장음표시 사용
121쪽
nestris lucem admittit ingeti orbe, qui apertus est in summitate fornicis.In media locus est profundus, & crate aenea tectus ad excipiedas aquas pluvias. Fuit olim l minis argenteis coopertum: sed Constantinus Heraclii epos eas abstulit,cum reliquis urbis ornamentis; quarum loco substitutae sunt plumbeae a Martino VII .P.M. Aditus olim ad portam patebat gradibus septem,qui toplum in circuitu cingebant. Nunc undecim ad eam descenditur; Unde λpparet, quantum ex aedificiorum ruinis solum urbis adcreverit. C terum inter omnia templa magnifica, merito primas
. ,-- xςne ς debet id, quod Deo Opt. Max. Satat lomon, anno Regni sui quarto, incredibili sumtu exstruxit&instruxit.Cujus de scriptionem habemus 3. Reg. o. ct 7. quibus omnino addendu est , quod exJosepho & aliis luculenter & exquisite scripturet i quit G ut telmus Budaeus lib. V. de Asse ct eitu partibus.&Chaslaneus in catalogo
gloria Mundi. pari. n. consid. o 2.
Ut Am. λ Mausoleum9 Ita nominatum fuit MausoliCariat Regis sepulchrum, exstructum ab Artemisia uxore: quaeMausolum virum adamasse fertur, super omneS amorum fabulas , ultraque affectionis humanae fidem. Is Mausinius,ubi fato perfun- . ctus est,& inter lamenta & manus Uxoris V '' funere macinifico sepultus est: Artemisia luctu atque desiderio mardi i flagrans, ossa
cineremque eius mixta odoribus, contu
saque in pulveris saciem,aquae indidit, e bibitque ; multaque alia violenti amoris indicia fecisse dicitur. Molita quoque est ingenti impetu operis conservandae mariti memoriae caussa, sepulchrum illud memoratissimum dignatumque numerari inter septem omnium terrarum spectacula. Agona quoque, id est,certamen laudibus ejus dicendis fecit, propositis pecuniae , aharumque rerum bonarum
praemiis amplissimis, ut est apud Gellium XXXII. I s
tib io. Noct. Atticar. c. I . Caeterum priusquam opus id absolveretur , satis concessit Artemisia. Artifi ces tamen non re cesserunt, nisi opere perfecto : ut gloriae artisque suae monumentum relinquerent. plinius libr.3o. cap.s. De hoc
Mausoleo accipiendi sunt hi Manialis
Aere nec vacra pendentiai causolea Laudibus immodicis res ad astras
& Propertii, lib. 2. Nec Mausolei dives fortuna sepulchri,
Mortis ab extrema conditione vacat.
Ab hoc sepulchro omnia Regum & SUM . Imperatorum monumenta praeci ora, Thi Mausolea fuerunt nominata. Sic enim dicta. Suetonius & alii intelligendi ; quoties Mausolei meminerunt. Sunt qui dicant Artemisiam illam,post viri Mausoli mor- Artemisiatem, conteintam a Dardano Abydeno, in m με. quem non patienter amabat, dormienti adolescenti oculos effodisse. Cum tamen ne hac quide in)uria morbus remitteret,
remedium a Leucata petra quaesivisse.Sed frustra. Na cx eo saltu ipsam periisse,ibidemque fuisse sepultam.Fertur autem p tra illa Jovis templo, quod Leucatae est, vicina: a qua qui saltu se dimitteret, oris insania liberari credebantur. Nam & Leucata Venerem post mortem Adonidis, sedu-p m id cum ubique terrarum perquisivisset: tandem eum Argis in aede Apollinis Erithrii invenisse. Et cum impotetiam amoris sui Apollini patefecisset , ab ipso ad Leucatam petra deductam ,jussu Apollinis sese e specula deorsum misisse,quo facto , morbo amoris defunctam fuisse. Cucaussam rei quaereret. Apollinem re spondisse sese crebro obsi vasse Jovem, quoties Junonem impotenter deperiret, ibi solitum sedere vi mali testiri Quin& Nereum quendam Cotinensem ex amore Atticae nomine mulieris Athenis G 3 nave,
122쪽
natae,sese praecipitasse:&non solum amo
re solutum fuisse: sed etiam vivaem incidi 1 se in rete jaculum: in quo simul cum risco auri pleno in terram extractus fuerit Cum nomine piscatori, qui se extraxerat,iitem intenderet, aurum illud ad se pertinere: casu enim sibi obvenisse: noctu ab Apolline admonitum , incepto destitisse. An non satis haberet, quod citra vitae periculum a morbo amoris liber essetὸ quare si saperet de alieno auro litem ne moveret.Haec & alia,cum jucunda,lum nunquam ante hac audita Joseph.Scalig. libr.
2. Ausoniar. lection. cap. I.f. ex Auctore
nondum in vulgus edito Prolcmaeo silio Hephaestionis recenset. quae quoniam in iis& Artemisiae Mausoli uxoris mentio fieret,non abs re hic inserenda putavi. Ex oppido autem illo, quod Leucatam diximus, fuit opinor AraciniVarronis, fest i-vissimi poetae amica,quam ille peramaverat, Sc a patria Leucadiam dixerat,ut ex illo colligitur disticho:IIac quoque perfecto ludebat Iasionemrro.
