장음표시 사용
131쪽
Uod antiquiis in Deorum operibus earpendis ausus ibit Momiis, idem hac tempestate conantur iniqui rerum n lutae censores, qui eum alia nobis obvia, tum praecipia plantas, utilia eiusdem, atque amoena pariter munera ,
tam abiectas censo, ut pro levi, imb vili ipsis sit, qui uidservandis illis excolendi'; labori & citiae impendiuir. Quid enim plantis
magis caducum, inquiunt, & ab memora consortio magis remotum quM non singulas tantum p rire natura voluit; sed tollere etiam, atque hilarum abolere speetes. Vbi enuntataee, desideratissiima omnium plantas quam Uinius scribit Persarum impci atores nationum exterariam legatis dedisse, in quocunque venissent, rerum desiderarum mpia per erentur. Ubi Ae thiopis herba, veteribus expetita, quae in aquas coniecta, amnes & stagnas abat, soloque cinitaetii rumis Miamim claustris, aditum homini ad abdita clinm patefaciebat. Baharasa Iosepho auctore grauissimo scriptis modita planta, vix nomen amplius, famamque retinet, quae per nocturnas tenebras lumine corusca proprio, manthus tamen insinantium se veloci motu subtrahebat, maris tempestates sedabat, & possessorem suum ad humanae felicitatis culmen prouehebat. Balsamum uni terrarum Palaestinae concessum,& ipsum mortalium commodis ademptum est, nobilissima stit. pium,&lacryme suae vittine pretioque nulli secunda. Saeviisse in eam Iu. daein tanquam in vitam suam, refert Plinius, contra defendentibus Roma.riis, diuque dimicatum pro frutice fuisse: hodie ambitiose in Hierictantis valle quaeritur,ne invenitur. Atque ut penitius nobis persuadeant, deleri posse tragilium plantarum species, ipsum obiiciunt uniuersi huhas contex tum, quem periturum totum asserunt, quia minuitur, & perire ridetur per partes. Terram nos intueri iubent , iam immobilem, di quod vi sua stet Vestam appe larunt veteres, illic spiritu intra penetralia coercito concuti, di intremistere, alibi subdia maris innundatione minui, alit absorberi. Piscparticulas tanαm in hane labem trahi terrarum s sed magnas pariter insilascum oppidis. 6t viris. Oceanum, ingrata Ca&arcanam mundi partem, non habere quoconsistat,quotiescunque
Incubuere mari, tuum'easeribus imis Vna Eurusquὸ, N usquὸ ruunt, ereber e praeesiis Afruus,'vastos volvunt ad littorafluam .
Atqueut ea non sint 3 vacillare tamen videri quotidi dum aquarum Φαά. sis ,& recessu, nunc lambit aut abradit nunc eadem deserit; veres
132쪽
dixisse Aristotelem, οὐδοτον ταναιν ωλτον', ireque Tanala perpetuo fluxisse, neque Nilum . Aerem terris finitimum mutari indies,&in ventos abire, densari nubilo, dissipari iterum frangique turbinibus, &fulminum ictu . Nec persuaderi sibi patiuntur a philosopho, coelum illud extra mutationis&senectutis discrimen positum. Sol enim, inquiunt, si derum princeps, non raro deficit, laborat, tabescitque Luna, amicum te. nebrarum, quantumvis debile remedium. Stellas ipsas cadere, S labi, utcunque id excusare,& velare conetur mentis humanae coniectura. Sidera hoc seculo exorta esse, quorum incrementum, & decrementum peritissimis viris clare observatum, docuisse mortales, in coelo qui ue oriri aliquid posse, atque aboriri. Quae omnia eo tendunt, ut obtineant, cum interitum mutationemque non effigiant eximia illa corpora,&iensu quidem homi nis aeterna; quanto in hoc dispendio magis versatur caducum illud her. hularum genus, nulla specie, nulloque ordine satis firmum. Hanc rami sententiam si a vero alienam, si praeclaris ingeniis indignam paucis osten. dero, humanitati vestrae,& beneuolae attentioni Auditores acceptum re
seram aBtque ut indε exord iar, perire systema hoc rerum, minuique per partes, re rationi absurdum,& fide se illam penittis destitutum est. Nam si id horum unquam certo contigisset, aut principimum vitio factum, aut sive impotentia causae . haec omnia contervantis. Non vitio pria, cipii ex quo, di per quod mundus 6e varietas haec partium eius exsurgit. Materia enirn veluti non generatur; ita non comimpitur, commune cor. Porum naturalium subiectum, expers contrarietatis, adeoque propria conditione mutationibus haud obnoxia. Forma perfectio est materiae, & ab ea tanquam bonum & divinum quid expetita, si nobilis hospitii incola lae..rit, perseverat: si pro domicilio carcerem naba, solutis quibus impeditur vliculis, in libertatem suam se vindicat, alia locum eius vicesque subeunte.
