장음표시 사용
71쪽
que excitare Deinde bi paulum remitti coeperat febris, aquam frigidam potui dabat; ac, si moveret sudorem explicui se se agrum judicabat si non
moverat, plus etiam aqua frigida ingerebat, et tum vomere cogebat. Si alterutro modo febre liberaverat, protinus suillam sam et vinum homini dabat, si non liberaverat , decoqueba aquam sale a Ljecto, eamque bibere cogebat, ut vomendo ventrem purgaret. ι . Alii item febrim discusserunt, cum sub Xspectatione proXimae accessionis sudorem excitassent: scilicet aeger antequam inhorrescere possit , operia. tur, fomentisque protinus calidioribus totum orpus eircumdare convenit, maximeque involutis extinctis testis et titionibus, aut in balneum dedueatur, δε- turgis opera , ut per tempus horroris in soli sit n)Quos multi maximeque ex plebe secuti sunt, cuin medicamenta sudorifica et potum aromaticuna calidum ante ipsam accessionem sumunt, deindeque colpus multis vestimentis tegunt, queis sudorante Xcitetur, quam aeger inhorrescii. Siquidem ea quoque assumta εalorem movent, qui horrorem non admittit obm A. C. Celsus Lib. III. Cap. 9.. Ibidem Cap. II. '. YIbidem cap. xa et 16.
72쪽
Quae medicina hodie adhuc recepta a rusticis hominibus est, qui, ubi febre tentantur, spirituna frumenti accipiunt adjecto pipere vel vinum, in quo coeta ruta absynthiumve est, vel spiritum frumenti cum myrrha, aut nuce moschata amisto ovorum vitello, ante ipsam accessionem hauriunt, et corpus, sive cursu sive labore exercent, ut sudorem ante moveant, quam inalgescunt. Quo die sero febrim sectabit, ante surgere et exerεeri, dareque operam oportet, ut tu ipsam exercitationem
tempus febris ineurrat si enim sape 2 discutitur po Atque in hoc omnis eorum medicina subsistit,
qui febrim intermittenteiri sine cortice peruviano eXcutere contendunt, quae quidem tuta videri potest,
facilis febris maximeque tertiana ubi est, in corpore puro , quod laxum est, neque sanguine turget: at ubi impurum corpus est, aut sanguine abundat, si juvenilis aetas aut tempestas fervida est, si propter ipsam febrim pleuritis vel lethargus adest, vel puerperarum lochia intus cohibentur; si aliqua in flanmantio subest, aut quidam alius aTectus ipsi e bri intervenit, utique exitiosum istud medicinae
Quare praestat ad corticem perui imaum confugere, tanquam a quo promptum atque securum auxiliuna ρ A C. celsus cap. s.
73쪽
haberi potest. Neque absurdum est, eidem talia intra ipsam accessionem interponere , quae omnibus iebribus in genere conveniunt ' Veluti nunc dicam. Nempe ubi frigus incipit, aeger vestimentis Operiatur, et fomentis circumdatus potum calidum aromaticam sorbeat, ut sudet sic enim universuin corpus molle fit, et vasa relaxantur, quo liberaliusmiasin febrile et transmittere possint, et ipsa. minus ab eodem stimulentur. Contra cum calor incepit, aqua vel simplex vel cocta potui danda est, adjecta vel nitri vel salis polychresti crystallorumve tartari portione, cuna aliquo syrupo acido his enim potest sanguis fluidus servari non autem potrum gelidum concedere oportet posset enim is, quoniam eum bibere etiam ultra satietatem aegri consuescunt, Ventriculum laedere , et sine profectu vomitum excitare sed
aquae frigus calore frangi et parvis sepe haustibus corpus impleri debet sic enim carnes magis molles funt , et sudor, per quem febris Xitum sumit,
Post, ubi cutis sudore immadescit, dandus te. rum potus calidus est, qui et sudorem liberalitereXpediat, et tantum bibendo restituat, quantum sudando amittitur Cumque satis sudoris amissum erit, reficiendus aeger cardiaco est, deinde totum corpus abstergendum , et linteo calefacto induendum; posteaque vestimentis contra frigus munien-
74쪽
dum. Inest autem is sudori quidquam omitis et natasmatis, sicque sanguis quasi despumat. Atque talia quidem intra ipsam febris accessio-Item conveniundi equitur curatio, quae intermissio-
iis tempore adhiberi debet. Et ante nania quaeritur, mediis inter accessiones diebus aeger qua ratione purgandus sit 8 Alii enim alvum subducendam esse volunt alii vomere cogunt. In qua quidem purgandi ratione multum cum a plebe tum a medicis peccatur: qui sibi persuadent, quasi ducendo saepe alvum impura quaeque extrahi, qualia putant intus in corpore esse Verum ego existimo, febre intermittente la-horantia corpora nulla re magis hodie mendi, quam purgantibus pharmacis , quibus profectos tantur. Debet enim ante omnia edicus atarendere ad ea, quae, qualia, quo tempore , per
quos exitus, et quibus adhibitis pharmacis educere
In qua quidem observatione antiquiores olim medici scrupulosiores erant, quam novi hodie dictatores, qui quovis tempore et quocunque modo agrorum ventres sive sursum sive deorsum pro libi tu turbant medicamentorum purgantium res nouitas habet, quemadmodum vulgo putatur. Eodem enim medicamento purgantur, et non urgantur.
