장음표시 사용
41쪽
arios principales, additionales e super addit rena' d ulteriore vix admittunturhrecipiet, desin responsionibus colligendis providebit, ut respondens muri per verbum credit, aut non editis positiones res pondeat, maxime, uni de proprio suo 'inte rogatur, si articuli sint obscuri aut captios, m nebit rudes, ac doli nescios, de vero sensu ac sententia verborum, ne per inconsideratam consessionem eraro enim non nisi stante iudicio corrigi potest damnum aliquod sibi accersant, quod si fecerit, conscisentiam is hominibus fidem probabit.
N examinatione testium, in qua nonnunquam camdo totius quaestionis consistit, judex procurabit, ut omnia bono ordine conficiantur Itaque primum t stes legitime vocabit, eosque serioi cordate mon bit, ne quid contra veritatem, vel propriam conscientiam deponant, alioqui divinas juxta ac humana aena luituri, ne pecunia muneribusque corrupti, ad dicendum testimonium accedant, nec ullo modo adduci se patiantur, ut quicquam committant, quod cum integritate hominis Christiani, cumpr scripto legum, ac recepto Curiae stylo pugnat Silentium quoque Usis commendabit ante iusiurandum prae tituna ut testimonium suum clam aliis habeant ne labe actitur veritas ct de testium enervetur.
42쪽
Testes vocati, si iusiurandum declinent . indist1
mulcta cogi, imo in custodiam mitti possunt, si prae- Iraisse obliti ni 7. . in ne st . Viae ab exo si vero propter ignorantiam jurare recusent, propius monendi sunt, si propter religionem, ut Anabaptistae, nequaquam excusandi , quia jusjurandum religiose praestitum, calumniantium iniquitates plenius coercere solet, adde, quod larendi non sint, qui specioso
simplicitatis vel veritatem abscondere, ordinem judiciorum intervertere satagunt. Exciniuntur nonnulli, qui recensentur in L . O 8. . de Testum pu- - et' ta senes septuagenarii, valetudinarii, milites, c.' qui , testimonium inviti non perhibent iaci I a
mentum Praestare non coguntur.
De Iudaeis hoc obiter notandum ouod tantum in causis Iudaeorum admittantur, imposita decalogo devita, pronuntiantes haec Verba: Non assumes nomen Domini in vanum. Deinde si creto testes audiet, ne sese mutuo instruant, me composito testimonium per colludium perhibeant, exemplo senum Euangelicorum, SUSANNAM stuprare conantium, qui falso eam commissi adulterii accusantes, a DANIELE Propheta, repetita seorsim quaestione, mendacii convicti, paenas temeritatis suae luerunt. Testes quoque interro abit de ipsorum artare, de qualitate, statu domicilio , quem inte rotandi modum eleganter proponit C. intratus in L
j de Tempus. Ut iudex propi definire possit, quo usque proba nae cuique rei sussciant : Et generaliter, Dum testa recipit judex, haec cuncta notabit,
43쪽
Fama, Locus , Te mcertum, Responso certa. Singuli enim per sensum corporeum rationem dicti sui reddere tenentur l. a. . a Testibus & de rebus sibi cognitis perspicue Veritatem dicere, I. 8. . e
deis. adeo pars adversa contra Quam Producuntur, interroEHoria plerunque proponit super circumsturi t1is ipsius negotii, c qualitate personarum ut a V, Cillationena, vel contrarietatem inducara Ilar, Maraim E ara, parte sexta de Murrog producit num a Formaim
da autem sunt ex ipsis articulis, Gaic ob ero. f. num. f. lib. I. Et si superflua, impertinenti aut captiosa sint, a judex ex ossicio amputabit, Der, eos de Malet, in raritatu de Testibuae cap. 18. num Io.
An autem interrogatoria parti articulos Producen b ti communicanda sint variant interpretos: multi id
expedire putant, inter quos Schust o silio 86. -- mero a cent. pars contra quam confestimjudici possit demonstrare, quae impertinentia, aut cainitos esse existimet; aeterum contrarium est tam iis, judex enim publicando interrogatoria dat ansam instruendi subornandi testes, ut e composito ad ea respondeant, atque ita falsitas deprehendi nouu ar, Ita Hosnensem rarit Pacianus , do Trob. cap. f. num II a. bb. I. Itaque satius ore arbitror, si partes post didicit testimonia, de admitatendis vel rejiciendis interrogatoriis coram judice e periantur. Interdum statim post litem contestatam testes audiri pollunt, puta, si sint senes, valetudinarii, per re profecturi, adeo ut commoue semper Eaberi nequeant. dc generaliter, quoties evidens aequi-
44쪽
ta illud postulat: Ne erat, occultetur , ct probationis copia ortuitis casibis subtrahatur. Ex iisdem fere causis testes ad Perpetuam rei memoriam ante litis contestationem examinari possvn eandemque vim S cssicaciam bibent tales probationes, quam habent orditiari ae iecus in criminalibus, quia carum causarum xactior cognitio est debet, . n. C. de Prob. Spec de Officio omnium judicum g postremo loco. Actor, si hujusmodi testes producere velit, intra annum a Gre debet, a nimia procrastinatione hs in me talis, Reus, Iropter incertitudinem movendae sibi rintro EA indistincte eos sistere potest . . . . U Aquiliam Gail. lib. I. observ. a. num. O 8. Testes quoque die seriato examinari possunt, i necessitas hoc cxigat.
