장음표시 사용
311쪽
Super quibus sonis post , vel non Census constitui.
. I. VII. IN superiori g. visum fuit de illis qui Census imponere possint, vel non, in presenti inquirendum videtur super quibus bonis nec ne Census constitui queat.
S. Pius V. in laudata Bulla quamplura exigit circa fundum Censui subiiciendum; primo quod sit immobilis, vel pro immobili habeatur; secundo quod cle sui natura fruinam serate tertio quod si certis finibus designatus: quarto quod sit liber, & alteri privato oneri non subiectus. inter Immobilia Loca Montium enumerantur, ergo super illis Censum eonstitui posse dicendum est, si tamen agatur de Locis non vacabilibus, & de quolibet alio iure perpetuo, in aliqua Civitate, vel Loco ex illante i) . t Dissicultas tamen oriri posset super Molendinis, inspecta earum specie , nam alii sunt , navium instar , super Fluminibus ambulantes, & isti Censui submitti non possunt; perpetuo alii solo inluerent, & super istis recte Census constituitur 23. Census insuper perpetuus constitui potest super alio Censu,
eo quia hic inter Immobilia recensetur, ut Communi voto sen-
Ex centies Laudata Bulla alia emergere potest dubietas, utrum scilicet, idem, & unus Census constitui possit super pluribus fundis, Cum fundus Censitus debeat esse certis finibus designatus : Pro resolutione huius quaestionis distinguendo respondendum est; Vel Census constituitur super fundo certo, suisque finibus designato, & universaliter super reliquis bonis constituentis; Vel imponitur super re certa, di limitata, adiecta hypotecadtiper omnibus honis imponentis. iPrimo casu Census nullus erit, cum non careat usurae la- έ Etenim tollitur hoc casu omne periculum rei emptae eidem EmPtori, nam semper in hoc systemate tutus esse potest, redditus salvum habere, & esset fere impossibile quod huiusmodi
Census per fundi peremptionem extingueretur Q. Secus autem dicendum est in secundo casu, & tenendum quod Census ut ibi
constitutus valeat , runc enim landi censiui locum obtinet res certa Imponentis, & suis finibus designata , reliqua autem bona non retinent partem fundi, sed remanent tantummodo obnoxia
312쪽
valide Census super pluribus sundis certis, & designatis cum eo rum certis Vocabulis, & Confinibus constitui possit 6 . Verum imponens Censum super re communi censetur elegisse in suam partem fundum Censitum ).
mibus conditionibus, O lactis Census poni debeat. f. VIII. CUM novissimam huic Contractui formam praescripserit S. Pius
V. videndum quomodo Census imponi debeat. Iam observat hin, fuit Censum imponendum esse sapor re Ce ea, nunc scindum pretium Census, quod vulgo sors principalis: dicitur, vere, & non ficte in pecunia numerata solvendum est. nam si pro parte lutum. fuerit in pecunia numerata se partim ita alia re, corruit Contractus: Pretium hoc solvi debet integrum.& iustum eoram. Testibus se quod si Notarius simpliciter assieraefuisse χlutum, non, exprimendo exbursatum fuisse in actu Instrita mentiis vel anici, in dubio praesuniendum est Censum futile legitime constitutum, quia semper interpretatio fieri debet proe viatando delicto i). Dubium tameta excitari posset quale sit iustum pretium, & respondendum quod illud aut a legitiino superiore declaratum suit, vel non;. Si fuerit declaratum, evanescit distia cultas, sin minus, vulari poterit, &. decerni laxi2 varietatem. circuinstantiarum 2 .
