장음표시 사용
331쪽
beat, uel suspectum habear, si imbecillicas, uel dignitas, uel aliud ooest, Nam & creditores,& legata ij possunt mittere procuratorem .f. sancimus.auth. de hΞre.& Falcid.
i Ad. g. Et si praefatam. usque ad finem legis.
HVcusque Imperator. in s. sinautem dubius. p suit solennia inuentarij: Nunc ponit effectus, i seu utilitates ex inuentario resultantes. Ego autem decemocto colligo utilitates.
IIII. Hae res postquam soluit: creditoribus quantum e rat in bonis, repellit creditores pollea uenientes.
est solutum, actione hypothecaria uel condictione indebiti .
creditores, quibus prius est solutum, uel actione hypothecaria, uel conditione ex lege.
Hae decem utilitates ponuntur inque ad.g.in computatione.
332쪽
XII. Actiones haeredis contra defunctum non coniun.
XIII. Inuentarium retorquet onus probandi res esse plures, in negantes. XIIII. Inuentarium non dat lucrum haeredi ultra ius commune.Seu Inuentarium conseruat hqredi omnia lucra iuris communis. Hae duae eae g. licentia danda. XU. Haeres intra tempus inuentarii non potest conue niti.
XVI. Inuentarium est loeo iuris deliberandi. XVII. Intra tempus Inventarij non currit praescriptio
creditoribus. Ne tres ex g. Douec.
XVIII. Haeres repudians etiam poli petitam deliberationem euitati uramentum in litem contra se. Haec una,oe postrema ex s. peu.ues.suodsi poli. i Duodecim ex istis Decemocto utilitatibus pertiis ent ad haeredem. Prima. Secunda. Quarta. S ta. Nona. Undecima. Duodecima. Decimatertia. . Decimaquarta. Decimaquinta. Decimasexta. Decimaoctaua. Quatuor pertinet ad creditores. Tertia.
Octaua. Decima. Decimaseptima. Una. i. Quinta pertinet ad legatarium. Vna pariter.i . septima pertinet ad Emptorem , seu prodest Emptori. 2 Sobdauerint.nta ut nihil desit, Na inuentarium ' est quid unicum & indivisibile. Bald. in c.fi.ex. de maior.& obed. Mantua consi. 8a .lib. 2. Ergo desectus unius ex minimis, ueluti si omittatur signum Crucis, uel si inchoetur poli xxx.dies, uel si aliquae res consulto, iaper malitiam non inserantur in inuentario; uel si quidam citentur, quidam non, uel si fiat inuentariu post nonagesimum diem, aut poli annum, uel si haeres non
interueniat, totum destruetur inuentarium, quoniam
ubi plura copulative requiruntur, omnium requiritur
333쪽
tur implementum seu concursus.l.qui h redi plures. ff.de cond.in stir. Ang. Castren.& corneus hic. Quae omnia intellige nisi lex, uel c6suetudo, uel statutum, aiel pactum contrarium inducat; quan uis in nonnuialis ex praedictis Doctores nostri hic contrarium assi
xant etiam ex iuris scrupulositate. Sine periculo babeant. J prima utilitas.Haeres adiens cum inuentario, haereditatem sine periculo habet.i. secundum gi. Non tenetur de suo ultra uires creditoribus haereditariis. Ratio patet ex regulis positis supra in ultimo praemisso. Ad quas regulas animum, & oculos semper adhibeas. Ampliatur siue haeres adierit, siue non .imo quando nondum adiit, non potest conue niri etiam usque ad uires; cum possit haereditatem, lacerandam relinquere. Sed an relinquet postquam
diit, an uero persistit usque ad finem bonorum Dicam .in s. Et haec quidem.