Varro Leucadia maxima flamma siuae. qua de re videatur Petrus Crinitus lib. a. de poetis Latinis. ρ. Muri Babylonici) Hos Semiramis, aemulatione Ninae Urbis a Nino marito exstructa, post obitum ipsitus condidit, aut saltem ruinosos reparavit, coctilibus laterculis, & bitumine ferruminatis:tan is crassitudinis, ut quadrigae sibi invicem Occurrentes facile pertransire possent. Propertius lib.I. Persaris statuitBab unaSemiramis urbe,
V solitum coὶlo tolleret aggere opus. Eu duo in adversumst pex moenia currLM pusent iacto stringere ab axe latus. Tui res Murri isti habebant so o. plures multo habituri, nisi aliqua ex parte paludes pro moenibus fuissent. Per ambitum
contu portae stabant aereae omnes cu cardusib .Eaque pertentoso operi adhibita
fuerant ex omni 'gno terdecies centena hominum millia,testeDiodoro. Quia ve-rd opus illud multis sane annis fuit exstructum: i/eo Martialis assiduum labo-
rem id appellat: crimum jactet nω BAbylona labor. quanquam doctissimusTurnebus lib ι .c. 1,Assiduum labore intelligit, cum quid assidue laudatur; quasi dicat Poeta: Non
esse tanto labore , tamque impense laudandam Babylonem, ut perpetuo in laudatorum Ore versetur. Qui autem Pluta chum, Clitarchum&Alexandrum sequu- 'ti sunt, scripte reliquerunt, quodlibet anni die stadium Urbis fuisse absolutum. Babylona autem, Mesopotamiae urbem, Chaldaicarum gentium caput, summam in toto orbe claritatem obtinuisse, Plin. ait, lib. 6.c.2o. Cui adde, quaeSypontinus& Domitius ad Martialem ; tum eti m uis aud extor in ossicina prodidit. Murorum uνbes Spar. occasione hac dissimulare non possum, tanuq-l Lacedaemonios muratas orbes quae apud multas gentes sero condi coeperunt, &r ro extiterunt adrnodii Gynaeceis h. e. mulierum lustris comparasse: quod intra eas degener & imbellis, suisque dissides viribus multitudo latibula quaerat. Unde ScAgesilaus cives ostendens armatos ; haec sunt, tuquit, Spartae moenia. Idem monstranti cuidam murum egregie structum
atq; praealtum, sciscitantique, an pulchraei munimenrum videretur8pulchrum, inquit,ssi mulieres, no viri sint inhabitaturi. Nimirum veteres in animosa juvenum ac virorum virtute, haud in moenibus videtur fiduciam omnem posuisse: quod existimarent, nihil juvare turres & muros , ubi deesset animus, vida νιrtus. Ita ut recte judicarit Hippocr. selices eos, qui cogitent,viros esse regioni/praefidia ast
munimeta Pran turres aut lapidea moenia.
Neque minus scite Lycurgis Legislator dixisse prodituriNon videri viduam moenibus
123쪽
nibus urbem, quae viris non coctilibus t ra terculis sit cincta Quare merito custodi-
quo significat iros esse Martias urbιum rurres. Qua de re videatur Hadrianus Junius in Bataviae historia calui7.post cel. Rhodigi .lib. ais lect.antiq.c.ia. Neque defuit major ilius nostris haec animi magnitudo. Nam de Land gravioThuringiae LudovicoFerreo inter alia praeclare facta, hoc etia referunt iustoriae Thuringiacae:ωim. Extruxerat Ludovicus arcem pulchcrrimam spectatissimamque quam appella
cujus fama cum ad Caesarem Fridericum amnem Ludovici pervenisset, venit ad eum Fridericim factu id an .M. C.XXX. N arcem diligentissime speculatur atque examinat: tandem veluti stupore defixus in haec prorumpit verba : Huic quidem structurae,ini affinis, i nisi murus deest.
non sum sollicitus,utpote quem mira celeritate conficere mihi posse videor. Infit Casar: certe murus qui hanc ambiat structuram,tam expedite fieri non potest sed, Eb, ux ςgo quidem existimare possum, non
sta. . e i temporis tractu. Cui item Land gravius hondere ego aut Im. Imperator, intra triduum mn rum hunc confectum iri, eum que bonum & idoneum. Risit Casir: tanquam id quod fieri nulla ratione posset: quin,inquit, si vel omnesG e 1-ni armurarii covenirent, praestare intra id tempus,quod tu dicis,non possent. Inte rim apparatur mensa, dumque Caesar cuba capit.jubet Lan gravius omnes suos comites, dy nastas N vatillos nobiles bene armatos cum suis subditis convenire, cumque illi dicto audientes fuissent, ecce collocat eosLandgravius ordine circa a Lem armἱs quemque suis,tanquam si in ciem educctatus estet. Ea autem parte, qua putat turrim murum distinguere debere, collocabat comi hem aut Baronem cum vexillo. Quibus omnibus tacite &clam ordinatis . adit iterum Caesarem &muri, inquit Domine,quos pollicitus fueram, structi nunc sunt: Quod si Majestas tua videre non dedignabitur, magno me
sibi obligabit,&novo quidem beneficio.
