장음표시 사용
281쪽
POPLI F. N LUDI APOLLINNO N. N LUDICCCCCXXXI LUDIN L UM IC L V Des LV DIU LUDI LUDI IN CIRC.
282쪽
284쪽
S dierum in genera disribui annum oporteat, multifariam recite diurdetur, uisic; annus constat ex diebus uel sapis, uel nefa- sis: auisic ex diebus uel fastis, uel profestis: aut sc ex diebus uelsenatoruis, uel non sena toriis aut c ex diebus uel comitialibus, uel non comitialibus harum enim quattuor diu sonum, si separatim singula considerentur, totum annum quaelibet complectitur nos autem, cum de diebus ea, quae scitu digna cen-Dimus, quae iad Romanae binoriae notitiam ualde pertinent, breuiter ostendere institueri musa ex his diuisombus utemur ea, in qua quae maior pars es, duas enim partes habent singulae ea cum ea parte , quae in aliis diuisionibus item maior est, comparata , liberior aliquanto esse cognoscitur incipiemus igitur a nominatis inpiet a diuisone factis, nefactis quandoquidem facti , quae duarum primae diuisionis partium plenior est, plures in anno sunt, quam quaecunque pars in tribus reliquis diuisionibus latius patet, hoc est, qua uiuel profecti, uel nonsenatotui, uel non comitiales. quodsi quis opponat, in Kalendario plures notatos esse dies littera , quam titteres ,
285쪽
tinde plures Dioscatur dies comitiales, quam soli: itaque non recte me Esactis, ut a pleniore parte, ea ordiri: sciat non a me fastos modo uocari, quos notatos littera F videmus, sed omnes plane, quibus fari tria uerba, do dico, addico, praetori licebat quorum e numero comitiales erant , O ij, quos in alenda-γω hae littorae demons rant, N. D. Q
REX C. ST. D. P. P. quibus omnibus cum
fari liceret; etiam si non id semper feret; qua de caussa notatisunt aliis litteris potius,qudmF; ut indicetur, praeter fari , aliquid etiam feri licuisse non absiurde mihi facere uideor, ad fidios litteris notatos qui quidem uere fas dicipossunt, quod iis aliud prorsus nihil fiebat, quo praetor a iure dicendo impediretur eos quoque diis aggrego, quibus sari, semper quidem licebat, non tamen, quod liceret ferisemper solebat ut omnino tria essent genera, quibus de sngulis agetur uo loco; primum I iij quibus fari siempe liceret, soleret qui notantur litiret , suntq; omnes xxv Io. proprie erant facti, toti proprie, quὸ per eos, nisi cum aliquis casus extra ordinem interueniret, nunquam praetor ius non dicebat; toti, quΘd fari, horis omnibus liceret. Alterum genus fuit,
fui ij, qui ipse proprie facti erant,sed non
286쪽
toti; quoi quidem omnibus fari, non tamen horis omnibus liceret erant autem hi a N.
I P. F. P. N. RE REX C. R. s T. D. quas lit
teras insta exponemus atque hi erant omne L X v. Tertiumgenus comitiales fuere, casu facti, non proprie: quia, cum comitia non haberentur, tunc fari solum praetor solebat. hi modo toti erant facti, cum nulla scilicet comitia haberentur; modo ex parte, cum haberentur illa quidem , sed minime per totum diem hi Cet x x xa v. erant nos fastos omnes vocamus, quibuscunque fari liceret, siue fastipropie siue non proprie essent: itaque ab his profecti, paulatim progrediemur diuidendo ut, qui nobis propositus est huius narrationis finis e perueniamus . Omnes igitur
dies aut falli unt, aut nefacti et facti, partim festi, partim profecti Fessos plerosque partim factos, partim nefastos fuisse , ut Qui
rinalia, Lupercalia, Terminalia, ex Kalena
dari cognoscitur quibus enim festis diebus adscriptum est M', ijsunt nefasti imul OD-sti, nefacti priore parte, fasiposteriore dies Feralia adsicriptam habet . qui festus proprie non fuit, sedgestandae ad mortuos ceraedicatus die; quod quia novi hora stata febat, sed ut cuique commodum erat; ideo totus dies potuit esse actus. propterea, ut opinor, littera
287쪽
s notabatur. Festis porro diebus non dubito quin omnibus haberisenatu licuerit cuius rei exempla sunt in antiquorum libris admodum multa qNanquam sollemne hoc non erat, ut semper diebus festissienatus haberetur sed i gitimum, ut habcri posset sollemne autem illud , ac statum ex more maiorum , ut halendis, nonis , idibus haberetur itaque in Kalen dari neque alendis, neque nonis, neque di bustitierat, quae comitiales dies significabat, per quos haberi senatus non poterat, neque diebus omnino ullis fesis ad ret. Probesi dies aut facti erant, aut nefasi. O omnibus
profecti nefactis haberi senatum licebat profectis autem factis non plane omnibus,sed iis
tantum , qui comitialis non essent quibus autem profectis haberi sinatus poterat, iis omnino agi cum populon poterat contra,quibus profest: haberi senatum non licebat, iis agi quidem cum populo licebat, nec tamen semper agebatur cum ea res ex eorum uoluntate
penderet penes quos populi cogendi potestas esset non enim, quod licet , id etiam necesse est. Quod tem dixi, comitialibus haberi senatum non licuisse declarant illa uerba in epistola Ciceronis ad fratrem , quae tertia 6 lib. II. Consecuti sint dies comitiales, per quos senatus haberi non poterat. O illa in
288쪽
S. C. quod Cesius ad Ciceronem mi sit. .famisb. VIII. Vtiq; eius rei causa per dies comi tιales senatum haberent, C. facere t.
