장음표시 사용
111쪽
nes,&horridior omnis naturae facies, non juga.m liuin nubes exceden. tia, ea ustique sideribus terrariam tramis. A Maeotidis palude,&ultra Her. culis columnas ipsoque rerum naturae desectu, herbae Petitae sunt, pias insanitatis usum industria medendi converteret. Homini utique felicitatis suae culmen etiamnum obtinenti, domicilium primum,& veluti sedem beatioris aevi, hortum ad signabat, beneficum Numen, ut ambiguum ipsi relinqueret, plura utilitatis eius gratia condidisset, quam voluptatis: cum &ne. cessitatibiis singulis prospectum esset, & amaretur usque in delicias. Reficiebant utrunq; sensiam partim scintillates. varin; micantes flores, etiano suspicienti sideria desideria renovantes: partim ingenuus ab iisdem & gra. tissimus halitiis, & quocunq; anima oculosq; convertebat homo, ex vege, tabilium uberrimo laetissimoq; proventu,facile cognoscebat,& ignaro sibi divinitus parata esse haec beneficia, & suppeditariporro vel ingrato. Nec obscurat muneris praestantiam, quod hispidus aliquot plantarum aspectus, qliod productis spinis tangentium manibus truces. Munire enim quasdam Naturae debuit, & aculeis veluti telis armare ut tuta homini ma, gitque salva remedia forent: quae vel avida quadrupes depascere, procaces digiti rapere, vel neglecta vestigia facilius obterrere poterant. Ita hoc pariter quod in vegetabilibus displicet, hominis causa excogitatum arbitremur. Fateor quidem non omnes plantas aequἡ gratas esse: multas qualitatum insitarum excessis, morborum atrocium causas debellando, asper, talem aliquam exserere: quasdam sub floridula specie toxica Irarare. Ab tamen hae ipsae quae valetia ini hominis penitus infestae videntur, numerω sis tot seculorum experimentis, in usum aliquem humanae salutis conversae silerunt. Quamvis autem admirabilem hanc ex plantis remediorum va.
rietatem summus ille dynasta clim genuerit, tum homini largitus saerit;
occasionem tamen inveniendarum, & cognoscendomm esse um ansam, non raro bruta dederimi animantia. Nam caligantium oculorum nubeculam chelidoniae succo discuti hirundinum inventum est, quae implumuhus pullis huius adminiculo ullum,uel accuunt retusummes restituunt amisissum. Canes gramine nianis stomachi fastidium deducunt, reiecta per uo, initum cum medicamento pituita. Serpentium morsui Elaphobosci pabulo resistunt ceruae. Dictamni quoque uires, infixa corpori extrahendi pato
fecerunt eaedem, cum, ut loquitur Maro, Iergo volucres haesere sagitae.
Pastis enim dictamno ceruis lethales arundines protinus deciderunt. An. gues degustato foeniculi surculo spolium hybemum exuere, ciconiam aegrotantem ex origam medelam excerpere, aprum ex hedera , magnis scripto, ribus proditum est.
