장음표시 사용
471쪽
ADPENDIX. 4673 Docemur praeterea , partem agris fixi pertina- .citer carboni bilis, uti carbonibus aliis inhaerere, partemque pinguis cum terra jungere. Aer icce fixus exigit ignem liberum, continuatum, ut prorsum de On-Ponatur, XaSque unice Partes, terram scilicet, cum salibus fixis, relinquat. Patet inde, terram bilis esse calcaream ;5 Parum nonnisi fallis aikalini fixi in bile adesse; 6 omnibus nunc dictis principiis bilis nonnihil
salis muriatici esse admistum. Per tentamen vigesimum quintum calore, quo nomnis aqua humidaque evaporantur, non deconponitur
aut expellitur, aer xu ; nam, si humida illa denuo admisceantur, corpus redit, bili analogum. Circa bilem putridam, hujusque deconpositionem per destillationem , tentamen vigesimum seXtum docet: I bilem in putredinem valde proclivem esse, &calore leni in hanc degenerare 2 expulsa per putrefeetionem parte aesis fixi, reliquam bilem sapore aeriorem sieri, ut acredine linguam adoriatur ;3 quum bilis praemissa putrefactione levior reddatur , quam antea fuerat , atque decrementum hoc non ab humore evaporante dependeat manifestum esse,
bilem putridam parte aeris sui fixi fuisse privatam. 4 Quum bilis putrida cum acidis vivide non effervescat, inde patet, spiritum aikalinum causticum fuisse factum. 5 Idem evincit spiritus volatilis inde per destillationem Xpulsus , qui , si ex bile prorsum putrida fugetur, cum acidis non ebullit quod peculiaris dos
6 Bilis putrida , mediant destillatione spiritu, Per utrefactionem laxato , privata, tumque calci vivae
472쪽
468 ADPENDIX. admista , atque denuo destillationi subjecta , spiritum volatilem, ut e tentamine vigesimo sexto patet, tamen adhuc argitur : sic bilis putrida destillatione ad siccitatem usque torta, dein aestui majori conmissa, Praeter partes oleosas , a quoque volatile dimittite quo evincitUr , putrefactione praemissa bilis non omne vinculis liberatum fuisse sal volatile, hinc non omnem ejectum aerem fixunt.
Ex praemissis tentaminibus, indeque deductis sequellis discimus, bilem conponi principiis sequentibus et ab aqua;
3 aere fixo; 4 sale volatili urinoso; 5 exigua dosi salis aikalini fixi:
6 terra calcared;7 pauco sale muriatico.
Circa utilitatem, quam illa ha oeconomia animali Praestet, Auctores non consenserunt. Nonnulli pro liquore eam habuerunt inutili, quin noXio, a quo morbi gravissimi possent oriri. Alii denuo nimium illam de- Praedicarunt, atque dotes eidem adtribuerunt , queis non instructa est, lubrico fundament niX3S. EX utraque parte processerunt nimium. Qui bilem pro Corpore adsumiserunt inutili ac noxio, sequentibus refelluntur: 1 Si natura liquorem hunc ceu inutile, aut Omnino noxium, uidum secrevisset, exitu ejusdem intestinum
473쪽
tinum potius rectum, aliudve crastarum destintisset, 'iam intestinum illud, in quo chylus conficitur, qui utique destrueretur , si noxius ac inutilis date bilis foret. Una cum chylo sanguinem subiret, uti re ipsa pars
quaedam eidem admiScetur), succos omnes corporis inliceret, hominemque necaret.
2 In ictero , dum bilis per ductum huic ni
proprium in dodecadactyIon non evacuari, cum hymo misceri potest, Videmus a adpetitum esse prostratum; b e dyspepsia, simul tum praesente, nasci flatulentias ;d magna virium prostratione laborare aegros; d obstructiones adesse alvi; e nasci demum exin infarctus vasorum, tabem , hydropem e. s. p. ;s observatos fuisse hydropicos, em: ttentes Excrementa alba, cum superincumbente his oleo quum, uti videtur, oleum hoc vinculum nullum inveniebat,
quo jungeretur humidis; g vulnera cystidis folleae fuisse Iethalia.
