Leonis. Baptistae Alberti. Florentini Momus

171쪽

deorum quod ira:ut opinor Actb admoninivit se sci

in suu, ac in thcatro esset simula emouerteret:quo abeundi:redeundis uiam:& laborem uitarent:quo uescit dignitate de sine illius iniuria dignissimis locis conquies scerent. Vnu erat: huiciniae aduersareturinam paru3 quide occurebat:ubi locos illinc abreptas statuas apte deponerent dum haec animis deos uoluunt , Stupor deus:ut erat artubus:toti praepotens:rem se dignam aggredie, nullis id;qst paret:indicas:at pie in pedes co/iicit ita uasse:ita distolutc:ut subito Hroi efferri bacchatem diceres:facinus a maggredit altocin rediculum: sed pre agenda eiusmodi,ut factum subinde oes reliqeoprobates imitati sint.ad statua emin theatro posita sui silem plicas hos:ati hos ualidiores deop:ut se ad iuuet,uoce illa sua agresti aduocat.mox subiectis scapulis illa se onerat. Erat at statua apta:d pederis manis*in suscepta dorso solus asportauit:& abitra opaca silua reposit, antro obscuro loco collocat Ande i theatru sudor madidus redies se vcrti 1 statua:qua asportaratistatuaeq; uacuu locu occupat.HUm caeteri tamet si factus irrideret:sibi in faciundu putariit.ital secere Stuporis ex loinua quis', quo uisum est loco:statua abdidere. ne desuere cupido:mercurius:&hmo talariu alayel adminiculis:srethil extremo theatri fastigiopstratas reliquerint.dus sic di in thea disposithe animi libidine hient:resolum ridicula sed memoratu dignissima, in silua ad Stuporis statuam:tum, in theatro accidit.

Nam silua quidem Oenops phus:idem p hystrisu ter illa Momi contra deos disputandi flagitiosissima

172쪽

petulantia imbutus:dum ad Iussos concelebrandos pr.

peraret:a praedonibus captus extitit: multisq; aflictus plagis adducitur ad ipsam hanc specum, inqua statua Stuporis des erat exposita.quo cum appulissent:predones consilium incunt:praestet ne captum iugulare an Diuum dimittere oculis effossis.At Ocnops tanto inse riculo constitutus:d si in eam diem nullos deos linane coelum sic credidcrat εἰ praedicabat nunc tamen ulti/mo in capitis periculo constitutus:sel salutem suam caepit omnibus uotis comendare maximis dis. Scd consilio iter se habito praedonibus placuit habcre quaestione dehontine,d discere quanti se possit redimere.Eratrox atra:& intepesta.expediunt idcirco praedones quae ad cruciatiis faciant. Alii lorum comparant alii uirgas ulmo auellunt alii ignem cote excutiunt.illis ita occupatis res euenit digna m moratu .nam primis igniculorum fauillis collucescentibus uidere uis sunt praedones in antrum quippiam id quid uis id istatuam eiusmos duin loco adesse poterant opinari.dehinc maioribus admotis luminibus manisesto adcsse deos animaduertentes:obmutuerunt.& ea re in crata perterrefacti e uestigio non sine clamore relicto captiuo aduolarunt. Vidisies hos amissis armis quasi remulentos obiectam or. num fugiendo impetere.alios intc cursitandum csscnsa roboris stirpe ruere.ati alios offensis prostratis sociis istuc uersus:& illuc uersus praecipites ruere,eosdelillis ore inter surgendum interl spuendum cum cruore dcliaci os dentes:iterato seqvcntium impetu i assa DS ruere.alios uero uiso deo quasi alteram Stuporis sta

173쪽

tuam factos primum haerescere mox formidine dcbilitatos labescere. Q uae re i&acmporum suorum facies cum ita esset:nodcfuit sibi Oenops.egressus.n.antru3 turbam concussorum Frofligatorum' contuenS, sese confirmauit.inde rapto de quodam telo unu egreogi stupentem:excordemulaetum metum capillum praehendit:prosternit:reuinciti cro:quo se praedones illi uincire caeperant mox hominem pre se in urbe agit laetus:&animo secum adiurans,nihil minus credenduposthac: nullos esse deos:quos tam psentes extremo suo in periculo copererit. Ita. haec in siluis Oenops in theatrum uero ingrcssus suos colludiones,qui se expociabant offenditde k:dcet dis mereri non bene.na,supersedentes tarditatem una:&deos maximog:quorum causa uigilarennexecrebatur. Id sibiprimum uisum est