Atque hinc natae porris observationes, prima salutaris scientiae funda. menta locarunt: quas ipsas tamen non humile vulgus sibi tribuit; sed Dii, quique
112쪽
que aemula potestate Deorum similacra sunt, reges, priscipesque tan. quam proprias vindicarunt, plantas etiam singulas nominibus suis adopta. res. Laudatissimam herbarum, quamque a Diis Moly appellari cecinit
Homerus, Mercurio inventori adsignat: idem & contra summa veneficia remedium praedicat. Panaces ipso nomine morborum omnium auxilium promittit,specie numerosum ,& Diis pariter indagatoribus adscriptum: huius radice telIure mulsa, scrobem replere uario genere frugum religio fint,& terrae genrericis inamentum. Myrtophyllum Achilles inuenit, fortisssiimus heros, quem non igitorare decebat, ut loquitur Statius,
Quid facerct somnos, quid hiantia νuluera claudat. PIantam ipsam morbis militum subleuandis utilissimam esse , facto eius iii Telepho curando felici experimento comprobauit. Cratqvas Mithridati Scordium acceptum refert, potentissimo regi, atque in summa non minus ingenii, quam imperii magnitudine, medicinarum peculiariter curioso. Eupatoria quoque regiam au ritatem habent, nec uiribus suis penitus indignam, quum semen ex uino potum unice dysentericis opituletur. Gen. tianam illyriorum quondam principi Gentio debemus,nobilissiimam plata, tam , & alexi pharmaca uirtute paucissimis inferiorem. Quid memorem Chironem , Lysimachum, Teuerum 8 cum mulieres quoque constet hanc gloriam affectasse. E quibus Artemisia Mausoli regis coniunx, adoptata serta, quae remis seu uirginea antea nominabatur. Nec uerti friuolam existimenius hanc uitae iuuandae curam, & ne quid profuturum seculis diu,rius lateret. Quosdam enim si gula inuenta Deorum numero addiderunt:
uitam omnium sane, & morborum tyrannidi exemerunt, de clariorem ed. diderunt cognominibus herbarum: excitata quoque posteritatis memoria , rerum utilium inuestigatoribus gratiam benigne retulit. Sola enim haec Naturae placuisse remedia censebantur, utpote non dissicilia inuentu, parata uulgo, citraque uitae dispendium quaerenda. Inculpata magis omnia fuerunt, cum nondum per fraudes hominum, ingeniorumque capturas , ue natis ualetudo esset: non dum compositiones, atque inexplicabiles misturae decantarentur , ulcerique paruo ex indiis, aut mari rubro medicina impu. Iaretur, ut serio conqueritur rerum Naturae grauissimus scriptor. Atque inuentores quidem herbarum tales tantique fuerunt: quid illu.sres, te ab omni aeuo splendidissimos plantarum inuentarum cultores silentio inuoluamὶ Et ne Alcinoum Adonidemque reges Efabulis accerseam.
Inueris historiis Cyrum legimus, imperatorem celebratissimum,plantaria manu sua instituisse, atque hoc ipsum apud Lysandrum Lacedaemonum imgatum in aliqua gloriae suae parte collocata. Axtalum san4 Pergami dynastam, non pretiosissimae supellostilis fulgor, non secundantis fortunae bla- iumenta detinebant, quia omissa regni administratione ,hortorum studio,
113쪽
ptantarumque satu , desessum aut aberrantem animum remit Igeret se. miramidis pensile viridarium,admirata ibit antiquitas,& Africa celebretinouumque Malanista cultum. Apud Romanos adeo vetus reperitur haec propensio, ut reges imperii fundatores, positis aliis cutis, hac potissimilae fuerint in cura. Tarquinium cognomento Superbum palam is, decussis in horto papaverum capitibus quum illum, ut triuitur Plinius, & sanguina. rium nuntium filio remisisse. Scipio Carthaginistereor, Hannibalis, atq; Rntiothi victor, Linterni horto subigendo, triumphale manum exercebat: adeoq;sua vem experiebatur