장음표시 사용
141쪽
gendum reiiset;vssi Graece malis λακιών, Caeterum pretiosas illas naves. quarum
id crudeciremes: quibus ingentis magni- modo meminimus,Seneca lusorias,&r Ibis,ira. tudinis Naves intelligi alitib. 22. c.3I. Lia gum ludibria ppellat.Sic enim libr. . de burnae autem sive Liburnicae Naves, Ri- Senem. c. ao. kribit: Cui triremes & cs burnia regione, inter Illyriam & Dalmatiam sit nomen sunt sortitae: quas Suidas non ad formam triremium constructas fuiste ait; sed adpraedandum aereo rostro armatas,& validas, & tectas munitasque; atque incredibilem ipsarum fuisse celeritatem. Libumas Prudentius etiam turriatas appellat:
AE 'to dederat:clangebat buccina contraratas non muterem g lusorias & cubiculatasin alialudibria Regu in mari lascivientiu mittamΘ Ex quo Senecae loco Turnebus notat , lusorias dici naves, quod ludicrae triremibus di arratis comparatae via derentur , &tanquam ad lusum haberer tur. Quanquam eo nomine interpretari quoque possumus Naves quas in Danubio adversus Barbaros Romani in excubiis habebant. Nam ludere navis dicitur, I stiterat tenues cymbae fragilest Phaseli, quae huc & illuc velut lascivia quada cur- Inter turritas , Memphitica rostra, L - rit. Inde Seneca eo ipso, quem dixi,loco:
Navis bonitatem non iκ pretio;sed in fi mitate coiistere: Navis ait bona dicitur,n on quae pretiosis coloribus pi cta est,nec
citi argenteum aut aureum rostrum nec burnas.
Id vero genus turrium Servius ait Agrippam primum invenisse,ut de tabulatis siu-hild erigerentur, simul ac ventum esset in praeliti turres laostibus improvisae. Sic erit m illud Virgilii accipiendum putat.
Tanta mole viri turritis puppibus instant. cujus tutela ebore caelata est, nec quae fi-
A., δε- Ad Liburnae navissimilitudinem vehicu- scis ac opibus regiis pressa est: sed stabilialum quoque Liburnum fuit constructu, & firma, juncturis aquam claudentibus quo Principes Romani vehi solebant. spissa, ad ferendu incursum maris solida, Hinc Iuvenalis Satyra g. gubernaculo pareus, velox & consenties
turba cedente vehetur ventoib. Io. s. 77. Sed.& Navigiorum Dives, ctingeti curret super o Liburnθ. originem exprimit, ri exemplum a pisci
ravis qui, Hinc est quod navis etiam currus quibus- bus natantibus petitu docet lib. I... epist. m dam dicatur. Sic enim navim vel Con- 9 I. Hominis inquit) non sapientis inve- cham, qua Neptunus vehebat Gnrrum ta sunt Navigia, quibus amnes, quibusq; V et Apollonius appellat lib. q. maria transimus, aptatis ad excipiendum quam mobilis Amphitrite ventorum impetum velis, & additis a te Neptu celere curris apto tempore βomet. go gubernaculis,quae huc atque illuc cumus amLt Orpheus in Hymno Neptuni:
Tractum scilicet a quatuor equis, aut via tulis marinis, aut balaenis , ut poetae si gunt Mythographi. De illo ab equis tr cto eleganter Virgilibr. neid. sum Navigiitorqueat: & exemplum a piscibus tractum est, qui cauda teguntur, &levi ejus in utrumq; momento velocit tem suam flectunt. De Navigationis por- Navigati
ro incommodis nihil hic attinet dicere: ΠSatius est, eos qui Equo ligneo ut Plauti Iungit equosgenitor umantial βddit verbis utar ) per caeruleas vias vehuntur, Trena feris . manibusque omnes es inurit experiri scilicet,quar ericulosum sitis habenas. lutem fluctibus committere, & vocare in
142쪽
sese fata cessantia: ac si ad mortem terra Virgilium tib. Io. e meid. parum late pateat:siquidem, ut Aratus in Phoenomenis dicebat, modicum lignum mortem prohibeat. Non injuriae igitur in Navigantes invehitur Socrates, miseros aurato fulgebat polline puppis. Elnavi illiAlexadrinae,quaD. PaulusRomam devehebatur, insigne erat C astor & misse
Pollux aδ. v. D. Nec infreqHens erat ia la. eos appellans,quibus neque Daemon,ne- o naufragio servatis,ut vestes suas una cuque Deorum aliquis unquam divitiarum tabula suspenderet ex voto. Orat. M. , digna tribuerit gratiam .Quandoquidem hi levibus freti ventis,ssigas navigationeS magno cum periculo semper adeant, ii mines perditi propter quas aut lucrentur, me tabula sacer motiva paries indieat humida
aut pereant.Quanto rectius,felicem prae- Eaedemque tabulae ante fana in oleastrudicat Euripides e qui bonafortuna fru- plerunque astixarsuspendebantur. illius e-ens domi manet,&merces in terra habet, ni marboris vivacitas tanta putatur, ut si nec deouis navigatΘImd tor felix ille,&in- multis configatur clavis, nihil tame laedacer paucos valde beatus habetur Callima- tur. Adrian.Turnebίδ. - Uo .c.I .Por. cho quicunq; remotus a Navigatione vi- rh,qui primus navium usus, & quae prima vit: siquide ex Antiphanis sententia,prae- eam forma a priscis probata fuerit; qualstet in terra pauperem esse, quam divitem item earum nomina, & quis gubernandi navigare. Ad periculu vero illud declina- adminicula primus invenerit: id exposi- dum veteres tutelare quoddam numen in tum habcs apud Robert. Valturium ob navibus habere solebant. Sic enim apud Π.dersmiisIar. cap.I.