Prohibet insuper dicta Bulla pacisci quod a Debitore Cea-fus anticipatae solutione; fiant;. quoa st sponte Debitor anticipate luerit, id rite factum erit. Improbat Pontifex pactum quod ad casus fortuitos obligetuc
qui ex natur1 Contractus non tenetur; nam in hac materia proceditur ad normam regulae quod periculum, & commodum
rei venditae spectet ad Emptorem 3
Reprobatur quoque pactum, quo auferatur, aut restringatur
Debitori saeultra alienandi rem Ceasom. Certum tameta est quod
313쪽
si vendatur. onus solvendi Censum in Emptorem transfertur: Praescribitur tamen, quod si Debitor Census .censitum fundam vendere voluerit, debeat coeteris praeserre Census Creditorem, eique denunciare conditiones, quibus fundus sit vendendus, illumque per mensen1 expectare, & beneficium hoc Creditori competens eiusdem Haeredibus , & Successoribus quibuscumque
Menss Creditori praefixus ad deliberandum an emere velit
rem censitam est tempus continuum, nota utile, quia non assi-
.gnatur ad aliquid faciendum in iudicio; Tempus enim utile conias deratur respectu iudicii, illud tamen Creditori legitime impediato non currit ) Ulterius observandum est, quod verbum venditio , seu vendere , de quo supra, comprehendit Omnem Contractum onerosum, non autem Iucrativum, vel per ultimam v
Iuntatem; etenim in lucrativis non est necessaria dilatio, quae datur Creditori in casibus de quibus supra . Non sunt admittenda pacta, quae ad interesse Iueri cessantis, vel damni emergentis, vel ad alias poenas morosum Debitorem obstringant. Quod tamen limitatur quando Creditor pactus fuerit quod Debitor in casu morae teneatur ad illud interesse, ad quod
teneretur de Iure Communi. Prohibet etiam S. Pontifex ne ex pensionibus Census non solutis, seu etiam QIvendis in posterum novus Census creetur. aut super eadem re, aut super quacumque alia, tam favore D mini Census. quam cuiuscumque. Nul Iius roboris pronunciat Pacta continentia solutionem cinerum es eum pertinere, ad quem alias de iure natura Contr
ctus non spectarent. & prosequendo iubet, quod si fundus Ce situs pereat in totum, vel infructuosus evadat, Census quoquci pereat; Si vero dictus landus pereat in parte, vel infructuosus reddatur, Census quoqua proportionabiliter pereat, & hic animadorti volumus, quod infructuosus non dicitur landus, qui Consueros pro duobus, aut pluribus annis nullos fructus ferat, sed qui omnino ad fructus serendos impar evasit &c. Continet quoque laudata Bulla, quod possit a debitore redimi,& extingui ad sui sibitum, pro eodem pretio, quo fuit emptus, non obstante quacumque praescriptione, vel pacto, dc quod Debitor Census volens illud redimere debeat hoc denunciare Creditori, per himestrem ante quod dicitur disdictam facere qui creditor poterit possea Debitorem, etiam invitum ad Censum intra annum redimendum cogere, di fata disdicta se
314쪽
3 oa Vetita sunt quoque pacta extra castis supra expositos quae
statuant pretium Census repeti posse a debitore invito. Proloquendo declarat Ρontifex poenas ab eodem statutas in casibus contra ventionis, firmando Conrractus Censirales praeter formam praescriptam initos usurarios esse, & ita Contrahentesta rariorum poenis amigi debere, quodque Fiscus acquirat ipso facto omnia, quae contra Bullae formam tacite, vel expresse data vel remissa fuerint. Postremo iubet Ponti sex pretium semel Censui constitutum augeri non posse, vel minui quacumque de causa, nec unquam Census Emptorem diverso pretio, seu saltem maiori vendere posse. 1 Menoch. de praesumpt. lib. 3. praesia.. n. 6. Cenc. qtras. St.
usque ad 8. 3 tot. rit. f. de perie. et commor rei venae DD. in cap. sciscitamur de rescriptis s) Leotarae de usur. qu. 68 n. 9. De LM. de cens disi. 3I. n. g. et disc. 7s. n. 6. Gob. cous 33. n. 24. Notae ad hune l. VIII.