-- genitum nil emoritur, inquit, sed transpositum ultro, citroque ,
Non patitur quicquam causae efficientis desectu mundus, utpote qui non fortuitum ac tumultuarium opus; sed supremum illum custodem omnium , atque auctorem Deum habet, quem pie Aristoteles κινο , εν , ἀλ
movens, unicum, aeternum, immobile, penitus immutabile. Quod sine Principio principium, absque sine finis, cui praeteritum non abit, haud stibit futurum: cuius velle potentia, cui opus voluntas. Ab eo itaque si rebus liv. manis, τ. siriti τε ζῆν, te esse, & vivere, neminem arbitror in tam spissa m.
ligine versari, qui non clare perspiciat, iub tam mvida mente, sub tam be
133쪽
hlgio vigisque eonditore, ornatum hunc rerum ineolumem stare posse, &quam diu visum ipsi fuerit perennare . optimε libri de mundo aureus seri. ptor, Phidiam resert statuarium, Minervς clypeo imaginem suam expres sit se, latente quidem oculo artificio; solertia tamen tanta, ut eximere &delere eam nemo posset, nisi totum penittis simulacrum ditatueret. Ita pa. rentem illum rerum, indidisse singulis indelebilem sat characterem,
τα των ἄλων ἀssorias τι σωτηρίαν, complexum universorum concentum piat
ter ac salutem. Non delassat eum, & distinet tantae molis aut magnitudo , aut ambitus: πι οσως κινει sine labore enim ullo, & fatigatione sic movet, inquit philosophus. Spargit aeterna illa lux quaqua versum suus radios, te uno eodemque ictu sinus omnes & abyssos penetrat, coeli, terrae, maris. Nec praeest solum cunctis a se conditis; sed interest, imo inest. Iam coelum, divinae gloriae templum dicam 1 an theatrum, quid niverε ille sa
pientiae humanae promus τον , α αλλαιωτον, ἀπαθυ, senectutis, mu
tationis,&passiionis expers pronuntiaverit Z Hoc veluti generatum non est 3 ita corrumionis discrimen haud incurrit: cui sieut nihil unquam par tium accessit; ita temporum decursu nihil decessit. Quod illo denique --
tu citatur, qui terminorum oppositione carens,duravit ab omni ceuo incon
cussus, & si Deo liberrimo motori placitum est, durabit in omne aeuum.. Deficit, fateor, Sol, non sibi tamen, non egio; sed nobis, quos radiorus de aetheriae lucis interceptio, horrore protinus ac tenebris involuit. Labo rare videtur Luna, Stabescere; sed homini tantum, qui salutari eiusdem influxu privatui, serio laborat, & contabescit. Cadunt sub csto, & labuntur, non stellae, quibus & locus suus, & magnitudo salva semper existit; sed diffusi per aerem pingues halitus, mutuati luminis splendore stellas aemulantes. Observarunt astronomi rara quaedam mundi spectacula, siderum que novorum incrementa, & decrementa; non tamen aspectus e distantissimo, vel Ortus, vel interitus ullum praebet argumentum. Non magis quam navigia , quae portum ex alto accedentia paulatim maiora conspicimus;