Expositis a tibin Mechanicis, ad Liberales keveniam, quarum nullum hod. Eexstat vestigium Vna ex his est Musica, veram antiquitm mcntiam se
practicam con1inens: Incredibiti enim Mectatione auscultantes adficiebat, ut exscriptoribin deprchenitur squidem una cum totilodia integra percipiebant' verba. αua cu retens haec nostra conferatur, barbara omnino merito erit habenda: siquidem in hac non nisi voces se clamores ab que verbis audiuntur. Vnde aures tantummodo parumper pascit, absque aliqua intelletius delectatione. Recentiores autem traluusica Notula, quas vocant,originem .
trahunι ex semno Divo Iohanni sacror quem Monachin quidam in os in suo ad hum modum habebant cρnsigna um. VT queant laxis :RE sonare fibris MIra gestorum F A muli tuorum δ
Labii reatum , SancteJoatines,
143쪽
TIT. XXXIX. iii 'A RE, MI, FA, SOL,L A, proprimis Notis eantin possit Cantu isto iu
manis cotticato , cantare incepit a: Voces cum mim, quaου tu Line, posuerat, in coucordiam redigere. Atque-ita ex ba praxi, o mocum harmoniae sive eo ucentu, theoria quedim poste ait hausta : in tamen nequescientia
est, neque vetin ilia Mathematica, quae septem confluat vocibus, ut ex illo FDCttit versu deprebenditur: Obloquitur numeris septem discrimine vocum. Cardinalis Ferraxiensis circa hane indagandam sistis mulium sudavit : sed frustra. Ars itaque sapiaue est exstincta. Nam qui libros demera hac Musica consitiptos legunt,ad proin se usum convertere nesiunt. NOTHS, SIVE COMMEN
INfinitus sim,si singulas Musicae laudes,
quibus bonoru auctorum libri referti sunt, recessere velim. Possit pro multis vel unicum hoc satisfacere,si originem ipsius coelestem esse dicamus. Nam &gravissimi rerum Hlirmiores, totius mundi fabrica Musica proportione cosistere putarui, &motu,atq; impulsu orbium impartu, acuta cum gravibus temperante coeleste illuconcentu&sonum dulcissimum elici.Nec
enim cum siletio coeli stelliferi cursus,veIreliquorum globorum distincta intervallis conversione fieri posse: qua doeti homines nervis imitati septe, ac catibus suavitate plenis, ad coetu sibi reditu aperuerint. Animam quippe nothram harmonia esse,& proinde sese erigere atq; vim suam
recognoscere,quotiesMusicam tanquam
naturam si ii similem persenserit. Ipsum quoq;Apolline cum boves Admeti custodiret, ocii pertaesum fabulatur Musica invenisse. ad mortales derivasse. Ovidius:
per me Coucordant carmina nervis.
