Bibliotheca chirurgica. Qua scripta ad artem chirurgicam facientia a rerum initiis recensentur. Auctore Alberto von Haller ... Tomus 1. 2. Tempora ante annum 1710

71쪽

GALENO laudatum α ; dia Aconis a ; ad stigmata bra, naribus immἰttenada e , & ad varia aurium mala d ad oris crustas ce)r, ad columellae maista D; aniceton e . Gleucinum ch ; ad menti vitia ci I Isis viridis O, ad ulcera maligna in ad capillorum defluvia v : ad pruritum Q. Emplastrum de falicibus di . Aliud medicamentum se . APOLLONIus pharmacopola θ , qui in Egypto vixit, aliquanto ANDROMACHO antiquior est, a quo non infrequenter citetur D. Mus consilia & remedia ad dolores aurium hahet GALEN Us o, &de iis extrahendis, quae in aures illabuntur 90: ad oetaenam d , ad polypos; ad aurium carneas excrescet

tias γ ; & sugillata cor ad sonitus & susurros Q; ad aurium gravitatem O . Aridum o; malagma emolliens viri ocularia se); & aromaticum D: aridum ad hebetudines g); ad suffusiones * ; Pepiasmenon collyrium se ; ad dentes . Consilia pro demoriis a crocodilo 0.

Laudat eum hactenus GALE Nus, quod aliquanto plenius quam ANDRONAcrius et , Ib.

72쪽

XXVI. AD USQ UE ANDROMACHUM. Ei

di Ac Mus medicamenta describat; tamen & carpit vi , quod non accurate satis discrimina causarum definiat, quod contraria multa miscuerit. Cum ex ejus consilio medicus in aurium dolore piper adhibuit, malum immaniter auctum

futile notat γ . Scripsit parabilium libros aliquos Q. An idem APOLLONI Us Archistrator, cujus melinum citat ANDROMAcisus M ZAn is suerit APOLLONIVS organicus, cuius ad carbunculos medicamentum AS

APOLLONIUS Tarsensis, cujus remedium citat GALENUS o. APOLLONI Us θ t EROTIANO dicitur, in l. de Ambe, raus pedicula γ . APOLLONIUS Pitanius, cujus medicamentum ad sutasiones PLINIus habet Q. APOLLONIUS Pergamenus. multos, quibus aquae metus aliunde supervenisset, sanatos fuisse . neminem, cui canis rabidi morsus mali causa fuerit γ . Dissicillimum vero fuerit omnes illos numerosos distinguere APOLLONIO S. Antiquus ille Mus , HEROPHILI discipulus, non potuit noster esse, cum iste res Romanas citet μ); neque ARCHIGENIs & CRITONI s simillima fuissent medicamenta cc; neque GALENus eum cum ARCHIGENE comparasset. Compara, quae GALE Nus de Ap OLLONIO dicit, HEROPHILI discipulo G .XENOCRATEs ab ANDROMACHO juniori citatus, & PLINIO dimis o. Ejus est emplastrum dolorem sedans M . Medicamentum auriculare, quo usus est

73쪽

EuDEΜus 69 TREMI so Nis sectator, qui negavit aliquem evasisse, qu ex

canis rabidi in ortu aquam metuerit; num LI v ILLAE corruptor EIus re media adversus id malum.

CAII duo 0, nisi alter fuerit ophthalmicus ille U. MINUTIANI ad strumas emplastrum si . POLYSTOMI emplastrum, ad podagram , . PRYTANIDES O . SOLON dentarius. raus auriculare O . SPHENDUsA sorte semina p . CHRYsANTII Us GRATIANus O LEcANI Us AREus Tarsensis r , ad quem Diosco RIDEs scripsit D. Eius aridum erodens medicamentum ad nomas ex plumbo o: ad durum splenem cu); pastillus γ ν auriculare γ ; ad sordida ta . Pessus acris 60.

DIosco RIDEs, Tarsensis vel Anazarbaeus, botanica laude celebris. muli rum medicamentorum chirurgicorum auetor fuit. A REO amico medicamentum sanguinem comprimens tradidit M. Gleucinum ex ejus materi meae L. L ipse GALE Nus citat O . Sed plurima alia olea noster eo loco describit. Medicamentum

74쪽

XXVII. ANDROMACHUS.

SIlium venenatorum agit, ' primum de rabidi canis morsu suse, euius vulnus urit, R vulneratos a serpente scarificat. Varia a serpentum morsu symptomata nuperiores in calidas regiones peregrinatores confirmaverunt. Spurius liber sere est AscLEPII & DIOscORIDIs chirurgia, cujus codex servatur in Bibl. S. Victoris g . In Euporisis , quae DIos CORIDI tribuuntur Argentorati I 6 . 8. 'CONRADI GES NERI cura excusis , medicamenta ad Omnia corporis mala, etiam chirurgica, tumores, ulcera, morsum animalium venenatorum numer sa recensentur.

