장음표시 사용
262쪽
236 - XI. 16os. April. 2.16Os. April. 27.
131 Marinus II. vide Martinus III. 6 Martinus I. 6 9. Iun. εἰω . August. 6.
263쪽
A. Silvester Α9 Simplicius Ao Stricius 89 Sisinnius 8 Sixtus I.
264쪽
116 CAP.m CATALOGUS PONTIFICUM ROM.13 Soter ab Anno
et Stephanus I. Electis Stephanus
Π Symmachus 9 Telesphorus s Theodorus I.
xox Valentinus Electus Uicedominus
A. Victor A. Victor 61 Vigilius 8 VitalianuS38 Urbanus L
265쪽
Scriptores de Diis, Geniis, Sanctis &c.
antiquiratum dis o is sacras , politicas, militares , lyterarias s prisari u
atque domesicas i. In hacris iterum varia consideranda, ac primo ἀ-cendum de religiosi cultus objecto , sive Diis quibus sacra facta. 2. Gemees nulti Atheae. 3. DEI cognitis usque quaque te sata. Theologiae Naturalis atque Ethnicae scriptores. q. De origine Idololatriae eae quomodo ut Gentibus placuerit multos colere Deos , cum nutio unum esse D msuadeat 3 s. Pro Numine culta quaecunque vel prodesse vel nocere possent, ne astra atque alia res naturales, vel homines eorumque affectiones, vel genti ae daemones. 6. cae Deae, mali. Soluarii s cum aliis eulti Dii, συνθρονοι scibisL 7. Varia no na cae cognomina iisdem tributa Dio, ex varia occasione. Unius summi DEI cultuι. DEI M-mina s attribum. Cabbatissarum Sephiroth cs Helistb. Scriptores Theologia Iudaicae. 9. n. Trinitatis agnita vestia apud Daiaos cae Ethnicos. Io. Scriptores de Deastris S rorum s aliarum Gentium Orientalium. II. De Persaeum es aliarum gentium Helisiarria. I2. De Sese latria , cui usellarum , elementorum se. apud varios populos. 13. De Idololauia Adinptiorum ac Graecorum , s utra absiurdior e I . De Diis Romanorum. Is. Gallorum cae Germanorum veterum, aliorumquepopulorum. 16. Numinum in imaginibus praesentia atque ex iis emigratis sevocatio. II. Idolisum ornamenta , pestes, nimbi, circumgestatis, ablutio, projectio, verberatis , execratio. I 8. Deorum raris classes ac veluti gradus. N. Dia tutelares certarum regionum, urbiumque. Resa, Fortuna se. 2O. Dii artium rerumque variarum praesides. 2I. Antonii Macedo Dii tuteis lares Orbis Christiani. 22. Patronatus cs Praefecturae super certa vitae genera s beneficia, pel malu certic averruncandis in Ecclesia Romana Samctis assignatae. Σῖ. Apotheosis s Constenatis. et q. Canonizasio, si e hominum post mortem inter sanctos relatio. 2s. Scriptores Mecti de Aetes eorumque ordinibis. 26. De Genio, Laribus, Lemuribus. 27. De cuisu
Angelorum , SAMIorum, Euctaristic, Crucis , imginum cs reliruiarum pud Christianos. 23.