Legis Falcidiae.bsecunda utilitas.Haeres faciens inuεν3 tarium detrahit. Falcidiam. t Intellige seno modo ut
in glossa,ut prius deducatur aes alienum.l.In imponenda.l. Irritum. insta ad i. Fescidiam. Postea de residuo si legata excedant dodrantem, uel totum,detrahatur Falcidia.g.fin. instit. de lege Falcidia. Et hoc beneficium τε etiam olim erat ante Iustinianum. Quid si filius sit haeres an ultra legitimam deducit Falcidiam certe si filius esset creditor deduceret quod sibi debetur,& ex residuo detraheret Falcidiam legibus praeallegatis, cultero filius in legitima non sit uere creditor g Cynus, BartoLBaldus, Salyc.ia l.3.supra de iuris. & ignorantia. Alterutra contentus esse debebit filius, quamvis si esset grauatus per fideicomimissum,deduceret legitimam, & Trebellianicam gloss. in s. si quis autem non implens Authen. de haere. & Fal .gloll. Barto. ScAngel.in l. Papinianus. g. Meminitis. st. de inoificioso
Aduersu legatarios. J Ergo aduersus creditores lia
334쪽
7s res non detrahet Falcidiam, quia aes alienum praeua let cuicunque Falcidiae, & legatis , atque etiam legitimae. l. Papinianus .f. Quarta. si de inofficioso. Etiam de iure nouissimo glo .in f .si uero absunt. in fine. dc in g. si uero non secerit. authen. de haeredibus d de Falcidia dProbatur ex regula. Inuentarium conseruat duntaxat lucra iuris communis. g. licentia danda. Ex qua regula
ac aliud probatur, quod heres propter inuentariu non detrahet Faleidiam delegatis, quae & olim non patiebantur Falcidiam, authen. similiter . ubi latissime. Romanus infra ad i. Falcid. Quid si haeres legata soluere: non retenta falcidia, an repetet usque ad quadrantem Falcidiae Non utique si scienter soluerit. l. Error insta l. Falcid. Quae scientia praesumetur si singulis r
bus redactis in inuentario, prius soluerit aes alienum, mox legata. Habet enim prae oculis calculum bono.
rum . Ex quo liquet quod iuuentarium hoc in casu oberit haeredi. Hereditariis creditoribus . J Quid si sint creditores 76 mixti, quia sorte haeres iactus fuerat correus debendi cum destincto antequam moreretur Gl. in l. Quae dotis .issoluto matrimonio . quam lingularem ibi dicunt Bal. Imola, Castren . Romanus. adhuc dicit haer dem non teneri ultra uires. Iason dicit illam Glosiam hoc non probare. Et pro Iasone iacit regula praealte- .gata. Inuentarium non tribuit haeredi lucra ultra ius commune. Modo sic haeres cum sit correus, posset c6 ueniri ultra uires de iure communi saltem pro uirili portione, authen. Hoc ita infra de duobus reis. Ergo S sacto inuentario conueniri poterit. Potes distingue ire . Aut conuenitur haeres ex persona sua. Aut ex Persona desuncti. Primo casu tenetur insolidum, secundo usque ad uires. Ex his nota. Hae res creditoribus haereditariis tenetur usque ad uires. Creditoribus mixtis tenetur ultra uires si conueniatur ex persona sua. Creditotibus propriis semper tenetur ultra uires, quia iu
335쪽
uentarium solum ei opitulatur in eis, quae traxerunt exordium a persona defuncti, non etiam si haeres nouam nanciscatur obligationem Bald. & Corneus hie.