deeedentia via minora, quantumvis nihil vel addatur adventu, vel disces su subtrahatur. Furor est, in angustum compellere e lestia,& limitem ponere sideribus quorum semitas nunquam pressimus. Rerem illum quod
nubes cogunt, venti reciproci aperiunt, nimbi vehementes rumpunt,grandines praecipites verberant; id vero nullo cum detrimento eius coniunctim
est, cui simplicitas, serenitasque sua reddi non potest , nisi heterogeneis quibus oneratur, sortiter subindE excussis,&deiectis de retur. Agitant Ocea. num praeliantes venti, & ab ipso subuertunt fundo ualidae procellae, nullo tamen illius uel minimo damno. Quin potius motu isto reciprocante quo littora sua lambit, incolumitatem partium tuetur, quam torpida quies ipsi denegatura. Concutit terram coerci tus occultis anfractibus spiritus, & --
ph conuellit: nec mirum tamen ullum est, pondera fulcimentis languidia, innixa
134쪽
alanixa vibrare, seretque deorsinn,S loca specubus magnis conexu , luxatis fornicibus derepercle concidere,qu. oiam naturali notu sic ducuntiar. Absorpsit alibi insulas imare, alibi rursum e naruit. Eademque necessitaομὴ ut cecinit Virgilius Italia Sisullam latus abscissit, Phatum continenti Aegypti adiunxit. Quae cursum hieperennibus fluuiis interceperunt eausae, alibi aperuere iterum, uiamque strauere. Constat itaque mundo Spraecipuis eius partibus inuiolata iuuentus: eonstat etiam
caducis his, & mollibusplanus spetierum suarum integritas, quicquid mu
quit, in naturali bus id quod melius est, magis exis . Praestabilius autemst esse, quam non esse, Sisinperessi, imm aliquamis: elim prius horum assequi natura ne eat in iis, quorum perseetio corporis , simplicitatem excludebat, si spectentur singula; consequitur tamen , Obtianetque perennitate specierum. Modum ipsum diserth ac divi Oh expressit
Arii toteles, quem pauca uulgus arbitratur agnouisse de rebus d rinis, o a. πλη-ω-τοῆλον eo ς, τελεχῆ ποι - - γένεσιν, sin lauit, inquit', uniuerasum Deus, perpetuam, continuamaeefficiens generationem. Cecinit e dem, utcunque pluribus P taxietus, Ina νω , inquit, arque mentem permerate spirio , Irim occultis gubemalprocreatrix Hrtivus , Perque caelum,perci e limas. pcrque pomumsubditum , Persem μι tenorem fremisti tramita Imbuit oussitque mundum uo te nascendi via .
Quid igiturest.*madm plantis i quo minus insita generandi facultates ecies tuas familiasque propagent. Circumagitur etiamnum irrequieto a miam coelii . Fertur intra sitos tr eos Sol temporum uices, almumque semper renascentem ex usu vegetabilium temperans. Excipit ea gremio filo aethim non hodih minus, quamolim benigna, mitis, indulgens, sit indi- .gentiae mortalium semper ancilla. Generat adhuc coacta, ait Plιnius,quq sponte landit, tot sapores. odores, succos , timaque fide ab agricolis croditum sibi scenus solvito Nec deficiunt iisdem educandis tempestiui imbre
. urarumque leues animae, te dique vapores.