266쪽
ANtiquit tom genus omne ει prisci moris licet qua m latissime pa
tet, tamen ad perpauca capita commode reducitur: quicquid enim agunt homines, quoscunque ritus S mores observant, vel publice susceptos obeunt, vel pri vatim & domi. Publici rursus vel consistunt in colendo ac piando Numine , vel in rebus ad Reip. administrationem decusque facientibus versantur,vel ad rem militarem instituendam pertinent. Singularem quoqVe partem sibi vendicat literarum usus artiumque & scientiarum exercitatio atque incrementum, Athenea, Scholae, libri, ossicinae, aedificia, mercaturae, numi, opificia. Ad privatam denique rem spectant ritus puerperii, nuptiarum, vestium victusque&instrumenti domestici omne genus, ac denique quibus fabula humanae vitae clauditur exequiae suneris posita
II. Singula ex his persecuturo S scriptores cujugque argumenti de quibus notitia ad me pervenit deinceps tradituro, faciendum 's sacris initium est: video autem omnia quae afferri de religiosis antiquitatibus poterunt, comprehendi posse qVam optime his quatuor capitibus, ut primo reseram scriptores de religiosi cultus objecto, sive iis vibus sacra facta sunt, S majores humanis honores attributi: deinde e locis sacris, templis, lucis, altaribus: tum de sacris temporibus sive festis diebus, ac denique de cultu ipso religioso sive variis generibus sacrorum, sacrificiorum, precum, diVinationum, Mysteriorum, processionum religiosarum,& modis venerandi Numinis atque ἐθελουσκει--t
ιυς et superstitionibus quibuscunque. III. Antequam vero de Numinis cultu dicere incipio, observandum inprimis est nullam gentem vel olim suisse vel hodie usquam
esse tam barbaram & immanem, sive ut Senecae ' verbis utar, ita exinalges moresque projectam, ut non aliquod Numen crediderit, colendumve cogitet: unde Plutarchus adversuSColotem Epicureum p.H2F. Si terras obeas, invenire poss urbes muris, literis, regibus, domibus, opibus, numismate carentes, g mnasiorum s theatrorum nesciaέ, πολεύους κώ εου, μη
267쪽
σης πανπαπαπο σψασιν λαβουσα Τημσα . Urbem vero templis diisque earentem, quae precibus, jurej nrando, oraculo non utatur, non bonorum causa sacrificet , non mala facias avertere nitatur, nemo unquam vidit. Sed facilius
urbem condi sine lolo posse puto, quam opinione de Diu penitus stublata Gestatem coire aut constare. inod Vero apud Ciceronem I. de natura Deor. c. 23. Academicus Cotta, equidem, inquit, arbitror multas esseegentessic immanitate
emeratas, ut apud eas nuda susticio Deorum si, frustra objicitur cum nullam nominet, & Cicero ipse tum in hoc ipse libro c. 16. tum libJ.Tusc.q vaest. Sc lib. I. de legibus assirmat adeo alte insidere omnium cordibus sensum Divinitatis, ut falsum multi DEum colere maluerint quam nullum. Quae porro de Gentibus A theis apud veteres leguntur,ut de Thoibus apud Porphyrium lib. 2. de abstinentia ab animatis pag. IJΣ. ex Theophrasto Simplicius p. χχχ. ad Epictetum vocat Acrothoitas ac de Nasamonibus apud Dionysium perlegesi vers 2IO. ad impios gentium illarum mores
reserendum, ut de Gigantibus Macrobius i. I. Saturnal. c. 2O. Gigantes quid aliud fuisse credendum est quam hominum quandam impiam Mntem Deos negantem, cae ideo existimarum Deos pellere de caelest heri pol se Z Nam ut Cicero in Catone Majore c. 2. quides aliud Gigantum more bellare cum Diis, nisi natura repugnarest Conser Philostratu' in vita Apollonii lib. V. c. I6. p. 2OC. Tales suere Phlegyes οι Διος δε αλεγοντες Iopem non curantes Homeri
hymno in Apollinem v. 279. qui in scholiis ad Iliad. N. 3 οχ. αλοι, apud Eustathium p. 9Oq. ασεβεις ανhες φ MVικοι appellantur. De genere quodam a thiopum 8 Strabo lib. XVII. pag. 8 Q. quod αΘεοι νομ. loes,
ουσγε κώ τον ηλιον φασιν κω κακως λέγειν , ἐπειδάν προσίλου νάνωονὶ ι, δε καίοντα κω πολεμῆῆα αυτοις, καταφέυγε ντε ές Τοι ελη. Hi fuere Atlantes de quibus Mela lib. I. c. 8. solem execrantur eae dum oritur sdum occidit, ut ipsis agrisque pestiferum. Eadem Herodotus IV. I8 . Plinius VI. Solinus c. 31. Atque haec causa quare pro Atheis haberentur, non quod nullum Numen coluerunt. Quemadmodum Iudaeos gentem con
κακα ς,ναν 'L. Hos respexisse Jobum III. 8. in verbis et exsecrentur iliam noctein) qui maseduunt dies, verisimiliter conjicit v. Q do. Et arismstius, libro u observationum sacrarum p. l. & ι sa,
268쪽
eumelia Numinum insignem vocat Plinius XIlI. 4. & Christiani gentibus olim habiti in Atheorum numero. De Callaicis sive Lusitanis apud eundem Strabonem libr. IIL pag. I6 . - δε ους Καλλαικους αθως kn,
nimirum quia δυσεπίρυκτοι οντες αποβεβληκe Το κοινωνικον γ, τo cla-λανΘροὐ ω quod commerciis carentes humanitatem exuisse videbantur ut idem
Strabo p. IFF. loquitur, qui alioqui p. Is A. testatur Lusitanos suisse frequentes in sacrificiis, de quo conser Lud. Nonium in Hispania p. 1 3. Gallos ab omni religione alienos arguit Cicero pro M. Fontejo c. 9.seq. qUam tamen nationem omnem admodum fuisse deiuram religionibus testis Caesar VI. de bello Gallico c. I6. De Barbaris Arabibus S.Nilus narrationea. Θεον ουκ ειδοτες ου νοητον ου χλειφοὶευκτον. Mox tamen de illis addit p. A τω ar: νιμ προ ιυνῶντες κm Θυοντες ἀνατελλο siι.
