Francisci Sanctii Minerva cum animadversionibus Casp. Scioppii et Jac. Perizonii

741쪽

in etenitivis locorum, deest locus, urbs, Vel FApidum . ut, Natus Rotmae. ε fg tr educatus. Domi manet. Humi sedet. Item, domi bellique clarus; supple, tempore: Sed si addas adjectivum, genitivo locus non erit: ut, Natus in magna Roma. Cuia bat in dura humo . DicimuS tamen, domi meae, tuas sitae, nostrae, vestrae , alienae. Aliquando genitivi duo ab eodem nomine pendent: ut, Magna est bominum querela tuae supe hiae sed frequentius alterum genitivorum in posifestivum mutamus : ut, Nosturna lectio librorum. In Ciceronis Tusculana villa. Mea praeceptoris o Leta. Vestra multorum diligentia. Meum praedium Prisciani. Contra Vallam : nam meu , tuus ,suus,

nihil differunt a caeteris posestivis. Dativus semper acquisitionem significat. seu ultimum finem, quare cuivis orationi aptε jungitur ; ut, .Aristoteli spongiae sentiunt. Utilis

capiti. iis micus mihi. Petitur tibi argentum. Mihi ita videtur. Non cernitur ulli. Cede, vel decede majori. Vae victis. Tibi expedit. Mihi non con

venit.

Duplex etiam dativus reperitur: ut, Sum tibi dicto audiens. Dolegi mihi locum domicilio. Reliquit mihi signori vestem. Datur tibi hoc vitio. Tti trabi id laudi ducis. Labes me tibi de spectui , deisicatui, frustratai. ccusativus aut est infiniti suppositum, aut activorum appositum, aliter semper a praηγο- sitione pendet : Nam in tempore & mensura , & locorum propriorum nominibus deest praepolitio ; ut, Vixit annos centum , Vel per

annos centum. Natus ante annos centum. Penis

det aries libras triginta. Latus vel longus ulnas

duas. Eo Romam. Tendit Italiam; sic Rus, Sc

742쪽

lus De remone casuum.

Duos ejusdem rei accusativos multa verba hi recipiunt. Duos diverse rei accusativos nul- nium verbum admittit, ut mox dicetur. 6Vocativus nullius est personae verbalis , sed qrem designat, cum qua serimonem communi- ICamus , ideo non regitur, est enim veluti ex- . s

tra conteXtum orationis.

blativus a praepositione pendet, sed ele- lganter illa multis modis subiicetur. Nam in i Comparatione sui, doctior Cicerone) deest Prae: lin instrumento , vel modo, Gum; ut, Sara percust Egit insidiis: in pretio, Pro; ut, Ma- igno emisti: in tempore, De , vel Iu; ut, Bora is, ima ; Tribus annis. lIn ablativo quem fals5 absolutum vocant, si sit personae deest Sub; ut, Philippo rege ; Motra prore 2 si vero aliarum rerum , deest A , vel In ; ut Lectis tuis literis caenavimus. Legendis carminibus sies poeta. Huic adverbio u N D E , respondet, , Vel Ab ; ut, Palleo metu. Vacuus curis. Praeditus vi rute. Sed in frequentiori usu haec solent amittere praepositionem: Prosequor, impertit, caret, MC. , dignor , Ne quedi Victito , utor, vescor, fungor, potior , fruor , alget.

Implendi, ornandi, spoliandi, judiciique. Dis Numinibus Alemvis, Comparativis, ct Superlativis. ADjectio nomina participiis exceptis nullum casum regunt: Nam quando dicimus: Roma tornm primi ; Romanorum docti imi deest

743쪽

De ConseruΠ. Verbi, 2 Personat a

ex numero. Illa vero, plenus rimarum ; lassus vi rum ς integer vitae ;sce rix purus ; cupidus honoris: Graeca sunt, quibus deesst grama p positio A : quae apud illos genitivum regit. Dignus honore; Vacuus curis: Viduus pharetra ; Frumento cop/ofus; supple . yb. Ιia Comparatorum ablativis deest Prae ; ut, Sanctior Catone : quo in loco particula A M, ΠΟ- minativum , Vel accusativum tantum juXta verbi naturam postulat. In Superiarii & Comparatis genitivus ille partitionis est , non comparationis ; ut, Romanorum priores : Graecorum docti simus id est, Ex nu mero Graecorum maximδ doctus.