Crauetia consit. ΣΙΑ. l. cum haereditas. & ibi Angel. Com. Castrens. uterque I mola. T ad S.C. Trebelli
Valeant.J Quid si tempore mortis res minoris, tem77 pore quo soluendum est creditoribus f pluris uale bant Pro haerede, ut scilicet soluat aestimationem, seu quantitatem, quae erat mortis tempore, iacit iste textus in uerbo ualeant,quod est referendum ad tempus mortis; item quia datur electio haeredi soluendi, ueIres, uel pretium vers. sin uero haeredes. Contra hqredε facit regula preallegam,inuentarium non tribuit lucra ultra ius commune: satis enim debet esse haeredi quod de suo nihil soluit: Et hoc puto uerum si creditores non erant in mora, & multo magis si ipse haeres erat
78 Et eis fatis elam.Trerti, utilitas. Haeres 1 potest soluere creditoribus primo petentibus . Cur ita λ Quia, haeres non debet ex nectare tamdiu. Et quia , ut inquit Baldus, Diligentia spectat ad creditorem, non ad debitorem.Fallion quibusdam casibus ut hic per Castren.& Alex. reserentes Archidiaconum de quo supra intractatu. Quaeritur de septem. An haeres irres uisitus possit uni gratiscari.i. prius soluere. An requisitus ab uno debeat alios citare, uel reerere. An ab isto cui solis uit,exigat aliquam cautionem. An possit portiones retinere nondum petenti urn. An possit dicere, nolo tibi soluere, niti alii ueniant.An solutum uni cum aliis c5- municetur, seu diuidatur. An ipse si liberatus ab aliis 79 Primae quaeitioni respondetur non ' esse locum gratificationi. primo ex uerbo ueniant.Deinde ex.l.qui autem. Apud Labeonem. inquet in fravd.cred. ubi textus uidetur dicere non alias debitorem uni soluentem
336쪽
Iiberari quam si condemnatus fuerit illi soluere. Ter 8o tio quia iura i gratificandi nocopetunt nisi in casibu,
aclege expressis, ueluti in l. scenas . g. sin. C. de secuta. nupt. Aret. ciansi. I 1. Et ante eum Baldu s in c. i. Titulo,de alienatione seudi. Quarto quia non debet esse curiosus, neque sedulus in facto alieno. l. Doli. isdenouat.in contrarium facie quia expedit haeredi cito liberari ab omni onere, & litigio. Secunde quaestioni respondet Baldus quem sequitur Corneus hic et, nos i debet haerest citare,neque perquirere creditores absentes, aut negligentes, quia ipsi debent esse diligentes non haeres,& quia haeres non debet se suppotiere litigiis, & irritare, ut dicitur, Crabrones. ' Tertii qua stioni respondetusex mente glosse, &Bartoli hic mri haeres est in dolo, nec liberatur si sciat alios esse creditores potiores, nisi exigat cautionem. l.dolo. ff.ad lege Falcid. Bald. hic ut declarat Corneus uidetur indistinete dicere haeredem esse liberatum, &hoc uerum est,
inquit Corneus, de rigore iuris, quis melius facereth eres exigens cautionem . Quartae quaestioni respon83 detur ad haeredem l non speetare retentionem portionum nomine aliorum, Cum possit dicere iste, cui est soluendum .Ego scio,& tu scis q, sum creditor, Alij si uolunt petant,Tua non interest illis solui, Non potes exigere ui ipsis debetur l. si stichum. 6. sin. U.de donat.
In contrarium facit, favor aequalitatis. l. s. supra Com.
utriusque iudicij. Priori sententiae adhaereo. Quin s tar quaestioni res podetur, Nihil interesse haeredis opponere de iure terti j. l. loci g. competit. n. i seruitusta uind. Nam satis est i iste creditor, alijs negligentibus ison est remorandus, cu suae utilitati illibet inuigilare possit,&alios praeoccupare. l. Pupillus. T. quae in fraude cred. l. summa. T. de peculio.Sextq q uς ilioni respo8s detur non esse facienda cotonem l cum ille suo comodo inuigilauerit, nec debuerit aliorum conditione facere meliore.d.l. pupi lius. Fallit in tribus casibus. prias mo
337쪽
trio si iste extorsisset. Secundo si oes alii simul petijs.sent. Tertio si & alij prius missi sint in bonorii posses- .sionea. si no expedierit.g. i .ff.de bonis auth.iud.pos. Bal.hic post Odosredum. & Nicolaum de Matatellis. l.qui autem. f. sciendum. E. quae in fraudem credit rum. sunt & aliae fallentiae ut hic per Angei δι Corn. Contrarium in legatarijs, qui semper uocantur ad comunionem,ut hic per Castrensem, & Alex.Septimae,.rs & ultimae quaestioni respondetur, phaeres ipso iure est liberatus, maxime si sententia iudicis condenatus uni soluerit du.qui autem.g. Apud labeonem.ex regula illa. Inuentarium conseruat haeredem sne damno. Item ex Illa Inuentarium iacit censeri haeredem non
adluit .seu.Reponit haeredem in statu pristino. Et iadicit Bald. hic ν haec exceptio. solviqi erat in bonis. iImpedit litis ingressum. Q a veru indubitater opinor ubi haeres coactus a iudice soluit, uel ubi instrumetsi 87 apertum extabat; ' caeterum si poterat tergiversari haeres quominus iiii solueret, tantum abest ut ab aliis liberetur, ut imo solutum repetatur.l. 3. U. quae in frau. creditor.
