M. Val. Martialis Epigrammata, cum notis Th. Farnabii

발행: 1644년

분량: 510페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

501쪽

a Vrbs illa

sum. quod tamen Theseo ascribitur.3 Non sylva Neinarea inter Cleonas de

434 M. V A L. MARTIALis ' 'η Non Marathon taurtim, 3 Nemee frondosa Mnem i

Arcas Maenatium non timuisset aprum. Haec armata manus θ hydrae mors unafuisset, 3 Huic pereuissa foret tota Chimaera semel. Ignipedes post ysine Colchide vincere tauros:

Herculeae caudis numeretur moria o Hur est Bis denas pariter perdomuisseserat.

Ira emenda- . rat P. Scriver. consonaeque

De Naumachia. X X v IIIo

ociosium lemma, ineptum & alienum a sensu ense

penultimo p xit: ut apparet epigr. 3, lib. ra &epigri Σ, lib. I ' 4 GVd fuerant, cammittere visses aes freta naυalislicitare tuba r

autem epigrammate Titi s ut videtur eκ Ni

classium in cu Lucrino ad bellum Siculum. Suetoου. MN. Praella rim

Casaru hae nostripars est quota 8 vidit in undias D Threis 3 ignota , ct Galatea fera .riit in q aequoreo serDentes pulvere currus , O s domini Triton ipsi putavit equos. Dumque Zarat satiri ratibus fera ptalia Nereus I uit :n liquidis ire 'pede Per aquis.

m, quid

502쪽

Desiderant ne quae sequim-tur epigr. iub S. Bodl.

Djυes Caesarea praestitit unda tibi. lixa, poli pu- Fuciniti, 3 pigri taceantur stagna Neronis r io Gladiato-Hanc norint unam sicuti Natimachiam.

chiae. emendo anrubitheatνο Cafareo , dives, ste. Ir Omui ludorum genere abundans. in Claudii naumachiae in lacu Fucino. Suet. t Liud. eap. a , Tacit. c. I a. I 3 Referas Per Hypallagen Metonym. ad sta ua. vel ad ignaviam mollitiemque Neronis. leg. dc uiri. 1 Naumachia deferar exhibitae fuerunt a Neroue inductis aquis tu ligueum suum Airphitheat.

De Prisco dc vero gladiatoribus. XXIX.

Martiali epigramma hoc adscriptum Ioc scaliger primus publicavit, cu)us haec sententia. Par gladiatorum postulatilium vel a Caesa: e exhibatum ut supra epigram. 2 o. in ubi diu aequo pugnasset Malle, populus vel favore vel morae taedio mi Dsonem utrique gladiatori petili. Caesar arenae lege jubet agi nec dirimi certamen fert nisi altero victo. Spenantem interea propulum donis &missilibus moratur. utrique tandem simul ictu pari laeso palimas mi sit de rudes. Em traheret Prisius, traheret certamina Herus,

Esset aqualis Mars titi lusique diu ; isso spe δ viris magno clamore petita est :Sed Caesar legi paruit ipsie μ.

Lex erat 3 ad digitum posita concurrere palma. tauod licuit, ε lances, donaque spe dedit. Inventus tamen est finis diseriminis qui , Pugnavere pares, succubuere pareI. Isint utrique s rudes, ct si halmas casar utriqAe: γ Hoc pretium virtus ingeniosa tulit.

Contigit hoc, nullo nisi te sub principe, Casar,

Cum duo pugnarent, victor uterque fuit.

t Missio erat quoties LYi ς aut rimis viactori eripiebatur a principe

vel munerariis ex faventia.

populi, quam lignificabat pre: lo pollice- a Gladiator,

bus.

