Guidonis Pancirolli Rerum memorabilium, sive, Deperditarum pars prior[-secunda]

발행: 1660년

분량: 714페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

iii Litera main

Victor lib.Πt. Variar. Iesic.I3. His probe gai illi merito reprehenduntur: ita de eos congruit, quod Quintilian. Afer venuste damnat Fabius, qui nunquam commo- Manlium Suram multiun in agendo di- ventur inter agendum,semperq; ma um, scurrenteae,salientem, manus jactitatem, quod ajunt, habent sub pallio. Quapro- togam de elirem & reponentem, non pler, inquit, mihi falli multum videntur, agere dixit,sed satagere Quod genus ora- qui solos esse Atticos credunt tenues, detorum rei e cum Seneca Sat eos voca- lucidos,& significantes: sed quadam clo- veris Ο.ρρ. Sic enim illum Senecae locum quenti se frugalitate contentos, ac semper intelligit Alcia 6-.δ. pare .c. 2s de eo manum intra pallium continentes. De alludit Coelius RJmdig tib 9. leti. antiq. quo apud Erismum Chihad a. entur. Io. 8. IP. Ceteram ut discurrentes si vestra- ί dagyr.

I iEres tribendo m Iusculis Antaxat utebantur Charc Ieriain, M videre ectjus L. in Marmoribus se Numis : in quibuι Munuscule tu rae repe iuutur nun -' ς' quam . Sed hae tamen postea, celerius scribeua grati fuerunt a iuv xta. Num. i.

seper si veluti I. s. IO. so. Io O, quos sabum siriue, a q*ibus eos originem ducere opinor, Astori mos appellant. Scrabebant etiam veteres nou quidem 'νως sieri, sonis disi ctis , n quaterniones, quos icimus, consertis et sed in Esera taurum paginarum faιie,perpetuo adextremum usquefolium dactu eis quo μ-

mi. udinis ergo ' bacillum ex cedro, ebore, aut ebeno adglutinabant: cutis cap ta argento se auro, quavisque etiamgemmis, ornatus caussi,pram uvie. Volumen.

lunt, postea paginas institit irae convolutin complicabant : iudeque volumbo dicebant a voisendo, ut probat Ichan. ne im lib. 3 4. tit. de Umbiliso. Notat etiam Suetonim, Iulium Caestrem, non quidem M ' Consules aut Du . et ces Romanos, transversa Cbaria scriptas a Senatum misisse epistolas, de quomodo jam diximus, sed paginam adiciar nostratis cujusdam libelli, quo utimur , complicasseu, ut ipse loquitur, epistotis adpetivas O formam memorialis libelli conυertisse. I ui tenuioris erant conditionis soli cribendo in risu vertebant. Variae enim affectum se an Cicero Tyroni ui literis, valde prio m 'i' μ re ρ icla perturbatum, paulum altera recreatum. Solebanι etiam Insiri- chis iap . ouemor titulum operis i Vinio illustrare, se chartam cedreo oleo abii Cedreotiter facere: ut a carae immunem, o odoriferam eam redderenι: ιecte muru- - ιμ mio de Architectura. tauo tamen in loco hucium irim non quidem ex eo. Cedro arbore, quam Larini Citrum dicunι, or ex qua citrea nascuuior VCe ro is

mala sed ex Cedro quae in monte Libano nascitur , se Iuniperosimilis ecta me

152쪽

D Lib. 3.

Epistola inis

ro DE CHARACT. LITERAR. . Nec titulus minio, nec Cedro Charta notetur , . scum quis doctescripsi sit, dicebatur t-eedro, dignato Cur US et quasi ea rotulisei , quae digna essent ut ad utfrnam diuturnitatempermanerent: siquidem res cedreo oleo ruinae a Iineis o carissoleant atra num aiservari. EPque hie a venendum Veteres ut plurimum in altero tantam Chartae titerestri Ue: rat o autem in utroque. Nam ct Plinius N pos 'ad Macrumscribit, Avunculum ouum, inter alia opera, Eliciorum commentarios centu exaginta reliquisti Uiographos ,. hoc est ,, utroque lasere inius m a tergoscriptos. Id quod ita uisses superfluum 3 quilibet hunc fribendimorem observasset. Ei juvenalis Tragoediae cujusdam longa m euitone acit, qua ab utraquetarie hset scripta: I eque adeo GMa tialis de libro isso disserens , Chartam utroque fatere piam au. 'uod ris o dicit, quia communis usin erat in contrarium. Hecvras ratioue carebar scriptae rLa. Eo enim, quo diximus modoseribentes' a voluminis insta torquebant Post hoc aliis quoque rationibus comprobari: sed brevitatis caussa omitto.. versa etiam a nostra erat Literarum insir Do In illa enim nomen eonebatur es ejus quiscribebat , cta quemscribuatur. Foster modus plus ecu ritati habet,&m tantum nomine. adque cribasur, exprj9. . Poterat o de aliis quibmdam minutiis dici. Sed hae non admodum magni momentisvnr. . Nee praesenuosi sentio, Poetis inmo epositum D sse, poemata siua recitare' invitatis ad audiendum amicis ut Plinius ' innuir, dum Toto mense Aprilinulta ere die uisse ait, quo nonrecitaret aliquis poetarum. Recitaviιo V.Cium aliquos suos likros, tantacum gratia P, ut quidam ex Audsoribuι exesamaret, Optare e illi ossurripere. . Gut recitasset Sextum,ctiadisium. devenissi versum, , si qua fata aspera rumpas, , Tu Marcellu SeriS. . tanto cum ad cyti dixit, ut Octavia mater Marte stid fecerit quodammodo

