Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

91쪽

DE SERVIS tum effusi ; cachinni licentia provocarim. ' Appuleius ; quam salve agit c inquit ) Demeas noster ' quid uxor' quid liberi ' quid vernaculi ' si Paulus Diaconus ; Didymus 2 Tiridianus acceptis propriis servulis, ct vernaculis

oec. Sacrae Genesis interpres , Macta Synodi Rhemensis. Et sane aliquando & ipsa Vernae vox latiore aliquanto, quam diximus , notione accepta est. Martialis : on de plebe domus, nec avara verna catas/α ,

Sed domini sancto dignus amor

Ubi notandum est , Manciparios, Mangones , Venalitiarios , Cata stis asservasse pueros venales. Ideme Martialis: Sed quos arca fervant tabulata Cato ,

92쪽

so LAVR. PIGNORI Us Et quos non populus , nec mea turba videt.

- Plinius: talem in f satasta videre Chrysogonum lia. si Suetonius; Laberim Hiera emptus de Catasta. Eorundem venalium nota erant gypsati pedes. Tibullus; 2 ota loquor: regnum saepe coegit

Tarbara gypsatos ferre Catasia pe

des.

3 Ovidius: P ec tu, si quis erit capitis mercede rein ipse tenet, quem Despice gypsati crimen inane pedis. Plinius de creta disertis verbis; Iidem Mangones s& erit loco appendicis servos novitios apud Publicanos profitebantur. arcianus; quoties quis

93쪽

DE SERVI S. s Imancipia investa professus non fuerit, sive venalia , sive usualia, poena com- si tamen novitia mancipia fuerint, non veterana. ρ Fabius ma-j or de Mangone, qui novitium puerum praetexta induit; circumscriberet vecit alia P. Romani voluisti : specie

praetextati imponere Publicano voluisti. Novitia vero mancipia ideo vectigalia erant, quia a venalitiariis pluris , quam veterana vendebantur. 4 Suetonius de Caesare, si ruitia recentiora, politioraque immenso precio, es cujus ipsum etiam puderet, sic ut rationibus vetaret inferri. Vlpianus : praecipiunt Ediles , ne veterator pro noviatio vaeneat. Et hoc edictum fallaciis

venditorum occurrit. ubique enim curant CAEdiles , ne emptores a venditoriabus circumveniantur. ut ecce plerique

fuent mancipia, qua novitia non sunt,

quasi novitia distrahere, ad hoc scilicet

ut pluris vendant. Quod autem tan-

C et git

94쪽

et L AvR. PIGNO RIVS git Ulpianus de cura AEdilium, id vero confirmat' Gellius dum scribit, venalitiariis edicto AEdilium praeceptum fuisse , ut proponerent tituluminorum singulorum , in quo morbi,

vitiave eorum continerentur : an errones, an fugitivi, noxave nonsolati ei feni. Veterator autem ille est ex. Venuleio, qui ex venalitio novitiorum emptus, alicui minisurio praepo situs. novitium autem non tyrocimo animi, sed conditione fervitutis intelligi : nec ad Mem pertinere Latine sciat necne , nec

ob id veteratorem eum esse, si liberalibus studiis eruditus sit. At e MarcianuS con trahit haec in favorem Publicanorum , Sunt inquit veterana , qua

anno continuo in urbe servierunt s no-vstia autem mancipia intelliguntur, quae anno nondum fervierunt. Fallacias, &praestigias venditorum, quarum meminit Ulpianus, indicabit nobis unico argumento Plinius, cum recen-

95쪽

DE SERVIS, SI

seat,non semel artes mancipariorum, qui avertebant pubertatem venalium. Ad quam turpitudinem praeterea institutae fuerunt in urbibus ' o

ficinae , ubi molles pice obliti a vulsoribus, depiles, & glabri fiebant. Nec alio pertinebant in Commodiana suppellectili h Samnitica vasa,

calefaciendae , seu ς tabefaciendae r sinae , ac pici. Neque male Omnino Elianus, qui Tarentinos notat, &Tyrrhenos ex viris studuisse, ut mulieres facerent. Primi quippe Tare tini cutem corporis laevigarunt , ut apud Athenaeum tradit Clearchus EmptoreS Vero morbos , & vitia mancipiorum sedulo explorabant. Appuleius : cum incensus GaD-

tes lapis sui apud P0sicos lego' puta

a clemens Alexandr. Taed.lib. 3- b capitolinus in pertinace. c scriptura veteris codicis. d lib. ID. de Uin. an. e lib. D. in pologia.

96쪽

L A v R. Ρ Ι G N O R Ι V smorbum venalium periantur. Etiam orbis a Rulo circumactus, non disscite ejusdem valetudinis hominem Uertigine sui corripit. ρ ClaudianuS,-- quot jura, quot ille ' Mutavat tabulaου, vel quanta vocabula vertit 'Nudatus quoties, Medicum dum con-

D. ' Hieronymus ex Theophrasto: Equus, Asinus, Nos, anis, ct vi-issma mancipia, vestes quoque 2 leb

tes , si te ligneum, ix, urceolus fritilis probantur prius, ct sic emuntur. Neque his tantum experimentiS venditorum fraudes cohibitae sunt; sed& cautionibus de sanitate servorum interpositis, quas excogitavit

fortasse Manilius sive ille Mami

97쪽

DE SER v I S, systigium. Hae tamen ab illis non videntur receptae , qui ad ' Castoris negoriabantur , nequam manci a ementiabus , veudentibusque, quorum tabernae pessimorum ferUorum t rba erant refertae. Caeterum quisquis specimen venditionis mancipiorum intueri volet, is legat h Lucianum, apud quem praeconia quae venditor non tenebatur praestare, exprimuntur; emptoriS nomen & patria in tabulas referuntur , cum solemni illa praefatione,ATASH TΥXΗ, quae respondet illi alteri apud nostros, quae ' B. & F. notabatur. Atqui ut eo reVertamur,

unde sumus digressi Libellos domi

natos MartialiS VernulaS Vocat, qua eadem voce non semel utitur 4 Petrus Chrysologus, eruditissimus , & suavissimus tractator , laXiore tamen significatione : erat homo peccati semPus; erat captivus mortis: erat maU L

100쪽

piam daemonum: erat idolorum verna la : erat vitiorum verbero: erat crimon Mu compeditus. ' Idem : in homini

agebat Deum, in fervo domimum; αesset vernula temporis, qui erat s f mcitor, ct cognitor seculorum. Ipsi autem servi hac sibi videntur vernae appellatione blanditi. Romae legebatur

FVSCVS. AVGG. NOSTRORUM VERNA UILLI CVST V T E L 2EVOTUM REDDIDIT

Ibidem :LVCIDAE. AUG. VERNAE MARITAE INCOMPARABILI.

Ibidem in veteri monumento post alia legitur, LEONAs AVGG. VERNALIs. scilicet occinere illis licebat, ut apud' Statium est ;Hinc