Caroli Paschalij Regis in Sacro Consistorio consiliarij Legatio Rhætica

241쪽

titia pecunia ingentes illi sumptus,qui ab illis iudicibus, eorumque satelliti, bus tunc fiebant, tolerari possent. Si quid reliqui esset, ea, scilicet, destin

ta , & parata px da fuit iis, qui huic

motui causam dedissent. De caetero, reis ad Strofriclitum vocatis multas indici magnas, & ipsi boni non mediocriter i tabantur. Tantum odij, & irarum in illos primores uniuersi pectoribus fouebant. Per eos dies, re inter Pontificem &Venetos transacta, Fuentanus, Italici belli spe, & expectatione posita, suis militaribus copiis missionem dederat, in his Germanico perditatui. Hi, itinere in patriam instituto , per lacum Larium recta pergebant in Rhaetiam.

Primo ad ducentos excensionem fecerunt tu eo loco, cui ex re nomen Ripa. Cum non crederentur esse plures, eis ut libere transirent, permissum. Verum multo maior manUS confestim in nauibui conspecta. Hi nullis

242쪽

MDCVLI LEGATIO praeter gladios armis pr dici aspiciebantur. Praeterea minitabatur, plura

nauigia pone istos esse, quae nullo strepitu sequerentur , & quidem armis

grauia.

Enimuero milites praesidiarij idci co ad fossam transuersam tunc festi nanter dispositi fuerunt,eam quae an tea in aditu Vestellinc ad multos pedes depresia,& ad multam longitudinem

perduci afuerat. Ad has quoque naues missi sunt qui pronuritiarent , ea tran situm datum iri nemini. Ab se cohors, quς Claueni; praesidium agitaret , Vna cum oppidanis, qui arma rapuissent, illud ipsum nuntiari iubet. Ergo Gemmani alios tramites, qua in patriam, remearent, scrutati sunt. Hoc paci ofraus, si qua subesset, clusa. At Curi ille Strofricliti confessus, illis partibus deditus & obnoxiuS,qua rum studiis eam tantam potestatem accepisset, nulla seruata iuris sermula, . sed insigni feritate in illis cognitioni buS

243쪽

κ Π τ 1 C A 113bus agebat.Inde inges terror in omnes, eos praesertim dispersus, qui,nolente, aut non propitia multitudine quidpia publici negotij aliquando attigissent.

Porro quonam artes, & externa pe cunia perrumperet, ex eo intelligi potuit, quod pro iis xeis, qui carcere ait,nerentur,nulli pugnacius causam dicere perrexerunt, quam qui ad eam rem

a Fuentano,& ab illis primoribus submitterentur. Sed, postquam nulla spes reliqua fuit,posse illos,&vadibus datis,

emitti, alteri eorum, cui nomen Gas par Baselga, venenum in offa aatum, Ut morte repentina , & hullis editis consciis, occumberet. Sed, re deprehensa, illico datum est ei antidotum, cuius haustu veneni vis discussa. Ipse in inferiorem carcerem abditus. Cum omnia in Rhaetia sic irent, vi nullus tot malis finis futurus videretur, Cae communitates , quae de Repubi seorsim sentiebant a seditiosis , quas harum furori concedere coactas Curii

244쪽

MDCVII LEGATIO' discessisse dixi , qua armatae, qu persios nuntios Curiam redierunt. His ut animi creuerant, certe experrectiores, & confirmatiores factae exin boni causae non defuerunt. Quippe quod viderent iam tempus adesse, quo Omnes boni, agmine facto, impios sediatiosorum conatus reprimere audeant.

. Et hae quidem ut tunc Reipub. curam animose susteperui, ita se infamia ex merunt, & Vniuersis gentis existimationem illibatam seruarunt. Ex quo intelligere licet quantum dedecoris multorum prauitas uniuersis imprimit, tantum laudis paucorum viri. tem toti genti addere. Enimuero in hanc partem semper virtus & potior, ει potentior est, quis in illam alte ram vitium. Hae igitur communitates ad Tigurinum Senatum literas dede runt quibus Helvetico nomini sing lares gratias. agunt, ob eius in Rhaetos animi propenuonem,eosque tot labores , α molestias,quas in gratiam mi

245쪽

R A bE T I C A ai foederatae gentis tertissentiatim lCaeterum se ad praesens in id unum intentas esse, Ut ea, quae usque adhuc tam turbida, & incomposita laenim

in meliorem statum vertantur,ac suo.

fiichium aboleatur, eius , icta rescin

dantur. Cui rei perficiendae si ipta sint

impares , tunc se pagorum auxilium unpluraturri. Duo esse , quae nullius mortalis iudicio permittere possit Priori loco sint foedera, quae, ut rum untur,aut serua ntur, proinde uniueraae gentis fama est. Altero negotium eorum, qui e vinculis causam dicunt. Cum enim isti laesς publicae maiestatis de proditionis rei sint,sibi destinatu eL se, ut in sontes quςstio exercitetur inciare maiorum. Volunt Helvetiis pessii sum esse, nullam eis iniuriam, aut vim illatum iri. Igitur confestini harum Communitatum coactu Stropichii . iudices, omni alio negotio omisso aut