indignissimum:sed illud indignius 'inter hystriones

seruum quedam uino madidum ad scuis statuam plorat nephanda exequentem offendit.pudet ea dicere tamen institutum prosequemur.immingentem ebrium intuens Cenops pro noua suscepta religione caepit gravissimis dictis increpando absterrere.At seruus in eum uersus ela:inquitphilosophe ades ne siccine mecu agis Unde in te noua inhaec repent religio incessit decsaeternum negasthfrigentem hic statuam,sictaq; simus sacra ueneraberis: Haeco reserens no imminxisse moerat contentus,uerum de alui praeterea illic onus ponere parabat.Hic Oenopso inquit scelcse nen tu den: alium tibi locum ad tantam sagitii spurcitatem desus aries um barbatus:5 ebrius ille seruus Vos inquit

174쪽

philosophi omnia esse deo, blitia consuestis dicere. At

inquit Oenops etiam praetentis deos irrideias negligis: Tntia barbarus en inquit perdoctum philosoprium,

deum ne tu hoc frigens, Muacuum simulacrus aut oin naris:aut nuncupas quod quidem uix igne , de ferro adhibito stabrieflccere: a uultus hominis potius si mos rificiem imitaretur dicticus tuo Aenenm caput quato malleo:quantis follibus darum tuum istudos dolarunt fabri:uel tu Oenopsinum smulachrum hoc uidisti ad publicum aquae ductum pridie patera istac ca/lonibus aqam landere:demum inutile illud aes, cui nishil inuenias;quod probes praeter artificis manum liuis instar uenerabimur Eli nimirum illud per pulchre dictum quod in cauca sepius decantati audio. ut tagit sacros aere uel marmore uultus, Non facit ille deos: qui rogat ille facit.Tum OmoEs de facti indignitate, oc dictorum petulantia commotus:malam inquit tuo am in rcm non dcfines de istis tuis scelcribus cantan/do disputares Appage te hinc At barbarus: dum se Oenops iugulo appraehensum traheret, alui afflatu

per obscaene concrepuitλαpappage tu inquit te pro phane dum sacrum facio interturbator num tu non perspicis, hunc adolendi ritum comprobenthi an iterum intonuit non potuit hoc amplius Oenops ferore;sedebrium pugnis calcei contulum suos intra sce/ tores obuoluit:at' gradibus praecipitauit. At mulcta, tus ebrius ore illo tuo liuenti:d male illibuto impudi cissime plorans . Ego tibi quisquis idcorum: inquit: cuius causa haec pertuli ut eueniant aeque;ati mihi eue

175쪽

nere:in praecoriquandoquide hunc:qui ullos esse deos semper negauit; se imitarer sua tam impie in me grassatus exstitit. Iuppitc haec intuens intra se rem sic deputabat.credin me hoc noctis bcne accaeptum tam de si hic suo utitur ossicior uid aliud aut ebrius faciat, aut ab improbo audias Addest probe mulctatus poenas luit . plus enim cruoris effudit lingurgitarct uiriu aod ne tanti quidcm haec sunt, ut ludorum vo/luptatem respuas.Sint hystriones obscaeni, ut lubet: modo nos in theatrum esse milli noscant. Sed quid agimus quid si praesenserint nec cnim illud factum

liustra opinor . praesentes esse deos philosophus ipse

Oenops dixerit. Verum&quiddcmum quid tam: utcunc ceciderit res tamen praesente populo venerabimur. Haec cum essecisset Oenops rogantibus sociis quid ita relegatum adduxisset hominem: quid se praeter spem; expectationem omnium ad religio. nis sanctimoniam dedisici: qui antea nullos eredidi, set esse deos ordine quael sibi apud praedones accidissent recitauit . Sed ne satis quidem cum sibi notum esse deum auxilatorem dixit: quo promptiorem tam faustriati sceliciter excutus sit de idcirco magis atmmagis cupere sibi scri cognitum cui habendae forent gratiae tanti beneficii . Non illum quidem sibi uiosum Iouem non Phoebum, non Iunonem : non

ex his celeberrimis:&popularibus:quibus templa constituta sunt.sed rarum illum quidem:at hinsolitu Hie hystriones:at sunt quideminuunt in theatro dcc .mniu simulacra eodu,reuise oes, ut facile:&lcnisicium