Quamvis supra dimim fuerit quod Contractus Census famis
absque interventu pecuniae numeratae nullus sit, attamen sciendum est quod D. Pius V. in eius declaratione super hanc materiam , incipiente di Etsi Apostolica Sedes m pronunciat etiam sine pecunia aliquando constitui posse Censum, ut ex causa assignandae dotis, adeoque certum est, quod ex dicta causa ac etiam causa donationis creari possit absque pecunia: Mans cons 2o7. tom. 3. DL 746. et 7s8. Constat insuper ex dicta declaratione posse loco pretii consignari Cedulam Banchariam. Oportune quaeritur an Emptor fundi non habens pecuniam , possit emere Censum, vel aliud onus super re empta imponere favore Venditoris, & decernitur quod posset id facere, si in Instrumento appareret de integra solutione, quae postea illico enset restituta emptori fundi pro pretio Census, quem imponeret: Cenc. de cens quaest. 4. num. 2I. Gratian. discept. Dr. cv. s. 8 per tot. Observandum quoque est quod Dominus Census, landum Censitum emens potest Compensare Pretium Census cum pretio fundi sibi venditi. Etsi generalis regula sit quod impositor Census nequeat eompelli ad illum redimendum, addendo nunc aliqua superius dictis, regula non procedit quando Dominus Consus inopinate reperit landum aliis anterioribus vinculis obnoxium, potestque
315쪽
3a 3 tune cogere Venditorem ad redimendum, dummodo probet an teriores obligationes absorbere totum valorem fundi Censiti, Cene.
u. 3. Mans cons. 3I9. ram. 4. potestque eo Casu sortem petere. una cum fructibus loco damnorum, prius Vero tenetur excutere
fundum Censitum; Procedit quoque haec limitatio quando ex
parte Venditoris non fuerunt adimpleta pacta conventa. Cenc. De. eit. ubi fuse multas tradit limitationes hoc articulo, & quid observandum in causa Graduatoria, Salgad. in labyr. credit. par.
I. cap. is. quid in casu Retractus par. I. cv. s. qu. 2. art. s.
Primo per redemptionem, si Videlicet Debitor Census pre. tium Creditori. restituat; secundo si pereat fundus in totum, vel in parte, observata tamen proportione, de qua supra actum fuit& excepto casu, quo culpa Debitoris fundus pereat, tunc enim Creditor sortem principalem repetere potest tanquam purum
creditum si . Extingititur suoque Census, evicto fundo censito sa), datur tamen Creditori actio ad damna, & interesse si fundum evictioni obnoxium fuisse ignoraverit 3 , si vero suturam Evictionem
sciebat non poterit uti dicta actione, quia tunc Census transit in purum creditum pecuniarium , eX quo seclusa casa morae,
Opportune hic observandum remanet licitum esse pactum, quod si Census extinguatur , pretium reinvestiatur in stabilibus pro assecuranda puta dote &c. qua de re in casu extinctionis, debitor Census curare debet quod reinvestiatur ad formam pacti, alias Census non diceretur extinctus cs . Census denique potest
extingui etiam cum alia re, quam cum Pecunia numerata. i) Rot. pos Cenc. dec. 448. v. I. et 2. et in ren dec. 3 O. n. q. et s. par. I9. tom. I. 2 Cene. qu. 49. u. 6. dec. 336. u. I. par. 39. recentior. 3 dict. Cenc. quaest. I . Rot. par. I9. recentior. decis 336. Cenc loe. cit. Boccaec. eod. tract. par. a. num. I . et Rot. par. I9. Ac. cit. s) Cenc. qu. 97. et Io8. addo insuper .
quod Census non potest extingui minutatim, nam Creditor non Potest cogi recipere veram solutionem diminutam, & in minori quantitate , qtiam requiratur ad faciendam extinctionem Cens ex dispositione supra laudatae Bullae, ita nee solutionem fictam diminutam qualis esset ex compensatione, quae propterea ect inViato minutatim , nec in parte exigua cum sorte fieri nequit. nisi constet de residui oblatione, Gratian. discept. forens Ios. n.