De Con Tructione Verbi. DIximus Constructionem dividi in Concordiam & Rectionem. Si concordiam spectes , omnia verba sunt Personalia, aut Impersonalia: ut, Ego lego. Me legere. Si vero rectionem, . qmoa, aut Pasi a.

De Verbis Personalibus.

o Εrsonale , seu finitum verbum est, quod personas, numeros , S tempora finit; ut, mo. Legissem. Personale verbum semper & ne cessarib habebit ante se nominativum : ut, Tu doces. Nos percutimur. Illi frigenr. V piscamini. .Abite. . desum. Aliquando infinitum, vel alia oratio, verbi suppolitum est : ut i Fugere vitium s virtus

Maeritur , quis primus naves invenerit. Tribus

autem modis suppositum solet intelligi : primo , in primis & secundis verborum perso-Vv 3 'nis;

744쪽

nis; ut, Iegis vivimus: secundo, in verbis ad famam pertinentibus ; ut, ajunt, Drunt, 'ri icant: tertio, quum in verbo latet suppolitum ejusdem rei; ut, pluit, lucescit, scilicet, pluvia , luX. Quibus adde quinque illa verba quae falso dicuntur impersonalia) miseret,iaedet, pudet, piget , pareitet, scilicet, misericordia, dium, pudor, pigritia, poena, ut diximus. Multi recti singulares per Syllepsim figuram plurale verbum exoptant dignioris personae; ut, Si tu ae Tullia valetis, ego is Cicero valemus. Si post verbum personale sequatur nomen ad. suppositum pertinens, erit nominativus ; ut,

Lego invitus.

Dst Verbis Activis. ACtivum verbum est quod actionem signib

ficat; ut, Vivo, Amphctor, Memini. Sem per & necessario transit in accusativum et ut, Amo literas : Sic delectat, juvat, decet, oportet, refert: ut, Hoc refri mea negotia, id est, repra sentat. Saepe pro accusativo infinitum, vel alia oratio , ponitur; ut, Nolo tuum velis. Dies

tibi ne remere faciax. .. ..

Verba activa duplicia sunt, quaedam enim transeunt in varios accusativos; ut, amo, lego, percurio: alia quae falso neutra dicuntur); unitantum accusativo cognatae significationis ashaerent: ut, vivo, servio. Hic autem accusativus cognatus ut Pleonasmum effugiamus) rectius subiicetur : ut, Filius 'tuus dormit, currit, gratulatur, Iocatur, gaudet ; scilicet, somnum, cursum, gratulationem , jocum, gaudium: Sic egeo , indigeo, -- suis , nasor. orior. Oui tamen accusativus necessari

745쪽

De Construa. Verbor. 29e Erib opponitur , si addendum sit adjecti

vum : ut, Duram servis strvitutem. Hilarem vitam vivis. Cantilenam eandem canis. Consi Heva userat illa ludum. Judicavit Iudicium inciditum. Endymionis somnum dormIX. Aliquando proprius accusativus transit in metaphoricum ; ut, Cordidon ardebat Alexiu. Nubes pluant usium et terra germinet Salvatorem. Accusativi me, re , Iὸ , ferε non apponuntur quoties suppositum & appositum idem

sunt: ut, Illa Iam lavit, Nupsit regi; Noxtraecipitat; Emersit ex malis ; Bsne res vertat Volveuribus annis; deest se , vel etiam accusativus cognatus. Gredo tibi; Indulgeo tibi; scilicet,

me. v

Multa verba per cumulum geminant ejusdem rei accusativum ; ut, Dcum vocamus patrom. Praesa te virum. Facimus te arbitrum. Dedit agrum

dotem e & simila. Duos verb diverta rei accusativos nullum verbum regit. Nam in altero illorum Graeco more deest id est , circa, Iuxta, vel fecundum. Tales vero accusativos nullum verbum respuet: ut, uuid me accies My uuid me horret' NihiI me timeas. Plurimum te amo. Multa me incuso. Multa gemens ignominiam. Nunc id operam do. Insuevit pater hoc me.

Dicimus Dargo , vel f rno solum herbis , Rherbaue solo. Defendo , vel probibas ae sum cape Iis , vel a capellis, & capello ab aestu. Dono te corona, & tibi coronam. Cela, Vel doceo te hoc, te de hoc, & ceu tibi hoc. Posco te veniam, Sca te: sic omnia verba poscendi. Invideo remulta , & tibi multa. Hoc decet te, vel tibi. Praeso , praestolor , antecedo, antesto is, vel tibi. De- sciunt , es latent me pecuniae , R inibi pecunικ.