cre torta.J supple haereditarii; Nam proprij haer dis creditores nihil tangere possunt de bonis haerediatariis, nisi prius soluatur integrum creditoribus desun28 dii, cu & legatariis 1 praeserantur creditoribus ipsius haeredis, Quos antea, uel postea sortitus sita. I .infra de bonis auth.iud. possiPosteriores.Jcreditores priores tempore, uel post riores,hypothecarii, uel cnyrographarii: nisiis hypothecarijs saluu ius est contra primo exigetes, ut infra. Repellantur.J Quarta utilitas probatur hic,& infra, neq; ipsum haerede inquietare cocedatur,& ulterius contra ipsum tamen haeredem,illud, quod nuper dictum est ex Baldo exceptionem illam solui totum qJ aerat in bonis,impedire litis ingressum contra alios creditores postea litem haeredi inserentes .
338쪽
Tendus. Haec dictio habet Emphasim,&probat illud, quod dicit hic Bart. haeredem non teneri de suo etiamsi post mortem bona haereditaria sint imminuta; Circa quod Castrensis distinguit. Sed se retatarii. J Quinta utilitas. Haeres uoluere pol legatariis primo petetibus. Ampliatur etsi ex o dine scripturae, uel tris sint alii legatari j anteriores, quia debet Ius negligentiae imputare.S .si quis agens.
in fi.instit.de actio .l.si uero. sside misit.testa. Secundo etsi sint creditores haereditarij, nisi-ut statim sequie creditoribus defuncti datur regressus cotra eos. Na &creditoribus cotra creditores datur qnque recursus, ut infra. Sed nuquid legatariis cotra legatarios detur recursus utique iuxta Castresem, Alex. & Corneu.I. a.& l.3 .ff. de condi.inde.pallit ut hic per pl. & Bart. si haeres putabat eis non deberi .l.dolo. E.ad l. l. Quod admitto ubi haeres se defendere poterat quasi inutiliter legatum esset. sinautem legatu utiliter erat,non puto haeredi imputandum cur alios non expectauerit, nec citaueri nec requisierit. Quid si haeres non requirebatur Pendet ab his. quae dicta sunt supra de creditore, & potes serme easdem septem quaestiones huc transcribere. Secundo sorte fallit si erant alia legata ad pira causas, maxime ad exonerandam conscientiam defuncti iuxta tradita in c.f.Extra de Iepulturis.& hic per Castrensem. so δ Hex ipsis rebus.J sexta utilitas. Haeres ' soluere potest legata ij s, uel res, uel pretium. Doctores hoc uidetur intelligere quando legata sunt pecuniaria,& in hereditate non reperitur pecunia ; Na haeres loco pecuniae rem aliam dare insolu tum poterit licet obstetr gula illa.Aliud pro alio,inuito creditore solui non pot . Esi cer. pet. ubi glossa late, &nouissime. D cius.l.eum a quo. infra de sol utionibus. Ide tame opi narer etsi esset alia res iungibilis, uel mutuabilis. d.I. . a an prin. st.si cer. peia.de tribus quaeritur. An legatas x xius
339쪽
rius debeat petere pecunia, uel rem. An haeres habeat electione soluendi rem, uel pretium. An si haeres rem soluat, teneatur de euictione. Primo respondetur legatarium non posse petere aliud pro alio. g. si quis aliud. insti. de actionibus. Nam sola pecunia est in obligatione, licet res sit in solutione. l. miles .f. decem. E. de reiud.Obstat textus in auth. hoc nisi . infra de solutionibus. Cogita si res ponderi pol . Secundo respondetur haeredi dandam electione, ne Qrte sit in damno. si tamen commode possit uendere absque eos, teneatur de euictione, uidentur uelle hic Doctores Bar. Castre. si Com.