176쪽

eum salutarimus:tum eodem patronum nostris in malis auxilio advocemus.nam maiores illi di iam tum is adire humilium uota assueveruntatac fit face igitur incensa circum statuas:signas omnia recesendo, dum hop a ' uultus cotemplant in Stupore Um in eidui.quo utib Oenops uenerabundus procidit, eius ppacem precatus, locuml amplexatus adorauit . Viso stuporis uultu:&habitu risere hystriones retram illius deformitatem.nam stabat ille quidem ore late anhelanti: labio propendulo:oculis concretis,temporibus lacunosis auribus appensis:& omni de facie ita affectus,

ut sui oblitus uideretur. Cum p accuratius hunc ipsum deum respectarent proscaenici sociis eo maiores et in ca chinnos efferebantur: atl en dicebant strenuum renfugatorem latronu3. Ergo Oenops enimucro istuc quidem est inquit, quod in me sus caeptam deorum opinio nem multo confirmet:ubi unus multos:inermis armatos:meticulosus audaces ad omnem crudelitatem accinctos sola psentia exturbaritiati profligarit.Haec de se eora,Stupor deus audiens,& si mente sici bardus:&ingenio prorsus plumbeo:tamen nec laudibus no mouebatur: nel uituperatoribus non irritabatur. tamen

sic secum rerum humanarum sortem atq; conditione3 versabat;&qidnam hoc esse mali dicam apud mortales ut presentem deum irrideant, absentis stimulachruuereantur:ati pertimescant. Hic beneficii suspitione ductus inueteratam contra deos opinionem opinionis 3 pervicaciam obliterauit.Hi Sole, Luna vi istiusmodi manifestis deorum signis admoniti,quae sep sse deberet credere

177쪽

re redere profitentur insciantur meum potuit aeneum simulachrum profano in loco immanes,4 sero rissimos latrones a credulitate absterrere, metu dcoru3 flectere ad religionis cultum rcuocare. te deus&praesens qui sum studiosos artiu,quae ad pietatem facient, gratificandis dis deditos nequeo modcstiores reddes re.aut quo pacto istos ab ipsetate,sicci in nos Usipso quan reuocabimus Haec secu StuporiOenops uerocu satis esset ueneratus fautorem dcu spectans no poterat pati a neglectu esse huc, a quo'nficiu3 accaepisiet. iccirco rubigine, qua Stuporis facies admodu squalobat ferro caepit abradere. Stupor uero deus abradetis

molestia libenter abegisti ab se, sed uenio tardus:quo id pacto posset no habebat . Alia ex partitioicin quis

inepte gratificantem serendum ducebat.rictu in oris in. terdum duriter abradentis serrum subicrfugicbat.Huedi illius memores dicti qui ex holum corio cotegi posse caelum assueuerarat,tisissint, cu ab homunculo ne excoriati intuerentur.sed eadem sibi,duriora illam tum

fieri ab hoibus posse intelligentes magis uti prium periculum metuerent propensi erant, qui alienam insulositatem riderent . 6 multa quidem ex parte sedes aeque graui fore notatos rubigine no negabant. itaq; haec in

theatro.quae scio uideri posse iis, qui nostris opusculis ligendis delectentur si non admodum alioqui scurristia, at nostris ab motibus, scribendi legibus aliena

qui quidem sempa factis 5 dictis cauimus neqd ἰ

ntis graue,& sanctum adoriremur,iliteraye religio:de relu onis cultus paterentur, Sed si pe itaris quid conati

178쪽

sumus, cum totis libellis tu hoc loco exprimereuntelliges pse to principes uoluptati deditos cidere in opprobria longe iis grauiora, Q quae recensuimus, ac de re nos uelim magis secutos initam institutionem iudices