316쪽
3 Q Concurrente partium Consensu quod minutatim Census extingui possit, valet extinctio, & tunc pro ratha extincta, licet dimidiam partem non equaret fructus amplius non debentur: Rot. Lec. 43 s. num. s. et 6. par. 13. et de s 396. Num. 24. star. s. recent. & quidem consensus debet esse expressus , nec lassicit tacitus, aut PraesumptuS: Surd. dec. I O . num. II. et I 8. Rot cor Meritu. dec. 7 I. u. 6.. A. Fidei or in Contracta Censes accedere ρ t. s. X.
ΙN hoe Contractu, sicuti in aliis similibus. potest Fideiussoraecedere pro securitate solutionis pensionum, se pro libertate fundi censiti, & non solum unus, sed plures possunt Fideius. sores constitui. Verum si Fideiussor in Contractu censuali eonvenerit Cum Censuario, seu impositore, quod intra certum tempus debeat Censunt extinguere, poterit elapso dicto tempore cogere Censuarium ad Censum redimendum. Excitant nonnulli ex DD. dubium utrum Fideiussor Census possit a Censualista pro quo fideiussit Censum emere, sed receptior Sententia adfirmativa est, & solidis rationibus probat Gratian. discept. for. cap. 499. Valet utique pactum quod Fideiussor Census debeat renovari de decennio in decennium, seu alio breviori . vel longiori tempore, at si non renovetur, Dominus Census poterit agere ad damna, & interesse, & loco illorum ad sortis repetitionem. Monita pro Neotericis Tabellionibus. Sciendum Censum commensurandum esse a fructibus rei, non ab eiusdem pretio, & valore; Notarius itaque ut hene agat clebet animadvertere ad redditum rei annualem, deductis expen- fis necessariis, & oneribus, quare optima cautela erit apponere in Instrumento Census quod Impositor Census asseruit talem fundum esse frugiferum , & capacem ad substinendum onus impositum ). Cavendum ulterius est quod fructus rei Censui sup ponendae non excedant exorbitantem pensionem Census solvendam, quia talis Contractus non careret usurae suspicione, quia
oriri posset praesumptio quod Emptor respexerit securitatem a peremptione Census. No-Disiligoo by Cooss
317쪽
Notarius in Contractu restitutionis, seu, ut aiunt, extinctionis Census, moneat Partes, quod super credito fructuum decursorum, super Censu iam imposito novus Census constitui nequit& quod multo minus potest constitui. dc successive vendi Census , & loco pretii eiusdem compensare sibi facere creditum, quod ex alia causa Emptor habeat cum Venditore. Animadvertat quod pro pretio Census realiter, & integrali
Sciat pactum valere, quod si lis oriatur super Censu. Venditor teneatur ad debitas expensas, & interesse. Quod non valet pactum, quod si Censuarius in solvendo Censu morosus fuerit, Fundus censitus intelligatur Domino eius- dein iusto pretio venditus. Non valet pactum, quod Fideiussor Census in casu molestiae possit aliquid de iuribus principalis Debitoris Census habere. Valet pactum dummodo non sit conceptum per modum poenae quod pro faciliorL exactione pensionis, dominus Census Possit propria auctoritate, & absque Decreto Iudicis capere hu-etus fundi obligati, easu quo Debitor ut morosus in solvendo, maxime in vim clausulae constituti, precarii Sc. quo casu poterit Dominus Census ea pere possessionem dictorum fructuum ,
iam contra Tertium Possessorem, dummodo compareat in iudicio, & simpliciter petat nuncium pro associatione e vidend. Muc. P. II. per tot. ubi tradit quid agendum in casus contingentia, & passim alibi, praecipue qs. 4 In Censibus constituendis a Minoribus, & Mulieribus adhibeat Notarius omnem diligentiam ut serventur iuris, ac Statutorum solemnitates, non solum pro securitate Contrahentium Cum Minore &c. verum etiam pro utilitate Minorum. Primum igitur si a Pupillo ι seu minore Census constituatur, erit necessarius interventus Tutoris, seu Curatoris, ac Decretum Iudicis, prout observatum fuit alibi. Animadvertendum praeterea est in materia Fideius brum,
qu d eX regula generali procedit si obligatio Ρrincipalis fuerit ipsis iure nulla, fideiussionem quoque nullam esse, quae regula in multis casibus fallit. Primo quando Fideiussor animo novandi, principaliter, & insolidum se obligavit, & omni meliori modo. Secundo quando Contractus non est nullus propter aliquem desectum, ex dispositione Iuris Communis dimanantem, sed nul litas oritur ex aliquo speciali favore, puta propter dispositionem Statuti.