Qui autem bilem ceu Iiquidum considerant, O pori summopere necessarium , ad Vertant, laticem hunc omnino esse noxium, si ut bilis sanguini maneat inmistus; non , ut balsamicum corpus , prout ELΜONTIU Volebat, sanguinem reliquosque humores a putredine tueri, sed potius eosdem secum in putredinem ducere posse, quum ipsa substantia sit, corruptioni plurimum obnoxia. Cogitent hi bilem ex sanguine non secretam in eo degenerare in humorem noxium, atque acrimonia sua corpori incommoda varia, morbos Or
temque ipsam adferre posse. Reor hinc, si bilis, hepatis fabrica secreta, semper mediante chylo in sanguinem reducatur , deni Ggra esse,
474쪽
47 ADPENDI A. esse , ae si nunquam e sanguine fuisset secreta r εnerabit inde certe tamen sitim, adpetitum prostratum, amaritiem oris, symptomataque febrilia quae phaenomen omnia bili retentae soli adtribui queunt, si admistam eam solummodo sanguini consideremus , uti in ictero contingit.
Quodsi jam quis diceret, bilem cum hymo m
sanguinem non transire, sed tamdiu unice Cum succo gastrico, aut concoctis alimentis, manere istam, donec unio partium illarum oleos arum , mucilaginosarum ,
aquosarum perfecta chylus genuinus productus fuerit; quodsi praeterea adsumere vestemus , solum deinchylum per vasa capillaria absorberi, languini adduci, bilcm autem, ceu substantiam spissiorem debere reis manereri dicere, qui adfirmare, jure possemus, recedent e mi Scella quadam vinculo, ipsum quoque corporum Connubium denuo solvi. Verissimum interim est, misceri bilem cum rebus oleosis, resimossis, niveilaginosis aquosis hasce omnes verti posse ab illa in liquidum homogeneum, in lac, inprimis dum motus peristallicus intestinorum simul quoque Concurrit. Haec etiam communis hysiologorum sententia est circa utilitatem bilis in oeconomia ni mali. Attamen quot, cum aliis cibis, acida, quantum azeti, quantum Vini C. homo corpori ingerit; quibus uti tentamina docuerunt, bilis coagulatur; tum autem apta non amplius est , corporibus pinguibus cum aquosis uniendis, atque in liquidum homogeneum reducendis. Hoc itaque in casu nullam plane bilis exsereret utilitatem, sique foret necessaria , acida summe noXia corpori humano evaderent. Si hylus constare debet
lacte, ac si Iac hucce bilis interventu ex pinguibus
475쪽
ADPENDIT. 4 Iaquosis part his praeparandum eli cibi acidi, live,
qui fermentationem acidam mox subeunt, consumtionomcorporis utique producere debebunt, si aut frequenter nimis aut nimia simul ingerantur copia. In eo autem casu, ubi bilis coagulari nequit, dum nempe nullum illi admiscetur acidum, ubi, ceu liquor homogeneus chylo manet ista, verosimiliter, uti reor, una cum alimentis sanguinem subibit; quod vero, ob antedictam rationem fieri non debet, nec revera fit manifeste enim cernimus, bilem , aut saltem partem illius resimosam, Pinguem, clam XCrementis corpore eliminari, illa tingere, in massam quasi firmam coadunare, iisdem pinguia subpeditare, ut aqua non ex facili adeo solvantur, causam demum partim esse foetoris magni, quem XCrementa spargunt. Vix etiam aliter fieri poterit, quam ut bilis coaguletur quum omnes, quos ingerimus , cibi in acescentiam tendant, a reipsa in corem abeant. Scio quidem probe fermentationem acidam in multis corporibus lente nonnisi in omnibus autem non cito adeo, ut eam in corpore animali fieri adsumo, procedere dum vero respicimus ad breve illud temporis intervallum Viginti utpote quatuor horarum, imira quod ibi omnes generis, sive cocti fuerint, sive crudi, ad summum usque putrefactionis gradum deducuntur; non absurdum adeo ac inpossibile videbitur,
si chymum jam acidum esse adsumam, etsi acidi nulli adsumti fuerint ibi.
