Chronica ecclesiae et monarchiarum a condito mundo. Sebastiani Verronii, praepositi Friburgensis in Heluetia, S. theologiae doctoris. Nunc primum noua methodo elucubrata

101쪽

atae,Danies. v. quarum ductu patefieret tempus Messae ; qui deleturus peccatum crat,& adducturus iustitiam sempiternam;eae nodiebas sed annis septenis, & quidem lunaribus, apud Iudaeos usitatis,costant ; quarum summam quadringentos septuaginta quinque coniiciunt'; quarum caput deducitur a vicesimo anno Artaxerxis Longi nni persarum imperatoris, qui Iudaeis ex Babylonico exilio adhuc illic reliquis eo anno potestatem secit urbem Ierusalem instaurandi, & moenibus, qua impersecta esset, cingendi ;quamobrem eo ab Artaxerxe ablegatus Nehemias princeps Iudaeus,ipsius Pincerna, Iudaeorum multis millibus impigre operam nauantibus, urbem intra vigesimum diem perfecit, ut secundus Esrae liber ordine narrati Est vero vicesimus annus Artaxerxis, O lvmpiadis octuagesimae terti postremus .Ergo Ierusalem instaurari rub Cyro caepta , absoluta demum est anno nonagesimo quarto: nempe vicesimo Artaxerxis Peris : a quo consummato opere ad coitani nata legalia omnia,quae Christi Domini moxic compleri, dc perfici debebant, Danieli fuit reuelatum , superesse licbdomades annorum septuaginta. Porro ab anno Artaxerxis vicesimo, qui mundanus est ter millesimus quingentesimus quadragesimus an nus, ad anniun Christitrigesimum secundum, qui mundanus ostquatermillesimus, vigesimus quartus , elapsi sunt anni 1blares

quadringenti septuaginta quinque; qui lunares illos quadringentos nonaginta,ad septuaginta hebdomadum calculum perficiunt; quos proximo anno consecuta est mors Christi, & impleta est, ait Daniel, visio & prophetia; media autem ultima hebdomada fore dixerat ut deficeret hostia,& sacrificium; nempe anno Christi tricesim a quo cum baptimium instituerit, & Euangelium promulgare coeperit Dominus, simul legalibus sacrificiis, & ceremoniis interitus est denunciatus,quod cedere ea gratiae,& euagelio Opo tere statutum a Deo esset; sed plenissimam huius rei discussionem,ciam variis autorem sententiis, a Pererio petere licet, e commentariis in sacrum prophetam Danielem.

Res gentium, .etale Ees Eines quinius Perses um imperator,anno 31o8 rerilan gubem

102쪽

nacula tenuit annos viginti unum: bellum a patre Dario adaersus Graeciam inchoatum,prosecutus est;quadraginta millia,aut secunctom nonnullos, decies centum millia pugnatorum eduxit; mare

nauioris, ac pontibas strauit ; flumina exhausit; coesus tamen est a Graecis ad Marathonem, & ad Thermopylas, ac tertio nauali pu-wa: fiagatus q; tandem. Leonides Spartanorum dux inanemillius Potentia, es* instatas scito elusit dicto imalle se,inquiens, ruo rum agmen duce leon ,quam agmen leonum duce certio; sectoq; Probauit, nam sexcentis Spartanis quingentorum millium castra I ipso adortus ingentem stragem edidit.' Atraxerxes Longimanus, sextus Persarum imperator anno 3 -9 I xe at annis quadraginta quatuor; benignus in populum Iudaeo. rum, qui &Ierusalem munimentis firmari, persici I, curauit. 2.