quibus uerbis, quod extra ordinem a senatu e S. C. decretum est id omnino fieri obtura on esse , dilucide constat ita senatus factisa' ibusdam haberi poterat, quibusidam non poterat siquidem comitiales inter factos iam retulimus nefastis autein haberi omnib: s posuisse , iam diximus Sane, qui me t0ryeat, i dus es, mihiquidem perdifficilis, in epistola ad Atticum lib. 1 inqua , cum dixi letiam, Nam cum dies uenisset rogationi ex S. C. ferendae paucis post uersibus subiunxit, Senasus uocatur quod certe mos maiorum minus
ferre uidebatur. nam si rogationi ferendae dies
Est, certe comitialis st: quὸdsi comitialis; baberisenatum prorsus non licet: cuius rei testi moni0sunt ea, quae paulo ante recitauimus s episeola ad fratrem uerba Ciceronis, e 8 ris factum idextra ordine dicamus; ut Pisorus consulis viqui simu conatibus o ramiretur ιν cu milliet lator rogationis, O eius i Hationis, qRam ex S.C. Ode reliWone sere bat; idem tamen erat dissuasior. Comitiali mi numerus feosq; fulsee dies fastos, quodsupra dixi,ita existimo,ut mihi uidear Ar arcu obe. o nim mani quadam coniectu
289쪽
o certa in primis, ut puto , ratione commoveor uideo enim in orationibus Ciceronis,
in Pisonem, de prouinciis consularibus , pro Sextio , mentionem feri ea de lege, qua P. cladius tribunus pl. sanxit, ut omnibus disbus fustis agi cum populo liceret quo sit ape tuni falli quibusdam non id licuisse quod, ut omnibus liceret , lege Clodia sancitum est. qam tamen legem nonfuisse obseruatam, de Mon ratum est a nobis in libro de legibus o Manis P e uero mirari satis possum tum , factos aliquois isse comitialis , pateat; qui uellerit in mentem Macrobio, fastis, dicere, lege agi licuisse , cum populo non licuisse; comitialibus autem utrunque licuisse quorum alte rura uere dictum constat , comitialibus , in quam, lege agi, O cum populo licuisse: quia cilicet comitiales erant de numero fastorum itaque O illud, omnium fassorum com-m e habebant , ut lege agi posset O hoc praeterea proprium, ut etiam cum populo posset alterum autem de factis diebus, quibus ait lege agi licuisse, cum populo non licuisse, in prima parte uerum esse uideo; in secunda
qui possit non esse sulpum, haud facile reperio. lenim factis agi Gim populo nun licet, cum comitiales omnes fas sint i , comitialibus
290쪽
xisset hoc modo: Factis omnibus PI agi licet, cum populo non omnibus licet: nihil erat,quod reprehendcresci siquidem quod docuimus quibusdam factis agi cum populo poterat, κibusdam non poterat quibus poterat, eos siquis fallos , aut fastos comitiales diceret , non errareta cum dies fuerit nullum comitialis quin idem O factus sed comitiales potius, qua infasi, ut a reliquis factis proprio nomine linguerentur: comitiales item potius, qudmfa i comitiales , breuitatis caussa uocabantur. Verum quia libenter , quantum in me est, antiquitatem soleo tueri; Macrobium, a quo multa didui, quasi gratia referendae l0co ita conor excusare: ut , cum fastos nominauit , deis tantum intellexerit, quifasti uulgo dicebantur, non etiam de iis qui etsi falli ipsi quoque erant , comitiales tamen appellabantur spectauit igitur non uerbi uim quae dies omnes, quibus praeto tria uerba fari posse set, siue comitiales essent, siue non, complectitur; sied consuetudinem loquendi; quod flos nominabant eos, quibus tantum lege agi posset; cum eos, quibus cum populo posset, comitiales praecipuo uocabulo mallent appellare. Quaeritur hic fortasse: cu comitiales omnes sentoni; ijsq; cum populo, O legem posset cumpopula, quia comitiales le-