Atque-certius cognostatis, nihil a mille aliquot annis stirpium indoli, Muigori quicqualii decessistit, exhibent eundem temperamenti modum, eas. demque agendi uires, siue iecundae valetudini mortalium consentando siue aduratae redintegrandae Operam aliquam conserant.. Et de remoua tantumloquor plantarum causis: cuin in proximis singilarum
135쪽
Iarum speclerum elamentis perpetuandis, incredibile sit, quantum coelesti, Prouidentia se diffundat i Neque enim ut in animanti inis iari prestab.H, se. mini tantum producto stim isam genitabilem includere uoluit; sed per ua. rias stirpium partes dispergere. Sunt igitii r quae toto caudice, & materie
solidiore faeila se lem extrudant. Hederam uideatis, di reptantia gramina, quaeque florem suum in nodum colligit uerbenam, quamuis attingere tantum altricem terram observentur, per caules suos hinc inde Horreetis ra. dicibus, coetum suum augere. Magna pars, a radicibus ipsis,&circum radices norinem proserunt, stirpium nouellarum principia', quaeve si Glite ad iustam parentum magnitudinem excret cunt. Quarundam radices a nascentibus denuo radiculis multiplicantur, totidemque foetibus distin. guuntar, quor nodulis, ac ueluti spieis extuberant. Ita Naret IIbrum, Hya. cinthorum, simulumque formosa progenies, e modico coetu, non magno temporis intemallo in centurias, ta muri ades ahir. Non paucis anni uernantis munificent a gemmulae adnascuntur, novarum stirpiuin exilia quiadem, attamen certa , generiqire servanda sussicientia fundamentii. εωτquibus in spemcobolis extremi proficiunt rami, i ric
In opuntiis siue ficum indicis , etiam folium decerptum, solo, soliquet
commissum, satis ad excitandam plantam facit, ut taceam, a Τheophra proditum esse, Oecundis aliquot lacrymis genitabilis humidi ubertate fluentibus, plantasti nullas ortum suum debere. Nec suspicienda tamen magis haec in plantisnascendi variettas, quila robur ipsum generasticis, de ad ustemporis tri tuitinum imurras constantia. Oleae dudum ex si ea lignum radicem trusisseno uuna vetustis scriptoribus notatum acci, Pinnuv. Uriam portenm fimi non sit, quod fide dignι retulerunt audi fres,clauam inmitis pinex ineastro fixit. mbolam protulisse. Romuli ha-:stam, quae ex orno mascula erat depr-pta , actis iterum' radieibus germenexcitasse, scripsit ini Romuli vita, Plutarchus, ut Ouidio accinente,
Aristotelas i electum ligneum terra delataim , germinare potuisse, noma uiride quidni puluerit, iam diis perseuerantem' in lenta materie gesnitalem humorem, iesitumque humori calorem:& naturam ,externa vim penithshaud excusserat Inaocorii aspentitissensique missio plane Manactasplantas non de 'statuere protinus seminalam vim aepe docilis istarum inopinata regermina Ilio. Scinctam praereliquis,herbis familiare suibus alimentum ex eorum crementis per eampos sparsis, uerum nasti agrictas in ruita Nesaei
136쪽
aliud opinor est, quod vegetabilis naturete perseuerantiam magis asserat, quam artificium virorum praxi Hermetica celebrium , quo dissoluta rosarum compage , inbustisque cum stirpe ramis, dum elicitum spiritum, &i cineribus collectum salem , humido terreoque elemento peritu iungunt, non si ne spectantium plausu, eiusdem naturae ac speciei rosas, veluti ex in
eo in lucem reuocauerunt. - caret Phaenice fecunda
Mundiu , O baud ullum fouit nisa renatum, inquit doctissimus satyricus. In animantia id quidem, & hominem ueniat; non conuenit in plantas, quibus veluti multiplicem nascendi viam sterilere voluit coelestis indulgentia; sic internum generationis principium,