Pro certo adsumto cibos in intestino duodeno jam gradum quemdam fermentationis acidae subire, demonstrato etiam per experimenta bilem ab acidis omnibus coagulari, jam non ideo , quo pacto, bilis ope, ex hymo primum generari possit ac, in id in ventriculo j a factum fuerit; aut, nisi hyillus idoneus
476쪽
47 AD PENNIX. saltem huic metamorphos evaserit, ac per motum intestinorum peristallicum perfectior magis fuerit redditus.
Partes quota bilis, per acida a resimosis secerpendae, Unionem cum oleis inire amplius nequeunt hinc neque pinguia ciborum cum aquosis nectere valent
Dissicilis ecquidem a sententia jam adsumta fit recessus, praecipue si phaenomen bilis manifesta sensibus respiciamus, quae ceu sapo artificialis exserit. Dissicilis autem pariter est ejusdem inpugnatio, uti dissicilis
defensio. Hactenus Auctoribus accedere velle visus sum, qui bilem pro corpore noxio , aut saltem inutili habuerunt; attamen nimium foret hoc adsertum, ipsique Pugnans Xperientiae.
Sententia mea de scopo ac utilitate bilis msuens est Destruere quidem bilis acida nequit adinstar salium aikalium, sed ea potius mediantibus partibus suis pinguibus dulcificare potest, ac mitigare uti v. c. aikOhol
dulciscat, ac innoxia reddit acida corrosiva. Discimus id ex tentamine decimo sexto , vi cuius acetum credinem suam sapore teste, per bilem de- Perdit, jamque una Cum aqua hujus ex dulci - amarum Videtur retinere tamen acetum partim adhuc dotes
acidi, e eo adparet, quod tincturam succi inspissati heliotropii tricocci colore tingat rubro. Liquor talis, qui indolem quidem acidi retinet, etsi tamen dotes illius noxiae acidi per aliud corpus mitigentur, aptissimus est, ut humores nostros reddat Vegetos. Hac miscella, indole bilis revera ceu corpus balsamicum in humores humanos agere valet amarum bilis , cum acido vegetabili, istum, egregiam in Corripus animai actionem exserere debebit Pars amara
illius stimulat simulque roborati, vasa, hinc insciretus
477쪽
ADPENDIX. 473 eorumdem atque obstructiones solvit, dum interim altera hujus miscellae pars, acidum nempe vegetabile, humorum ad putrefactionem aptitudinem inpedit, atque enascentem in illis spiritum ali alinum illico destruit. Haec enim dos manifeste inde patet, quod, isto cum bile aceto, is aquae inde riunctae, acidum saporem non amplius obferenti, spiritu voIatili instillato
nil amplius spiritus hujusce percipiatur, sed absorptus
hic ex integro sit per acidum aceti quo denuo demon stratur, acidum egetabile per admistam non destrui bilem, atque semper adhuc ceu acidum in corpora al-halina agere illud posse. Bona id fieri videtur fortuna pro oeconomia animali alias etenim humores nostri cito in putredinem ruerent, citoque non minus Uitae inponerent finem.
Ast, obponet quis chylus Iacteus est, hacque sub sorma saepius conspici potuit. - Negari id quidem
nequit; verumtamen dotem hanc, ex antea adlatis tentaminibus ac expositionibus , a bile 1ndipisci nequit: ratio ejus quaerenda potius in saliva, in succo glandularum innumaerarum oesophagi, ventriculio in liquido, quod pancreas chylo subpeditat, quod, si nalogiam fabricae glandulae pancreatis cum glandulis salivalibus respicias, verosimiliter nonnnis liquor salivae
yccedens , esse poterit. Succi hi omnes, accedente simul motu continuo intestinorum peristallico&antiperistallico, admisto quoque sorsitan aere fixo, apti sunt, ut partes ciborum ingues Um aquosis intime nectant, ac in Jiquidum redu-Cant lacteum, homogeneum, dotibus hylo propriis instructiam. Etsi pars bilis resinosa corpus in chylo foret inutile, quinis noxium, quum tamen acidorum auXilid
478쪽
ex ea se ernatur ac excrementis remaneat mista, substantia evadit utilis, intestina stimulans ad promovom dum motum vermicularem, quo illa redduntur lubrica, ut facilius promoveri. irritantur, ut plane expelliqdeant excrementa atque hoc sane secundum sinem,
quem sibi Omnipotens circa bilem in oeconomia animali proposuerat, est quod in proverbio dicitur: . Una fidelia duos dealbare parietes. - Liquidum tamen hoc utile noxium corpori an, mali plurimum evadere potest, ac morbos gignere lethales , dum in putrefactionem abii Vidimus enim autea bilem multum esse ad putrefactionem proclivem, atque, si hanc subierit, reddi acerrimam. Hae jam acrimonia nimium intestina stimulantur, sursum deorsumque hypercatharses excitat intestina inflammantur, febris producitur violenta, sanguis demum ipse ad putredinem aptus redditur. Haec biIis credo per putrefactionem generata
ex eo inprimis dependet, quod sub ea spiritus liberatus fuerit alkalinus causticus.