Data scilicet est Musica hominibus tanquam lac animae & gratissimum solicit dinis lenimentu & laborum solatili, atq;
remediu ad inducendam humanaru calamitatu oblivione, quibus vita hax nostra
undiq; septa deprehenditur. Nam &la
to I. a.de L L .refert, Deos laboriosam h minu vitam miseratos, remissiones laborii constituisse: M tisas quoq; ,&Apolline Musarum Ducem,&Bacchii concelebratores adhibuisse, qui cum voluptate tria pudia& saltationes nobis ducat. Quo ci ca Salomon Vinu&Musica, inquit, laetificat cor:&super utraq; dilemo sapientiae. Eccl. o Hoc amplius,ab alienatos quoq;. sensus Musica revocat, & malos Genios, flqui furiosos cepissime cruciant, divina harmonia fugat. Sic enim Saule furentem ms Genius pulsata lyra deseruisse dicitur. EtElisarus coraJudaeae acSamariaeRegibus Oraculum editurus, cytharistam ac ciri jussit i simul enim cum suavitate concentus Numen hausit. Ac cum Saul a Samuele iniciatus esset, non priusProphetarum chorus ei cum cithara occurrit, quam Numine assiari ac vaticinari coepit. Bo-dm. αςRepubiaib.I.e. I. In tantu enim ho- - 'noris culmen apudEthnicos quoq;Musica processit,ut non in conviviis duntaxat,
& Magistratuum epulis; sed & in sacris & ra. tu
Deorum pulvinaribus ea adhiberetur, ut bita. Athenaeus Dipnosoph. lib. I . . II.&Macrobius lib.2.insomnia Sci ionaeshamar.& rationem ejus adsignat Natalis Comes erassNarerub.ρ. M tholag. .7.non solum, quia com
positos animos sacrificantium, &ad Aras Deorum accedentium esse oportere si-
144쪽
gnificabant: cum metro compositae preces domo essent ad altaria afferendae : Sed etiam , quia cum Deos corpora coelestia esse arbitrarentur,e numeris & harmoniacis proportionibus Deos ipsos constare putarent. Sic igitur per hymnorum & instrumentorum, &. saltationum Uthmum Deorum naturam imitabantur, atq; Oblectabantur sacrificantes;& dies distos agentes , conviviis ac Genio indulgentes; . Deorumq; ipsorum felicitate aliquo pacto imitantes , pro viribus proxime ad Deorum immortalium naturam accede bant: Non mirum igitur,moris apudG raecos fui sic, ut post coenam lyra circumferreturiquam cum recusassetThemistocles,
indoctior est habitus; Cimonq; & Epa
minundas , quod fidibus scirent , antelati fuerunt:teste Tullio in Phusculan.&Al xandro ab Alexand. lib.2. Genia Her,cap. 23. circa .Nam ut Aristophanes auctor est,per cilliarae callentem, Veteribus homo sapiens ,& Gratiis omnibus ornatus Fuit indicatus: cum e contra, qui nullum Musices sensum aut gustu haberet; eundem ves insensatum esse, . vel spiritus dincordes & invice repugnantes habere judicarent. Recte igitur Clemens Alexandrinus Musicam a Musis nomen habere dicit: Quis enim nescit, a veteribus dictos
α μου τουs,quod non modo a Musica verum
ab omni Musarum commercio alieni qui essent, hoc nomine tanquam probro n tarentur Quem locum cum aliis Juretus adducitin Notis adSImmach p.7..bb.3. Hinc facile collectu est, quanta fuerit Antaei Scythartaegirustupiditas : qui jurejurando assirmavit,se aliquando suavius Mquum hinnientem audisse, , quam Ism niam tibicinem , ad cujus concentum cinteri plaudebant. adeo habebat ille aures a Musis abhorrentes, & animam in prase
piis Equi, imo asinis audiendis aptiorem llaeph.Forcat.lib. o.do Gallor amerm
sica certe suavem moru eoncinitatem gi- Musica iagnere,dubium non est. Nam di ipsum et- m'si tiam Socratem, cum in summa severitate L. .ita consenesceret, lyrae ediscente navasse peram Athenaeus scribit tib. I . cap. M. &moximam semper fuisse havnoniae inRepublica vim ac potestatem post Platono Aristoteles censuithb. .ci' δ.potiti . Et nim cum mirum omnibus visum csset, quamobrem cx omnibus Arcadibus soli Cynethenses tam feroces ac barbari essent: primus omnium Polybius, propte 'm desertumMuscae studium id illis accidisse animadvertit: cum sanctissimis Majorum
legibus accurate caveretur, ut omnes cives ad annum usq; trigesimum in ea studia diligenter incumberent, qua quidum ratione primiLegumlatorcs sapienter Ariacadiae populos feroces ac barbaros,ut qui montes accolunt,ad humaniorem &mitiorem vitae cultum pertraxerunt. Bodi nus lib. d epub capta. Hincorpheo&Amphioni id attributum legimus ZPce' ranserius itis , quod suavisonae testudinis concentu, vG ε . Os hoc ei placidis S apte compositis verbis xa attrβαηfera hominum corda mitigarint, agrestes s siri'' mores expoliverint, & dispersos vagosq;
mortales in coetum unum congregarint.
De Orpheo enim quem Virgilius lib.