318쪽
' 'Tertio quando Fideiussor expresse se declaravit m quod vulem etiam teneri in omnem eventum nullitatis, ac invaliditatis in Contractus provenientis, ex quocumque causa m . Si contigerit Notarium rogari de Instrumento, in quo Im--tor Census velit Censum impositum super uno fundo transferre in alium fundum , haec adhibenda erit clausula . videlicetis citra Novationem, & citra praeiudicium uirium quorumcum-- ovo, Quoad alios obligatos m ne videatur aliquid innovara prviter fundi mutationem, nam si haec clausula omitteretur, accidere posset quod remanerent extincta priores obligationes, & --vus constitueretur Contractus, cum amissione hypothecae ant cedentis, & antiquioris, quod est Valde cavendum, rusta ea quae tradita sunt cum de Novationibus actum fuit Di meritur an recipiens pecuniam ad Censum misit partem illius ainteo dare hae lege , ut solvat partem proportionabilem fructus, & affirmative respondetur , Ideoque si Notario occurrat de simili contractu rogari, sollicitus sit ex prunere, quod Ce --rius creavit illum in ea parte contemplatione amich, qui ideo recorenoscendo honam fidem, promittit eum Indemnem larvare. ae assumit in se onus dictum Censum selvendi pro r1ta & ad eius libitum extinguendi: Cenc. qu. y . tot. Formula obligationis, casu, quo primu& Emptor Census ve dere illum voluerit m N. N. promittit Censum sic venditum ma-α nutenere verum, certum, bene fundatum, ac exigibilem, sedis etiam ad maiorem dicti Emptoris cautionem volvit, & vultra pro ipse manulentione teneri pro Debitore Centus, & tamquam in Principalis principaliter, & insolidum Cum eo obligatus, notata solum 'respectu sortis Principalis sed etiam respectu fructuum
Census conducat fundum censitum, & quod locatio duret qhousque duraverit Census hoc tamen non vitiat C ram locatio invalida tantummodo est: Cenc. de censib. D. 6 a. n. 4 I. sed usius plura docebit. clausularum explicatio ad ornatum Iormula Census. Claus in Perpetuum, & redimibilem is intelligi debet, quod perpetuitas respicit Venditorem Census tantummodo, quia cogation notest ad redimendum ab Emptore Claus m Quam summam promisit solvere in pecunia numereta m IIaec Causula tenet, attamen posset pacisci solutio et a Diqitigod by Corale
319쪽
in fructibus, ae proptera Census alius flicitur pecuniarius, alius fructuarius. Claus m Quam solutionem promisit facere de semestre in semestrem re Hic opportune observandum est quod si Census est fructuarius debet solvere de tempore collectionis fructuum; si Pecuniarius eo tempore, quo fuit conventum; at si nihil de tempore solutionis actum sit, servanda est Regionis consuetudo , di in dubio saetenda est in fine cuiuscumque anni. Claus m Quam solutionem promisit dictus Debitor facere Florentiae, Pisis, Senis &e. α Haec Clausula quamvis licite apponatur in aliis Contractibus, illicita prorsus, & reprobata est in Contractu Census is Debet autem creditor mittere, vel accedere pro accipiendis fructibus a Debitore, suo periculo asportandis, ita Boreaeeius de Censibus m par. 3 π. 33 Claus is Quod si in praesenti Instrumento aliquid essct appo- α situm Bullae, seu Constitutionibus S. Pii U. repugnans, id omne olunt Contrahentes haberi pro non apposito, & e converso si -- quid defecerit ad formam dictae Bullae adimplendum volunt haberi pro apposito, redigentes ideo totum praesentem Contram ctum, & singula in eo contenta ad verum sensuin, & teno-m rem dictae Bullae, quia iuxta illius formam se velle contraherem & non aliter, nec alio modo protestantur, omni &c. α Clausula haec non debet a Notariis omitti, quia prit servat Contractum a quacumque nullitate ob non servatam sormam &c. Claus m Sub poena dupli in Haee Clausula nil operatur in hoc Contractu, imo fortasse illum de rueret, quia nulla poena apponi potest in casu inobservantiae, & cessationis a fructuum solutione, ut ex laudata Bulla, ergo omittenda est. Claus. α Et ad omnia damna, & interesIe expresse se obligavit venditor Census in Ista Clausula inter alios e siectus, quos Producit, operatur quod si Census esset nullus agi posset vigore dictae obligationis, ad damna & interesse: Rot. post Cenc. decf.