ad tuum, atque ut cum . Aristotele loquar κυριωτ ραν ουτίαν, causam princupem, a rictioribus vinculis subiecto siue materiae alligare placuit.. Iam te mina ipsa plantarum, quamuis rudia vulgo videantur, & con tempta naturae Opera: propius tamen & aequis ponderibus examinata, ma xima iuiit, atque optima eiusdem opificia, quaeque Theophrasto censore, ab eadem nisi viribus omnibus confirmata, produci nequeant. Continent enim semina quae imaturitatem adepta, non tantum quae ad plantae nouel constitutionem necelsaria sunt; sed etiam eiusdem constitutae conseruationem. Atque haec ea sunt, quae Aristoteles ita/η, α δ ια, conceptus I tua
quales in animantium scrie, edita volucribus oua. Igitur ut in illis, sic mPla. itarum seminibus plantς nou systema& sundamentum adest, adeoq; pars princcps, Dioscoridi τὸ , id quod cordis rationem obtinex, tum in ea facultas ipsa vegetabilis; non iam potentia, sed siue aetii praesens. Imo nata ante in foecundo semine plantula est, quam coalpicimus itatam, salsoque terrae partum existimamus, qui seminis, cum illa nutricis potius, & obllatricis , quam nomen maternae velinationis hic . mereatur. Produci autem iuxta cum nouelli scelus rudimento, similem eidem humiditatem, siue earois eam, sive pulpae nomine in seminibus ca piamus. Aristoteles τ' ἀυν prinium lacteum vocat, & di fertilis Theophrastus , nutrimentum principio congemium, cuius beneficio conceptum suum sustentat. Idque adeo copiosum floriferis quibusdam bulbis est, ut extra terram non seuere tantum emboy em suum queant , sed educare etiam,sbliisque,& Bosrulis orna re; sicut in scylla, similibusque vulgo conspicuum est. Vix credibile , scio, videri minutissima tot stirpium semina , oculi ram aciem exilitate sua fugientia , plantulam continere, & necessarium eidem tuendae nutri mentum. Creitandum hie tamen cum Plinio, non minus haec consideratione digna esse, quam turrigeros Elephantium humeros, taurinam valida 'colla, & truces ta lablime iactus, tigrium rapinas leonumque tutas, eum natura nusquam magis oram in minimis tota sit. Vt inclusa leminibus . Plantarum
137쪽
is rem herbariam roslilantarum principia, ab iniuriis fortuitorum defenderet, spectabili rursum artificio, tot velamentorum snibus omnia circumdedit. E quibus nonnulla mollia esse placuit,&membranae cuticulaeque leni ambitu mi-.tia: solidiora quaedam, & lignea duritiae rigentia . Quid spinae porro de
horridum aculeorum agmen λ quod non paucis seminum additum obseruamus inuolueris. Non aliud hercules, quam externum servandis iisdem p 'sidium, quibus vel animantium auiditas, vel hominis procaci tas,& negligentia damnumissore poterat. Adiecit natura quibusdam humani vultus essigiem, canum, leonum, & serpentium ora: thecas aliorum, & ca platas varie contorsit, flexus cochlearum,&labyrinthi gyros imitata. Non aliam arbitror ob causam, quam ut impedimenta quaedam remo ras obiiceret, quibus vim inferre parantes occuparet. instruxit quaedam n eis,& laneis papporum veluti plumis, ut tunc maxime de seminum ta- tela solicitam eam existimemus, eum id minime videtur, cum alas iis addit , quibus ex oculis nostris lacessant ,& ut cum Marone loquar,
Utique perdurationem& ineolumitatem seminum insignem, in plurimis
Idantarum dudum peritissimi cultores notarunt; iis praecipue quorum Operimenta validiora, insitumque stetuli alimentum solidum magis, stipatum que deprehenditur. Nec tamen etiam in languidioribus stirpium semini,hus, per externas iniurias facile expugnabilis vivacitas. Laserpitium spontaneo ortu natum reserunt auctores Gnciae clarissimi, imbre piceo repente madefacta tellure: eamq; vim perquatuor mille Africae stadia valuisse con firmat Plinius. Ita pluuiis& aquarum inundationibus siluas, ubi prius non erant, surrexisse, Theophrasto credimus. Nec dubium est, utrumque con
tigisse, quod corpuscula seminalia, vento imbribusque abrepta, quia insitam facultatem haud perdiderunt, alieno quidem; sed bene praeparato inlato felieiter hospitari potuit se. Degunt in saxis scopulisque marinis androlace, & coralliorum ingens
varietas. Vivunt in murorum compage, turriumque altissimaru in minis