75쪽
stuandoqrte etiam alia purgat, quam qua purgare solet. Quare ante omnia nosse interest, qualia
et quo tempore et per quo eXitu purgare conveniat. Oportet igitur limum illosis dare , quod bilem purgat, pituitosii, quod pituitam , hydropicis , quod aquam , trabiliariis , quod bilem atram. Si vero extra hae purgaveris , qua quidem purgari debent , non purgabis qua ero non debent ea evacvabis. suare inistramque pariten peccabis soNe vero in istum errorem incidamus, regulas normamque nobis HIPPOCRAΤΕ sapienter reliquit, qua re et sequi debeamus. Nempe s qualia oportet purgari, purgentur, confert et facile ferunt , contra vero di viter. MDeinde nosse interrest, qualia ea sint, quae purigari oportet quod item recte ab HIPPOCRATE scriptum est nempe concocta medicamen is aggredi
oportet et movere, non crudam neque in principiis, si non timeant, plurima Per non turgetit u Qv re ante omnia in febrium intermittentium curatione attendendum est, crudane an cocta materia sit, et an corpus ea turgeat Non autem coqui
76쪽
1olet in principiis matella, ob quam rationem iii corpotibus, quae turgere non inveni nihil moveabam, sed postea dum coctam materiam esse pro . habili conjectura computabam , deinde aut vomitorio aut infraducente pharmaco purgabam. Sic enim vel excussa febris est, vel ea curationi aptior evenit. Asclepiades si tertiana febris est , tertio die postaecessionem alvum duci debιre: uinto pos horrorem Conriimn licere. ΘMale igitur aegris consiliunt, activi illi medici qui intempestive aegrorum corpora purgare contendunt, atque inposterum sepe purgare continuant. Sic enim infimi ventri viscera, quae per se ob febrim satis aegra sat male veXant, fatigant, eorum actionem, quae in omnes fere corporis partes late extendit se, turbant, humores concutiunt, bonosque Xpellunt; ipsasque febres pertinaces atque contra corticem peruvianum rebelle essiciunt adeo ut ipsi saepe mirentur, quod corte eorum spem atque exspectationem fefellerit. Et profecto cortex peruvianus seque impar est, mendendo febri tem- .pore cruditatis, ac cum corpora impata sunt.