3 ConcursidisIrorum adimicatione palmam inter se sortiti. Petr. Scriverius quem vide. O lii subsar, digito se victuin agnoscere eo. Obsonia in lancibus ti dona, ut reficeret animumque adderet gladiatoribus; vel populo quo patientius f rret Ion- pugnae inoram. ς Scipiones; quibus veterani gladiatores donati iulguunt magisterii , Iiberi ab arma in reliquam vitam prouunciabantur. s Praeseutis certaminis praecida, 7 msiouem , Palium, & rudem.

503쪽

486 M. V A L. MARTIA L. SPECT. LIB.

cha, vel mutila simi θc cor. rupta . vel '

Nutratis nou sunt.-fragmentis illi adscribuntur

Ad Caesarem. X X X. veniam subitis: non displicuisse meretur, O Festinat, castri qui placuisse tibi, Alterum. XXXI. Edere majori, virtutis fama secunda ect. Ita gravis palma est, quam minor hostis habet.

504쪽

M. VALERIO MARTIALI. TESTIMONIA.

C. PLINIUS CAECILIUM SECUN D.

Cornelio Prisco suo S. . s sola lib. III ultima. JAVdio Valerium Martialem deeessisse. & mole

ite fero. Erat homo ingeniosuri acutus, acer.& qui plurimum in scribendo re sali, haberet , di fellis; nec candoris minus. Prosequutus eram vi tico secedentem. Dederam hoc amicitiae. dederam etiam versiculis, quos de me composuit. Fuit moris antiqui, eos qui vel singulorum laudes, vel urbium scripserant, aut honoribus, aut pecunia Ornare. N stris velo temporibus, ut alia speciosa & egregia, ita hoc inprimis exolevit. Nam postquam desiimus f cere laudanda, laudari quoque ineptum putamus. Quaeris qui sint versiculi, quibus giatiam retulerim pHemitterem te ad ipsum volumen , nisi quosdam i nerem. Tu, si placuerint hi, coeteios in libro requia res. Lib. X, epigr. MIx.J Alloquitur Musam , ma dat ut dpmum meam in Esquiliis quaerat, adeat reis

verenter. Sed ne tempore neu tuo disertam Fulses ebria ianuam, videto. Totos dat te trita dies Minerva, I Dum centum studet auribus virorum

Hoc, quod secula pserique pastini

Arpinis quaque comparare chartis., Seras tutior abis ad lucernas dHac hora es tua. eum furit Traus, Cum regnat rosa, cum madent capilli e ne me vel rigidi legant Catones.

Meritone eum, qui hoc de me scripsit, & tune dia misi amicissime, de nunc , ut amicissimum , desui ctum esse doleo t Dedit enim mihi, quantum maxime potuit: daturus amplius, si potuisset. Tametsi

505쪽

h88 TESTIMONIA quid homini potest dari maius quam gloria, laus. &

geternitas i At non erunt aeterna, quae scripsiti Non erunt fortasse: ille tamen scripsit, tanquam futura. Vale.

In T. Ceiunii Commodi . sve AElii Veri Vita. Idem Ovidii libros Amorum in lecto se meer habui si se : idem Martialem Epigrammaticum poetam Vi silium suum dixisse cfertur.

In Alexandri Severi Vita. Leporem quotidie habuit, venationem frequentem, sed eam cum amicis dividebat, & his maxime quos sciebat per se non habere. Nςc divitibus quicquam talium munerum misit, sed ab his semper accepit. Et quod ille leporem quotidie haberet, 3 ocus Poeticus emersit, idcirco quod multi septein diebus pulchros esse dicunt eos qui leporem comederint, ut Marti lis Coci epigramma significat, quod contra quandam Gelliam scripsit hujusmodi: bib. v, etur. 29. I

Cum Ieporem mittis, semper mihi Gellia mandas, Septem formosus Marce diebus eris. Si verum iacis, si verum Gellia mandas, Edisti nunquam Gellia tu leporem.

Sed hos versus Martialis in eam, quae deformis esset composuit: Poeta vero temporum Alexandri haec in eum dixit: Pulchrum quod vides esse nostrum regem , Quem Srrum sua detulit propago.