dilato, de duobus reis vcstionem habuerunt. Id quod quo temporius, de

246쪽

syncerius fieret, eae Communitates e suis nonnullos in illuri iudicum com sessiim,de quorum probitate sibi eo pertu dicerent,cooptari iusserunt.Ga pax Baselga prior ad quςstionem trucius. Ab ioc ordo sceleris tormentis patefactus est. Deinde copositus cum Beli illa ipsa; quet in tormentis dixerat, rata habuit. Certe ipsum Beli tergiuem santem conuicit. Is quoque Beli priamo obstinate omnia negare. Sed cum post perlatam primam vim tormentorum,iudices nihil de seueritate remitteret,illa ipsa exprompsit quς Baselga, atq; adeo plura, & maiora, ut qui pluribus, dc maioribus negotiis adhibitus fuisset. Vterque quicquid in carcere c&festas fuerat, in eius veritate perseuera-- uit usque ad suppliciu capitis, quod de utroque fiamprum,de Basse a idie x i v de Beli xvj Iulij. Quae ex utriusque c5- fessioneaelici potuerunt, hςc sunt, V e- . iusta quςdam diplomata, quibus fides fit, u patum Curiensem, dc quic-

247쪽

R A A T i c λ iij quid eius est, esse in clientela ducatus Mediolanensis, Fuentanum fi mare esse penes se. Id quod si anteacto tempore minus obtinuit, nunc ipse ad rein conferri oportere dicat; .quurnque censere Vi .episcopuS no- .mine clientis,seu vaffalli se, dc tua iuris Mediolanensis faciat. Caect um ea,

que episcopus sus ditionis csse firmat, si ei creditur , tantam Rh tice regionis partem occupare, Vt, quq reliqua est, prae hac futura sit exigua. Quod

negotia ut ad exitum perduci possit, eos,qui Hispano operam dant,omni ope id acturos, ut religio protestantium e Rh tia exturbetur, & in eari Mediolanense foedus, dc autoritas inducantur. Huius rei procurandae,&promouendς ipium Beli ininistrum

ruisse; cuius manibus,haud ita diu, in aliquot communitates multa pecunia diuisa fuerit Eadem ratione multos priuatae con ditionis homines tentatos , & indu-

248쪽

MDCVII LEGATIOctos,qui hos tumultus facerent, foedera rumperent, promissa transitus abo-J lerent.Vtrumque obnoxie omnia fecisse, ut res ad hanc seditionem per duceretur. Eorum, quae sequuta sunt, se quoque reos esse uterque confessis est. Et quidem de arce Montechij,ac de Mediselanesi foedere rem Omnem, yt esset, uterque exposuit. His addu derunt nonnulla eiusdem generis ve-austiora, & altius repetita, quae praefecti Mediolanenses iam diu in Rhaeti , cam libertatem moliri coepcrint.T sici vero qui se ab his indi catos, aut accu satos fulisse vel leuiter odorati sunt, continuo solum verterunt. Hoc fuit

trimu facinus illius Strofrichi quodae, quas dixi, communitates non to

tum , sed ex aliqua parte ab se reformatum falsse existimarunt. ipta conamunitates, cunctis spe

ctantibus, concerpserunt eos codi

cillos, quibus continebantur illi ar ticuli, de quibus supra memoraui.

249쪽

Illos dico, qui Curiae ab Hispanica factione conscripti, & in vulgus dispersi fuerant, quibus & foedera rupta, &promissum transitus expund i .Fo dus item Mediolanense eaedem communitates comminuerunt, & oblit rarunt. Totum illud Strofriclitum abolere, &in eius locum aliud suffcere agitarunt. Sed inchoatae, non perfectae rei laude contentae, quo acrius incoeperant , eb languidius desie

runt.

Has ego communitates, quae C riae strenue rem gererent, tunc admornendas putaui eorum, Mette ad me perlata fuerant, quae talia essent, Vt, non

nesciri publice plurimum interesset. Rogarunt me, ut ad ipsas propius a cederem, quo plures, atque adeo omnes me loquentem exaudire possent. Vt eis morem gererem, veni ad plarenam. in itinere cohortium duces , &officiales ad quinquaginta in equis obuios habui cum militibus mos cheta

250쪽

DCVII LEGATI orijs ad septingentos, qui in orbem di

positi me medium statuerunt. Ergo circumfusos salutaui verbis regis. Deinde ipsit. de eo gratulatus sum, quod rupta foedera restituissent, & alia

nefarie acta rescidissent. Omnes com monefeci, Ut memores, & imitatores

. auitet virtutis qstimarent, quam firmu

ticaelibertati praesidium Gallicum foedus semper fuisset. Ipsos prouidenter facturos, si nullius improbitate, atque artibus id sibi patientur extorque- ri, sed Gallicam amicitiam sibi anti, quissimam ducent. Iis Deum adesse, rui diuini, & humani iuris reuerentes dem sancte colunt , & promis rum religionem,ubi opus est, praestant. His artibus amicitias ali, & foederatos adfiippetias ipsis ferendas efficaciter inuitari. In his regem, de cuius in Rhaetica Remp. beneuolentia non dubitent. id potissimu accurent,ut iustitia libertate tueantur,ac stabiliant. Vnde hφc sum smota sit, ibi non censeri esse homines,