Cui: ludis ne me ait Caesar.Minime gentium, rejondit Landgravius, secutumq; adeo Caesarem spectatum muros suos ducit. C aesar conticatus non ex lapidibus, sed ex viris fortib. optimeq; armatis pulcherrime consertum murum , delectatus
fertur spectaculo supra quam dici potest ,
atque adfirmasse Landgravio , nunquam se in omni vita,concinniorem murum vidisse, multuinq; collaudato Landgravio, atque omni oblata Caesarea gratia ac favore,ad sua tandem revertisse Quod Miachael Piccarius decad 3. Observ. historrcop, c. a. retulit, ubi quaestionem illam expediatiae urbes muris circumdari, moenibusque firmariὸ in utramque partem diligenter examinat. Caeterum Semiramidis, cujus modo mentsonem fecimus, Varia fortuna fuit. Solent enim non viri tantum,sed & foeminae sple didae, in ipsa mox
pueritia magnum & arduum aIi quid po tendere aximis exponi periculis,& mi rabiliter educari. Hieroncarcerte Siciliae Regem;quemRomanis socium fidelisti- ἡ.ἡmum exstitisseSiculi apudT Livium a sierunt , Decad s.co a parte crudeli exposutum apes dulciter pavilla feruntur. Steph.
cus ac Romulus & Remus, Rhea Sylvia R-μώοVestali & Marte, culpam specie Numinis γῆς η velante geniti & in pro tentem projecti,
Lupae cIementia servari dicuntur,ut est a- epud Livium. Sed S. Cyrum, Mandalae si Disphur. lium agane fuisse enutritum: Telephum, Pelius. A gaves,& Herculis F. a Cerva :Pelium, At M.
124쪽
Priamique filium Alexandrum ab ursa: AEgysthum vero Thyestie & Pelopis F. a
capra,Ailianus prodidit I 2. variar. hs. semimm Sie Semiramis Dercetae Deae Syria-
ex filia in solitudine de via a matre infans projecta ab avibus enutrita,coagulato lacte e proximis opilionum mapalibus rapto : deinde Magistro regii pecoris dono data, quoad forma & innati leporis commendatione Nino Assyriorum Regi nu
s 3.Haec non Babylonem tantum,ut diximus,cocto latere tibitumine condidit: sed& Aituopiam regnΘ suo adjecit, Jndiae bellum intulit,ante AlexandrumMagnum victrix: sed regno pocta duos Scquadraginta annos,fit ii n i concubitum petens ab eo interfecta est. Justin. libr.I. Dio vero refert Semiramim marito Regialiquando perplacuisse, optionemque ab eo retulisse quidvis postulandi. Illam tum petiisse Imperium ad quinque tantummodo dies atque obtinui sse: intra quos potentiam sibi,populo non dissentiente, vendicans, vellitibus Maritum interficia
Cndum mandarit.Steph. Forcat. lib. 7. de Gallor. Imp. quanqua rem illam Muretus ex Graecorum, ut ipse ait,Commentariis paulo aliter commemorat lib. 6. var.let .
σ.I7.& diurnum solum petiisse Jmperium dicit atque impetrasse; astu autem & va-sricie ex diurno sibi diuturnia fecisse. J ἡ stinus, speciem vir de sexum mentitam adiis. Imperium pervenisse scribit.Ejus praete ea vesana & stulta ambitio in eo notatur, quod ad montem Mediae, qui Bagisthenes diceretur, suam in petra effigiem,d cemia septem stadiorum insculpi jusserit: G:. g . quam centum viri donis ac muneribus
.... Veneraretur assidue,ut Sacerdotes, Lilius Girald .Histor. Deor. Synt male II. Jllud hoc loco non omiserim, Babylonem hodie Cairum dici. Jdque neminem praeter
Iovium ignorare putat Melchior G ulla
dinus in tract. de Panro membr. s Jovius enimCairum facit Memphi quae tamen in parte Occidentali,iibi Pyramidum mi racula, invenitur; Cairo in orientali coulacato. Ac quoniam de Muris Babylonicis hactenus nobis sermo fuit non abs te erit illud admonuisse, quodVarro Muros Muri eis civitatum sanctos esse docui: portas au- μ' . tem minime, eo quod in Urbibus condendis ii, qui Murorum spacia tauro dc vacca praescriberent,& quasi delinearent,
portarum intervalla metientes,vomerem detraherent, & aratrum transferrent: ut
eateret, id tantum sacrum & inviolatum superesse , quod exararetur. Est enim Vrbs, inquit Pomponius,ab Urbo appel- bis nota
lata, Urbare autem, aratro definire est.Et tu. Varus ait, Urbum appellari curvatura ar
tri , quod in Urbe condenda adhiberi solet. leg. Pupillus.υρ. g. Hrbs.sf. de verbF-gnificat. Id vero Hetrusco ritu,religionis caussa& auspicato fiebat:ut ejus loci penates & genios magis propitios haberet.