Graeciae bellum intemnum Peloponnesiacum, sugato extero hoste exoritur,anno 3365. Athenienses inter, & Lacedaemonas, seu Spartanos,varia victoriae sottiana,cum in Graecia,tum in Sicilia gestum per annos viginti septem Duces bellici celeberrimi fuere ordine liuiades,Themistocles, Cimon, itides iustus Pericles, Alcibiades Atheniensium ; Lacedaemonum vero Leonides,Pausanias,Lysander. Romani contra Latinos, Veientes,Volscos, bellum concitant,

ducibus celebribus Posthumio dictatore , Martio Coriolano, L. Q ntioCincinnato qui dictator abaratro vocatus,parta Victoria rutilas ad boues,reliactumq; ruri opus intra quindecim dies scilina. uit,caesiq; sunt a Veientibus trecenti sex, unius gentis,Fabij.. Leges duodecim tabularum Romae eduntur, missi enim sunt, ata tres leg ti Athenas, qui inclitas leges Solonis describerent,& aliarum Graeciae ciuitatum instituta,mores,iuram pernoscerent: ex quibus ad patriam aptatis,per Decemviros, primumdecem tabulae perlatae sint ;deinde,ut corpus Romani iuris absolutum es-sct ,duae a siduae, quae nunc quoque λns omnis publici,priuauq sunt iuris annoab urbe condita tregentesimo secundo. Mutatus item Romae magistratus est , Decemviri suere annor

103쪽

Lib. D.

ttes, dcinde iterum annui consules; mox Tribuni militum territ, quini , seniue, donec post nonaginta iere annos ad consules redi

tum est.

Philosephi. Erodotus noret historiae parens, a quo historia primo com

mota est, ut auderet uberius,quam superiores,& ornatius di . cere:quodsi quae minus fide digna habet,non.in culpa ipse est qui, quae tum reperit minus diligenter pernotata, fideliter recensuit Nemo antiquior eo exstat; incipitq; historiam suam, ubi sere sacra desinit. Hippocrates medicorum coryphaeus hoc tempore floret Pindarus, AEuchylus, phocles,Eurypides, Aristophanes optimi poetae celebrantur. V Diagoras, Parmenides,Democritus Empedocles, Zenon Elea tes,Archelaus,Euclides Phoc ot Aristippus, Meliciis, d Architas Tarentinusphilosophantur. Gorgias,Tisias, Prothagoras sophistae,& oratores hac foecunda& facunda tempestate florent: posterior iste, ait Plato in Menone septuaginta annos viri' quadraginta annos docuitivniuersam Ciaeciam sesellensi miliares suos peruertens,deteriores quam acc pisset reddens. Socrates sons philosophorum, auditor Archesai,discipuli Ana. xagorae, omissa astrorum contemplatione, ethicen, rationem6; vi tae bene instituendae,antiquissimum, S utilis imum philosopho, si genus restituiti,atque hoc est,quod dicitur,cum philosophiam pri mum deuocasse e coelo,&in urbibus collocasihin in domos ellam introduxisse; cuius multiplex ratio disiputandi, rerum varictas,dcingenij magnitudo plures dissentientium philosophorum fanti ias peperit AEquabilitatena in omni vita eam seruauit, utprosperis,aduersisq; rebus eodeni semper vultu,eadem fronte esset; cui esset interrogatus, mimdanum se dixit, Apollinis oraculo sapio tissimus iudicatus , cum esset omnium doctissimus, nihil scriptis mandauit, 'emin eius excellens philosophandi ratiotannis Plato nis mcmoria,& literis consecrata est.

104쪽

AAnna , vel Iohannes, Res EF princeps Iudaeorum est an

nos quinquaginta tres , quo tempore nihil in lynagoga m moi aoueactam cst. lIoiada in summo sacerdotio succedit Eliasib ; praeest annos, ginti quatuor,deinde Ionathan, seu Iothanaimos totidem.

ξιν cstri filius Abiud patriarcharum seriem

ad Christum porro deducit. . Resgentisin. D Arius Nothus septimus Persarum imperator anno 3 73. rognat annos undeviginti. Artaxerxes Mnemon, ab anno 3 ρa. octauus Persis imperat annos triginta sex.

