laertia me, ubiui de Numa Ciυ. Rom. in nova. Colucti tom. a. quae sic incipie in Detestabilis

avaritiae ingluvies m- da qua Leotardus de usuris cap. 2- n z. At Mum in praxi redeptum sit tam apud Iuristas, quam, apud Theologos licite iniri posse, S vesteν tu summ veri . societas, gu. 3.

bius. ωή. 3 r. n. 6ι Δiusdem- substantiales qualitates. naturam di explanabim Us. Contra inis Triplex, seu, Trinus ille est e, qtio pecuniam iam Qcietate conserens paciscitur cum altero secto , ue quidquiam contigeris,. sibi sua Brs inrogra reddatur cum certo luet P.

sed minore eo, quod probabiliter sperare potuissed ατ dicitur

336쪽

triplex, quia in eo tres Contractus, sive sermaliter, sive virtu liter contineri constat: ex istis primus est Contractus societatis: seeundus est Assecurationis sortis, pro qua ceditur socio maior Pars lucri, seu, ut verius dicam spes maioris tueri; tertius est venditio lucri maioris sperati, incerti pro certor Licitum omnino esse hunc Contractum aperte demonstratur, nam Contractus societatis licitus est, si unus ponat pecuniam, alter industriam, nam est pactum societatis, vel conductionis operis Contractus pariter Asseeurationis licitus est, nam sicut potest aliquis meuniam tertio traditam asseeurare, recepto Pretio, ut sit salva Domino, ita potest hoc facere ipsemet socius: demum assecurationis certi Iucri licitus est, quia est Contractus venditionis lucri incerti maioris sperati, pro certo precio minore; haec opinio procedit indistincte, sive fiant simul isti tres Contractus, sive ex intervallo. ut probat Castro Palao par. 6. tit. de ius. eammul. diis. 8. puncta s. n. 3. imo non est necesse quod expresse fiant, & distincte. sed lassicit quod contrahentex implicite per unicum Contractum illos celebrare intendant, Bonden. colluci. 3I n. s. ubi ponit formulam horum Contractuum factorum per modum unius, scili tis consero centum in societatem, ut solvas mihi quinque, veleti sex annuatim, salvo tamen capitali modo licito, vel eo modo is quo dicunt DD contrahi posse. Illud tamen certum est quod Assecuratio capitaIis debet ha here recompensationein talem. ut aequivaleat periculo, quod in se suscipit Assecurans, iuxta ea quae supra tradita fuere, cum de assecuratione egimus, quas rursus in medium afferre superfluum putamus; observandum tamen est ad tradita per De Luc. de uor disic. a. n. a. quod in controversiis circa hanc rem continetentibus sola clinicultas est facti, an scilicet maior fructus, seu utititas rei traditae, quae recipienti dimittitur, adaequet, nec ne periculum Assecurationis, ct quomodo possit cognosci quod lucrum relax tum Asse curanti, sit aequivalens, & proportionatum tradit Bou

suit de pecunia inteIgendum est etiam de

animalibus, qui dantur, ad soccidam:

nimata, de quot exsu ag e De LM. de Ure. ZMe. a. quare an,

Tra m η' iis involvane, non distinguendo Contra

337쪽

3 in .

eus, nam quemadmodum periculum de iure est locatoris, ita transferatur in Conductorem, quae alteratio ubi agitur de locatione animalium, vel aliarum rerum usualium , quorum preti uni Prompte haber, potest de facili eorrumpit Contractum illuni in mutuum interpretati m transmutando, eumque reddendo usurarium, ita ut sub illo usura palliata lateat. Vidend. Sabeli. rest II. per tu. ubi firmat quod capitale possit assecurari in societati-hus animalium, & explicat quomodo intelligenda sit Bulla Sixti V. decidendo, quod haec secietas fieri possit virtute triplicis, vel etiam simplicis Contractus, ut videre est apud eumdem. Et quod Locatio & Conductio trinum Contractum continenslieite iniri possit, & quomodo docet De Lue. de Uur. dis. 2.per tot.