heliine, cymbularia, hederae, ficus; ut iure, & veluti excitatus Seneca scribat, consideremus, quam ingentem vim per occultum agant paruula admodiim semina :&quorum exilitas in commissura lapidum vix locum obtineat, in tantum conualescunt, ut ingentia sata distrahant, & monu menta dissoluant. Nascuntur sub aquis plantae, non temperamenti solum frigore aquae similas; sed etiam calidae, ut sum , hydropiper, sisymbrium, dracontium. Florent summo hyemis rigore ellebori nigri, & sub mon tium altissimorum nivibus incolumes persistit, cistorum, ledorum, si mi liumque fruticosarum stirpium ingens varietas. Mirati veteres, in fronte cerui natam hederam, auctore Theophrasto Pauculi anQi sunt cum ex la pludefra, ct relicia in humano corpore spina, longo tempore germina O rrO-
138쪽
proferret, afferente rem, de scriptis vulgante Fortunio Liciti, Philo hoclarissimo. Confirmat hunc vegetum in plantis vigorem, quod singulari naturarum propensione inuicem suscipiant, & iungant, alienosque intus non secus e. ducent ac suos. Inde enim eximium emanat insitionum artificiunt, a non tantum quq generis, ac speciei communione sibi deuincta sunt, ima loscunt; sed etiam utraque ratione diuersa. Non aspernatiar generis discrepantiam vitis in iuglandem arborem suscepta, rosa in quercum,l in ficum ruta, quodque qtas liqe prim tim agnouit, persicus in brassicam. Vitalium item munerum participationi non obstare specierum dissimilitudinem o
stendit pyri in malum, vitis in oleam, Iasmini in rosam, brassicae in ra. pum adoptatio . Quid igitur hqsitemus, Auditores, an seruare natura stirpium queat species quarum principia tanta solicitudine tuetur, qua
rum generationem, tot mediis incitare voluit.
At inquiunt, si species aliquot plantarum perditae non suntpquid est,quod
hoc seculo Ethiopidem herbam non reperimus λ quae tactu clausa omnia aperiat quae stagna, amnesque siccet: quod Achaemenide caremus Z quae in aciem hostium coniecta trepidare agmina faciat, & vertere terga : quod Lata cedestituimur quae rerum omnium copia nos bearet,& similibus aliis 8 Ego veteribus tantum non tribuo , ut omnia ipsis veI dicta vel scri pia simpliciis maeIeritatis ad normam exacta mihi persuadeam, & herbas illas vel fui se unquam credam, vel si fuere, viribus tam portentosis praedi. tas fuisse. Ridet has, nec immerito, Plinius, ct tanquam stultae opinionis, Magicaeque vanitatis Iudicra proscribit. Ubi ista fitere, inquit, cum Cim. bri, Teutonesque terribili Marte ulularent: cum Lucullus tot reges Mago rum paucis legionibus sterneret Cur Rodiani duces, primam semper inbellis commeatuum habuere curam Τ Caesarisque miles ad Pharsaliam famen scii sit, si abundantia omnis unius herbae felicitate potuit contingere Nonne satius fuit Aemilianum Scipionem Chartaginis portas herba patefacere, quam naachinis per tot annos claustra quatere. Causam autem harum traditionum perit4 subiungit idem rerum naturae scriptor, di mirum ait esset , huc provectam antiquorum credulitatem, saluberrimis initiis or. tam, si modum humana ingenia novissent. Nunc omni in re, ea animo. rum cunditio est, ut a necellariis orta primum, cuneta pervenerint ad ni mium. Galenus, inter veteres rei herbariae doctus pariter atque aequus a
biter, Andridam mendacii arguit. Praeci E Pamphilum, quem scriptum de stirpibus tractatuin, nugacibus transformationibus,incantamentis, anilibusque fabulis impleu isse refert: praestigiatorem fuiste, & cui unicum hoc studium erat, ut portentosa scribendo vulgus imperitum in sui admirati nem converteret. Neque aliam existimo causam, quod Rusus Ephesius,
Heraclides Tarentinus, Cratεva aliique nobilissimi auctores,prodigia illa
139쪽
herbarum silendio aeterierint: neque Aethiopidi aliud attribuat Diosco rides, qui,m quibus pectoris morbis auxilium afferat, quodque Ischii dolo.