AEgyptus deficit a Persiis, regem crearpropriu Amartheum anno 33 i. citius regnu stetit sexaginta annos, receptu a Dario Ocho. Artemisia regina Halicarnassi in Asia, Mausoleum marito iacit septem mundi miraculis connumeratum. Peloponnesiacum bellum adGraeci internecionem continuatur: Atheniensium duces sunt illustres Conon, Thrasibilius, lphicrates riginti annorum adolescens ; Lacedaemonu vero Agesilaus, Archidamus Thebanoru aute multo maximus Epaminodas cuiussuma virtute,&nata est Thebanoru gloria, & eius morte extincta. Dionysius Tyrannus in Sicilia regnat, cuius regnum Carthagi- 'nenses,ducellanibale, bello in festant. Roma cum tot annos stetisset . quod in anno dies sunt, a Gallis Senonibus rege Brenno capta est;& horrendevastata patres aetate, insignibusq; honorum indutis venerabiles in vestibulis aedium sc- dentes caesi; Capitolium a M. Milio;&lectiore iuuenum manu

105쪽

seruatum;vbi ipsa sex menses ab hoste insessa a Furio Camillo exule in dictatorem accito l*ercyra demum est. Romanos cogitatio inuaserat,vastata urbe reli ita, Veios migrandi , quod consilium vix eorum animis exemit Camillus. Tribuni militum adhuc praeera eo bello etiam illustratis Manlio Torquato, & Valerio Cortuno Camillus sui tuere vir unicus in omni fortuna princeps, pace, bellom, dian e,&post exilium, dignus habitus , quem seciandum a Romulo conditorem urbis serrent Romani. Franci, Sicambri alio nomine, gens Scythica primuin in Ger maniam appellant.

philose G. PLA τ o primum dictus Aristocles, quidam Graecorum Moy

ses,sapientiae antistes , philosophorum omnium princeps, sapientum apud exteros unus instar omnium, ac totius Graeciae clarissimum lumen,diu Sociatisauditor,plura,& quae ille repudiabat, discendi cupidus, AEgyptum peragrauit, a sacerdotibus illicola meros,&coelestia accepit, Moysis libros,ut creditur,legit;Tarcntum ad Architam,&Pythagoraeos venit,Gymnosophistas andiuit: in sermone tantam adhibuit elegantiam, Vbertatem, grauitatem, ut Iouem esus sermone, si loqueretur, viurum philosophi diceret, in doctrina. & praeceptis tradendis sanctitatem professus est quin dam,quae maximam illi apud omnes conciliauit opinionem; in vi ta quoque,quam coelebs,castusq; duxit, integritate plurimum ex celluit; negabatq; sibi placere bis in die saturum fieri, nec unquam pernoctare solum, ut ex eius epistolis recitat quinta Tusculana stu dio in omni vita fuit indefesso, atq; anno uno &octogesimo scri

bens mortuus est.

Socraticae porro familiae,& sectae praeter Platonicam, aliae proseminatae sunt; Antisthenes duritiam sermonis, &constantiam So. cratis adamando, paulo post stoicos produxit; Aristippus vero

Curenaicos.

Diogenes Cynicus,Maximenes,Epicurus,Eudoxus philosophi

alii celebrantur. Isocrates eloquentiae artisex soret: cuius domus tanquam rhetoriani

106쪽

t'tum ossicina erat , qui nonaginta nouem annos vixit: floret una Xenophon Socraticus, quem musam Atticam, ob sermonis iucunditatem, diplatonis annulum dicunt: adhaec Thucydides historicus sac dissimus ac mox Dcmosthenes,& AEschines oratores admirabiles summi, omniumq; eloquentissimi : existente tum eloquentia summo in flore apud oraecos ; nec enim ullaunquam aetas tantos oratores una tot vidit. CAP. V. De lcmpis Schismatico. . Anust 3633.

TVdas Hyrcanus princeps Iudaeotum est annos triginta unum.1 Ioseph princeps est annos septem. Iaddus,alio nomine Simon iustus,summus pontifex est in syna goga annos viginti septem, deinde Onias Priscus totidem annos, cuius insignis laus, di sanctitas in libio Ecclesiastici proditur. A Z o n. filius Eliachim, stirpis Christipantiarcha hoc tempore vivit. Manasses irater Iaddos, quod Ierosolymis summum sacerdotium adeptus non esset, acri rbem Samariam, in monte Garizim, templum construit contra templum Domini,xbi pontifex a mpsis creatus populi non exiguam partem per schisma seduxit. Alexandro magno urbem ierusalem oppugnanti Iaddiis pontifex sacro habitu gustias ad portam cum solenni sacerdotum comitatu occurrit, mouetq; paganum principem, via vastatione

temperes. a. es gentium.