se animi deliquiumpassa fuerit: postea deni, festirrio 'o singulis vers ibin eu

rinarit. Superiori atate B ardm poema suum Fernaria recitavisse quia distinctum erat in Cautus, qui recitando cantabantur, ideo Cantuum nomi

ne Dii insignitum. Fertur Osnim Pollio primus hunc morem introduxsper qui hodie cessit. . Incipiebant Giam, vindemiis iam ius, s media de nἴcte ad stludis Me

Hre : ct ex isto Iuvenalis eolligitur. Positi nem At tum ni media de nocte supinum i C lamosus iuvenem pater excitat .:: ACcipC ceras..

153쪽

iurarum

veniores ham ces inin Phea

tu es

i vero.

Plinius a Vulcanibus, qua 13: Augusti erat lucubrare incipiebor, sicuti Nepos 'ci r.3 ipsi ιν ιυ Epistoia ad Macrum ' scriptum reliquit. Nunc ad veterum halaiuum

et ses nou conseramus. .

DE Literarum inventoribus satis con troversum est a scriptoribus. Communiter creditum est, a Phoenicibus primum has fuisse inventas , ut Antonius Thylesius Consentinus resert ho de Coloribus cap. S. Idq; non obscure innuere. vidctur Lucanusti . ubi ita canit. Bhrenices primi favnae si creditur. ausis ians riam rudibus vocem inaruiaqvris

Plinius quoq; Syri phoenicibus quinque

haec eximia videtur accepta ferre: nempe Literas, Siderum cognitionem,Navigan-ssi industriam, Militiae disciplinam, Sirequentem Ui b1um ex struct lonem, ipV. S. . GR. H. Ur ιρ. Nec vero negari potcst

viros ex Syria vel Phoenicia , non secus atque ex equo Trojano prodisse undi quaque praestanti minos. Nam ut Janum, . eruditissimum &. justissimum Heroem taceam, Syrus quoquz fuit Pherecydes Pythagorae magister. Fuit & Zeno 1lle, Stoicae Philosophiae princeps &fundatorexImius, quem aerea imagine, aUrea cor

na insigni decorarunt Athenienses, auctore Laertio &Plinio bbr.' V. δ. ruffine. Cujus auditor Zenodotus utiquando: Si patria, dixerat , est Phoenix, quid tum Θ nam de Cadmus eiusdem fuit originis , , cui Graecia libros accepto uc fert. .

Phoenicius quoque fuit: Alexander Se

Quem 'rum sua detulit propago; ut quidam poeta de illo scripsit: qui Ju reconsultos a Consiliis habui Pompo nium, Julium Paulum, Alphenum, Cal- stratum, legum peritissimos, , splendidis simi Papiniani auditores: Sed prie omnibus Jurisprudentibus honorifice dilexit

Domitium Ulpianum Phoenicae Syriae Dom V Urbe natum , , ut ipsemet de se scribit an pia M. i. I iisde cessib.Hunc Alexander pro tutore halauit, primu repugnante matre, deinde gratias agente , quem Lepe a miliatum ira, objectu purpurae suae defendit , ut Lampridius tradidit. . Itaque non tantum eum jam tuna sacrorum scriniorum

Magistrum, S Papiniani praefecti praetorii assessorem ad praefecturam praetorii evexit, sed & amici l. C. de contrahe. Itipula. imo parentis nomine fuit dignatus.. 4. C. de locvio. Eundemq;& Diocletianus prudentissimum l. Divo Marco. C. de

quid iion. J uilinianus disertissimum l. vl- Iim. C. de r Hiit. substit summi ingenii i

destinus praestantissimum , & cum Paulo ac Scaevola Jureconsultorum Coryphaeulac pxincipem appellat L scire opsrael li. P Seuesti J de. excusat. tutor. Xiphilinus aultor ess , non modo praefecturam praetorianorum ei ab Alexandro datam, , sed Scaetera, quae ad Imperii administrationem pertinerent simul fuisse permissisa. Cum autem Ulpianus, quae non rcete , ελ Sardanapalo facta. erant, . emendasset; ε' ς it 'ipsuin non multo p ost a Praetorian is, q iiden fideum invaserant interfectum esset: quanquam in palatium ad Imperatorem,ejusque matrem confugisset, disserti siimus ea leti praetorii interpres, ac vere Phoenix, scripturae aeternitate reviviscens , ac perpetuo vidiura. Atque ita male periit vir ille dignus meliore animo atque exitii. f. Nam cum Io. lib. de ossicio proconsulis

scriberet, impia jura contra pietatem sin-S 3; cera

154쪽

Ennii.