Ex Antoine Theolog. morat tit. de Contractibus haec habemus iis Benedictus XI U. in tractatu de Synodo dioeaesana lib. Io. cap. 7. hanc de Contractu trino quaestionem recensitis praxipuis ra-α tionum momentis, quae in utramque partem adducuntur, itam concludit. Apostolica Sedes contrariae opinioni , & si minus m congruere videatur Sixtinae constitutioni, nullam hactenus cen-α suram iniunxit &C. αExplicatio Clausularam, stuae sunt adhiberi in Litteris Cambii. O in Negoeiis Mercantilibus, quae ad elariorem materia explanationem Vernacula Iingua explicantur.

I. XII. CLausula α sopra di se o sopra di voi ta cloe a risico deli

istesso Accertante, o sa Trattario. De Lue. de eamb. disi. o. n. 4. Casaret. disi. 44. in addit. n. 6 3. tom. l. de commerc. Clausula m sopra di noi is ci pra i ' istesio che ordina, osa Ia Tratia per conto di un altro, da cui pol non venisse rim-horsato it Trattario , sara obbligato colui che ha ordinata laTratia. Surd. cons s 28. Casareg. dise. 62. Clausula is S. P. sopra protesto per metiere a Conto pro ducono l' essetio di tenere obbligato it Traente per il loro rim-horso . Rocca eap. 94. n. I 3. II. Samminiat. controd. 27. n. So.

338쪽

327. Clausula is ali' ordine S. P. α melle deite Leriere opera chelo Serivente in virtv di tal Clausula venendo a costituirsi finda principio debitore a favore di qualunque Tergo, in cui sestes rata la. sua Lettera, e tenuio indispensabit mente pagaria al Giratario. consorme in simili termini di Recapiti, o Cedole di p gare date da qualchod uno con la secolla di poterie tirare, e disporre con altri. Rouit. dec. I 3. per tot. Co regi Cambasia i u to cap. s n 7. 8. Clausula die per valuta avula α nelle Letiere di Cambio pro-va ii vero pagamento dei denaro. Cafaret. de commerc. disse.

Clausula α per lo star dei credere α s' intende che ii Mereante. ii quale imputa in debito dei Corresponsale scudi due me cento per la sua mercede colla deita Clausula sia Mallevadore. poiche mal si p resu me che egii abbia prestata la malle vadoria. se non viene apposta deita Clausula . Casaret. de taminere. disi.

I 16. num. S.

Clausula is voto per pleno α l' esticacia di questa Clausulanel Cambio Marittimo e che quantunque la Nave tornasse votait Capitano si1 tenuio a restitu ire la sorte con i frutti, mentroepero la Nave non abbia patito naufragio. Rot. post Urceia. de

transer deo. 66. n. 7. 8. Casureg. disc. 62. n. II.

Clausula ra per se, o Per conto di chi spetia in neli' ΑΩ- cura gione h valida quando si dimostra che lo perstine alle qualis petiano te Merci assicurate abbiano precedentemente dato ilmandato a procurare l' AssicuraZioni delle medesime, at contrario se non costi dei mandato. Cafaret. disc. I 63. N. 21. 23. e 26.

Delli Seroeehi cte. g. XIII. ALeunt modi iniqui, che si riducono, o at Cambio, o at Mutuo, o alle Compre, e Vendite, si fanno sotto mentito colore dei seguenti titoli Scrocchio, o con altro nome flocco, edin lingua Spagnuola Mochairas. Barrocchio, o Baroeso, ed in lingua Spagnuola Rarati as . Ritravolo, Civanda, Lecca fermo, Rabbo marto. Patio riseniito, Patra strangolatario, tuliare it collo alla drata . Lo Scrocchio consiste in vendere robe usate, come se lasse ro nuove, e farie fare a Posta, o in vendere Mercanetie disetto