D Arius Artaxerxes Ochus, octauus Peritium imperator est

annos viginti sex,ab anno 36a s. Arsames nonus imperat annos quatuor in Persia, ab anno 363 Dasius Codomanus decimus,anno 36s3. imperator factus m-

107쪽

os erii sexto anno ab Alexandro victita est,& 1imperium finitum apitalarias, anno 366

At damus Spartanus Phocion Atheniensis duces clari Romani maxime celebres sunt M. Curtius , Decius sciator, I Pantius cursor, vir unus & animi vigore, & corporis roboreprae hantissiimus in quo maxime innixa res Romana stabat, quemq; illi aduersus Alexandrum Magnum destinarant, si Asia perdomita, ins Europam vertisset Veranici, plures alit,ut Valerius Coruinus, Ma tatius Rutilius,Cneus Sulpitius, Manlius Torquatus, Publiu&Philo, QFabius Maximus, Decius iunior,L. Volumnius,M. Curius exces- lentesomnes hac tempestate, quibuscum autconsulibus, aut dictatoribus Alexandro sitisset bellandum, ait Liuius

. De unismonarco Macedonum, or ALEXANDRO

ALBAEANDER Magnus, Macedonum regi Philippo patri in

regno succedens, viginti natus annos, mundano ter millesi mo sexcetesimo quinquagesimo oci. auo, simul tertiae Monarchiae, quae Macedonum, & Graecorum cst, principium dedit; nain,quaerat animi concitati gloria a natura succensus, Macedoniae auito regno breui lilyricum adiecit,tum uniuersam Graeciam bello edomitam; inde transmissi mari Asiam P tum, Syriam, AEgyptum, Persiam, Parthiam, Armeniam, Hircaniam, Bactrianam, Indiam, multasq; praeterea prouincias, mira celeritate subiugauit; conce--pto secum totius orbis imperio,quo nec contentus, dolebat non plures esse terrarum orbes , quo latius victor peuctraret; atque Ut animOmaximus , ita regibus, dc dynastis formidini omnibus erat, quod nulla unqua hostem adoriretur, quem non debellaret, cum saepe nonducis modo sed militis vices obiret, atque in pericula se trimus demitteret;& si vulneraretur, aut hostium multitudine undiq; obrueretur tame animo praesentu tutusq; semper esset,partim conscia virtute,quae ci immortalis insederat, paltim felicitate, qua per diuinum fauorem perpetuo fouebatur; partimq; militum prae tantium fide,quoru animos tractandi petitissimus erat,dc quibus

tantam

108쪽

tantam sui fiduciam secerat, ut nullnm non illi discrimen vel mermes adirent,dum ipsum scirent praesentem. Laboris erat vel nimiupatiens, industria indefessus, nullo discrimine ii spe victoriae dimo, uendas,ut contemplanitin India Mazagae hostilis urbis munimenta, n sagitta crin percussum esset,euulso ferro,& coscenso equo, ne obligato quidem vulvere,non ante se receperit in castra, quim

pros,exisset cuncta,& quae fieri vellet,edixissiet; leonem asiquando lorae magnitudinis rem ipsum invadelitem prohibuit a praesecto

excipi venabulo,occlamans,iam a senaci,quam ii duce seram interfici possi exceptamq; uno vulnere occidit. Anim vigorem,sublimitatemq; incendere solebat veterum historiis, & Homeri praeci pite lectione, quem semper cam pugione sub pulliino habebat. Clementia in vicus erat prona, ut Darium imperatorem Persiam victam ', dolo autem suorumis etfectum, licet hostem,lachrymis

pro cciri ab cias matrem, uxorem, filias captas, qu in hone itissime haberi volueiit. Redeunte ex Oriente,atq; cum triumpho, ad Liberio itris exeniplu, incedente,animoq; Occidentem iam petentem occiduarum nationum legati Babylone operiebantiar, Ita