hortentem operam Diocletianus Caesar, ut luctucas ad Salonam,& olera, diademati imperii, sceptrisq; cunctis pRErret. Quanquam palmam florei huius cultus, praeripuisse omnino videantur priscis, hodierni proceres, industria dicam ; an seculi potius selicitate sim gulari, a quo tempore ad otium, occasumque solis patefactis Indiis,Europa uniuersa, non minus pretiosissimis mercibus locupletata, quam utilissimis plantis venustisque floribus exornata fuit. Quis fama non accepit Elysia iNla hortensia, quae Ludovicus Decimus tertius,felicissimus pariter, ac iusti L simus Gallorum monarcha, regio sumptu non ita pridem exciravit In quibus non sollim amplissimi regni delicias,& auita lilia; sed utriusque Imdiae florea miracula, aemulo terrarum situ perite disposita, vigere iussit. Atque ut propinqua tantum delibem. Ex Romanis illis, religionis, Sapientiae. que purpureo splendore eminentissimis patribus, cognitum habetis Franciscum Cardinalem Barberinum λ Igitur & supra Tantali, Hesperidumque siue pretium, siue operam constitutos, ornatissimos eiusdem hortos,in quos, tanquam diuini nectaris foecundis apibus flosculi honorem impetratura Chloris, prodiga manu congessit quicquid horum eximium habet, noster,
aut alter orbis. vero quem memorem, -- o qua sol habitabiles Illustrat oraue optime principum,
Ferdinande Secunde magnorum Hetruriae ducum, qui veluti eum imperii
solio scientiarum virtutumque sceptrum obtines, sic in cultissimo Pisarum viridario splendide instruendo, cum equaesitis imis floribus temporaneam; tum in posteritatis memoria coronam consectitus es sempiternam. Emor
seit doctissimi Petri Castelli auspiciis, in Mamertini gymnasii usum, hortus
Messa et ensis Siculus. Non favillis atque ustilagine flammas eructantis AEtinae decolor; sed Florae nitidioris suaveolentibus deliciis eximie decorus. Lugdunum illud Batavorum, clarissiimas Belgii Athenas,haud minus erud, tillimorum profestarum celebritas commendat; quam adiunctus splendidae Academiae cultissimus hortus:in quo praeside Adolpho Vors lio, altero huius i Theophrasto, pipotentium ordinum confoederatorum nutu,non ebur, aromata, gemmas; sed flores suos inter Europaeas hospitari plantas Indi
mirantur. Vigent in Gerniae sinu Altorsinae Tempe, industria Ludovici
114쪽
Idivrmines, incomparabilis Bolani , is medicarum virtutum compenς
dium redactae amoenissimum. Actae vegeta magis coeli temperie felices terras, his floriferis hortorum spatiis gaudere tantum credatis. Illas ad extremum siderum ambitum, gelidaque Aquilonis concep cula porrectas regiones, hac parte a rerum natura damnatas non esse, ostendit Regius
apud Danos Hainiensis Academiae paradisus, Othonis apertingit, viri praestantissimi studio, Europaeis, America hisque plantis ornatissimus. Et quid augustissimae Reipublicae Venet; munificentia dignius erat,quam ut in hoc nobilissimum bonarum artium mylum , honae valetudinis praesidia recipe rentur λ ut in Musarum coetu Phoebus surgeret, Phoeboque subiectar plant
plantarumque vires agnoscerentur. Imo prima omnium Veneta prudentia, utilissimi instituti metam assecuta fuit. Nam ut rebus publicis per Or- hem reliquis, laudatissimi regiminis, civilisque tranquillitatis normam praebuit. Ita publicis liberalium disciplinarum Gymnasiis,quid ad rei Medicae perfectionem conduceret, exemplis suis docuit, splendide constntisto, non ligneo tantum illo, in quo Valetudinis fundamenta dissectio cadaverum patefaceret ; sed etiam lapideo hoc plantarum amphitheatro, in quo tum ineolumis Hygieae munimenta, tum eiusdem a iniciae praesidia locaren.