Venatus Deit, o lepus comesus. Ex qua continuum capit Ieporem.

SOLLIVS SIDONIUS APOLLINARIs,

Carm. I X. Nun Gaulicus hie tibi legetur, Non Marsus, Pedo. Silius, Tibullus. . Aut mordax sine fine Martialis. IDEM Catm. XXIII-Quid eelsos Seneeas loquar. veI illum Quem dat Bilbilis alta Martialem . Terrarum indigenas Ibericarum r

506쪽

Curiat. Nugar. lib. VII, cap. XII.

Poet cum illum te subito miraberis invenisse pict rem, qui ad omnia, quae necessitas exigit, scit fortas. se simulare cii pressum. Despit ita Ruius in Naevia , a qua eum, teste Coquo , nulli S casus avertit. Nam suidquid Qit Rufres , nihil es nisi Navia Rufo ;Si gaudet , si fet, si tacet. hanc lequitur. Cgnat, propinat, poscit, negat. innuit, una est Navia r si non sii Navia, mutus erit. Lib. I Epigr. LxvI II. IDEM lib. vII I, cap. VI. Peregrinos odores non nisi dissolutis & amatoribus convenire, Comicus & Coquus docent. IDEM M. eod. cap. xm. Nam foenerator ut plus recipiat, interdum aliquid Praelargitur. Vnde Coquus: Munera quod senibus viduisque. oc. Epig. LVI. lib. Iv.J

Petas, Petaonis: perna, baconus. Martialis Coquus: Et pultem duosam cum petasone varas. Extat lib. rur, Epigr. Lova I. ubi vulgo , Et preMpam dubio. εLaudatur ab eodem Glossographo etiam alibi, de sub Martialis Coqui nomine praetet ea sunginum hoc Distichonr Defurii fungis homines , Macrine, negabas aBOleti leti eausa fuere tui.

ANGELVS POLITIANUS.

Nimis enim foret insubidus Poeta et quot nefas et

dere. Item eap. LII.

Sane per totum Epigramma sisnatEusius est verbis argutissimus Poeta, etc. ut Ut hoc Epigrammate nivit utique pensitatius. IDEM in Declamatione pro Quintillano. ut ab ingeniosissimo Latinorum Epigrami natum 2: P.eca,

507쪽

qD TESTIMONIA

poeta , & vaga juventutis moderator , & Romana stiria tua vere meruerit appellari.

Tib. Ii I de Sermone, eap. XVIII.

Valerius Martialis artificiosissimus Epigrammatum scriptor, ita in iis quidem jocatus est, ut frequentius carpat, quam delectet: tametsi e demorsione ipsa delectatio quoque paritur. Ad haec dictis ejus pallim occultissima quaedam insunt spicula; partim verba

quae non solum h faceto sint aliena , verum aut obscoena ipsa admodum scurriliaque , aut maxime ampullosa de acida. quod quidem Hispanicum est. Sunt tamen dicta eius in universum arguta , subtiliterque eonquisita ; abstrusae sententiae, eaedemque rarae,ialis, aculeatae: inventiones Vero in mimd acutae r Verba autem praecipue accomino data , quaeque non prima tantum facie , atque in ipso explicatu, lecto nem alliciant atque auditorem : verum quae in ejus animo relinquant tacitam quandam quasi sub titillationem. Nihilo tamen minus iis non pauca quidem animadvertas, quae digna prorsus sunt facetis ac temperatis in sentis : retineantque decolum illud , quod virtutis hujus, de qua praecipimus, maxime est pro prium.

IVLIVS CAESAR SC ALIGER,

Poetices tib III, eap. CXXVI.

Epigrammatis virtutes peculiares , brevitas & arguisti a ; hanc Catullus non semper est assequutus, Ma tialis poeta argutissimus nusquam omisit. 1 DEM lib. VI. Ne Martialem quidem transferre libet ad meliora. Nulla sunt ejus Epigrammata divina , in quibus &sermonis castitas, & argumenti species luculenta est. Versuῆ vero candidi, numerosi , pleni, denique optimi. Alia sceda ne legerim quidem, tantum abest

ut ad censulam Vocem.