Dii, Siculi, Sardi, Galli, Hispani, & ex meridie Africani,&Carthaginenses eum aut deliniendum,aut regem serendum rati; ita ut eum non victoriarum successus, qui inostenso currebat pede, non aetas, quae florentissima erat,no animus, o crat inuictus dcfecerit, quominus orbem uniuersum mitteret sub imperium; sed vita immatura morte extincta ; nam venenata potione Babylone de medio sublatus est,cum regnasset annos duodecim,menses octo; vitasset annos triginta tres , cinno primo Olytodiadis centesimae decimae

quarta anno septimo post deuictu Dariu Fuerunt in illo vitia iusto maiora, gloriae, vinique appetetia iram vehentes: sed quae postqvim

iuuenilis esterbuisset ardor,repressum iti spes etat odiosu profecto istis nihil magis qua assectati diuini honores, ex Hamonis oraculo captati secere;virtute vero,iustitiam; ipsius etiam hostes admiraticint,liberalitate fuit plane regia, sortitudine,solertia, dc consiliola pratiumanas vires; corporis magnitudine hominu opinione bre

109쪽

Lib. D. gulariin amicosbougnitate,patid inanilites beneuolentia anto autem heroi cum successor dignus deesses, imperium summa teli 4 citate inchoatum, ab ipso,ut sacra historia narrat, in varios principatus, mox in quatuor est regna mulsum, quae in Romanorum potestatem postea con sitie .

lunaris quidam,qui admirabili,reconditaq; scientia,& copia coelestem regionem, elementa, animantia, ac naturam adeo uniuersam,ingenio prope diuino perlustratam , plurimis libris descri psit.Platonem praeceptorem audiuit annos natus octodecim ; Ale xandrum Magnum disciplinis instituit annis quinq;. Vnus'mnisi scientiarum theoremata,summa capita & principia sparsim omnia complectitur, talis vero cui ut philosopho ethnico paria immo randum sit. Abipso deinde persecti cst Peripatheticorumi uirilia clarissima. XenocratesAcademicorum,secundum Platonem,autor Speii l sippus Platonis ex sorore nepos: Heraclides Ponticus,&Aristippus; adhaec Zenon Cittiaeus Stoicorum princeps,&Crates philosophi egregi j florent.

IVdaeis post Iosephum principem praesuit Abner: Semei annos

undecim. Mathathias annos duodecim. ' . AsarMahat annos novem. Artaxat Nuid decem: .

Hagies annos Octo. Mastot septem. Amos Syrach quatuordecim annos. . Pontifices summi interea filerunt ordine post Oniam Priscum, Simon Priscus annos tredecim; Eleazar annos vi mu: Manasses viginti. septenu

110쪽

SAD O c filius Azor, patriarcharum serie Christi

genealogiam continuati. Iesus Syrach librum Ecclesiastici Hebraice scribit, quem eius n pos, eiusdem nominis, paulo post Graece edit; habuit enim synagoga mi e viros summos, spiritu , sapientia & fide praeclaros. Sapientiae liber eodem sere tempore prodit ; autor incertus est, liber autem ab Ecclesia receptus,oc cum superiore probatus. Septuaginta duo interpretes exIudaea vitiinsignes a Ptolomaeo Philadelpho rege in AEgyptum exciti, sacram bibliorum scripturam singulari aulam Spiritus sancti primum ex Hebrae raecereddunt,agente pontificem Eleazaro,quem rex AEgyptius multis donauit muneribus, o sacram scripturam in Alexandrina Bibliotheca,quam ex omni literarum genere comparauerat instructissimam recondidit. siit vero Septuaginta interpretum, sic enim plerum , censentur,autoritas etiam inter Christianos & sanctos patres sem- pex pra ipua, maiori quam interpretum aliorum.

Monarchia Macedonum ab Alexandro Magno excitata, post

varias disceptationes , & praefecturas inter suos stestia insti tutas,in quatuor tandem regna dispescitur. 'Macedonicum primum penes Aridaeum Alexandri statrem, cui subesse quoque ex pacto caeteri prouinciarum praesecti debebant, permansit,acstetitinde annos centum quinquaginta sex , regnauit Aridarias annos septem, inde Cassiander, tum Alexander cum Antiupatro , Demetrius, Pyrrhus, Lysimachus, Ptolemaeus Antigonus