tur, ac recenserentur validissima. . Quae nunc obvia vobis, Auditores,&in studiorum vestrorum emolumestum comparata curiose perlustretis. Quod si enim ad sanitatis amissae re. cuperationem necellarium duci lis,mirabilem corporis humani contextum viscerumque singulorum temperamenta rimari quidni pariter necessarium
existimetis, sedula observatione ea praecipere,quibus iacmm illud opificium sartum tectumque servandum, quibus labefactata morbo viscera ad temperiem pristinam revocanda sunt Et observanda quidem eo religiosius, quo calamitosior ex praesidiorum inopia eventus, & ex inexplorato remedii iiiii damnum gravius redundatu Ducem utique linon immerito vituperetis, ut hostem irruentem aggrestitus, ignorat militem sub signis habeat vali. um, an viribus Dacium, armatum, an inermem: Drusiano gladio, an
plumbeis telis instructum. Non dissimilis saerit Medici, imprudentia di,
cana, an temeritas 3 si gravissimarumi aegritudinum agmen profligaturus, incognitum habeat, quae medicamenti natura, quis habitus: robore integrum sit, an vetustate obsoletum: blandε opus expetitum absolvat, an eoa.cussione quadam valli, partiumve perturbatione: vix a priscis illis empiri. cis di screpaturi, qui per capitalem inscitiam ex periculis urorum disce. hant, atque experimenta agebant per mortes. Veneremini ergo in tanta remediorum ubertate caelestem benignitatem, & plantarum eximios sive
inventores, sive cultores pleno gradu sequamini. Vos suoque dignos exh bitori, si quae celsissimi Senatus prouida fora communi utilitati largiri viluit, iis, qua par est gratitudine modestiaque perisamini. i
115쪽
riebant OIim in Phaliscorum agris, inclytae, & per omnium ora vulgatae Hirporum familiae ,quae sacrificium ad monte Soractis Apollini solemniter factur religiosis gesticulationibus operabantur , & impune P ardentium lignorum struibus insultabant. flammis ut loquitur Solinus in honorem rei divinae parcen. tibus. Mysterium huiusdevotionis, munificentia Se natus Romani, prosecuta sitit, Hirpisque perpetuo decreto, mune iam omnium vasationem concessit. Quibus vero non dignos honoribus arbitremur, Auditores, genuinos Apollinis mystas, qui non vanis gesticulationibus, &dolais per ignes saltu ; sed inventorum A. polIinis sedulo cultu , herbarumque potentia benignε posteris tradita, no minis celebritatem adepti, rerum ipsius Naturi munificentiam tantum non
lard ciim sa ico e clamem - Nullium eloquentiae flumen, nulla sermonis ubertas suppetit, qua velextollere satis beneficii magnitudinem libeat, vel utilitatem digerere, quae ex fonte Me in salutemtaniani gemeris, ει com
' Summum antiquillis Deorum muniri homini datum, sylvae arbore'; intelligebatur. Ex his utiq; templa primim dicata,&simulacra ante exscul, pta fuerunt, quam exeo talo beluini cadaveris pretis, probatoque pietatis no ne luxuriae iure, ex eodem ebore Demum aspectarentur, ac men strum pedes. Imonumen ipsem arboribus inesse, densa mentis caligine cireum fit si mortales sibi persuadebant ,ad eas victimae in ollari solitae, a que ex homini sanguine fa lustratione1- Hinc illa apud Lucanum ne
-- luesque vetusia Retruees, ct robora numinis instar
i tum humanis lustrata emoribus arbor
Neq; id fecisse videntur, quod magnitudinem tantum arborum suspiceret aut sub stondibus ea noctiis opacam erem, te silentia adora. rent i sed quod erimium in plerii Musum agnoscerent, sine quo vitam pe-
116쪽
iatui vivere non potuerunt Herbarum Bilis mollior ipss specus erat cumque iam e rudi, & solivaga visa societatem inire, domosque struere