Unde intra eum circuitum non licebat sepulchra constituere.uimortuorum. C.der ios quod hujusmodi feralibus contaminari sanctum Municipiorum jus, polluique Urbis Genius videbatur. Nam dc cum hostes Urbem expugnarent, in pri
mis eos omnes vocabantDeos,ut non of
fenderentur ; & expugnatores sacrilegii nomine exsolverent: quod Jnrisconsulti Evocare sacra nominant v acra de reri divis. Alclarus deg.Vrbs.Muris igitur non licet egredi; sed portis tantum:quae& ipta
Hermogeniano in i .a j quid in loco sena publ.sanctae quoq; dicuntur: Constat tamen,eas olim sanctas non fuisse: vel quia earum locus solenni more non signab tur ab Urbium conditoribus:vel quia pereas cadavera efferebantur, at, quod fune si um erat, sanctum esse non poterat.Un-
125쪽
rit, capite puniatur, sicuti, si qu is transce- giliana EF neae, a quo mortis caussa sibi dat, scalis a)motis,uel alia qualibet ratione. Cives enim Romanos alia, quam per portas egredi n6n licet: cum illud hostile& abominandum sit. l. ultim. de rer. dι P. Certe vel ideo Muros sanctos dici, Iustinianus putat, quia poena capitis colZi: utast in eos, qui ali Quid in muros delique
rint. Ideo enim & Legum eas partes, quibus poenas costituimus adversus eos, qui contra Leges fecerint,sanctiones vocari. erat praebita, ita minatur: Et chm frigida cors animas κbduxerit
Omnibuι Vmbra locis adero .dι bis improbe poenas. iro. Colossus Rhodi Rhodiorum Coia Cois κlossus aeneus in Solis honorem a Charete ita cum Plinius appellat: at a Cedrinoa pud Zonaram tib. 3.Annal. Laches nominatur,ut mox subjiciam Lyndio Lysippig.Sanctae quoGlnsti de re divi Accedit, discipHlo conflatus: quem, ob magnitudi- quod sancire firmare est. Murorum au- nem Suidas formidabilem quidem; at notem munimentis firmamur, & in tuto se mus. Sancti igitur erunt muri: cum id, quod ab injuria hominum defensum atq; munitum est, Marciano sanctum dicatur. leg. sanctum. f. d.t. Quae constituto Ro-hmuli Romae fundatoris & primi Regis, Urbem novam inaudita victima fraterni sanguinis consecrantis, parricidium bellissime cxcusavit cum fratrem Remum, regni consortem a Celere occidi curavit,
amabile fuisse scribit: post quinquagesi
mum sextum annum terrae motuprostratus,etiam jacens fuit miraculo, ut Plinius testatur lib. . cap. 3. Sed eum postea rumsum erectum sume oportet. Nam & Zonaras scribit, A gareos insula Rhodo sub acta, Colossum 11tum demolitos fuisse atque aes ejusJudaeum quendam mercatum,soo. Camelis id adsportasse. Mium eum fuisse cubitos 8o. Cedrinus loco citato praetextu moenium, saltu alacri violato- adserit,cx hac inscriptione erum Hinc illud Poetae: Fraterno primimaduerulsanguine muri. Sane etsi justa caeteroquin videri potest capitalis poena in civitatis muros delinquentili: quos nisi aliqua severitate tuea ris non praestabunt, quam debent, Reip. securitatem: nec potuerunt Cives iis fi Oui stat Rhodi Colossin, octies decem Fecit Laches hunc altum cubitos πῶin. Nero quoq; Colossum a Zenodoro sibi Cotissis fieri fecit, centum Sc viginti pedum lon- Neronis. gitudine: qui postea, damnati sceleribus& saevitia qua principis,venerationi Solis fuit dicaturi
dere , parum tuti adversus imperiosam Eum sidereum appellat Martialis: ,. hostium vel grassatorum vim: Judicavit tamen Cic. Ossicior. Romulum hac in re adversus pietatem&humanitatem pe casse: & quam is opposuit speciem honestatis, non putavit fuisse probabilem, vel idoneam adversus fratrem, Regni consortem,antea a Lupa servatum,& a pastore Faustulo: cujus Vmbria crueia Remi visa est assistere uou i Solere enim injuste interfectorii manes sive Umbras circumvagari, prisca com-Hic ubi erem propi'videt astra Colossin: , Odia quod & Soli dicatus erat, & radiatus non ius dictus. secus ac ille Rhodius. Unde idem Poeta
I eo te decipiat miri radiata Colossi, Qua Rhodiu moles vincere gaudet Vim Sed & innuit idem Martialis, Colossium istum in atrio domus Neronianae fuisse