& alii cogendum ' haeredem uendere,&pecu niam soluere,de quo per Ang. in s. Haec stipulatio.Facit text.in d. authen. Hoc niti. infra de solutionibus. ubi et dicit, an debitor teneatur dare in solutum rem meliorem, uel liberetur dando mediocrem,&quis statuet praetium rei dandae in solutum . Quid si nomina exigenda dare uelit haeres in solutum p Alex. hic idem dicit cum appellatione rei et nomina contineantur. Quid si haeres nolit u edere, sed dicat. Soluam de mea pecunia quanti res haereditariae ualentλDicam in ue si bo quantitatem. sertio respondetur' haeredem non teneri de euictione legatario, partim quia habet legatarius causam lucrativam. l. aci res donatas. E. de aedit. edicto. partim quia rem dedit haeres qualem reperit. l.traditio. T de acq. rerum dona. partim quia debet esse sine damno ut hic. Vide ad praedicta in l. non amplius.
g. s. dhil . i.& ibi Alex. Corneum consi. l32. lib. . Socinu in seniorem consi. 1 I4. lib. 2. Iasonem in I. legata inutiliter. 6. I de leg. i. Ruynum consi. 6s.lib. 2. Cra
s3 Forsitan. J Haec dictio innuit non semper haeredem 1
cogendum uendere, sed forte ita demum, si uelit nisi nullum damnum sit passurus. l. 2. st. soluto matrim. Venditiove. J secus si h res donaret. Nam species surti est de alieno largiri.l.si pignore. st. de surtis. quam-
340쪽
uis si bona essent soluendo creditoribus, & legatariis, 9 no prohiberetur ' donare rem desuncti ut suam, per
regulam .l. in re mandata. supra maia d. l. a. ρῖ si a parente quis fuer.manum. Post emensum. Jcoia cordant praecedentia uerba. Esnibii reliquum β. i Ergo si adhuc aliquid est in bonis non dico haeredis, sed defuncti, tenebitur haeres usq;
ad finem bonorum: licet alias dicatur, soluendo censetur hereditas. quae haeredem locupletem inuenit. tu siquis locuples. T. de manu testam. I, eque eos. J septima utilitas. Emptor ' non tenetur creditoribus haer c ditariis. Ampliatur ut multo minus
teneatur legatariis nili res specialiter cuipiam luisset 96 legata; Na iste legatarius ' posset euincere emptori secundum Baldum ponentem casum in filio uendenterem legatam a patre, nomine dotis soluendae matri suae. Ro pol este,quia ita tim moriente testatore, dominium transit in legatarium. l. A' Titio. s de surtis. unde succedit illud, quod etiam tangit Bartolus, u) habes. dominium praesertur cuicunque alii. l. si neutri. g. in bonis.& ibi Alber. Sc Ripa .s .de priuil. cred. si tamen inquit Bald. quem refert, & sequitur Corneus Res haec legata uenderetur iure creditoris, quia creditor quispiam illam uedctet cum haberet hypothccatam, non posset legatarius,illam abstrahere a manibus empi tori S.l. I. 1 . infra debitorem uenditione pignoris. Quid
si non esset hypothecata, creditor tamen illam uendi faceret legatariu, retraheret si ex aliis bonis haereditariis posset satisfieri creditori uendenti. Quia ubi haereditas est soluedo,nunquam creditor praefertur le gatari j s. l. si . supra de haereditari js actionibus.Secundo ampliatur etiamsi res et set cuipia hypothecata; Nam . nihilo magis non posset emptor conueniri a creditore hyoothecario, unde nota unum mirabile, inquit Ias son, si iuuentariumloperatur exclusionem, hypothecae, contrarin m uolebat Irnerius, quem accursus hic,