In hippiatricis medicamentum est, quod refertur ad DIOSCO RIDEM.f. XXVII. ANDROMACHUS. ANDROMACHI filius, quorum uterque NERONI s suit Archiater. raus plurima & probata fuisse medicamenta GALE Nus fatetur, tamen ut virtutes consectionum sere Omitteret & discrimina γ . Liber de exterioribus citatur O , & de oculorum remediis se . Medicamenta ejus numerosa GALEN Us citat ad ulcera maligna Q. Icesium ab HERA sumtum o; viride D. Egyptia ad nervos e , iusta D. Aridum epuloticum ci . Alia epulo tica cc , ad sanguinem de naribus fluentem ch, de Besaia medicamentum sere ut HERAs cm , catagmaticum v harbarum, nempe ex bitumine paratum Q. Ad vesicae adfectus medicamenta. Quo curata est uxor MARII, & in FRONTINO p . Mysterium a rustico ac-eeptum se . Pro CLEMENTE SERTORIO ad bronchocelen cor, & viride D,

75쪽

ad gangraenam emplastrum ex aerugine se . Auricularia , , stomaticum ex P nieis te) Malagma emolliens D. Ad ulcera maligna IJ; ad capillorum deis fluvia Gi . Gleucinum unguentum ex musto 0. Ad aphthas acerrimum' meis dicamentum S. XXVIII. ANTE PLINIUM.ApELLEs scin cum ad sagittarum vulnera valere scripsit ca). Meminit ejus GALENus l . Ed. diachartu o. STRATON ERAsIsTRATEus. Εjus est de ambe locus. Εjus mitidoti Q. BAccuius hujus sere aevi fuit, cujus dictionarium vocum HIPPOCR TICAia Ruri EROri ΛNus plerumque sequitur , & cujus sententiae sere accedit, ut ialoco de ambe. Ejus est emolliens, quo C EsAR usus est se . EROTIANus suam συναγουν ANDROMACHO inscripsit; huius adeo aevi esse putatur. Cum tamen MENEsTu Euri citet STRATONI c Euri D, RSTRATONI cus GALENI fuerit g praeceptor, putes posterioris elle aevi. U

ees aliquas chirurgicas HIPPOCRATIS interpretatus est, veterumque opiniones collegit; fuse de Ambe egit, ubi plurimas antiquorum interpretationes comparavit. ARET Rus Cappadox. magnus medicus, incertae est aetatis, quem nemo anto AETIUM citaverit. Elegantia tamen styli, & Romani splendoris plurima vestigias t De. gm. L. IL u Ib. x De. gm. L VII.

76쪽

XXVIII. AD PLINIUM.

gIa, & curationum ex secta methodica prosectarum, Ac pneumaticae sectae senistentiae, quam non putes poli GALENUM superfuisse, conjuncta faciunt, ut interim in haec tempora referam , facile cessurus melioribus. Chirurgica seripsit Rcitat, quae interierunt. In iis, quae supersunt, aliqua huc pertinenti ArtericitOmen exercuit. Absceisum coli prope hepar in dextra parte ipse secuit, ex quo multum puris es luxit, multum etiam per renes ' vesileam decessit: post longum tempus tamen aeger convaluit 60. In haemoptoe at sun*uinem reservandum m

nubiis & pedibus vincula injecit 0. Canem rabidum iolo halitu monet inficere ι . Calculum majorem negat curari ci . Bronchotomen improbat in . Proprio serramento in cephalea stinguinem de naribus detrahi jubet u . Ca terio polypum simavit O . Cathctere abstinendum, quando vesica inflammatae it p . Venarum delectum recepit 60 ; 9 inter minimum digitum & medium

venam secuit H. Calculus ad vesicam connatus D. Epilepsam curat perter brato cranio, ut mentim denudetur t . Cantharidibus ad vesicas excitandas primus utitur cu . Ignem admovet ad curandos lienis stilathos cx . Malagma suum ad ventriculi mala citat, quod sit μυρο ον γ . Lucus a P Li Nio citatur 9 . si idem est cum Luco Neapolitano; eius aliqua medicamenta externa supersunt Cataplasma ex frumento a J. Ex Luci commentariis ad viperarum morsum aliqua apud PAULuri exitant b). apud ORIBA si uri vero de civiteribus dysentericorum, fere adstringentibus, etiam cum auripigmento. Cataplasma ex panis sermento o.