collocatum. Invidios eri radiabant atria Regu, imaquejam totastabat in k be domus. domu, em
menta est superstitio. Vnde & Dido Vir - Invidiosam vel odiosa eronis domum infidis P appel
126쪽
appelIat,quia totam fere Vrbem occupare videbatur.Ad domum quippe istam aedificandam , & ut spacia quaedam circa
μνι Ro- Cana haberet, Urbem Nero incenderat,mam incen. Causiatus scilicetUrbis deformitatem,ae-- dilem Vulcanum ipsum constituit,ut eae septem continuis diebus ac noetibus a serit, non parcente flamma monumentis: Clarissimorum Ducum, vel sacrarum ae
dium. Quin etiam horrea quaedam propinqua, quod saxeo muro constructae rant, bellicis machinis aperte fuit demoliatus. Atq; lanc cladem ipse e turri Mecce Datiana prospectans , hilari vultu prohibuit cives frivola sua legere, & ex incendio eripere. Priamum quoque fortuna tum dicebat, quod Trojam suam incen fam, & simul cum regno perditam vidis set. Laetusq; sammae,ut dicebat,pulchri tudine,e sublimi citharam pulsans,scenui co ornatu , is Ilii simulatam cecinit, di veram Romae calamitatem: ut cst apud C, tigis, Tranquillum & Xiphilitatim in Nerone. Dωπιμηi. Erat praeterea in Jrbe Colossus Domiti
ni: que equestri habitu ipsemet sibi post
victoriam Germanicam, supra iω gentem molem Columnarum, pulcherrimis mar moribus constructam dicavit in foro. Di quo Papinius: Iu uuasuperimposito moles gemmata Colosso
Et Martialis ;Inde sacro veneranda petes Palatia clivo, Plurima qua summifulget imago Ducis. Plura de aliisColossis videantur apudPli nium,Colossos inter alia:statuarum m les turribus pares appellantc. lib. 3. c. 7. II. Sinpulacnrum fovis in unpii Phidias
cus, & signum ebernum Propertio dicitur ub. 3.Eleg Moecenas. Phidiacm signo se Appiter ornat esurno. a. 12. Capitolium 9 DNnum Capitolium Capio m. Varr. hb. . de Ling Lat.putat,ut&mOntem Capitolinum , quod hic cum sum damenta foderentur aedis Jovis , quam Tarquinius ex voto parentis in monte a Tarpejo aedificaturus erat, caput huma- Ν elumnum, quod etiam tum sanguis nondum destituerat, inventum dicitur. Id Romani ad Tyrrhenum vatem perferri curarunt, cunctaturi, quid portenderet λ At ille, id signum in Tyrrheniam translaturus, certum in terra spacium designavidi in eoque Romae situ & Tarpeio monte incluso, legatos rogavit,an ea Roma esset8an is mos
csset λ an caput ibi inventum esset λ ut illi stnihil suspi cantibus, &Ita esse affirmanti bus, illius portenti vis in eundem locum, in quo descriptio facta esset, transferre
tur. Sed Legati ab illius filio fraude prius
edocti, cum rogarcnmta Non lik, inquiunt,Roma colitur, sed in palatio:& mons Romae est: & caput in monte illo inventum cst.Vatis calliditate hac ratio e clusa, omnem veritatem didicerunt, & civibus suis renunciar ut, eos fore potentissimos& plurimis imperaturos. Igitur haec quoque res fiduciam illorum auxit, &mons ex eo Capito tum est appellatus ut Zon ras scribit lib.a. Annalium. rerum ea
pitolinus ille mons antea Tarpejus fulgdictus a Virgine Vestali Tarpeja, quae ibὲaSabinis necata armis & sepulta. las nominis monumentum relictum , quod et iam nunc ejus rupes, Tarpeium appellatur saxum. Olim etiam monti.
Nomen erat, de quo late Saturnia terra. Ita enim corruptum Ennii versum apud Cnisbh. Varronem rest itu it scaliger. Capitolium a quibus igitur L TarquiniusRomaorum Rex,ex eoru I
praeda A piolarum Latinorum id fuit o
pidum inchoavit. inius tib s. cI.y. MisHoratius Pulvillus, Consulatu suo abso vit: CaturisJoviCapitolino dedicavit.
dius prodidit, laminis aereis, auro obcha
127쪽
ctis operuit. Ab hoc, surum versus, centum gradibus descendebatur. Erant ibi
aureae & argenteae statuae, ut & vasa aureare crystallina: praeterea tria mi Ilia tabularum aerearum, quibus Leges continebatur insculptae. Sueton in mustasiano cast. S.