-Georgicon, depraedicat Mulcentem Tigresi ct agentem carmine quercus 4 Horatius ita canit :
Arte materna rapidos morantem Fluminum lusus ,celere1 D venus , ,
Tiandum ct auritas Mibiu canor in
Ed epist. n ad Pisones, sive do Arter
Mox de Amphione addit Didiu Amsi hebana conditor arcas
145쪽
non quod vel hic vel ille flumina cantu stiterit, animalia ratione carentia, sylvas, vel ipsa etia saxa lyra attraxerit: nec quod ex Deucalionis N Pyrrhaejactu lapidum, post orbitatem diluvio inductam,lapideuemollitum ferit hominum genus, cujus labes vix Omnibus undis coelo proxim&s potuit aboleri,ut est apud Ovidiu I. Me ramor. sed quod astatus suavitate homines rupium incolas,dc incultis imoribus rudesta gentes vel sine rationis cultu barbaras, vel saxi instar immobiles ad senium voluptatis canendo traxerint, &ad obiequii civilis pellexerint disciplini negavo concubitu polluerentur, sed in eadem moenia, coacti, coelestis se originis esse cognoscedent,potius quam ferarum more in unam conjecti caveam, invicem discerpei e tur, quemadmodum Solinus Polyhistor. c. s. Macrobius praealteoato loso.& Steph.For-cat de Gallor. p. tib I.recta interpretan tur: ut non inconvenienter hoc loco ad
Musices vim & potestatem accommodari possit, quod de humaniorum artium disciplinaOvidius tanquam ex sacro tripode edidit. Emollit mores, uecsinit eis eros. Hinc es , quod DiogeesCynicus carpere solebat Musicos: qui cum Lyrae chordas
congruenter temperarent, animi mores
inconcinnos haberent. Similiq; mordacitate Isidorus Cynicus Neronem tranSeuntem in publico clara voce corripuit, quod Nauplii mala bene cantitaret; sua bona male disponeret: neq; ullum,in vitae tenorem, temperamentum adhiberet.
Fuit enim Nero fidibusoblectatus,ad i saniam usque;& in theatris Musica dece tavit,non sineMajestatis Imperatoriae dedecore atque ignominia Unde &Numos
Ly rae nor a percussit, & statuas sibi cith roedico habitu posuit. Johan. Pierius lib. s. απρ 28h. Suetonius quoque ς. AL
Neronem scribit nomen situm in albωCVtharoedorum profitentium adscripsi se, sortitutaqtie cum caeterisdemissa inumna .intrasse ordine suo. Recte: ordinesvo Certis enim ordinibus ludi, itemque spectacula edebantur, quod fiebat tortium beneficio; praetore,qui ludis praeerat, ex urna Quadrigarum &Agitatorum nomina forte educente, Mortis ejusmodi m
minit Sidon Apoll. Carm. 23. v. IV. Et jam te urna petit, cieti rauc εAcclamatio sibi iam corona.
Ubi Savaro in doctissimis notis hanc in
sententiam& Symmachum adducit his. IO. F. 22. & Tertullianum de spe laculis c. iue & Gellium lib. s. ni.istic. c. citi addi poterunt iis, quae de sortitione diximus noc eodern libro tit. de Dula. verb. cum illa sit sortitio. Nec minus scite adstriptum columnis fuit, Neronem canta-do Gallos excisasse, postquam Galli atrocem ipsus mollitiem fastidsentcs, des ecis. sent ,ut quos puderet citharoedo, & qui dem malo, obedire, nactos jam nimirui publicae libertatis assertoremJuliumVindicem,prafagio Romae habito,paulo ante Nerone in Capitolio Iovi V1NDICI pugionem dicante , quo he petitum com miniscebatur, ut est apud Tacitum lib. II. in . Usq: adeo veris omnis habitus ani- Mesemmae harmonico roncentu gubernatur, ut 'q& ad bellum progressui, & item receptui 'ρ
canatur, cantu & excitante, & rursus se dante virtutem. Et quod mirere magis, , Lacedaemonii etiam ad Lyram cytharaeq; sonum acies instruebant, ad eamque o
dulationem pugnam solebant inire, quo ipso fignificatum fuit , .eos sedatiore animo praelium aggredi consuevisse. Nam &Homerus strepitum &tumultum in conis gressit primo Barbaris dedit: cum Graecos sensim& tacituros progredi dixerit. Achillem certe inter arma pulsasse lyra ferrunt manibus Hectorem occisuris, atque
146쪽
ineornatis Terentia deperiitAD
iauer classicashorretia. Et Alexande agitus, Artigenide tibicine modulante, usque adeo velut lymphatico impetu inci- tus cxarsisse dicitur , ut concussis armis proripiens emediis epulis,manus in astates intenderet,illectus sono bellico, deverum esse ostendens illud Laconicum Telemim ferrum scite sibi canere: Nec ita multo post, molliori sono & mitio' citharam ictet ab armis ad epulas fuerit revocatus. Plutarch. tib.2.de Fortuna Alex.