DB hac materia agentes tradunt, Cambium barbaram vocem esse non usu receptam apud Latinos, Scateia de commere. s. l. qu. 3. n. I. Certant insuper an Venditionis, ut sentit Du-Pui trait. deiae Letiere di Cambio cap. 3. n. I 6. vel Perlnutati QR nis,
320쪽
Ipse Contrahentes ad eertas Nundinas Cambia simulent eelebrare, ad quae iis qui pecuniam recipiant, literas quidem suas Cambii
tradunt, sed ex post eaedem non mittuntur ι seu alio quocumque modo ficto, & simulato praescripta requisita negligunt, quos modos late, fuseque enumerat Carolus Mazzi De. cit. Far. I ca'. as. 9 26. Leotard. de Uur. qu. 2 s. num. 6 3. Car . Mazes paκ. 3. eap. 6. degit Spiccislati, che danno a Cambis, Anmine Theolor. Moraι. cap 9 sub f. a. apud quem, Auctor in notis damnaro quoque videtur Cambia, quae communiter obliqua nuncupantur, videlicet cum quis indigens, pecunia ab aliquo accepta, eidem facultatem tribuit aequivalentem summam aceipere ad Cambium,
& Recambium , vel a se, vel ab alia persona, obligans se ei Quvere quidquid ratione Cambit impendere deberet si a Campsero
Quidquid in abstracto sentiant aliqui Moralistae quorum d
. ctrinam veneramur in concreto,& relative ad quasdam circumstantias amplectenda videntur ea quae practice tradunt melioris notae Iuris Consulti, & Tribunalia Catholicorum decernunt remoto tamen Cambiorum excesSu ad rein De Luc. de eamb. disi.
z7. II alice scripto at g. e questo M in questo consiste l' equivoeom di naolti, che non praticano ii Foro di Citta grandi, e Piaam ae Mercantili, senZa la pratica de quali h lmpossibile intenae der bene questa materia, e distinguere i termini dalia consuis sione de quali nascono gli equivoci , & misim alibi ad satietatem eod. tit. ; nam sublata esse videtur ista suspicio usurariae pravitatis in cambio, quod iuxta formam supra descriptam contraheretur, cum modernus usus necessitatem litterarum, seu spaceiorum substulerit, quia ipsi met Debitori, seu pecuniae Recept ri onus iniungatur Cambium perficere, ipsiasque bitteras transmittere, & alia exequi quae pro Cambiorum stylo gerenda sunt,
De Luc. in summ. de cam . n. II. I 2. I 3. O disc. s. per tot. Rot. par. Io. rec. Dc. I99. 9 dec. 2s6. num. 6. O dee. 338. Opar 3. dec. Σ3q. 4 3. 439. 524. num. I s. Nam casu quo Debitor supra se onus assumpserit cambiandi tonctur ad solutionem Cambiorum, si non ea ratione, saltem ratione interesse Creditoris, ob non adimplementum, imo Creditor non debet se amplius ingerere m negocio ne videatur facere novationem. De Luc. dise. Io. Db n. 3. Rox. por. 37. rec. dec. I 3 . N. 13. 9 seqq. dec. 38s O cor. Bicb. dec. Ial. n. 7. quod quidem potius utile, quam damnosum debitori est, De Luc. disi. 28. 32. eod. tit. i ut demouis