ceram collegit & libris septem rescrspta principum nefaria contraxit,non quidem ad historiar cognitionem, sed ad suppli-

.ciori im acerbitatem : ut doceret nimirum , quibus poenis assici oporteret eos, qui se Christi cultores profiterentur. LMctantius lib. s. cap.M. Steph. FOrcat bb.I. de Imper. Gasior. Bocli n. inarethod histor. c. 4. quorum sanistissimam fidem non erubuitJudaicam superstitionem quandoque nominare. i. generaliter. g u.1. de de curion. Sed ut eo,unde digressi sumus,revertamur, communiter placuit, Phoenices, ut optimarum artium &disciplinarum quarumcunque;ita etiam Literarum inventores esse. Scribit tamen Alexander

ab Alexandro,Phoenices animalium figa. ras literarum loco inscalpsisse lapidibus: per easdemque & AEgyptios mentis suae densus effnx11Ie primum; & antiquissima monumenta mandasse literis. Quo etiam allusisse uidetur Lucam lib. se illis versibus uia flaminevi Mephu cotexere biblos verat, Grsexu tantsi volucria ferat,

Sculptaque servabant magicas anamalia linguas.

Alij Assyrios: nonnulli Jones. alij alios earum auctores faciunt, ut videre est pud Alexand.ub. 2.Genia diernm c. 3o. Nec

indigni relatu videntur illi de literarum inventoribus versus antiqui, quoS ex ve tuito codice BabliothecaeSeptim are publicavitPet. Crinitus lib. I dehonesta discip.

cap. I.

Moses primuHebraicas exaravit litervi: ete Phoenices sagaci codiderunt Atticas. Quaου Latinisoriptitavi ediditMcostrata Abraha rab, Gr iderenerat Chaldaica.dis arte non minore protulit AEgyptiab. cupla promisit Getarum quaae videmus

Quorum versuum ultimo sciendum est, istam illum,quem Jornandes de rebuι Geticu Ulphilam nominat, Gothorus isse Episcopum,& quidemArrianumquili crasGothicas primu adinvenit, & scripturas sacras in eandem linguam convcr tit ut est apud Isidori in Chronico Gothico. Et deAEgyptiis quidem vel ideo dubitandum est minus, cum S hominum eos sapientissimos dicat Herodotus,&qui multarum rerum cognitione ceteris antecellant lib. 2. c.Iai. 9ioo. Unde Aristoteles Astrologiae inventum AEgyptiis acceptu ferre videtur: qui teste Herodoto primi annum excogitarunt & in menses duod cim d utribueruntd. lib. 2. cap. . iidemq; hos amplius excogitat ut, quIsmciis diesve cujus Deoru sit, dc quo quis die genitus, qualia sortiretur,& quam morte ebibit, ωqsalis exi stet a. bb. 2 iap. IZ. Vel, ut cum Manilio loquar tib. I. ron. Nascendi quaecum. dies, quae v afuisset, In qua fortunae leges quaesti hora Valereri Quare autem Fgyptii quisu Pect itioso ru omni u semper moi talium superstitio

sissimi habiti fuere sub sole, testibus hi

storiis, qua sacris otia profanis,ut ait Georg. Remus ad TDemistii orat. 2.Zag. 2Lplurimum illis disciplinis valuerint, Ptolemaeus & ipse homo AEgyptius causam adfert: A qua non abludit Manilius, qui Mei curtu Astronom scientiam mori lcs, docuisse pala prolitetur. EtAEgyptios hanc didicisse docente Mercurio, omnes

libri loquutur: Cui proptereaAEgypti divinos honores habuerunt, deprimum Q sem cognomine Mercurio fecerunt Nam Thet seu Tat, est Mercurius. Alu vat hanc sentcntiam & Firmicus his ver

bis: Mundi itaq; genituram hanc esse vo luerunt, sicuti Hsculapi vim & Anubiumi ibus potentissimum Mercurii numen istius scientiae secreta comisit. Prout locum istium adducissoseph. Scalig. ad lib. I.Manil Cujus elegatissimi hi sui versus:

Tu Princeps ati torchsacri Cyllente, tanti, Per te iam eas in ιerris ciamsidera nota.

Astrologi

inventu.