u pristina studiopae uitae rone3. Sed plura fortassis di

ximus, uolebamus.pauciora profecto diximus:qpostulauerit res Vm de his hactenus.ad reicdeo. Hmoi in theatrum cum ageren tur nouae rem apud in fictos rerum iucundissimaR Minprimis dignissima historiae initae sunt. Naci audierat Charon crebris dcfuncton rumoribus proximum fore ut omnis mundus uastas retur.iami caepisse parcas:d hispiades populare hominum familias.omnia conseiacicere tristia ac eontabescere instantis ruinae periculo & mctu. Eo Charon adeo priusq sus tantum:tam ornatissimum deleretur instituerat hunc uidere mundum:quem uidisset nunq:uisurus 3 postea esset nunq; sed tantae peregrinationis uiam ut puta ab inseris ad superos usi motiales,ardiam esse audierat,& paucissimis, aut cognitam, aute5 cessam non ignorabat. Iccirco inire temere non aude/bat,ec ex omni defunctorum multitudine reperiebat neminem,qui ullo abduci pacto posset ut non recusaret eo redire: un solutus tetro corpis carcere iubes attuoles 1 fugisset acta ad re dchoriada mortaliuerunas multas ex parte explicabant, de uiuentium mala cum Istinctos libcrtate comparabant. Postremo assit ma bant praestare quid uis malorum perpeti, qrcdite ad limum uexationes obeundas. Aderat fortastis intcr defunctos Gelastus quidam philosophus alioqui nouulgaris, quem in Charon diutius,cgleScrat. rionaliani

179쪽

obrem nisi P extrema egestate mortuus no attulerat quo portorium solueret. Cum eo igit paciscifCharon: si prius comitem apud mortalcs,uiaeq; praemostra tore pster, gratis rasuectus. Suscipit fastus id muneris,lametsiDCuitus uiaehiscius. Sed dagere mi r cum soluedo noesici an eo in loco aeternu consideret: quo neminter uiuos; neq; iter mortuos censercsi nimirum ergo i nota, ignota, dura, acerbaci aggredi cogebat . Id y maxie,cum neq; ex amicis mcq ex ditisssimis Oemespia appellabat a quo darccut stipe mu/tuo rogaret.Ucsuncto .n.nemini plus numo uno adportorii mercedc asportarea mortalibus unllicuit. ltas Charo radite accingi ubducta naui multu: ac diu cogitauit coserat ne hac alicubi apud feros relinquere:tande e ita pilare arbitrabainnavim reuersam sustulit suo p impoluit capiti ut staret quasi pusillo maὸ palio opertus:manui remum collibrans gradii Arduum 5 iter aetate firmissimu sene psciscentcm turbae admirabantur. Uerum illi inter pergendum in sermoclnc incidcre istiusmodi, ut quaereret Gelassus de Chaoronic, quid ita navim portaret aut quid ni praestitisset eam in littore subductam sinere.Cui Charon &qd inquit tibisscsunctorum ineptias reseram . nemo est illoorum, quin me suis uelit imperiis nauigare quino suit

pridie polyphagus nescio quis,qui dem rapto remo se

pro argonauta gereret, illum ego dea tu inq, classiune suisti fortassis praefectus in uita At inquit: nostra in familia olim fuere plures remiges. Ego illius insole tiam, notam admiratus,qieptias risi:cum uiderem ta

180쪽

impudenter, retemere id profiteri, Maggredi cum ectrerum olum minime aptus. At ex comitibus defuncti unus:mentitur inquit o Charonine pictum quidem uspiam:aut hic aut suos aliquis uidit mare Alpibus.n. aeternum lapidicinis scripti exercebantas cum itala ritinsolens,quales tu potas futuros caeteros:aut tranadis uiuo,aut insolestandi uoluptate: si fortassis detur re

licta illic naui occasio Hic Gesastus quid inquit illi qui

ssim:sitiet inscitentia, ne arrogantia:sed distendi libi. dine id ita aggrederentur ' Tum Charon nouas ne insquit isthic:ut apud inferos atres codiscant minime sed temerarii sunt. Vel quis hoc serat:ut Charontem remigare quis instruat: um Gelastus atqui hoc est:inὸ quico Charon,quo sit ut abs te accaepisse me iniuriam possim dicere. Tu quidem insolentes laercs 3 omnes istiusmodi transportasti:me uero qui nulla ab re maσgis absum; a petulantia;& importunitate:longum repudiasti.Tum Charon:negas te inquit: nesciuiat et de importunum extitisset An non est petulantia nos stros sibi deposcere labores dari gratis Nulla item importunitas est centi negatam rem dura:d nusquam intermissa assiduitate expostulare Tum Gelastus deplorare meum incommodum erat istud o Charon:no tuos labores poscere;quando tam dissicilem te ait inexorabilem praestare erga me: qui nihil sibi relictum haberet rerum omnium:quod conserrct praeter preces. At inquit Charon suspedio opus suit:priusqua istud admitteres in te: uti tuae res omnes solis in precibus niterenturad inquit alastus fateor sectum inconsul ε