ne etiam si quaedam exercere diebui, Furio jura nunt.
Et specialiter, propter causas his versibus expresas. Pax, scelus admissim, manumis io, res peritura, Terminus expirans, mora testis de e nolentis,
Haecfaciunt causas Isis tractare diebus. Idem de producendis instrumentis, quod supra detestibus dictum est, responderi potest, quibus&il id
addi, quod instrumenta usque ad conclusionem in causa recipiantur icta adversario Potestate, ea refutandi velit quod in Camera Imperiali non obtinere, riseri Ca ob . o 3 num. 1 f. lib. I. Testibus in hunc modum examinatis, tandem lapso productionis termino, subsequitur conclusio in causa, nisi aliquis partium eos velit reprobare , aut inducias
45쪽
cn aetere, ad super inducendos ad huc alios , duae
induciae non aliter, Quam causa cognita, di refusis retar lati processus C LCnsis conceduntur coque, Curia nostra plerun qtie rescribis, Fiat Reque L in ju-Zcio , ut pars altera an contradictorio audiri pos.lit si vero terminus peremptorius a judice non dat praefinitus , quadrimestre partibus ad producendos, reprobandos. salvandos testes praefigitur quo elapso , Commissarius audientiae juridicae, omnem ulterioris probationis spem praescindit, dacta interlocutiones, os partibus claudit, salvo tamen mediocri temporis intervallo, quod pro re nata longius, aut contradi ius praescribere otest. Et ita habet nostra
I Sitatissimam in praxi ocularem esse in spe stionem potistimam probationis partem, testatur IC M. Ulpianus in I. si T. st in regund eaque decernituri vel ad instantiam partis, tunc regulariter intermino probatori exercetur, vel fit ex officio judi rei cis, sic ante litiscontestationem, ut m OVI Op ris nuntiat ne in causa damni insecti vulneris r rentris inspectionis cum de impraegnatione aut vi Sinitate dubiatur vel quando periculum est in mora)in quacunque parte judicii, nonnunquam etiam postiententiam S in executione, ad informandum huIi 3 ema
46쪽
cem, e generaliter habet locum 1 Sustiles judicium inaeis, quam testin tum requiritur i. n. g. n. C. de ure fom impetis exercita, Mem hujus Commissionis inprimis Commissario observandum est, ut
o partes litigantes, testes, si hoc necesse it, in rem praesentem venire faciat, ut tenorem suae om- missionis ipsis aperiat,in silentium severe injungat, nevisai audita revelent, aut se mutuo informent; ut exacte omnia in scriptis redigat agrorum aediumque fines rite demonstrari procuret, it totum hoc Commissionis negotium ordine ac decenter procedat, adeoque post habitis etiam exceptionibusi protestationibus, in actu pergat, tandemque causam integram intactam, ad ordinarium judicem referat ac remittat, qui visis, lectis, perspectis processiis partibus, sententiam serre, absque inordinata dilatione tenebitur.
I Ure Digestorum annalis erat expediendae litis te
minus, quem postea Imperator Iustinianus ulterius extendit, causasque civiles triennio, crinainales biennio decidendas praecepit L 3. C. de Iudici . Movet dubium lex D. . de Feriis. Ubi actori in civilibus una, in criminalibus duce, reo tres dilationes conceduntur, adeoque criminalibus causis longius tempus praestitutum videtur, quam civilibus , Respondent
interpretes, quod aliud sit, plures dilationes probato-
47쪽
rias dari, aliud totum judicium magis protrahi dicta
. 13. loquitur de termino totius litis, ex finalis de dilationibus, adeoque de parte tantum judicii , quae plane diversa sunt. Quantumvis autem termino diastent haec duo judicia , initio tamen conveniunt, utrumque enim a litis contestatione regulariter incipit L n. C. de Liti coni hinc, licet naulti anni in praeparatorii judicii exsiluxerint, illi tamen in computatione hujus termini non attenduntur: ita Iasoni ex ad hanc legem. Caeterum exolevit hodie hoc SC - , nullumque in tribunalibus statum tempus dirimendis litibus inefixum est, ista sere receptium , ut cau-1ae ad definitivam novissime instructa , proxime ter
minentur; datae luceX, ii conicientiam tuam sartam
tectam, ab omni sequiori suspicione liberam servare velit, sequiri observare debet.