Illud in ordinatis perinde ac in inordinatis febribus
. Ama 17 73 autumno multae erant febres inor
dinatae. Etsi enim post adhibita diversa remedia
77쪽
ipsa etiam urina, quemaamodum juYta sanos h6mines, nubeculam accepisset, et aegri medicamenta vomitoria alvum laXqntia atque ipsum corticem assumsissent, tamet nihil e morbo mutatam est post eaquam vero multas adox acidus et olens erupit, et urina turbida evenit, facta ipsa febris ordinata est, et nune facile submoveri potuit: neque ulli talis reversa est utique quoniam isto tempore concocta materia erat. Antiqι medieamentis quibusdam datis eoncoctionem moliebantur, eo quod erudidatem maxime horrebant, deinde eam materiam, qua rudere videbatur, ducendo saepius alvum subtrahebant. Sed non satis est nosse concocta non cruda moveri debere, neque in morborum principiis P. sed interest quoque scire, per quem Σitum, superiae an inferne educi debeant utique per eos Xitas,
per quos natura tendit O 1 dueere oportet, quo
maxime repunt, eo ducere oportet per convenientes locos sed etiam istos locos HIPPOCRATES praeclare indicavit litibus quidem id, quo anum est, relinquitur, ea a deorsum submissa eos aut purgato quibus vero non, non . . Deitide signa adjecit, per quae nosci possit, quando materia per superiora
78쪽
due debeat, quando per inferiora. Subpurgandi
sunt venires in morbis, tibi purganda materia fuerit. Inferni quidem , tibi οὐ disse videris signum habes, si non anxii fuerint, neque capite gravati,
et cum calores mitillimi, et eum os exacerbationeseelsarint , superni vero in ipsis exacerbationibus. Tt us enim et hi elevantur, cum anxii et gravati δε- pernis partibus fuerint propterea vero in principii Iriirgandum non e se, quoniam sua ponte in his tem- roribus Hurgantur o Haec intra diversa anni tempora magis patent: etenim cum per hyenaem corpora magis quiescunt, et plus per cibum accipiunt, quam per laborem, atque tempestatem amittunt, utique et sanguinis et succi plus habent, quam aestate ob quae infimi
ventris viscera humidiora eveniunt, et molior alvus est. Ideo hyeme et vere si purgare convenit, infra ducere praestat. contra quoniam aestate per calorem atque laborem humorum plus amittitur,
quam accipitur, sicciora quodam modo viscera sunt, et humores maj concentrati maximeque bilis qui his facile vitiantur utique hyeme magis infra, aestate vero potius supra evacuare salubre est. Medicamentis purgare oportet asiate quidem superiores magis, hyeme ero inferiores ob eandem ro
79쪽
tionem graciles et facile vomentes sursum purgare oportet, vitantes hyemem o Ddficulter omentes et moderate carnosos deorsum vitantes astatem. γAdeo enim attentus era HIPPOCRATES.
Maxime etiam attendendum est, ne in die, quo cris es fieri consuescunt, aut natar ercitum moliri solet, medicamentum sive sursum sive infra pura gans praebeatur; quod omnino adversum est, et saepe Yitiosum evenire posset. Ideo antiqui e thodici Asclepiadem secuti reprehendendi sunt, quinauam febre laborantibus die tertia quinta et 1eptima medicamenta moventia , qualia purgantia sunt, dabant. Sic enim boni nihil essidere poterant, mali vero multum patrare. Quicunque jam febre continua correpti pharmac usi sunt in diebus paribus, in nimium purgati nunquam sunt Qui sero in diebus imparibus medicamento forti si sunt, nimium purgati sunt Multi etiam perierunt nimium surgati Proinde priores mediet in bemaxime peccarunt dicamenta exhibuertina iudiebus imparibus et homines peremerunt, non solenates, quod hae res se ita Labet. Immo enim iii oorpore agroti magis turbatur in imparibus diebus,
nimirum orsore humorem ad ventriculum transmitis
iente. Et siquis jam turbatum magis inurbet,
80쪽
1ne icamento immi is nitra miri est, ex talibus homianem perire e Quod hi de purgatione in diebu paribus atque imparibus , si continentes febres sint,
HIPPOCRATE monet, idem de paribus atque imparibus accessionibus febrium intermittentium ut paulo magis supra positum est censeri debet. Igitur ubi ducere coiivenit, et nihil urget, alteroios parem circuitum die ducere convenit. DeUari vero oportet alvi egesionem morbo ad judicationem
tendente. ID Quare male consulunt aegris medici, qui spreta tali consideratione, quovis dies, et quoties ipsis, δε-pe absque manifesta ratione ita placuerit, alvuna
laxant, aut vomitu veXant. His enim et coctionem et rises turbant, et viscera lacessunt, et pertinacem morbum essiciunt, et recidivis obnoYium
veluti Yperientia saepe sepius docuit. Quodsi vero adi ersas istas purgandi methodos non ubique tanta sequantur mala est utique, quoniam naturae vis impetusque quandoque et morbum simul et ipsa nadversam medicinam vincit maximeque cum e litora nosti pharmaca sint, quam quibus veteres utebantur. Qui successus plebejos medicos fallit.
Etsi autem pro his legibus, quae supra positae sunt, neque quovis die, neque in febrium princi .