pissent, non montes cedebant in marmora; sed Eramis stirpitim tuguriola sua casasque constituebant. Etiamnum gentes ita degunt, & peti vastos Indiarum tramis, non operosa lapidum congerie; sed ramis palmarum, cannarumque facili contexui , aediculae surgunt. Aliis non desunt ingentis magnitudinis arbores,Equarum integro trunco domicilia excavent, atquei cortice unico lintres, mari numinibusque traij ciendis , hominus, quinquaginta capaces. Ut mirari iam desinemus celebratam in Lycia pia tanum, quae laxo specu Murianum consulem in duodevigesimo comite haud incommodε excepit. Alterum item in Veliterno rure, quae latis ra morem trabibus, Stabulato amplo, Cato principi, cum quindecim con vivis epulanti , simulque ministerio triclinium praebuit. Nee domus tan-ram h stirpibus ; sed corporim et imn tegumenta , in nuditatis innaedium, E plantis quaerebantu E sparto ealceamenta parabatit pasti es, fit vestem. Herodotus h Phleo herba operimema Indos gestasse prodit, quam e flumi, ne demessam, S contusam, atq; spori in modum contextam, veluti thora cern pectori aptabant. Porro eum usus, te excitatum tabum egenis iuge nium, varias artes extunderet , ex Acanthii lanugine demptis spinis velles effecerunt: potissmtim autem ex fruticum S arborum lanis, quas Xylondistinctilis, & gossipium veteres appellarunt. Illarum uberrimo md In dos, Arabesque proventu, non indigenis tantum; sed Europaeis quoque po
pulis in vestimentorum apparatum prospicitur. Lanas sane pecudum, tan quam segnissunt corporis excrementum, rebus divinis operanti minime purum amictum praebere, ex Orphei, & Pythagorae monitis credebatur. Arborum autem inter optimas terrae fruges exortam lanam, tam sacerdo
tibus Aegyptiis vestiendis, quam rebus sacris operiendis singulariter usurpatam fuisse confirmat A eius. Quid linum referam vilem&sine cura passim obrepentem herbam: euius tamen inter consessa vitae commoda, vix par est aliarum, quas impenso studio colimus, auctoritas. Eo multipliciter passo contusoque, S in aeollitiem lanae coacto, post tot lucri cupidorum ingeniorum inventa , ne nunc quidem inter indumenta catere possuimus. Byssum qiim te noverunt veteres, euius Elaeorum agmm feracem si, isse scribit Pausanias, e qua pretiosissi intim, dein mulierum potissimum dei cias expetitum lini genus colligebant . in i Patebat etiam mortalium oculis olim Oceanus, & tanquam vincullam orbis terrariimque simplex custodia foret, diu humanae experientiae intentatum fuit e donec escirpo primhin,&compactis arundinibos scaphae, ex
arborum trunco lintres, e sparto funes invenirentur, tandemque ex alno PilioqtK: n. v igia maiora, tum ulino velorum dispares sinus, ventum procesta luvere .lplentes, quo longo maris intervallo seiunctis populis, &ex-L 1 tra
117쪽
tra siderum utramque inetam positis, salutaris commercii viam aperuisset Memoriam ipsam antiquitatis,&omnes historiς thesauros perdidissemus, nisi a claris ingeniis e corticibus arborum tenuioribus , libri comparati filissent, quibus inscriberent, atque caudicibus earundem in tabellas quatis codices: tum lintea ceris obducta, quae stylo exarata literas serva. rent. Quin&foliis plantarum non oracula tantum mandarunt; sed etiam prolixiores doctrinae tractatus. Itaque de ignibus aeriis suavissimi Poetar
Laevsi in aridulo malva descripta libello. Seculis deinde provectis e Biblo seu Papyro circa ripas Nili crescente', chartae paratae sunt, quum in praetenues; sed latissimas philuras acu diuidi caepisset: quibus Pergamorum principes membranarum usum adiecerunt. Et libros tantum loquor, vestimenta, domos, templa: ne vivere quidem sineplantarum subsidio prisci mortales potuerunt. Ferarum atquet animantham caede, victus necessitatem eos ex plevisse, cur existimem, A ditores , musam habeo nullam. Etenim inter vetustissimos Syros, Aegyptios , Persas, indos, quotquot aut religioso Deorum cultu, aut continemtiae laude caeteris praestabant, a carnium esu abstinebant: sive animantibias tanquam rebus sacris parcerent, animae nobilioris indolem venerantesve partium nobiscum similitudinem suspicerent, speciemque sanguinis communem. His igitur, ut Homelus testis est, . .