155쪽

momia Et quae sequuntur. Divinae istius scientiae

ta. contemplatores ipse etiam Ovidius Feb. ces appellat Munnas, Manilius Regales animas Plinius viros ingentes , suprassi mor' ratium naturam, tantCru Numinum lcgei deprehesa. Et paulo posti Caelianterpretes

tores, quo homines Deosq; vicerunt. Aba baeius. Egyptiis porro Eudox tu astronomiam primus in populares suos Graecos deduxit.Ber in aute a popularibus suis Chaldaeis Genethliologiamin Graecos;cui ob divinaes praedictiones statua inaurara lingua ab Atheniensibus publice dedicatam Plinius scribit, referente idipsum eodem

l tr i Scaligero ad lib. I. A fani pass. 2 Uer 2 . Illud sine costat apud AEgyptios ante tu mores ipsorum pollutionum cotage contaminarentur,&a pr stina caderent disciplina, primariam nobilitatem dignationemq; eorum fuisse,qui literas callerent: cum Literis non nisi locupletes operam 3 darent. Quem morem & Athenienses ab si AEgyptiis acceptum aliquadiu servavere, ut is primas in Repub. partes obtineret, qui & eruditione & sapientia maxime praestaret.Hinc artes honestiores Omnes,& quae literarum opera comparatur, Ro- . tes cur mani Liberales appellaverunt: quod ea- ς - rum doctrina ad In nuos spectaret Johan Pierius lib. 33. Hi crust. At hodie edὸν No deventum est,utNobilium natio indeco im ram esse Literarum cognitionem claris. ρώam' penatibus ortis existimet: dum re5 con- sentaeae & mgma ope nexae, Generis claritas&Literarum peritia collidi inter se &dissidere putantur. quo errore facturmutdisciplinae olim inge uae appellatae, ad plebem jam diu tranii errat, non tantum a Nobilibus, sed etiam o mores perditos la sacricolis repudiatae: ne non satis gen rosus esse ordo Antistitum & praesulam

putaretur:utBudaeus conqueritur lib. I.

quod artes hoc tempore pene damnosas este autumat;olim non modo Romae, sed etiam in Asia quaestuosas vel locupletatrices: quod multis docet auctoritatibus lib. a. mhtfol δ . Tantum vero abesse,ut E-qucstrem dignitatem dedeccat Literarucogia itio, ut hac etiam exornetur illa magis & stabiliatur,Gua ZZus noster eleganter ostendit tib. de cloili conservatione.

numerorum videatur Gulielmus Budarus liky.de Allectuus partib.mihi sol.16. ubi Notularum hanc icribendi rationem, a veteribus exarandi cope Adia sectantibus excogitatam,valde lubricam fuisse multis conjecturis probat. Ab his longe diversae fuerunt Notae illae; per quas dubium non

est, multos maximosq; Interpretes, vitio Librariorum per eas 1cribentium, corruptis Codicibus , infoedissimos errores prolapsos , ut Alciatus conqueritur, in prooem. lib. p. dispun Emon. Ac nisi ita esset,

haudquaquam opus fui flet Iustiniani l ge prohibente , ne jus civile per Notas

traderetur. qua de re inlib. a. tu. de Notis commodius dicemus. Σ. Bacillam adglutinabant ad latitudinis modam scilicet, quo membrana princi saera Eundemque appellabantUmbita ἐν V lictim: cujus quidem capita volmine complicato hinc & inde prostarent .Solebant-quz ea ex argento,uel auro,vel e tiamnuna gemmis ad Ornatum praemuniri. Atq.; ea sunt, quae Cornua nonnulli vocitarunt cornua Sic enim Ovidius M Tristibi , elegia I. librum alloquitur Candida ne gra cornua fronte geras. hoc est, neque ebore, neque argento,aut nitida ulla gemma. Umbilici capita praemuniantur cujus facies atrata luctum prae se ferat. Martialis lib. II. Explicitu nobis adsua cornua librῶ.

quo sensu alibi ad Umbilicum se pervenisse ait: tib.e,

156쪽

ohe iam sati, est,obe libella. Et inLegibus notandis, id quod diximus,

iam peroenimus usique ad bilicum. observatum fuisse Iuven. innuit Satyra . Horatius carmen ad Umbilicum dedu- -perlege rubras Majorum Leges. Dum appellat. Doci . Traditidipsum Petrus Georgi Tholo-iem Dem nam me vetat sanus in praeludiis optimi Jureconsulti Inceptos, olim promissum carmς, tabo δLa. V.23. n. H.Sc Rainald.Corsus tib.3.εAd umbilicum ducere. Indagation Iuris cap. 2. quanquam etian

quibus in locis UmbilicusPro fine poni- videri possunt Ueteres propterea Legum tur i quia principium libri est,ubi a titulo Iubricis usi, ut Majestas Legibus accre- incipit explicari finis is ubi tota L Oluta sceret,capitibus earum sinopide aut cin pagina perventum est . ad Umhnicum: barinotatis& insignitis; & sanguineum