339쪽

318se, e diffelli d esitarsi per te Ioro male qualita come se fucsero di tuita persegione, o sivvero Lo Scrocchio e una sorte di usura, ehe si commene in vendere, e eomprare MercanZie a credenra con patio che quelmede fimo che te vende subito te ricompri , ed immediatamente gli εhorsi ii denaro. Nella prima vendita ii pregro e disorbitante, perchh eccede sem pre di gran Iunga it supremo, e questo pin O meno in

ri vardo at tempo, che si se at pagamento . Nella seeonda quando e hi te compro Ie rivende a quelmedesimo, che glie l' avea vendute, ii pregro h sem pre minore deli' infimo, e di quello che elle si venderebbero ad altri secondo te male qualita loro. Il Sommo Ponte fice Innocenetio XI. con sua fialia dei H a. Marra I 679. condanno questo Contratio, e Ia proposigione, chovegliava aliora, cloe in Contractus Mohatra licitus est, etiam rem spectu eiusdem personae, & eum Contractu retrovenditionis is praevie inito eum intentione lucri. αIl Barrocchio h una sorte di usura simile allo Scrocchio,perchh in tuite Ie cose conviene con ego, suori che net pati di rivendere quelle Mercanale al medesimo dat quale si eran

Il Ritrangolo , o Retrangola, O Retrangolo h una sortodi usura, che si commette ici due modi . Il primo E quando un Mercante vende ad un Retravolatore, ehe cost sichiama it primo , che te compra per rivendere alcun MercanZie.a Crede Za per un tempo determinato at pagamen to, e dopo it Retrangolatore cerca di rivenderie ad uno Ch abbia bisogno di far denari, ii quale se te Mercanetie importano studi cinquecento si contenta averne 4oo. e si obbliga Pagarnus Oo. at Mercante, quando verra it tempo det pagamento: onduo ii Retrangolatore vende Ie Merca nate, quali per esser vendum te da principio at giusto preeteto, si rivendono Poco meno, Peressere anche di bucina qualit , ou vero da ii denaro lui per ri- tenerie appresso di se, e negoziarie attre volte per u medesim Verso; se egit is nel primo modo vi guadagna tutio quello chul' ita vendute sopra gli studi oo. e te sue senserie, e se ei saenet secondo te puO negoZiare tante volte, ehe se te pud ritrOvar me seneta che gli costino niente, ed aver avulo te sue senserie di sopra pila con danno sempre di quello che te ha ricorn prate da tui.

340쪽

II seeondo modo e quando si due Contra fit, che sono nel primo modo, uno della prima vendita , e l' altro delia rivendita vi se ri' aggiunge un altro, come serebbe , Un Seniale ha occasione di uno che lia bisogno di denari. quale gli ha derio cho glie ne provvegga in qualcho modo, eche si obhlighera a quanto oecorre , aliora it Sensale vedendo cheil Debitore e buono va alia volta di qualche Mercante, e da quello compra tante mercanrie, ehe possan fare ii fatio in nomoe proprio a CredenEa, a preZZo caro, Con patio che quando egit aura trovato uri altro Debitore, che ita idoneo, e si obblighi ai

pagare it preZEo di esse, che egit ne resti libero, ed ii Mercante deva riconoscere per suo debitore queli' altro: onde chiuisit partito, it Sensile te rivende at Debitor nuovo a uri preZZomaggiore di quello che egli l' aveva comprate, e mi lo se obiabligare a pagare ii Mercante, quale rende quel pregeto di pii, dei convenuto at henale a un preetZo assai pili vile, te quali egii Con altro guadagno rivende a qualcheduno per i contanti, αdel citratis di esse paga it secondo dat quale te avea comprate; onde considerato questo circuito, e la senserie, che si fanno pagare at poco ac reo Compratore, egit ne risente la sua rovina.

due modi. εIl primo e quando si vendono a ereden Ea Mobili, o Sem venti, e si alga ii pregZo un tergo pici det giusto, rimanendole deite robe o in tutio, o in parte appreta chi te aveva venclute, o in rivomlita , O in altro inodo , o rimangano parto

appressb di euo, e parte appresso di chi aveva traitato it nego-Eio, o sano da eta comprate. It secondo modo e quando si da parte roba a credenZa, di parte denari in presto, piu o meno deli' uno, e deli' altro. Ω- Condo che convengono i Contraenti fra di toro, o per via di Seniale: e dom questi due Contraiti per opera loro, o det Sen- sale se ne forma un Contratio solo di tutio denaro dato in contanti, o di mutuo satio gratis fino at tempo det pagamento, odi denaro dato a cambio, che e un Contratio pii, iniquo, edetestabile dei Contrario di mutuo con fruito. Let hucina mem in

SEARCH

MENU NAVIGATION