Spiritus hicce causticus ab acidis optimo domari valet, atque credo ejus, hinc' vis noxia, cessat, si
Videmus hic utilitatem magnam, quam acida in febribus biliosis ardentibus ac ipsa exserunt dysenteria patet simul hinc, cur edici experti priores inprimis curaturi, cremorem tartari larga adem manu praescribant. Μonendum adhuc est, quosdam eorum, qui bilem hemice examinarunt, errasse, autumantes, sub fermentatione illam verti in acidum, quum cernerent, bilem putrefactioni diutius expositam, cum acidis non amplius se fervescere. Verumenim' ero , spiritus tum volati-Zi aikalinus putrefactione liberatus, sub initium
479쪽
ADPENςIX. 475 cum acidis Iuctans, causticus fuit redditus atque in eum deductus statum , ubi dotem aikalinorum alium cum acidis effervescendi non Xserit. .
C CL EBER pariter instituta. θ irca hemicam sanguinis ac seri analysin Auctores pariter hinc inde obpositas foverunt sententias
quidem tum ratione principiorum illius, quorum nonnulla a quibusdam fuerunt negata, tumis ratione ponderis obtentarum substantiarum sibi contradixerunt; quod omnino evitari nequit, quum liquidum hocce non Smni tempore, nec in omni individuo, per omnia sit sibi similis sic v. c. hocce tempore plures aquosa continere potest partes, quam alio vel sanguis hominumac animalium uniorum fluidior ac tenuior est sanguine seniorum; incis hemicus, sanguinem aquosum Xperimentis adhibens, non obtinere poterit tantam copiam salium , olei, ac terrae, quam alius, qui sanguine spissiori hunc in finem usus fuerit. Ego
480쪽
76 ADPENDIT. Ego ipse G. WEBEn ait, in tentaminibus meis plurimam diversitatem ratione proportionis principiorum sanguinis ac seri notavi, dum varii speciebus sanguinis istis heram. Deprehendi etiam in hisce humoribus partes, quae ab aliis hemicis ac Physicis non fuerunt
observatae. Tentamen . Sanguinem recentissimum humanum destillationi ex retorta vitrea, adposito XCipUI3, ope caloris ebullientis aquae Omit ostenter t. ite exposuit, donec sanguis pultem referret spissiorem. Removit tum XCipulum , quam expulsam phialae infudit vitreae r diaphan prorsum erat, Odore nonnihil urinos donata, saporeque levi salso, inguam vix adficiente. Quum itaque sal hoc retortae collum superarit, volatile utique debebat esse habuit illud tum ten poris Aucaeo pro sale aikalino volatili, nullo acido ligato, hinc prorsum Iibero, Infudit aquae hujus quid murias salis muriatici. Nulla tamen inde nata metamorphosis, quum tamensa volatile lyalinum terram ex muria illico dejiciat, nisi causticum fuerit, quod vero esse non poterat, quum vel odor praesentiam hujuscemodi salis volatilis demonstrare potuisset. Ratus hinc fuit, in aqua hac speciem salis ammoniaci adesse posse e miscuit itaque uncias Mus Viginti cum uncia una salis tartari, atque Calore lenis insimo unciam ex hac miscella abstraxit odor laticis Xpulsi nunc prorsum volatilis, qualem spiritus salis ammoniaci debilior exhalat liquor hicce 1 terras acidis solutas praecipitavitai cum acidis efferbuit; 3 cum acido muriatico praebuit sal ammoniacum