Adeters. lib. v I II, cap. IV. .

Quid vetat attingere festivissimi Poetae Martialis I sus, atque in his operam ludere. Non semper supercilia adducenda sunt.

508쪽

DE MARTIALE.

IDEM lib. XIII, eap. XIX. Cum a lepidissimo Poeta nec enim illis assentior, qui scurram ineptum eum appellant, ne te satiS elegante Musa libros epigrammatum scripsisse autum mant) lib. m. Epigr. xem canitur, Admittat inter bustuarias merchas, &c.

Minnararum facete tape meminit acutus & capitalis ille Hispanus.

IDEM AD IANUM LERNVTIVM.

I Epistolicar. Iuast. Epist. v. Quid censes tu' non melius de Martiale Scaliger i dicavit, qui versus ejus candidos, numerosos , pi nos , Epigrammata multa divina dicit: quam ille, qui scurram de trivio appellat y Nollem excidisset viro magno hoc iudicium judicii dissimile.Nihil ad. Catullum Martialis, scio : sed & hoc scio, Epigrammata illa nec in trivio nata, nec omnia in triclinio. Multa foeda , obscoena in Martiale : de mehercule in uno Catulli libello non pudiciora, sed pauciora, Ignorat saeculum illud, qui hoc accusat.

Et enera s

equa ibi sequuntur tanto viro indigna. Pudet me sed iacis r quod insta inter Infelicium Criticorum judicia merebatur locum. sed reliquis tuis meritis lacrisecisti, imi Lipsi, hanc notam censoriam.

SINISTRA QUAEDAM IUDICIA

INFELICIVM CRITICORUM

DE MARTIALE.

RAPHAEL VOLATERRA Nus.

Commentariorum Vrbanorum lib.,vII.

M. VALERIUS MARTIALIS, Poeta Epigram-

matum , e Bilbili oppido Celtiberiar. Romae annos triginta commoratus , in Hispaniam demum revem tit, pauper admodum, & viatico a Plinio nepote, ut in eius Epistola declaratur, adjutus. Amicos coluiti Stellam , Silium Italicum. Adscitus & in ordinem Equestrem, de jura trium liberorum adeptus est. Re- , - e- liquit . at DPi.iquit 'mi inb d ut

509쪽

49r TEsTIMONIA DE MARTIALE.

liquit Episrammatum librum omnino rejiciendum, quippe qui neque elegantiae Latinae, neque moribus prorit.

PAVLVS IOVI Vs,

In Eluiis Hrorum uteris Illustrium, in Maro Antonio Casanova.

M. Ant. Casa novae , Comense patre Romae genito, narguti Epigrammatis palmam detulit illa ipsa Roma , sevelae auris judicio superba; nec unquam in . . confesso pudore poetis adulatriκ : quod lepida , re salsis finibus aculeata carmina factitaret. Elocutioni casta tamen puritas ac in numero saepe duro leniatis defuit. qualis in Catullo praetenero poeta conspicitur: eum ingeniose mordaci & impuro Marti li per similis esse mallet, ut una praesertim peracuta circumductaeque sententiae gloria duceretur, M.

ANDREAS NAUGERIVS,

Auctore in iisdem Eugiis P. Iovia. Cum Epigrammata praestanti judicio lepidissime scriberet, non salsis aculeatisque finibus, sed tenera illa & praedulci prisca suavitate claudebat adeo Μa tiali severus hostis , ut quotannis stato die Musis dicato , multa ejus volumina, tanquam implua, cum execratione Vulcano dicarentur.

lia sinistra infelicium Criticorum judicia vide in

Martiati P. ScrιPerit.

FINIS.

SEARCH

MENU NAVIGATION