Sed & Pythagoram animi perturbationes lyra composuisse Seneca scribit Ly. de Dac, ρ. ad sedandos quoq; & consopiendos spiritus nimiavigilia perturbatos, singularem vim habere harmonia. Mecornas enim uxoris suae Terentia , qua Augustus deperibat, illicitumAmorem nemis moleste ferens, & divortium ejus deflens, cum nec mero, nec aquaru fragoribus somnusibi conciliare posset, sed toto fere triennio noctes insomnes duxissc tandem per symphoniam cantum ex longinquo lene sonantium sopitus est,referente Seneca&ex eoJoseph. Quercetano in Hatet. ροθ- istbect.2.c. fiρρ. Sane laborum quod-4am solatium, ut initio, diximus,&lenimentum esse Musicam ecquis est, qui inficias ire possitὸ Nam &, ut ad minora ac cedamus, ipsi etiam agricolae rudcs & callosi;aestivoSole intolerabiles alioquin labores, sy lvestri Musa & cantu attenuant:& rustica anus, quae vel antelucanis horis nere aut lanam ducere nunqua cessat, cantando omnia leviora facit.Ipsa etiamMusica post imbres & turbulentissimus rem pestates fluctuantibus Nautis portuS; peregrinantibus b& fessis meta ac requieS, vinctis ac carcere conclusis, pro libertate est. Sed & ipsis etiam infantibus Musices usuma natura insitum videas,cum horum vagitum ad Nutricis cantum sedari cem tum sit. quem quide cantum Lucret Ab s.
Nutricis blandam & infractam loquelam vocat iis versibus. adhibenda est
Nec crepitacula eis opusunt, nec cuiquam
Alma nutricis baia atq ynfracta loquela. Ex quo loco &illud discimus,praeter cantum etiam crepitacula fuisse adhibita; de quidem no ad fletum modo compescet dum ut ex illo Arnobii l. 3. patet:ut fletum poneret inopti ssime tractum,crepitaculis obticuit auditis; sed & somnum, concili andum, Tunc crepitacula ait Mart.C pellati I pag.M . tinnitusque, quis infanta somnium duceret,adhibebat.De Musicae vero utilitate, excellentia & laudibus pluxa videri poterunt apud Atheneum&Macrobium locis allegatis,&Chassanaeum in Catalogo gloriae Mundi Parte Io. constris r. Philip p. Camerarium operasiuccipia. c. ιδ. 8 Baldasi Castilionium in suo Aulico bb. I. quibus omnino adde, quae de Musica, in quo ei aes cum re Militari sit
commercium, Roberrus Valturius tradidit tib. a. de re militari. c. q.
DE MUS lCA MUTA: ET HYDRAULICA
Erat se alia Music yecies, quam M tutam nominabant: quod aquaesonst lu
nauuμm, moin pedum gestibin exercebatur itidemque s intestigebant-, se mirabιbterpopulum obsectabant, actibus inscena intermediis. Δ i vero hanc exercebant, Mimi es Pantomini dicebantur: ut ex multis Auctoribue, iugularite veho Cassiodoro deprehenditur,qui lib. I. Variar. ad t ibinum fribens,insnea AL Issam Musaepartem veteres nominarunt Mutam: qua
q u bisaamge libu σςN intelligi, quod singua aut sicriptura melitra exprimi haud
147쪽
siaudposset, Har quo ue Ars ivit in fumum: me ustum eius ex ga ι vestietu. Id Hod muri fecundum non si siquiam nureum alium fructώmerarer qua delectationem aUerebat qua sane bomini Christia noramagnope cμηβή - ἰὼ
tCtesiibius Barbarus , tempore Ptolomaei, qui cognomoωιο Euergetes Uurpatur, in Alexandria AEgypti reperit organum ex aquae commotionesonum inυensor.enns. Erat arae νοι undae simile,scanales sive fistulas in aqua tenebat: qua'er puersi mota, ille anima seuoiritu replebantur, nervulorum quorundaseu uno 'tio. gularum inclusarum medio: atq; a suavissimum edebanι sonum ultra ita. 'L3b. q. c. ibenam de eo etiam Pstnius diseris, ' se Vitruvim. Tertustianus lib. . anima cap. s. ait : Iuventorem hujuι sse Archimedem Syracusianum M ij summum Mathematicum: se addidit , organum i multas habuise tibiarn 'Lib. io. acies,o per earum una in Spiritum recepis, ad instar organorum no rarium, Instrumentum hoc apstet batur H draulicum quod a Greco defendit. Graecis is evim υδωρ aqua est , se λεωsono. E ci hoc utebantur. Hydratit aenomina. Imorantici 'bantu/, ut in I. hydraiaia. 4. Cine excus mura .hb. IO. ubi G aeci Adrias ira es, , auia. te pretautur Musicos, ut cantabani organis , a solliculis quidem inissatis , hedab equa tamen artificiose mota. Tiburti, quod prope Romam est,t:idemsens co picitur miti cum arte sonum movens. ΒΗ haud crebo, eum it uavem si, ut de veteri isso Hydraulico instrumenso memoriae est proditum. NOTAE, SIVE COM
VErba Calliodori, Quem Audior noster adducit,l. i. raria sunt hec:Hanc partem Musicae disciplinae Mutam nominavere Majores : scilicet quae ore clauso manibus loquitur,& quibusdam gesticulationibus facit intelligi, quod vix narrate lingua aut scripturae textura possit agnosci. Qui vero hanc artem callerent, eos Pantomimos appellari ait tib. - variar. Epist.uli Nos in tit de phithea tr.