-- fractum dedit Optima tellus Sponte sva Ex arboribus primo gentibus cibum suisse refert Plinius, sic induitus cssum s rectare, sic pasci. Tandem, cecinit Maro, i cum glandes atque arbutasors i. D. eerthis lyae,m victum Dodona negaret, Auctis hominum coetibus, frumentis qimque labor additus stat, in ventime fruge blandiores succi hominem mitigarunt. Ex his membra recreansulet liquor, viresque restaurans vini potus, tot denique sapores annui sponte proiienientes, ct mensae etiamnum secundae quamvis ciborum causa cum feris depugnetur, & passi naufragorum corporibus sestes expetantur. Imo considerate vel in singulis, quae retulisse videot demultis. Nascitur in Mexicanis oris Magneti dicta inculis planta, aloes genus, firmo in extremis soliis aculeo spino Ium. Huius truncus ligni usum praebet, folia tegularum, aut imbricum. Ex iisdein lini eannabitque modo varie passista, calceamenta, ci*gula, chlamydes, floreas, ta lanes concinnant. Spina subula, vel acus vicem sustinet, tum collectus in excavata radiceuccias, mel, saccharum, & acetum ea hibet. Nec palmam huic plantri
118쪽
esneedit Palma , quae & ipsa lignum ad aedificiorum trabes suppeditat, ramis eius parietum latera stipantur,&instrumenta parantur ad usus privatos plurima. Foliis palm , ut auctor est Plinius, scriptitatum fuit, eadem ad utilium nexus, & levia capitis umbracula findebantur. Hodie sportulas praebent,& ad aestum aeris temperandum flabella. Cortice caudicissimes plectuntur : medulla ramis subiecta, &dactyloru vel in unica palma proventus insignis, alimentum praebet suavissimum, & ex iis arte elicitus liquor Uinum,
Quod lene tormentum ingeniis admouet runque duris Quod spem reducit mentιbus anxiis
sed o vocem egregiam trisn est vivere 3 fled valere vita.
Cur in mortalium numero nos positos gaudeamus, ut cibos potionesque, percolemus, ut corpus hoc fluidum, & infirmum ne cadat lilbinde farcia, mus Verequ*natura non materna benignitate, sed nouerca: Od O ge. ius humanum prosecuta diceretur, nisi praeter victum, Evegetabilibus ea quo que Libministrasset, quibus valetudinem fulcire, morborum impetum retundere, dolorum atrocitatem lenire queamus. Quid enim est, quod a.
missa corporis sanitate felicitatem hominis stabiliat λ an regiae Persarum Gazae ian Arabum intacti thesauri λ an univeisum quod signandum avi, ditas dedit aurum nae illa pn sano corpore ludibria sunt, ac vitiosae noces. Nemo tam demens, qui Indis imperare amet, affectus elephantia si, diadema gestare capite siderato; manibus sceptruingellare, chiragra i plicitus . Sola valetudine propitia, etiam in tristi selle dulcedinem, aduerinra eadem etiam in mero melle summam amaritudinem experimur. κρεῖσσον inquit Panaretes, Tolerabilior mor. usi pertinaci aegritudine. Tanti autem taliaque exoptati boni curam, & tutelam, in plantis istis, herbanamque facultatibus praecipvh collocauit, prodigus utilitatum Om nium conditor. Harum quam plurimis calorem in didit, quo noSium partibus internis frigus expelleremias, cruditates, phlegmatumque prouen tum impediremus. Atque ex illarum ordine, qusdam singulari temperamenti blandimento, frigore concreta laxat; t,& remolliunt, qmuloque na ruri ministerio indigesta concoquunt, dolorum cruciatus leniunt, ad is bulis generationem semen parentum augent, ad generatae sobolis nutritio nem, lactis abundantiam matribus suppeditant. Quorundam acrior calor est,& altius penetrando , laxatisque spiramentis obstructa viscera e pe diunt, tumores discutiunt, haerentem in uteri venis sanguinem spissum fluixilem reddunt, aquarum stagnantium copiam imminuunt, partem earum ad
119쪽
Ontactat oraculum Delphicum Gyges,rex olim terra rum amplissimus, ecquis in communi hominiim coetu prς c teris felix esset. Responsum tulit, Aglauin Pso. phidium, inter mortales feliciorem a Diis iudicari. Hic vero pate iani senex, in angustissimo Arcadiet an gulo pridium colebat, parutim quidem; sed anmiis victibus largiter lassiciens quo nunquam fuerat et .va io egressus. Iniqua sanε splendido regi videbatur sen. teutia, ignobilem pariter, atque ignotum senem, hau i imperii majestate formidabilem; sed hortuli privati cultura pend despiciendum, fesiclorein habitum iis, inquos propitia Fortuna bonorum omnium cumulos prodiga
manu congessit. . Beatam adeo vitam non esse, ut recentet Oeta ,
Fulgentes macibus videregemma ii Aut testudineo racere lecto,
. Aut pluma latus abdiri emolli,
Aut auro bibere, aut cubare eoccos . .