Pi sententiam definitivam res in udicium deduci finem accipiunt, & ad cam auctiendam partes citandae simi, alioqui erit nulla . . . uomodo γquanis judex de si alterutra post conclusionem in causa decesserit, idque ex judiciali allegatione judiciliqueat, haeres ejus citabitur, Gyl. lib. I. observ. Ilo. num duod in Camera Imperiali non obse vari, refert idem auth obferv. IO9. num. 3. Sed silia ficit,quod semel legitimeri peremptorie ad audiendam
48쪽
causam vocentur. Consistit in condemnatione, vel di scit ricin . sive in totum, sive ex parte . o Ferenda est eo loco, quo more
maiorum ius seleg rct Iaedente coram tri Sunalis idice, Iublice pronuntiari de id quod jurecanonico praecise requiritur. Venit ut sedeat judex, nec ab ordine cedat Cumbia pro Rostri jura daturus erit. Sententia semel lata retractari nequit, nisi per resti,
tutionem aut revissionem, Curia enim nostraata a-
tioni non est locus, nisi ex falsis testimoniis aut instrumentis sententiam quis obtinuerit, aut evidens aliquis error in forma aut materia ejusdem demonstr ri possit interim Tamen executio sententiae utipendi non debet. Nullitas quoque irritam eam reddit, puta, si a judice incompetente, aut directo contra lenes sit lata l. r. C. Vluando provocare nori es necesse. In iudiciis singularibus, ut empti vendit locat con-du . mutu i similibus, certa quantitas Xprimenda est l. 3. C. de sententia quae sine certa quantitate profertur. In universialibus sustici generalis adjudicatio, ut si ad Ieddendas rationes , ad restituendum gressem, vel haereditatem agatur In sententiis cluae roco quod interest proferuntur, iudex sequetur regulana
praescriptam in Linnica C de sentent quae pro eo quod uteres proferuntur. in adiudicandis fructibus, expensis . . C. de Eruci is is litium expen- u. v. 82. c. 7.
49쪽
T Ite per Definitivam sinit , succedit legitima
ejusdem executio , in qua perficienda , Commissarius ante omnia, traditis sibi mandatis mecutorialibus, parti victae denuntiabit, ut statuto tempore sese sistat, eique insinuabit, ut sententiae , inquantum liquidae, intra decendium satisfaciat, alias, intra idem spatium causas oppositionis exhibeat. suae denuntiatio a practicis summatio appellatur quo , si tecerit , is suo marte decurret, quant' ocius terminabitur, quia processiis executivus est summarius, adeoque mature expediendus, nisi iudex vel delegatus, vi sententiae ex ossicio proco cere postit, ut, si victor in possessionem haereditatis, vel praedii alicuius aut ex carboniano edicto, menter, aut impubes in posscssionem mittendus sit La ff. de Ventre in posse onem mittendo. Si vero in alieno territorio executio diri enda est, judex ejus loci per literas renuissoriales, sive mutui compassus rogabitur Tut sententiam secun-
cum Crimam suam tenoreiam Xecutioni mandet.
i. s. 1. T. de re uic is ibi Gotho redus in notis. Idque propter favorem justitiae, ubique fere in tribunalibus Belgii, in usu, &in viridi observan
50쪽
sententiam ipsam im mant, uti, nullitatis ne-Hecti ordi j sudex quo, non ad lim Emina si de iis autem, quae post sententiam proponuntur , uti, solutione, compensatione, fimum ij sudex equis itus Cognset cep, cellante interim iudicati executione , . . f. de re Iudic. C; Uib. primo obser . II 3. Dum f. sequentibus. Vide oldendorpium, cap 9. de Excepi. D. Sandium, lib. primo, Deci . o. a. Se . . de Doctores ibi citatOS.
Enescium Revisionis adversus sentcntiam Curiae definitivam, implorari solet, si causa quingentos aureos Xcedat, eaque intra decendium opponenda est, quo subsecuto sententia non aliter CXecutioni mandabitur, quam si vi, stri pars dignam TZei ultionemIraebuerit, tantum restituenes cum est furiis ain entis Quantum fuerit in condemnatione . ii ludiciali retractatione sententia resolvatur, aut si fideli brem invenire nequeat Guratoriae cautioni committitur, emittitur enim interdum cautioni neces ita propter egestatem, ne, dum executoris pertinax, avara proter Uitas extraneos is idoneos
dejus res fagitat , multipsi innoxiae paupertati incommodam in lata , l. 3. . . . de Di