Chironomos eos & proprie & distincte magis appellatos fuisse docuimus. Sic a
tem scribit lib. .Pantomimo igitur,cui a multifaria imitatione nome est, cum primam in scenam plaus bus invitatus advenerit,adsistunt consoni chori diversis o ganis erudiri: tunc illa sensuum manus Oculis canorum armen exponit, &perf-gna composita quasi quibusdam Eteris edocet intuentis adspectum: in illa te leguntur apices rerum,&non scribendo facit, quod scriptura declaravit. Neronis Demetri- quoq; tempore,Demetrius Cynicus cum Mimum spe staret, adulterium Martis δἰ Veneris saltantem, ita exclamasse fertur, cepermultum admiratus: Audio, inquit, o re homo, tuae facis,ncci nodb video: sed di iamihi videris manibus ipsiis loqui.&, quod Chirono-rnirere magis, veI ab unoquoque Chiro- mm vel nomo saltatione illa plures Depe reprae- Vnui plure. sentabantur personae. Sic enim Lucianus lib. desaltatιointroducit quenda admiratem:qui,cu quinq; Personas ad saltationec o paratas videret, &eas Omnes ab unicosus taliteri, ita eum allocutus: celaveras, vir optime, te quidem constare unc corpore
is o,sed multis animis praeditu esse. Leg- 'mus etiam alicubi Regem Ponti petiisse E
Nerone,ut sibiMimii darin,quo uteretur apud exteros interprete. Mimus is ita ge- stibus omnia exprimebat, eaq; dexteritate se movebat, ut facile & citis ab omnibu 'investigii
148쪽
intelligi posset:quemadmodumClaudius
Minos refert a Audomani Talas praecepta
Fbetor. Caeter,n Mutar hujus Mus timentionem quoq; facit Lucas de Penna in siqua in public. δ. C. deste Zacuta. II.
1. Ctesibim Hic passim laudatur ab historicis, pneumatica ratione & hydraulicis Oi panis repertis: quorum accuratissima descriptio exstat apud Vitruvium &Athenaeum locissupra allegatis, dc Adria. Turneb. bb.2. Adversari c. 22. quibus ex locis Hydraulus valde similis fuisse colligitur ei, quod nunc communi omnium instrumentorum genere, organiν appellamus : nisi quod in nostro nullus est a quae usus. Hydrauli sono praecipue moveri Delphinum, homines amicum animal, Plinius lib. s. c. I. scribit Hinc organarii,
qui hydraulos sive hydraulica ista instrum ma tra cabat, Hydraulafuerunt d i etii. hydraulae. 4. C. de excusat.munerib. Io. quos, ut alios Musicos civilium munerum immunitatem non habere, ex textu illo satis probatur : & Cujacius recte annotavit in Lo. b. I. f. de excu tutor. alio plane
sensu, quam Accursius: qui per hydraulas
eos ridicule intelligit, qui aquam in aulam principis deferat, aut Imperialis aqvge du- ictus custodiam habeat: quor Hydropi -
draulica Suetonius in NeroNec I. novi& ignoti generis appellacide quibus Tertullianus lib. I. de avima: Portentissimam Archimedis munificentiam , Orgaritim Hydraulicum dico, tot membra, tot partes, tot compagines, tot itinera voco, tot compendia sonora , tot commercia mo-a Ornm, tot acies tibiarum, & una moles
erant omnia: ubi quidem Tertullianus Archimedi inventione hujus organi tribuit. Sed praevaluit,eam Ctesibio accepto ferendum esse . idque autoritate Athenaei, Vitruvii, Plinii: quos Panc troilus noster laudat. ratis elegans descriptio extat apud Claudianum i ne Panegyrici Theodora.