quemadmodum Pierius recte laterpre- quiddam ac cruentum fortasse etiam m1-tatur lib.3 . merogl Fh con. Cui consen' nantibus. Itaque a Prudentio Montra lanea plane scriput Paulus Manutius ru Symmachum lib. a. ita scri tui nest: comment. ad ep. g. lib. 3. Tami . Iast. 2 -dicant, cur candida)it Lex tur. ρρ. & Matth. Radems sn comment, ad Bis sex in tabulis, ' aut cur Rubrica mine- Martiat. bsi. a. EZ-oebb.J. 8-δ. Quae prohibet peccare Reos λ quod ferrea 3. Duces Romanos) Solebant etiam Im- fata Cogunt ad facinus peratores Romani, re bene gesta, literas Qua de revideatur Adrianiis Turnebus lauro revirustas mittere, Victoriarum & tib. . Adversiar.cap.e. st etitiae nuncias : quia Mair linus Laum K. Cedro digna locutu. Proverbialis Gis, iaeteatas vocri. haec in locutio, de ea usurpata, cujus or in Sensit id Plinius,cum dixit.Lauro1RO- . tio propter rerborum nitorem, ac gravi-manis praecipue laetitiae victoriδrumque tatem sententiaruria promeretur immo nuneia, additur 1iteris , militum lanceis talitatem; ac ejusmodi judicatur, ut ad pilisque. Idque ideo ut ipse adspectu ea' posteritatem debeat transmitti . Quorum bonum omen portenderetur. Luῖius haud dubie Horatius allust, is ue,cum bb. a. de Rep. Rom. V. . ct m proat. ita canit: Animo; a rugos curapecuuQuo S: Ovidius rcspexit, cum ita cecinit: ci emes imbuerit,s erem in carmina singi Geos siti, ices Lauro redimere tabest 6, Posse inenda cedro , levesermania cui Iec Veneris media ponere in aede morer. presso'. . Minio illustrare Hinc, Rubricae no- Negat poeta,posse animos avaritia imbu men apudNostros pro NigraphesiVe tu tosata rigenda digna carmina se conve tuli inscriptione. quo verbo & Paulus tere. Digna aute ea censeri, quae conscri-JCtus utitur in L 2. g. yen. f. M., ter dict. benda sunt chartis illinendis oleo cedri- Veteres enim titulorum inscriptiones, no , & contegendis utraque cupressi t vel capita Legum minia , vel alio ODIOre bella, ut diutius serventur, quemadmo- rubro quem Phoeniceum nominat An- dumJoh. Baptista Pignea recte interpre-u,nius Thylesius lili de Color. cap. IIJ A- tatur.HincNuma: libri tot infossi durav Num, Ibstinctio is facilioris caussa, qua memoria runt annis, quod & cedri succo obducti, diu incomcommode j uvatur, de inveniendi,quae a & cedrinis candelis essent obvoluti, ut ex pς se πη Hujus usus. notavimus probetur facultas, confignare Plinio colligitur : ne vel a tineis blattisve sotcbant. De Rubrica Persius Myr. I. attingerent,;vel ab aere ambiente hede-Exc tosi quid Mastur rubr ca vc Pis, rentur, corrumperenturve. Curaverat scialicet

Rubrica titulorum. lis

157쪽

TIT. XLII.

licet Numa, antequam ex hac vita mi graret,libros, qui secum humandi infodiendique erant, duplici munimento, cedri nempe succo, quod Cedrium est;& can-

. delis ex eadem materia conlactis circumdari. Cedrio quidem: quo comodum& utile corruptioni interius genitae reme- dium pararet. Candelis autem; quibuSeX- ς VU tertiis advenienti obviam iret. Cedrium enim cum ob insignem fui amaritudine, tum ob excellentem quam habet siccandi

facultatem, non solum valet caustum corruptricem interiorem ad breve tempus compescere: verum etiam rem semel sibi creditam in immensum tueri ac comervare. Testatur id medicatain AEgy pto cadavera ante annos prope ter mille, Plato 'ni jam olim in Phaedone celcbrata, quae ad hunc usque diem non sine magno inspi- cientium stupore incarrupta perdurant: vulgus Mumias appellat.de quibus videri

poterit Philipp. Camerar. ent. z. Fe ar. succisi Par. c. 7o. Verum ea funera consucsie farciri seu medicari cedri succo, Melchior Guilandin. in egregio suo tractatu De papyro membro 24. ex Dioscoride &Galeno probat: qui cedrium a quibusdam vocari tradunt custodiam mortuorum corporum, sive particularum emortuarum Idipsum& Plinius cosirmathb. 6. cap. M. tibi Cedrii tantam vim esse scribit, ut in AEgypto corpora hominum

defunctorum eo perfusa servetur.. Et Lb.aδ . . I. ait: Cedri succus deruncta corpora incorrupta aevis servat, viventia corrumpit: mira disserentia, cum vitam auferat spirantibus, defunctis pro vita sit. Numa itaque libros,ut diximus, Codri succo illevit, quo humiditati interius putresceti, & in nativum calorem grassanti, eundemq; sensum exstingueti utile remediupararet, di chartas a tineis blattisque vi dicaret, atque tutas redderet. Caeterum candelis Cedrinis ideo obduxit, ne aeri, qui adventitia , & exterior corruptionis caussa censetur,facilis ad interiora via pateret : sed ipsa quodammodo candelarum undique arcte circumjacentium pinguitudo obstaculum esset, quo minus iubstantia chartarum ab ambiente contingeretur, atque ejus injuriae obnoxia fieret. Quod pluribus & evidentibus argumentis exsequitur doctissimus Guilandinus loco jam allegato.