Regales c ἁ- gravare meUM , Et quicquid Lybico steatur arνο , Nyn una positum tenera celia ,
Nihil enim horum in hominem conveniebat, qui ad rastrum, & bipalia r. Iegatus, viis mollioris lubentias vix primoribus, ut aiunt, digitis attigerat. Agere tamen Psophidii causam princeps uoluit Lyricorum Horatius, &beatum asseruit eum, qui ceu prisca mortalium gens , procul amotis nego tiorum turbis, patemo in rure, uitet, uictuique necessaria 'tricit. Nam, inquit,s Neque excitatur elessieo milis truci ,
. Fleque borret irratum mare. Forumque vitat, oesuperba civium Potentiorum lιmina. Ergo aut adulta vitιum propagine , altas maritat populos. Inutilesque falce ramos amputans , Febeiores inserito
Hinc quum decorum mitibuspomis equi ., Autumnus arvis extulit -
120쪽
Vt gaudet i institiva decerpens pyra , '
Nihi, humanissimi auditores, in re proposita, nec editum diuinit is oracu. tum spernendum est, nec a poetica tamen lauitate pondus conquirendum, ut cstendam, non aliam, inter externa & Drtuita , ingenuam magis, homineque dignam uoluptatem esse,suam quq ex stirpium plantarumque cubtu in eundem redundat. Qubd mihi quidem ut euincam facila. fuerit, si beii euolentia trestra, uejuti zephyro blanditer in irante, uela mentis meg,
Nam, ut inde ordiar, haud facise delectationem aliam reperiatis, inquam ab omni aeuotam cupi se consenserit humanum genus: arcana quadam , eademqt e congenita vi, tam ciuiles; quam barbaros animos adhortorum studium suauiter, nec minus efficaciter impellente . S cras lubstretis, ac profanas historias,&liquidε constabit, simul ci m orbe nato, natos esse hortos, eorumque sepi mentis libenter se clausisse, non illustria tantum capita, atque inter illa philosophos& egregii publici moderato. res; sed humile pariter vulgus, & quotquot simpliciores, nec ambitione mala fascinatae mentes fuere. Quid enim singulari cura non prosequeremitur ea, quae non in cibos tantum; sed etiam ciborum sumae condimentum cedebant. Non recensebo pretiosas Indorum merces, piper, caryophyllos, macem, cinnamomum, sine quibus opipar) vix degitur , aliaque exotica stirpium munera: cum illa ipsa quae nobis vilior sunt, cepas, & allia, ex omnibus Europae radicibus, tanquam suaviora gulae scitamenta, langui. dcque ventriculo robur conciliantia, Indiarum incolae seligant, ut auctor est lolephus a Costa. Mel, quod dulce nectar,& coeleste donum haud va. ne cecinit Virgilius, e plantis floribusque delibant sedulae, operumque seo.
rum studiosae apiculae , quotiescunque. crura thymo plena , pascuntur arbuta passim, Et glaucas salices, eastamque, crocumque rubentem, Et pinguem tiliam, o ferrugineos hyacinthos. Non cedit melli dulci stimus succus, quem arundinibus expressum, olim In di bibebant. Ex eodem artificiosa condensatione concreto, saccharum pa ratur hodiernum, quo nihil, tum ad edulia condienda, tum ad corrigendam medi samentorum amaritiem, usu receptius habemus. Addite man, nam , qua vix aliud inter alitum lenientia suauius existit . Plaec autem rosci. dus humor est , ex vapore, subtilibus pinguibusque plantarum exhalationi bus permisto, productus, quem per serenas aestatis noctes moderatum sti. gus condensat. Iam fructuum illam, Estirpibus tam specie, quam sapore diuersis miram varietatem, nulla satis explicet facundia . Uereque apud
Plinium Pomona, plurimum, inquit, homini ex me voluptatis est . Ego succum vini, liquorem olei gigno, ego palmas, di pyra . Tellus omnia