Non magis fidem merentur quae vel in Benjaminis Tudelensis itinerario p. seq. leges de DogZiinis, nullius religionis populo decem milliaribus a Tsidone : vel quae in Abrahami Perilsol itineribus Mundi p. I 8ῖ. & apud alios recentiores scriptores nonnulla jactan. tur de variarum Africae, Americae ' & Insulanarum quarundam gentium Atheismo. Nam quicunque illas ita adierunt, ut linguae & morum nationis cuiusque sussicientem notitiam sibi compararent, longe aliud de illis testantur, docentque parum tribuendum esse illorum relationi, qui vel ex ignoratione S praeiudicio falsum tradiderunt, vel plane de industria veluti atheos populos traduxerunt eum tantum in finem, ut cru delitati qua gentes illas miseras Hispani exciderunt, color aliquis q vaeis
teretur. - Mirum qVe adeo est Viro acuto Petro Bactio tam facile potuisse, persuaderi, utargumentum a consensu gentium in colendoNumine pe--titum floccipenderetob tam incertas lubricasque relationes,quae merito, suspesta illi debebant videri, cum plures earum jam certis testimoniis, falli compertas non posset ignorare. Cui rei explicandae ne prolixior sim atque ascopo hujus libri longius discedam, rogo Lectorem ut consulat Jo. Lud. Fabricii Theologi Palatini Apologeticum pro genere humano contra Atheismi calumniam, inter ejus opera editum Tigurix698. q. p. I9. R. Eduardi Stillingfleet novas Origines sacras postumas Anglide editas Cantabrigiae IICI. sol. p. 7ῖ. seq. N U. C Maturini Ueisseris la Crose Dialogos Gallice vulgatos varii Historici literarii. Ω-cri & Critici argumenti A. 17II. I 2. p. 2sq. R. Nonnulla etiam huc spe-elantia notavit Bdosua stegmannus in Photinianum odiis 3. p. 2 . sae.
' Ut Cenisiorum in Africa septentriona , de ν bus Jsumat liter ire T. a. p. I 83.
269쪽
Bernardus in novellis Reip. literariae A. I7Os . TI. 8c3II. seq. ScA. I7O7. T. I. p. I3. seq. Andreas Adamus Hochsteterus in Exercitatione de religione naturali, Tubingae nuper edita, Io. Frid. Corvinus
Pastor Hornburgensis in Ducatu Halberstadiensi, in corpore Doctrinae, Historias haresium Godfridi Arnoldi opposita lib. 2. c. I 8. seq. PetrusLescaloperius ad Ciceronem de natura Deorum p. 87. 88, S 7I3.7Iq. IV. Credamus igitur Apostolo testanti Το γνω ον ζ Θεοῦ sive DEI notitiam Gentibus etiam manifestam S a DEO ipso per opera sua
manifestatam Roma. I9. seq. a DEO inquam non cessante testatum se facere omnibus benefica manu siua Actor.XIV.I7. ut ab iis veluti palpando inveniatur. XVII. 27. Credamus sensibus ipsis Naturae quae est in omni bus hominibus usque q vaque terrarum viventibus, atq ve in hoc conspirantibus ut ex contemplatione hujus universi ejus Auctorem, Auctorisque bonitatem, potentiam et sapientiam intelligere possint: Cred mus omnibus regnorum lcrerump. conditoribus, qui sine religione dicuraNuminis coalescere non posse civitates probe perspexerunt, nequo adeo possent metu religioso uti adRespublicas continendas, nisi sensum eius a natura homini jam innatum nossent. Credamus denique consensui tot scriptorum omnis aevi, quarumcunque nationum, qui licet a Judaeorum sacris vel Christi nomine alieni tamen omnes uno ore certum faciunt di indubitatum relinquunt, Theologiae Naturalis vestigia alte impressa suisse esseque in ipsorum cordibus. Hoc oriens Zt Occidens, it alio sole calentes terrae, hoc Americae non minus