o. istographos) Opistographi quoq;

mentione facit Ulpian. in chartae ff.de ciis, bonor. poss. o. tab. quod AccursiuS lignea notaim. interpretatur tabulam, in qua scripta erat debita ab opibus &grapha, quasi scripturam opum tuarum dicas, si appellatum: Notatione plane inepta δc ridicula: cum

potius is in Opistographo testatus Ulpiano dicatur, qui tam a facie,quam a tergo scripta eXaravit, quemadmodum L Opisthographa charta ea intelligenda, quae utrinque, atque ita etiam in tergo ruisset scripta ab , , , , , hoc est, post silve retro,& scriptura eteres sane in adversa Veterum tantum charte facie scripsisse legimus: vel communis propter chartae vitium. Tradit enim Pli scribe rinius tib Ly.c.n do charta augusta,nimiam ' 'ejus tenuitatem non suffecisse calamis, ad hoc tran1mittentem literas, liturge mctum attulisse adversis, id est, iis quae in adversa parte essent exarata: quo sensu ApollinariShb. 2. F. ρ. erubescere se ait Epistolie, tergu madidis sordidare calamis: Vel ut e regione adjicere, quae opus foren liceret.

Adversa enim pagina folii prioris, & adversa sequentis contra se posita facile &unum quasi intuitum exhibent eorum, quae utrobique scripta sunt. C una igitur, quod fiebat contra consuetudinem, in aversa quoque chartae pagina scriberetur, hoc genus libroru,Grqco nomine, Opi sthographos appellarunt, quasii dicas, in tergo scriptos. Quae ratio scriptio is, quia de usu communi deflectebat, poetis an-

158쪽

Iaminallue sana praebuit, Opisthographa, ceu scriptas licatu . Odiosa verbositate prolixa exagit ad i. Sic Juvenalis suae tempestatis poetaS notanS,Eos ait longitudine pocmatum & Opisthographis suis taeditum & molestiam

auscultatoribus attulisse. Satyr. I inprim. Hummi lena tam margine libri

Scriptus oe in tergo, nec tu sinitus Orestes. Quibus verbis Tragici cujuspiam fabulam prolixam&verbosam carpit, quippe cui nec C hartarum margo, nec tCrgd, hoc est, pastinae averse, quibus opistho

tib. I. Picentem quendam festive irridct, quasi&ipsum epigrammata inopisthographis,puta longa aut multa,Oaquc male nata pangentem: charta, Scribit in aversa PIcens epigrammata Es dolet,averso cytio Jacst a Deo. Hinc igiturVeter tui bros in adversa dun taxat&Ιnteriore chartar pagellae scribi so-

2 f. ., Exo. intelligimus. Unde & volumina di

que vitio quod sic convolverentur, ut scriptu M. Tam interiorem pars vacua & exterior inclusam contegeret. In aversa autem parte si quid nonnunquam exaratum esset, id praeter morem factum, & in usu saepe viliore habebatur, ut involucrorum & c cultorum.Itaque Horatius casus libro suo inlinentcs quasi praesagiens canit . Eum, cum vilescere coeperit, aut in exilium missum iri,aut Opilthograpiriim,hoc est,in-Pro It era tegumentum literarum, quae peregre mit' rum inte' terentur,futurum. Lucrat enim, ut anno

IN ' tat doetissimus Interpres charta alia ple runque interius scripta, foris & in tergo vacua operire, inque ea parte titulum exarare ostendentem quo pertinerent; deinde lino vincitas obsignare consueVe- rant, atque ita charta, qua literae operic-bantur, fiebat Opisthographum. Sic igitur ille librum suum alloquitur:

Coire laim ubi manibus lor desiere vulgi. V C eris, aut tinem pasces taciturnim ιuera ἔνι utfugies Vticam, aut vinctus mitteris Ilerdam.