Et qui magna levi detrudem murmuratas tu, Innumera3 voces segetis moderatur abeae. Intonat erranti digito, penitins trabat, Veste laborates in carmina concatat undab.
Non negaverim sane,Hydraulas quoque nominari, qui Orgais & machinis quibus- da, quarum descriptio similiter a Vitruvio
expressa est l. Iρ.c. .aquas deducunt For-cat. in penu juris c. io . Sed Graeci omnes,
quos &Auctor noster,& Cujac sequitur, dictam L .de Musicis accipiunt quae sei tentia haud dubie vera est. Illud pryterea ouanorii universim de organis illis Musicis scien- Igusio dum, quod vetus quida poeta venuste ea cepitheta, O cavem arma pruriginiMSeneca somniι non virilem Justinus instrumeta luxuria. Unde illa Musicae ta vocalis quam instrumentalis insectatio apud Amianu Marco linum. de Const-tra temporib. l. 3q. Paucae domus studioru scri is cultibus antea celebratae, nunc ludibriis ignavia tot rentes exundant,per B Abili sono, vocali ii nitu fidium resultantes Deniq; pro Plillosopho Cantor, S in locum oratoris Doctor a tium Ludicrarum accitur,& Bibliothecis sepulchrorum ritu in perpetuum clausis, organa fabricantur hydraulica, & lyrae ad spatium carpentorum ingente tibiaeq;& histronici gestus instrumenta non levita Quem locum adduxit Michael Piccarius Decadis observat HistoricFobr. V.f.
DE ACTIONE TIT. XLL usque Ars insignis, o fundamenium ac basis omnis gratis in exilium ire iusseratrue ita proscrip aenin ut nems eam hiau uncat, aut etiam tenere
149쪽
TIT. XLI. I37 investiget. iisque havdscio MUMςpostea ustiam magis viguerit. Esque est Actio sue commotio vulιμι se manuum omnes quidem cum loquimur manus elevamin caput acingitues movemin icendi vehementia impalpisti ab εώ e ratione. Veteres addisiendae hujus gratia sobatim consili. or
data opera accedebant . quemadmodum CIceronem praeceptorib- ha; in par- Cicero.
reus msasse legimu- :t R scio, aliti: qui gestin verbis adaptantes, bis terve dicebant, usque dam verba ctioni consociata imprimerentur. Rectistagi itaque ab aesi ne Oratore tum cum t Ibenu ex Alaret, oratione aliqua Demonsthenis advθUaritμii eaque ab omnibuι collaudata: id ex- ciamavit E sibines, dic ori ustis si i mmet audivissetu dicentem' inua ipse inferre seruit, Orasionem legere nihil aliud ess, quam eam mortuam videre: at πιυam hanc veluti exsituram, si dum recitatur , pulchra es idonea actio fuerit a ibiιa. Hullis tanta vis esto efficacia, ut inter omnia primas teneat. Demosthenes st:tur interrogatu : uanam potissima sepri-D mosthema oratoris psra essti Pronuntiatio, Rsondi. χuae secunda 'itidem Pro- nunciatio. Iaae ιertia 'sim:titer Pronunctatio, dixit: inferre inde volens , Omne Oratoris munus .in dicendigraria couse flere. Equidem hae in partes-ssivit hamotbihor reperisse me actiones aliquas credo ,qua cum verbis Havi Fsime conjungantur. Singulas vero ut invenirem,sactu mihi impossibile . debatur,babentipraesertim aliud, quod agam. In hac Actione Oratores omne
suum ludiam, a cena in rimisponebant et se ab Auditoribus diligenter observabantur. Vnde Guintilianin infert, quod eum scenicin quidam, O Cce turni dicem oculos inseream dejecisset: postea verio exclamans, O terra i cae. dumsessi intuitur; universius popuωου stis eam deriseum , seu tuum descena nassiquesa suis deturba it. Ars ista tsi deperiura: Nec enim2iterarum monumentispotuit comprehendi, ut necim pronunctatio. ctor numero annis a tanta barbarorum multitudine vexato Italia, adsequi eam non
potuit,s nec etiamnum at equitur.Ideoque quasiemarcuit, o ut dixi,ami s et t. Debebat haec a Concionatoribuspotissimum excoli, qui or ocio abundant, Orsitisse movens, quamquam multum quandoque intempestive : mquidem motio ista non in brachii aus digiti, prout appetitin fieri oblatione consistiι : se estus illos verbis convenienter adaptare oportet: non scin atque is, qui choreas agit, sin se accommodat, quod qui non observit, ineptin est.Atque hae quidem de Amones ficiant. Nunc ad filius, habitueo mores progrediamur, a Lilaris initum facientes. NOTAE, SIVE COΜ-