quam Asiae dc Africae populi si ad eos adeas, vel si dignas fide relationes it itinerum commentarios de illis consulas, demonstrant. Hoc recentia hoc prisca loquuntur monumenta de Graecis di Romanis non modo sed perinde icde Chaldaeis, AEgyptiis, Persis, Thracibus, Indis, Sinensibus oc nationibus quantumvis remotis ac barbaris quibuscunque. Hujus rei insignia testimonia collecta videre licet in illustris Huetii Concordia rationis &fidei,in Augustini Steuchi Eugu bini libris deperenniphilo phia in Radulphi Cud orthi opere eruditissimo,Anglica edito lingua Lon&1678. l. quod Systema verum intellectuale Universi inscripsit: i n Io.Micraelii Ethnophronio, Stetin. 16 7. q. 8c in Tobiae Nanneri systemateTheo- Iogiae gentilis purioris, Basil. i679. q. ut Theologiae Naturalis scriptores Raymundum de Sabunde, Raymundum Breganium, Theoph. Raynaudum T. F. Opp.) Danielem Clasenium, Steph. Κlotaturn aliosque
jam omittam. SimiliterLegis quoque divinae di iuris natuialis sensus in
270쪽
gentibus perspicue animadvertitur, utrex Ethnicorum scriptis demonis stratum est a Grotio, Sam Pulandorsio hor urni eruditis interpretibus. U. De Origine Idololatriae quam a Serucho ' veteres repetunt, videndi Interpretes ad librum Sapientiae cap.XIV. atque opus eruditum Gerh. Joh. Vosi, nec minus Edoardi, Baronis Herberi de Cherbu liber de reis ligione Gentilium errorumque apud eos causis , ab Is Vossio Amst.
I663. q. primum in lucem editus, & ibidem 17OO. g. recuses. Cum vero unum D Eum summum, non multos Deos este perspicuis argumentis ratio doceat, &Universitatis rerum structura & harmonia ad communes fines tendens testetur, mirari aliquis possit, unde illa caligo magnae partis generis humani, ac tot populorum plures Deos colentium ' Sed inprimis certum esse puto plerosque omnes πολυθειας Veneratores, mindoctum vulgus excipio hominum quid faciant Sc q vid colant parum cogitantium) non aeqvali gradu & dignitate Deos quoslibet habuisse, sed ut Maximi Tyrii verbis dissi I. utar, Bαιλις αν ἐν γῆ ομο ον νο-
ριον κω λογον , οτι ΘΕΟΣ ΕΙΣ παντων βασιλευς - πατηρ , κm ΘEOtΠΟΛΛΟΙ, Θεῆ π δες, συναμοντες, ΘΩυ. In hoc leges ubique terrarum atque opiniones convenire videbis , DEUM esse UNUM, Regem omnium es
Graecus cum Barbaro, messiternaneus cum insulano, sapiens constentit eum stulto.
Plures igitur inseriores Deos veluti providentiae Divinae & gubernationis Mundi administros & Angelos sub uno DEO summo Demiurgo venerandos sibi duxerunt, inque horum cultu ferme suere frequentiores , sive quod supremum illum nulla cogitatione attingendum nulla satis digna prosequendum veneratione, adeoque omni cultu externo superiorem '' esse solo mentis recessu intimo venerandum S admirandum
Conser si labet Codicem pse epigraphum vet. Test. p. 37. ' Thomas Gale ad Iamblichum de Mysteriis AEgyptior. p. i9'. Constat ex Bbro IV. C
rilis contra Julian. Porphyrium existimasse, solos Deos mundanos colendos esse, non autem supremum illum. Fuit re haec plurimo-um ex Schola Platonica opinio. Comser eundem Galeum p. 2 66. ubi inter alia affert haec Luctatii ad IV. Thebaidos: Infiniti autem Philosophorum, Magortim Perse item confirmant, resera esse 'r terris Deos cognitos qui coluntur in templis, alium ρrinegem re maxime Deum caelo
rorum n-inum ordinatorem. Plura ia iunc sententiam .ialiuolaetus in Origi-