746쪽

Eripio tibi , Eca re tecunias. Imperito ro bono ,

tibi bonum.

Da Verbis Passitas. D Assivum verbum est, quod passionem signi'

δ ficat: ut, Vivitur, Curritur. Pastivum ver-hum nihil praeter suppositum desiderat : ut,

Virtus laudatur. Ttia res agitur. Accusativus activorum hic semper erit suppositum , nec unquam aliter : Sed si supprimitur in activa i e tiam in passiva sublicetur ; ut, Curritur. Vim

rur. Egetur.

Si duo sunt ejusdem rei accusativi, ambo m tantur et ut, Voco re poetam : Tu vocaris poeta. Video re tristem e Tu viderii tristis. Si ver b sunt diverse rei accusativi, ille tantum mutatur, qui non dependet a praepositione; ut, Doceo reqrtes : Tu doceris artes. Moneo te justa e Tu moneris justa. moneo tibi Iusta e Juilla monentur tibi. Nam fuso quidam docent, dativum in nominativum posse verti

De Verbo Subaantivo. SI , es, fui, cui vel suo adnumerantur

nec activum nec pastivum est, sed utrius que radix & fundamentum , habet utrinque nominativum; ut, Deus e si charit s. Fili, esto sobrius. Uo ru Caesar amicus. Dicimus, Patris est , vel patrium est coligare ς Regis es, vel regitimes gubernare & subintelligimus , ossicium, munus, Rogotium , sive consilium. Non tamen dicimus, Mei edt, sed meum es; quia genitiva Mei, tui, fui, nostri, vestri, primitivorum in i C parte locum non habent, ne pariant ambiguitatem. Quoq

747쪽

Quod si accedat praepositio INTRR, dicimus , Patris interect eastigare; & Regis infereti subernare; & subintelligimus accusativum pluralem, negotio, ossicia, sive consilia : Nec tunc illis quinque genitivis utimur, sed accusativis mea, tua, sua, noctra, vestra, cura vel cuyus ,' ut, Non mea , sed regis intemflgubernare , id est, gubernare non est inter mea, sed inter ossicia regiS. Saepe uni aut duobus dativis acquisitionis adhaeret ; ut, Sunt mihi amici. Tacendum es tibi. Dicenda mihi causa est. Hoc erit ribi lucro, honori, curae. Cum nomine opus dicimus; opus est mihi

facere.

De Verbis Impersonalibus. Ibipersonale , seu infinitum verbum est ,

quod neque numeros, neque personas, nequς tempora finit, & determinat; Ut, re. Legis. Et est duplex : Perpetuum , & Parricipiale. Perpetuum est , ut, amara, amavise , amari. Participiale; ut, amandi, amando, a

matum.

Impersonale verbum semper antecedit accusativus, tapius subintelle s; ut, molo legere libror. Volo libros Iegi. A nulla parte determinatur, ut putant Grammatici: semper enim Pro nomine capitur; ut, Vinius est vitium fugere, id est, fuga vitiorum. Tempus est abire. id est, abitionis. Et cantare pares, S re pondere parati, id est . cantui & responsioni , vel ad cantandum, & respondendum. Non tanti emolaenirere, id est, poenitentiam. Diguus amari, id est, amore.

748쪽

' Si post verbum impersonale nomen sequatur aci suppositum pertinens , erit accusativus: ut: Malo dici divitem, quam avarum haberi. Praeceinoris interest esse 'obum. Non expedit tibi feri ju- direm. Itor amico cupiente justum. Sed hic frequentissimi Graecos imitamur : ut, Cupio diei doctus. Vis haberi probus. Illa vero , Non vaear mihi esse quieto; Licet esse beatis ; Latinos canones eXce.. dunt, ut in Hellenismo dicetur.