Idem propemodum suo ominatur libro Martialis lib. . . nisi docto Apollinaris judicio probetur:

Nec ronchos metues malignos,

Nec scombris tunicas dabis molestuae. Si damnaverit, ad salariorum Curras scrinia protinuό hcebit. Inversa pueris arande charta. Plinius tame junior, tacita quadam com- Ea tameEmcndatione opisthographos nominato .a Ff si.ad Macr. Ubi scribit ab avun qmmςν culo sibi relictos Elcctorum commentarioς centum sexaginta,& eos quide Opisthographos liter 1s minutissimis CX aratos, Sc Qi iam scribendi ratione videtur secutus vir ille πιλυ αφὼ- οι , necessitate quadam adductus,ut nimis excrescentem alioqui numerumVoluminum opistho graphis contraheret. Diaria tamen & rationes excepti & expensi a tergo scribebantur, sic enim illud Juvenalis Satyr. o. - longi relegit transversa diurni Vetus interpres de Rataocinio diurno ac cipit in transversa parte scripto, ut notat Savaro ad Sidon. hol d. ρ.l. 2 His addantur , si placet, quae ab hoc loco non aliena scripta reliquerunt, AlexanderabAlex lib. 1 Geniatium dieλ m. c. 7o.&JO-han. Coras ius tib I. Rosellaneor c. I 8. 7. Recitavit s Vrgilius Servius Grammaticus auctor est, Virgiliu poetam tres libros AEncidis suae Augusto recitasse; si cundum,quartum S sextum. Sed sextum maxime ob Oetaviam Augusti sororem, Marcelli matrem: que Marcellum Adgustu ibi adoptaverat, qui pcriit ano decimo octavo,Valc tudine correptus. Haec igitur Octavia curccitationi interesset, SI Virgilius ad carmina illa venisse circa Π-nem sexti libri, quae Marcelli ludium describunt; defecisse illa dicitur, cum ad illud ventum est; .

159쪽

ab Octavia

Agon Cais itolium. Victores

Olympia.

Statim.

TIT. XLII.

rumpas,

ris Marcellin eris.

AEgre autem refocillata Octavia, silenti urnVirgilio imperasse fertur, & dena sestertia pro siugulis versibus dari jussiste: qui numero sunt unus de viginti. Quod si est veruin,Virgilius paucis versibus supra

quinque millia aureorum meruit ex sup-

pcitatione Budaei t 3 de Asse 2emspartib. Caetcru cle hoc recitandi live declamandi

stud1o, habes apud Quinctilianu in Inst.

Orator. inprimis vero apud L. Annaeum Seneca in Controversiarum 2 Declama tionem labris. Quibus non incomode ad

jungi poterit, quod de Agone C apitoli

no scriptum reliquit eruditissimus ille, &ad Poli leti normam plane efformatus Josephus Scalig. lib. I. Auson.leelion. c. IO Araonem enim istunaCapitolinum institutum ait aDomitiano , ut die duodecimo ejus & Sergii Cornelii Dolabellae co-sulatu cum poetae,ium histriones, scenici, & omne genus artifices in eo, ludoruOlympicorum exemplo certarent. In quo qui vicissent quercu coronabantur: quam Juvenalis Capitolinam vocat. An Capitolinam speraret Pollio quercum' Martialis Tarpejana, eodem plane sensu:

O citi Tarpeias licuit contingere quer-cro

Ausonius Olympiam vocat, quod ut dixi ludorum Olympicorum exemplo Agoniste esset institutus: In eo quoniam Atticus Tyro Delphidius vixdum pubes quernam sive Capitolinam hanc coronam meruerat, hoc est, poeta coronatus fuerat, Ita eum compellat: Sertum corona praeferens Olympia

Puer celebram fovem. Statium quoque poetam idem Scaliger scribit in eo agone post incredibilem totius Urbis exspectationem,tandem Thebaidem suam recitasse : Sed ut Juvenalis utamur verbis regisse subsellia versa iocest, recitantcna non stetisse,sed & excidi Lse. hoc est, non placuiste, atq; alios contra insilio fuisse coronatos. Recitationes au 8 t o

, . . c . . . . I s.

tem originem & genuS scripti, itemq. lΟ- cum modum, tempus , tum auditores, finem & frustum ex optimis quibusq; a ctoribus diligenter collegit Matth. Rade-rus in commem . ad Mart l. Io Ep.7I. Atq; ea consuetudo, inquit, utinaria hodie vigeat inter doctos lemendatiores saepe doctioresq; libros evolveremus. Ex Capi- Laureato lino porro agone isto , in quo poetae, Rhetores, aliarumque professionum homines coronabantur ab ipso Imperat re, promanam putat idem Scaliger la reatorum poetam morem, de cujus concessionis liberalitate, ne tacilitate dicam,

forsan non injuste Justus Lipsius ja olim

conquestus fuit in Satyra Menippea. 8. Media de nodie ad pudia accedebant rigilanti Pertinet enim ad diligentiam, somnii dis cutere Quod si in ulla alia certe in Legali disciplina quam maxime requiritur: cum proditum sit,Vigilantibus & non dormi entibus jura subvenire L pupilust . qua infrau. l. creditor. quae vel ideo maximis cuvigiliis addiscere par est, cu non nisi multis cum vigiliis iam sint &constituta. Liquorii utrami in prooem. instit. lsi quan do. C. Ee inobstesta. Testatur enim Justi- iustinianinianus , se fuligines lucubrationum ebi- vigilia. bisse, & pro dei luce intempestam noctem saeptisme usurpasse , ut juxta id , quod maxime societati nominum&justitiae expediret, jura promulgaret,& sibi quodammodo vitam produceret j I. then Z iudic. siue quoquo JU M. quoniaprudentissimi vigiliam, vitam dixere ; dc

somnum, mortis fratrem; imo mortis

imaginem, ut est apud Ovidium. Stulte, quid est Somnus, gelida nisi Mor-

cum nihil sit, quod propius ad similitudi-

T 1 Rem

Somni δε- scriptae.