De Balsamo tamen perdito quod asseriint, mali re fide, rationumque metitis ostendere conantur. Nam cum in Palaestina duobus tantum re .giis in hortis, magno studio excoleretur, neque ulli bi sylvestris extaret pia . in , regione tota ab Aelio Adriano pessimis exemplis devastata, & incursu Persarum, Turcarumque iterum maximis cladibus attrita , iuxta cum hor. tis plantas pariter Balsami deletas fuisse necessarium arbitrantur. Conti. gisse idem Aegypto, cum Tomiimbeium ultimum huius provinciae regem Selim imperator Turcarum insigni facinore tolleret. Confirmarunt haec eadem, inter viros scriptis celebrsores, Hieronymus Vardanus, ab Augerio regis Hispaniarum legato sic persuasus: tum Nicolaus Manardes,mercium Indicarum cognitione clarus. At neque haec tanti roboris sunt, ut balsa. mi es plantae speciem e rerum natura sublatam evincant. Nam quis rei her. bariae optime peritus, vallem Palaestitas, cuius longitudo triginta, latitudo quindecim milliaribus terminatur, data huic rei singulari opera, sic perue. stigauit, ut nullam in eo Balsami stirpem superstitem certo constitutum ha. buerit. Atque ut largiamur hoc publicae fa in g, deesse nunc Palaestinae tam nobile germen; minime t naen concedemus, eandem fuisse patriam Balla. mi tellurem. Cum enim auctore Theophrasto, Sylvestrem illus plantam nullam aluerit; sed duobus tantum, ut dixi, regiis paradisis, singulari cura,& assiduis irrigationibus educaverit, manifestum evadit, non in ligenam, sed peregrinam stirpem suillis, cui servandae tantum laboris studiique i m. pendendum erat . Expressi autem natalem Balsami terram loseph is, an . liquitatum Iudaicarum scriptor diligentiis inus, cum Balsamum Salomo ni , sapientissimodynastga Regina Sabaeorum dono datum commemoret. Erant autem Sabaei inter Arabie felicis populos, cum auri metallis, tum odorata 'luarum fertilitate ditissimi . Nacta itaque Palaestina tam eximiam plantam ex Arabia, in cuius non maritimis tantum, ut a Strabone proditum est, sed etiam mediterraneis locis, & circa Badruniam oppidum, in montibus collibusque feliciter surgit. Translatum e Palaestina Baliamum in Aegyptum creditur Cleopatrς libidine. Seculis deinde sequenti. hus Per Callisam,& pior eges,quotiescunq; in horto Mata hariς custodune gligentia pessum iuit, ex Arabialpropinqua frequenter repetitu fuisse, cum incolis abunde notum est, tum Illustrissimis viris cognitum, qui pro Serenis.sma Republica Veneta consulari munere in Aegypto perfuncti, & quot quot subditorum eius iam a tot annis Cahirum inhabitarunt. Apud quos &mi hi degenti, odorati balsami fructus, & ramuli, fragrantesque eximia suauitate lacrymet multoties conspeeiq. Has vero genuinum illud antiquo ixum opobalsamum esse, tam plantε genetricis habitus, quam liquoris sub. stantia,
140쪽
stantia, qualitates, & sacultates penitissimh convincunt. Cardanodia ise opposuit Iulius Oesar scaliger, innardi Carolus Clusius, ille ingenio at
que eruditione princeps; hic in stirpium rariorum cognitione summus . Senserunt idem mecum Petrus Bellonius , Andrae Cetapimis , Honorius Bellus , Ioannes Costaeus, atque ex antecessbribus meis, Melchior Guilan dinus, Iac. Antonius Cortusius, Prosper Alpinus , Adrianias Spimius, Imannes Preuotius, viri ad famam, & nominis immortalitatem nati. Mit, tam igitur, humanissimi Auditores, de perditis plantarum =ciebus, vanam pariter atque ingratam Opinionem, de perennare eas coelesti beneficio cum mundo arbitremur, quamdiu perennat mundus, quarum ad bo. nae Valetudinis emolumentum, ea nobis varietas diuinitus suppetit, ut non tam quaerendi, quam seligendi dissicultate laboremus.