Ejus ornamenta etiam Plinius describit ob υ.c.3.circas. & substructioues ipsius insanassenibus admirabiles fui sic ait: tib. 3 s. c. II. Capitolium porro summamque in eo rem Manlium Capitolinum a Gallis obsessum servasse, idem Plinius icitatur tib I. .28. quanquam id Pnserum quoq; vigili cura defensum adserat tib Io. V. 22. Gallorum in Capitolium adscensu deprehenso bb. . cap.3 m'. Certe in summotum periculo Capitolium fuisse, Qua Galli furtim no Italuma arcis adorti
ex Ennio refert Macrobius lib. i. Salum. c. q. Notarant enim vestigium, qua Nun cius a Veiis aegre nunc pronus,nunc supi 'nus arrepserat: tantoq; silentio innixi alia terni sublevantesq; invicem in summum evaserant, ut non solum custodes, sed e iam caes, alioquin nocturno strepitus licitos fallerent. Actum erat de Arce, nisi Ansercs, qui in aede Junonis alebantur, clim natura sensus excitatos habeant,&ad quemvis strepitum expavescant, celeriter Gallorum adventu animadverso , cum tibia lento strepitu fugientes,vigiles caetcrosque omnes atque inter hos & Man
humexcitassent. Sic Romani iis, qui scenderant, partem occisis, partim dopetra dejectis, periculti istud evitarunt quidem : at Manlium, triennio ante Consulem, demes affectati regni & perduellio- saxo Taveio nis Reum. jam senio gravem e Saxo Tar- dejectus. pejo dejecerunt,Tribunisjubetibus, adfecta mortuo nota deletae domus, in Capitolio sitar&consecratae Qua de reo vidius 6.Fastor. Arce ossi ex siumma Moni tu Moneta
Ex voto memoranssam, Camille, tuo. Ante domiu Manli fuerat : qui Gallica quondam A Capitolino reppulit arma Io ve. Verum non satis verisimile sit Stephans Forcatulo tib 2. δ' Gassoru imperio iudIunoni quam AEneadum posteritati implacabilem scribit Vlagilius curae fuisse, ut
stertcntes Romanos exitaret. Ideoque verius multo est e censet Juvenem e Gallis selectuiu, qui caute & alacriter in. arce irrepserat, panem secum attulisse, pacan dia canibus inedia pressis,& hos ita obticu isi e: contra friabit i pane anseres exclamasse, quippe quoru est natura, semper, dum comedunt, garrire &perstrepere. G scretium Sed hac de re etiam videatur Zonaras tib. i. Annal. Philippus Camerarius Oper. pucci . c. δo. Quater autem arsit C apitolium. Primum quadringentesimo, decimo quinto anno a fundatione sua. Deinde temporibus Syllae. Inter omnes enim
convenit,&'dam ouae simulac e mate
na alvo prodiit, de fabrica Universitatis rerum disseruisse fertur.Nicet. lib. y. A nal. ) ad Tarquinium Superbum tres ii bros attulisse: Gellius novem librorum meminit tib. I DII. Attic.c.lρ Ex qui bus igni duo cremati ab ipsa: tertius cum Capitolio, Syllanis temporibus, Plinius
lib. i7. c. I3.3c cum Capitolio, aedes quoque Capitolina, lib.33. c. I. circa med. cui exornandae Sylla Athenis extemplo Jovis Olimpii columnas advexerat. tib. So. c. s. Tertio Vitelli j tempore conflagravit, a s Vitellianis incensum. Liam Plin. lib. . . .Xiphilinus in Vitellio Neronis. Quarto, imperante Commodo,ut Palladius is antiquitate Vrb.Rom.semptum rellivis D mitiani autem tempore Capitolium de coelo tactumSuetonius in Domitiano re- Magnios
fert cap. ii. Quoties tamen incensum,to- resectum.
ties in melius refectum fuit Capitolium,& aureo etia fastigio exornatum. Vespa
128쪽
sianum ceste avidissime id refecisse constat, ita ut ipsemet terra & rudere egereret, ut caeteris ex eplo esset: & in eYstruendo atq; CX ornando eo amplius bis millies insumscriti Bod in deRepub. ub o. c.3. Imo nulli vel sumtui, vel operae pepercit,frugalis alioquin & parcus. Xiphilin. & Sueto .inm pasiano. Plane pauperis olim cui tus fuisse Capitolium, coniectura improbabile non est: cum ipsamet Romuli re giam Ovidius stramineam appellet lib. 3 Fastor..ubi Martem ita loquentem intro ducit :Qua fuerit nostrisquaris, Regia vati, Aspice; de cannas rami km fuit. In stipula placidi capiebat munera βomni.
Et tamen ex isto venit in astra thoro,
ut non absque cachinno mirari olim sustini Galli, ex tam humili casa , culmo &stramentis com facta potuisse Romulum uno saltu in coelum scadere: Deinde, subdita face dixerint, se paupertatem tanti Regis, imoDei Quirini, tegere,&expiare flammis parricidium , Remo praetextu muri violati peremto admissum citephan. Forcat. de Gall. imper. lib. a. Caeterum non Romae tantum , sed ScCapuae,Narbon Pompeiis & alibi, Capitolia, Romanorum imitatione exstru dia suisse , Adrian. Turneb. putat lib. II.
Capuani diserte meminit Suetonius invitaTiberii cap o. &in vita Caligulae cap 17. A Capitolio porro, Capitolino
rum collegium nuncupatum,hoc est, eorum , qui Capitolium & arcem incole bant, ludosq; Capitolinos exercerent. Ita enim Turnebus lib.s.c.2δ. ex Livii lib. sold planum facit,his verbis: Ludi Capitolini fierent ; quo Jupiter pl. Maxim suam
sedem atque arcem populi Roman. in re trepida tutatus esset: collegiumq; ad eam
rem M. Furius dictator constitueret ex his,qui in Capitolio atque arce habitaret. .