160쪽

DE CHARACT. LITERAR.

nem mortis accedat, quodq; illam magis repraesentet, quasomnus, cujus lectus sepulcrum est. Inde idem Ovidius arcem si ve Palatium somni definiens, in haec verba erumpit e suta quies habitat Iaxo

amen exit ab imo Rivus aquae lethes, .

Et paNlo post addit

Ante fores antri foecunda papavera floret Eo quod omnia oblivioni tradantur tam in somno, qua in morte. Papaver namq; inducit somnum & stupefacit. Josephus Quercetanus in diatet.pol bs erit 2.c.Io. fol. 2o2.Atos, his suis vigiliis id se effecisse idem Justinianus merito gloriatur, quod superfluis antiquoru sanctionibus&praeaceptionibus explosis , preciosissima & optima quaeque segregarit, elegerit, Vulga

rit, &talem prorsus fecerit permutationem, qualem apud Homerum omnis virtutis parentem sapicias Diomedes, aurea arma pro aereis a GlaucoTrojano accipi Aristo/etu' ens,fecit. f. ult.in prooem f. Ipsum etiam vig/ - --- Aristotelem ferunt , cum se ad quietem

componeret, aeream sphaeram manu tenuisse eo consilio,ut cum diducta dextera dormientis excuteretur, in 1 ubjecta pel- .vim caderet, Sc sono ipsu excitaret. Diose Laertius lib.1. de vita philos Aristotelem prWeptorem egregie in hoc imitatus fuit Et Ateiam Alexand. Magnus , qui cum dormitaret M ἔ brachio extra cubile protenso, pilam tenuit argenteam, supposita pelvi: ut cum nervorum rigorem sopore laxasset, pilae elapsis tinnitus somnum abrumperet. Ammian. Marce din. Io. Vigilavit itaq; uterque tam pro literis quam armis; dis

pari quidem sine, eodem tamen imitaturis exemplo quod & a Iuliano diligenter s. hais . . factum fuisse, Joseph. Quercet.docet in somnolonii. H4t. yo hssect .ai roo. Ideo Raphael

Fulgosius in Scholares invehitur; qui ad scholas mittebant libros per famulos, ipsi ivitem in lecto jaceret.in ιquisiub pratex

tu. C. de n. Eccl.quos etiam Johanes Antheae & Odofredus detestantur in c. I. de

sam atopae hos rectius facturos si paren-.tes inanibus sumtibus non vexarent, Ho- stlesiis putavit in c.i de sic. test prιmfCer. . . . .

Sed& Romani, praeclarissimo alioquin n. I,

viro Scipioni somnulentiam exprUba' tia ofecta. bant, ut esst apud Plutarchum in problem.

cumnon oporteat consultorem Vel Prin- - - , .

cipem dormire totam noctem,ut Homer nocturnarus prodidit: qui Ope Agamemnone vigilantem &insomnem inducit,noctuque cum Principibus consultantem.Sic Euripides in Iphigema nducit senem cuRege

noctu consultantem, propter silentium&solitudinem , eo tempore ad conside--randum & consultandum de rebus gravibus idoneo. Et apud Plutarchum in m-phoniacis , Olim nocturnus conventuS

gravissimorum virorum solenis suis e dicitur. Ipse etia Aristophanes fingit, Ly si-

stratam noctu mulierum conventu convocasse Athenis , ut deliberarent de pace cum Lacedaemoniis componenda. Hinc Noctem poetae Euphronim, id est, sapiente nominarunt: quia in ea multu sapia mUS,ex Epicharmi sentetia. Siquid docti inquiris ait, fac noctu ejus inves igationi vaces. Omnia praeclara noctu, quam die melius reperiuntur. qua de re videatur e- lcgans Piccarii dissertatio decad. r. obsera Sco F-vat. Historicop. cst. Hinc Scopelianus ce- Σ' ρ'

lebris philosophus & Sophista, ille inter

mortales omnes somni parcissimus, uti a Philostrato appellatur, singulis noctibus studiorum, quibus invigilabat, absoluto penso inter ambulandum subinde repetere solebat.o noxitu quidem sapientia divinae oblinesplurimA. Narrainr hie pea vespera in diluculum lucubratione protulisse. Quod nomine scitissimum inde promi adagium possit,ut Scopeliano mors

SEARCH

MENU NAVIGATION