De Oerbis Participialibus, Gerundis. st Supino. ΑΜ ndi, amando , quum accusativum lia..hent, Gerunda verba dicuntur . eo quod a Pallivo participio in dux, orantur & gubernen

tura

olim a participio in diis quatuor voces gerebantur , quae regerent accusativum ; ut . Peteisdum est causas e Perendi causas e .Adpetendum causas : Perendo causse. Nunc verb vocibus

in di, & do, dabis accusativum. Nam, haben dum e s canes, & ad Iegendum libros nimis antiqua sunt. Caeterum voces iu di, do, dum, si accusativum non habeant , passivε significant , sunt enim participia passiva in neutrali termin tione : In quibus deest substantivum aliquod, aut nomen verbi, quod est infinitum: ut, Legendum esὶ, scilicet, legere : nam quemadmodum teste Prisciano bona est lectio, & bonum es legere, non disserunt , sic tempuae est legendaeiectionis, S tempus est legendi, idem sunt. Aliquando tota oratio pro substantivo est : ut . Creditum es, vel creaeudum est, Ciceronem fuisse

poetam. Deest

749쪽

De construa Ger. Sup. o Partic. 3 3

Deest quoque substantivum in illis, quae so

lent conturbare Grammaticos; ut, Missus est Athenas erudiendi gratia, scilicet, erudire,quod est eruditionis. Virgo maturuit nubendo, scilicet. nubere, id est, nuptui. Cantando rumpitur anguis , id est , cantando carmine. Uritque videnda

farmina, id est , visu facto , quasi videndo videri , dum videtur. Sallust. uuum Iugurtha

vocareetur ad imperandum, scilicet, imperare, id est, ut imperaretur , vel , ad sibi imperium imperandum : dicimus enim , Imperare alicui pecunias. Inter agendum capras, & ante d mandum boves, non dicimus : sed ante domandum, scilicet, domare.

Amatum , verbum spinum dicitur , quod supine, id est, negligenter agat, ac penci otiΟ- sum ac supervacuum sit: semper jungitur verbis motum ad locum significantibus: ut, Curre is perditum I Latebras quaesitum venisi. -- mitte Dectatum. Vox iri, in passiva tantum huic supino co junctum non significat motum, sed idem quod passivum infinitum, cujus est supinum ; ut, Gredo tibrum, vel earmina lectum iri, id est , legi. . De Participiis. D Articipia suorum verborum casum admi tunt. Junguntur aliis verbis : sod praecipuδsubstantivo per omnia tempora: & cujus temporis verbum fuerit, ejusdem ferε & participium erit; ut , Excita dormientum . excitavi dormientem excitabo dormientem, Dicturusfui ; dicturus ero. yusus sci , Iussus faciam. Absinui is causis agendis; abstinebis a causis agendis.

Primum participium passivum significat pase

750쪽

neca; Nihil interest, bos, O illa. Horat. Vilia quae super est Gaudi cauponas: idem : Ne quid me

dioi intercinat actus 2 idem ; Cum sol Oceanosubest. Cicero: Bie tibi Cato ro'ra advolat. Tacitus: MIbitur genua illitiae. Horat. Utinam interer rem unda leones: idem ; Desine interludere virgines. Cassiar : Exercitum Rhenum traducere. Livius: Hae Siculorum quaerelae domos primum nobilium ei eumlatae. Sic : Interfuere urbcm, moenia, exemeitum , apud Curtium: sic, Mea interes: Vesra interfuit ; pro, est inter mea, scilicet, negotia. Et haec ad Anastrophen sunt rese

renda.

Praepositionum quaedam semper aeeusativa haerent, ut, ad , apud , Se . quaedam semper ablativo, ut diximus: hae vero sunt dubiae: in , sub , super, subter, & cum.

Iis, significans motum, seu transitum, accusati vurn regit, ut, Via ducit in urbem. mne mihi in manum dat: & rum actio differtur: ut, In diem istuc erit. Praesens in tempus omittat e & cum capitur pro contra , Vel erga, ut, Interatus in praeceptorem ; In parentum pius : cum tignificat

aliquid in loco seri, regit ablativum; ut, sesin portu navigo. Sub, si motum significat, accusativum amat; ut, Sub terras ibit imago. Sub galli cantum. Subeas literas recitatae funt tuae. Sine motu Dequentius ablativum : ut: Sub pedibui. Sub judice. Dicimus , sub idem tempus, & sub ipsa die. Aliquando subintelligitur; ut, Caesare duce : Platone magistro: id est lub Caesare, sub Platone. Super, pro de , ablativum poscit; ut: Muisa super Priamo rogitans, super Hectore muDa. Cic. Sed super bar re nimis. In reliquis ferδ accusati uum; ut, Fama super aethera noruν. Dicimus, super