1 f. Naumachia Naumachiam,sive nar Naisma vale praelium non es so tantum & ci
cum ructo juxta Tiberim lacu , sed in Amphitheatro ipso Domitianum commisisse , Suetonius in ipsius vitae testaturca' o. Idque & ab Octaviano factitatum
ait,cavata circa Tiberim solo in vita Augusti cap. .s. Sed&in Caesare , P. M aid . Navalli prGelio i ta minore Codeta agrum transTiberim ita nominari Festus auctor est defosso lacu , biremes ac triremes, quadriremesq;,Tyriae&AEgyptiae classes,
magno pugnatorii numero conflixerunto
Et in Nerone c. Ia. Ipsum Naumachiam exhibuisse, ait, marina aqua innantibus beluis. De Tiberio Claudio vero, in vitae ejusdem c. 1r ita scribit: Quin & cmissurus Fucinum lacum , Naumachiam ante commisit. Sed cum proclamantibus Na machiariis; A va IMPERATOR, MORI Tu RI TE SALuΤΑΝΤ: respondisset , AVETE VOS: neque post hanc vocem, quasi venia data quis quam dimicare vellet: diu cunctatus, an omnes igni ferroque absumeret, tandem e sede sua prosiliit: ac per ambitum lacus, non sine foeda vacillatione discurrens , partim minando,partim hortado ad pugnam compulit. Quod ipsum, iisdem pcne verbis a Dione refertur Romanar. histor. lib. ueo. Plane Amphitheatri sive Arenae faciem varie ab ambitiosis Editoribus, &modo in sylvae, modo in Maris formam fuisse immutatam, ut si dia spectantium allicerentur lenocinio
quodam novitatis, ustus Lipsius Deam phitheat. cap. Io, luculenter ostendit. Et m-is varias Naumachiarum species explicatas ehiarum invenies apud Matth. Raderum in com- speciet. ment ad MartiaLEpig. 2q. zo. 9 28ib. I. Naumachiam porro etiam Sidonius A pollinaris .eti k2.intelligit, cum circλβ.
Moris fuisse scribit senioribus nostris agone Drepanitatium, Trojanae supersti' panisamM.tionis
129쪽
tionis imitari. Verba enim illa hunc habent sensum : solitos fuisse majores nostros in lacu navalem, sive nauticum ag nem,id est.Naumachiam celebrare: qualem olimTrojugenis in honorem Anchi ses,sepulti juxtaDrepanumSiciliae urbem quoianuis cxsequebanturide qua clegantcr Virgib. s. es Sueid. dc Ovui bb.a .Fast. Hoc in agonem Drepanitanum vocat a Di c Pano civitate, it dixi Siciliae. De qualiacm Virgil. in diu. obr. 3. & quo ipse etiam Ausonius respexiste videtur m ngo- Iesia :
Naumachiae Siculo quales si ectatePeloro, arulaim viridi reparatsub imaginePo . De quo plura diligenter colligit Savaro Ad ositu. d. F. ruib. 2.ubi etiam navalem ilium agonem ait , solennitatem rucundam vocari,& in medio lacus pro minuis se, sive projecitam fuisse, aut protuberasse metam, ad quale Nautici, velut in circo agitatorcs exercire solebant. Quos Alc xand.ab Alexandro ita exponit : in circo maximo , quit, immisso Euripo,naves metis appositis, ne illas contingeret, cursu praecipiti concurrebant. bb. I. genia.
Iq. maie non usurpantur' ituae 9 Rarum fuisse olim Statuarum his m, Livius fidem facit Nam cum C. Menenio supra columnam statua dicata fuisset, quod Latinos priscos dejecerat una cum Camillo collega. Ea res,in i tLivius,rata illa aetate fuit. Nulla vero harum ponendarum ratio fuit alia,quam ut cujus nomini dica tae essent, ejus gloria supra caeteros mortales attolleretur. Sic enim Pierius lib.qρ. Hierogly b. illa Ennii de Scipione verba accipit: Quantam statuam faciet populus Romanus, quantam columnam, quae reStuas gestas loquatur 3 Postea crescete lis minum ambitione, in imi nensum quoq; crevit Statuaruvi numerus; Jure etiam
Asyli ad Principum statuas producto, ut Asi)tum mox dicemus. Vetustissimum autem Asyli usum esse, merito creditur. Nam di Cadmum cum Thebas conderet, primum feruntAsylum instituisse: quo perfugietes, sive servi , siv c liberi, ab omni poena tuti
essent, inueque por vim extrahi non possent.quanquam Servius Pterciliis pro a
tis Asyli primordium sive inventum ad scribat,adducens eum Statii locum: Fama est,d fessos acie Aost busta paterni Numinii, Her culeos ede sun datis Nepotes
Hos alii possca subinde sunt simituti Na& I hesei sepulchrunt Athenis : lutarch iuvitae TDef.ι ibidemque & , id est erecundarum &castarumDcarum phaluim ab Epimenide conli ructum, Laertius tib. /. tu FPamram. Dianae templum,
Ephesis, Diony. Halicar. lib. . & Romae sacer quidam lacus inter collem & Capitolium Alys Ioco fuit. Livius i rbe cond. Unde Virgil. in MHanc lucum ingentem, quιm Romulus vi
Retulit, o gelida monstrat sub rupe Lu
Quilibet huc,inquit, consule tutus eris.