f. XXIX. C. PLINi Us SECUNDUS.Cum totos decem libros de medicina scripserit, morbos externos eorumque medelam non prie termisitse potuit. Alio autem ordine utitur, ut sero ex pla Tom. I. I sc

77쪽

tis p τἰmum scripta remedia enarret, L XXUL ad externos perinde, ut ad I ternos morbos; ad cutis mala, strumas, ad luxata, vulnera, ulcera. L. XXVII. de iisdem. Inde L. XXIX. medicamenta ex animalibus depromta , etiam ad canis rabidi morsum, calculum, ulcera, cancros. Porro L. XXIX. & XXX. de morsu phalangiorum, aspidum, cutis malis, strumis, ambustis, calculis, carbunculis agit. L. XXXI. & XXXII. remedia ex aquatilibus recenset. L. XXXIV. XXXV. ex mineris, ubi emplastrorum cum plumbo conponendorum rationem describit. Compilata esse. & plurima vana notum est. & ipse levitatem consiliorum adgnoscit, seque UARRONI s exemplo tuetur. Passim etiam aliqua vere chirurgica inter L. XX lx c. I. sparsa sunt, ut MARII excisiis varix Q. Exsecti de matris utero Scipio Asticanus major & MANILIUS, qui primus Carthaginem cum exercitu intravit, & fARuri primus & CRsO b . f. XXX. SORANUI, GELIUS.

SORANus Ephesius ante A RcHIGENEN vixit Q, methodicus, sed vir gravis , ne a GALENO quidem carptus, cui ea secta odio erat. Pluscula chirurgiea Cl. viri scripta suerunt. Libellum de fracturamim signis COCCHI Us edidit, ex

NICETIE codice, non antea editum , quem putat esse fragmentum operis πενκοινουντος, & ab eo, sed corruptas voces aliquas PAULLUM transcripsisse b . Breviter fracturas percurrit, a capite ad calcem. In costarum fractura spatia ii tercinalia linteis replet. Si ossea fragmenta pleuram compugerint, ea jubet e

cidere. Habet ex eo PAULLus se . Humerum solis manibus restituit d . Alii duo codices Parisiis sunt se . Numerosias fascias Vinius ex SoRANo sumsit, ut GA LENI l. de fasitas

suppleret, codice usus, quem tamen non totum neque conVertit, neque edidit,

sed ea fere decerpsit, quae putabat GALENI operi deficere. Prodiit cum ΗIp-POCRATIs libi is chirurgicis Paris I 44. sol. f), tum cum GALENO Basil. I 62. sol. & alias. Multo plures vero fasciae cum iconibus sunt in NICETIE Deollectione. Medicamenta aliqua externa SORANI citantur, ut illitio de uva acerba si In amisso opere, cujus magnam partem CAELIUS servavit, paracentesin abdomianis a) L. XIX.

78쪽

XXX. A PLINIO AD ASCLEPIADEM PHARMACIONEM.

brmidantem in . Fracti humeri extensionem & retentionem solis miniitris peris fecit, absque machinamento O . Liber meι μητρας anatomici potissimum argumenti est; aliqua tamen habet de morbis mulierum ad chirurgiam spectatilibus. Externam membranam uteri solam elabi, dum interna locum suum tenet. Ad latera etiam declinare. Ipse putat se vidisse, in hernia testem semininum cum cremastere excidisse. Huius operis sorte partes fuerint, quae apud AETIUM conservantur: de seminis fluxu ο), de uteri debilitate p , de rore uterinoo , resolutione &frequente abortu o, de prolapsu uteri. Non totum elabi, sed ovi struthiocameli similem esse , nuper elapsum conatur restituere. Tum uteri laxus scirrhus, qui solvi possit. si circa os & collum uteri sedem habuerit, si circa landum, spem nullam suis peresIe. Multa addit medicamenta se . Nescio quae Gyiacia CLEOPATRR a MoNTPAUcoNIO BAL MEDICEAdicuntur reperiri, libri nempe IV. a So No col lecti in .