ACtio, quae ChironomiaQuintiliano 'l'
ii. c; dicitur,&ab heroicis usq; t VS poribus
150쪽
poribus repetita , ab ipso enim Socrate Catilenae extricavit: M. Antoniu Trium i probata, N a Platone quoque in parte ci- virum proscripsit: Octavium Caesarem Ani,his Vsium posita Virtutum perhibetur; fitca- aclolescentulum ad diuturniImperii fastuprasarum. Liat multo majoris est, quam ulla vox esse gium evexit, primus in toga triumphum possit. In iis enim omnibus, quae sunt a- linguaeq; lauream meritus omnium mactionis, inest quaedam vis a natura data, ximam, quanto plus cst ingenii Romani quare etiam hac imperiti, hac vulgus,hac terminos promovi sic, quam Imperii: dc denique barbari maxime commoventur. post mortem ab hoste icterrimoAntonio Verba enim neminem movent, niti eum, illatam, praeciso gutture ac singuine atroqui ejusdem linguae societate conjunctus- fluente , ex qlio nitidus Buxerat eloquen- est sententiae stipe acutae, non acutorum tiar rivus, adhuc incolumi fama vivore hominum sensus praetervolant. At Actio, scriptis intelligitur utique nunquam mo-
quae per se motum animi fert, o nanc&mo- rituris.Stephan.Forcatui. h b. o. de Gallarivet,iisdem enim omnium animi motibus Imperio. Nec minor fuit Demosthenis in hiis . i. conc1tantur,&eos iis tona notis & in aliis hoc exerciti i gonere diligentia. Is enim taliα. ,, agnQicunt, & in se is si judicant. Non abs speculum grande intuens, componebat, , re igitur Cicero Orator o tertio. Actio in- actioncm ἐς gcstum corporis:& quamvis,, quit, in dicendo una dominatur, sine hae 'fulgor ille sinistras imagines redderet: di, summus Orator esse in numero nullo po- sui, tamen oculis, quod esticeret: credidit. test: mediocris hac instris ius binosi Quin etiam Satyrum histrionem ad eas N pe superavit. Hujus partes singulas accu- artes magistium adhibuit: a quo utPluta rate exsequutus est AudomarusTalaeus, in chus scribit, de oratoria facultate pene aceptis eloris . quibus adde, quae de desperas,utpote qui minime placere pOL deceti hac gestus consormatione scripsit Iet ob vitio sim in dicendo actionem, noc .. ό,ι ChristophoruS Milarus t. q. uni Vers. Ost. parum fuit confirmatus, recitatis aliquot, esuetium. I. RU io ct alita ) Cicero non minus versibus Euripidis aut Sophoclis,tanta di- quam Demosthenes in agendo elabora- gnitate vocis,ut alij plane ipsiDemosth vit. Itaque dedit operam Roscio ComCe- ni viderentur. Itaq; jam inde putavit,nido,&Asopo Tragoedo histrionibus:qui- hil este in Oratione laudis, nihilque gra-
bustam familiariter usiis est, ut res ratio- tiar; uilica comi noda pronunciatione nesque eorum sitas Iertia tueretur. Narn formaretur. Vcrum quemadmodum in D et
di in Oratione quadam,populum Roma. omnibus artibus nimis magnum studium p ' fobjurgavit, ' uod Roscio gesturn agente ipsas exornandi obest: Ita hoc inprimis
rumultuavcrit.Et satis constat, contende- Oratoribus quibusdam us venireCicerore cum cum ipso histrione solitum, uti u lib. 3 GOratore ostenditi quicum intelli- ille lapius eandem sententiam variis ge- gant gestus corporis magnopere adjuvare stibus cssceret; an ipse per eloquellae co- motus animi, ac debere eos, qui persu piam sermone diverso pronunciaret. Ma- dere volunt & cssicere quod student, ex-
Macrobin. crobiuS lib. 3.Saturn. c. Ι ua exercita- primere affectus omnes, tanta cura i
tione tantum gratiae est adeptus, ut ipsum cumbunt in eam rem,ut merito postea re- facuna ae,Lais arum que literarum paren- prehendistur, S pro Oratoribus,histrio-tem Dictator Caesar appellarit, referente nes fiant: videaturque in scena versari, Plin. lib. I. c. po. Illo enim eloquii sui so- non in foro, amisio omni decore ac pem
in Rempublicam ab indagine & plagis sonae suae dignitate, qua de re videatur F. .