Id postea etiam ad Aras & aedem sacram Asi tumeti
fuit protensum, quemadmodum ex cap. 2 ι.ε Od. oesit. C. de his qu2 ad Ecclescon fliquido apparet. Quo in locollacuit,ut praesidium& immunitatem Ecclesiaetribuant Confugis Ita enim hi appellantur 'fet AI quaper calumniam 22.C. deosc. oec Drac. hoc est iis, qui ad eas confugerint, veRationis evitandae caussae, sive ob re rem,sive ob debita publica vel privata,ita ut inde temere abduci nequeant: sed loci reverentia & intercessione defendantur. d. . Cde his qu ad Eccles conf&can. Eos Ecriem qui Ι7. dist. Quae tamen conclusio cu hoe
130쪽
Libstris. Aselum ex proposito de
moderamine accipienda est. Aut enim confugie isti servi sunt: avi liberi. Si servi: tum aut ob suam, aut ob Domini culpam confugiunt. Si ob suam culpam puta metu poenae ob suum admissum : siquidem admissum illud gravius sit, vel cum armis confugiant; extrahondi sunt, di Domino simpliciter reddendi Disiservus quatuor. d.t. Aut,si levius delictum id fuerit,non aliter erunt reddendi, quam ipsimet D mino, Pontificis opera ad lenitatem tr ducto praestitoque jurejurando,Eam furam servo fraudi non esse futuram. leg.
munit. Eccl. Sin ob Domini culpam, metu scilicet dominicae saevitiae; &durius, quam aequum est habiti, vel infami injuria adfecti, vim injustam declinantes fugerint: tantum abest,ut reddendi Domino sint,ut cogatur hic etiam, si quidem res ita se habuerit, bonis conditionibus servos vedere . 2. f. de his quisunt sui vel a itir. Quod si Liber homo ad Aram aedemve confugerit: rursum subfisto Aut enim ob leve aliquod deli clum,uel aes alienum, sive alia ob causiam eo confugit, & con stat,Eum inde adduci aut extrahi citra laesae Majestatis crimen non posse. leg.a. de his qui adEcclesias quanquam cautionem,udicio sisti Coniuga praestare cogitwalioquin contra cum pro detur Missione in bonorum possessionem d cpraesenti ue. f. um aute od. Aut velo ob delictum aliquod gravius confuga sibi consultum voluit: placuit, Eum qui spe ad aedem sacram confugiendi deliquerit,jure A Uyli non adjuvari: eo quod patratum facinus praeviso commodo indignum Reum red
litium sit, Malitiis hominum indulgendum non esse, leg m 'udo. de res venda .
sed exspectare debere facinorosura quod secu. l.3. de Episc. udiet, Graviter profecto Justinianus: Neque homicidis, in- is quit, neque adulteris,neque virginum ra- optoribus delinquentibus terminorum custodies cautelam: sed etiam inde extra- hes,&supplicium eis inferes. Non enim talia delinquentibus parcere competit, sed haec patientibus. Et temploru cautela non nocentibus ; se aesis datur a lege: nec erit possibile, utrumque tueri cautela locorum, & laedentem & laesum. Novesia17. de Mandat. princ. g. neque autem 7.
Quod ipsum cum divina quo qne Lege congruit. Si quis per industriam ait summus Legislator hocist, ex propositi facinoris consilio occiderit proximum suum,& per insidias: ab altari meo avelles eum,
ho mcad. Nec enim dubitandum est, quin gratum sit D omino sacrificium, cumMagistratus gladio, quem ab eo accepit, virum sanguineom &dolosum madiat: ut non minsis pia , quam vera estJohannis Coras' sententia lib. I. R si ella u. cap. 23. Viderint ergo Pontificii, quojure defen- Contradi possit illa Canon istarum sententia, qua VsMLiberum hominem, quantumcunq; gravia maleficia perpetravit , violenter ab Ecclesia extrahendum esse negant, cV.
ab iisdem alibi pronunciatum sit, Frtist a legis auxilies in implorari ab eo, qui in legem committat: nec debere immunitatis privilegio gaudere eum , qui se eo indignum fecit. c.ult. d. tu. sed hoc diligenter& docte examinat Didacus Couarr. lib. 2. Hartar Resol. cap.ro quem vide. Et adde Francisc. Hotomaticin y.3. vel b. ad aedem sacram si ti/.de his qui sunt sui vela jur. Henr. Stephan. in fontib. &rivis juris civilis tit. homicidarum adlissu pro g. Fecit autem divinorem honorum avi- Prinripi ditas sive affectatio, ut Principes Romani statuisse non minorem suis imaginibus & statuis i Vmidi tribueunt in Mestatu. Eas certe inmit ta- Τημ'