Isagogen volens omitto, indignum viro Opus.

Apud C Liuri lacus est de hydrophobia Q.

CAELIUM AURELIANUM cum XORANo relinquimus, cuius praecepta latinia Mest cy ι eos enim solos auctores citasse video, quos a SORANO putes citatos fuisse, latinum nullum, neque GALENUM , neque quemquam posteriorum , nisi ARCHIGENEs posterior est, & LEONIDEs episyntheticus. Ita tamen SORANUM vertit, ut ipse loquatur, suamque sententiam dicat. Ipse quando vixerit. ignoratur. Styli barbaries ea est, ut etiam quinto seculo aevoque MARCELLI viis xisse potuerit. Pluscula vero medicis interspergit pertinentia ad eas curationes, quae manu fiunt. Laureolam describit novum instrumentum , quo calcem de arthriticorum artubus eximeret o . Laryngotomen damnavit se . Clysteris ex solliculo dandi modum accurate exponit M. I et Par

79쪽

Paracentesin abdomin Is probat & commendat, ex qua viderIt HIquos tona valuisse, o muliebri cathetere aquam educit. In colicis etiam ignem, aliquando tamen remotiori loco admovet Q. Venae frontis & linguae sectionem rejicit se

Cucurbitulis in phrenitide & laepe alias utitur f). & hirudinibus g ι iii qua ischiade ea uterio & hirudinibus: h & acribus epithematibus ci . masculae caeterum chirurgiae & dolorem facienti medicinae adversus. De hydrophobiasusissime agit r dentium dolorem adtigit M , ubi denuo ab evulsione sibi metuit. De auxiliis ad sanguinis jacturas judicat vi, Frequenter urit lienosos δι jecorosos cit . In eadem & in paralysi scarificat O, & hirudines admovet H. Membranam cerebri laesam plerumque, non tamen semper mortem inserre O. Pulmonem a sagitta laesum aliquando convaluisse 30. Scripsit alibi chirin ca , s. resonsiones medicinales de dentium evulsi ne ct , S de calculo v , & de muliebribus, pessorumque Varietatem descriptam dedit O . Sed ea quidem interciderunt.

MOSCHION incertae aetatis est, non tamen potest posteriori loco poni, cum eum junior AsCLEPIADEs citetis . Calagmaticon MOSCHIONIS citat, medicamentum

80쪽

XXX. ARCHIGENES.

& de mullarum morbis. cujus libri codex reperietur Augutiae Vindelicorum Graece se . Eum librum Graece edidit C. OLF. Matricem totam prolapsam se excidere, & ab ea operatione seminas super vixisse apud antiquos reperirL Sellam habet obstetriciam; obstetricis in partu officium , minutasque curas, morbos muliebres, varias partus difficilis causas, perversosque fetus situs , & auxilia; ut pedibus educatur puer, ita enim jubet, si in c.iput non aeque commode dirigi possit. Medicamenta ad partum expediendum. Εmbryul cuin habet, quem se- tui mortuo injicit, ut de utero extrahat. ANATHONIs philosophi pessarium dicitur in in eius Ἱλ Is fuerit Philosophus, qui falsus est, molam suisse, quam putabat uteri esse hydropem.' 6. XXXI. ARCHIGENES. AGATHINUS ARCHIGENIL Praxeptor, citatur ab AscLEPIADE ob pastillum

ARCHIGENEs non potest multo inferiori aevo recenseri. qui JUMNALI dictus sit. Apamensem & TRAIANo coaevum faciunt. ORIBAsIUs in libro M. cujus partem COCCHIus ex NICETE codice edidit, ARCHIGENIs locum de sanis guine subtercurrente dedit O , Se de suturis divulsis se . Porro libellum de partibus amputandis M. Vasa jubet laqueo constritigere , quae eunt ad partem amputandam, nervos per ambitum reducere, membranulas abradere. Reperitur etiam in B. R. P. n. 2247. De eiaculo stagmentum est in B. R. P. n. 2276. Tertium l. de locis etfectis GAL Us citat. Apud AETi Uri locus est, ubi testatur optimo se eventu in hydrope se mora suramque depleste scarificando se . Idem in paralysi jussit in medullae spinalis sede& in vertice cauteriis uti D. De cancro mammae IDEM AETIus locum h

M L. l. 3.