Disputatio medica inauguralis de bronchocele

41쪽

DE BRONCHOCELE.

25XXXV. Bronchocele est a nonnullis medicis in accidentalem et naturalem diducta;

quarum parum confisi, eoque magis, quod, hac de re, auctores diuturniore eXperientia docti ex toto siluerunt; atque timentes, ne hujusmodi disquisitione nostra disputatio nimis in longum traheretur, mutato animo, pauca tantummodo subnotare melius putaVimVS Cum cretini us, cujus signa numero quidem plurima sunt, gravior, quam bronchocele, morbus sit; ita, re nondum animo satis volutata, plerisque levior hic morbus gravioris illius signum videtur. Ut in aliam et contrariam prorsus opinionem iniremus, idcirco adducti sumus ; quod cretim us, glandula ibroideά non prius tumefacta, nunquam incipit, dum glandula ibroidea saepenumero, imo plerumque, intumescit, nullo praegrediente cretini o. Si bronchocele esset signum cretiismi, nunquam, nisi

ut hujus comes, appareret. Longe autem aliter reS accidit ; haud enim raro collocuti sumus cum iis, quibus, licet bronchocele gravarentur, nihilo tamen minus erat acerrimum iugenium. Quibus in regionibus bronchocele frequens est morbus, in iisdem itidem frequens est cretini us: Vel, ubi causae sunt remotae, quae, ad alterutrumque morbum Concitandum multum pollent, ibi utrique sane morbi frequenter accidunt.' Vid. FELicis PLATERI, lib. i. Pag. 38.

42쪽

quarum illa ictibus, vagitui, vociferationi, tussi vehementi, aliisque consimilibus supervenit; haeC autem nulla vi e Xterna essicitur. XXXVI. Etiamsi is non sim, qui denegem, ex impacto ictu glandulam tbroideam primum inflammationem Capere, Cui deinde bronchocele superveniat; tamen usque ed in- Credulus sum, ut, utrum hujusmodi tumor tussiendo, cachinnando, vociferando, Vagiendove unquam Concitetur, necne, animo disius sim; cum praesertim hae Causae nunquam, Perse, valeant ad istiusmodi tumorem essiciendum,

nisi iis in regionibus, in quibus indigena est.

XXXVII

His dictis, bronchocele et cretini us, nobis judicibus, duae species, mitior nempe et gravior, imius et ejusdem generis habeantur. Illa, mitiore nimirum, glandula solatbrordea male se habet: hac, graviore scilicet, non sollim intumet glandula; sed etiam vis interim animi, ad deIipientiam usque conturbatur.

43쪽

XXXVII. Cum ita sit, veri quam similli- mum est, has XXXVI.) causas neutiquam

primarias esse, unde bronchocele oritur. Verum iis tamen, hunc morbum ex toto, at immerito, attribuerunt nonnulli medici; eo fortasse adducti, quod interdum brevi, Vel saltem haud multo, post inceperit, quum eX Una ex his causis aliave aliquid detrimenti glandula t rotaea Ceperit.

nime profect5 mirandum est, si in memoria teneamus, quanta ignorantia non solum vulgus hominum, sed etiam medici, versetur iis quidem in morbis, quos videndi quotidie serme ostertur OCCasio. Saepenumero non potest iis, in quibus a parentibus insunt scrofulae semina, persuaderi, genu tumorem, quo laborant, ex Cacoethe Universi Corporis, et non ex intentione, eaque levi, cui perperam attribuunt,

originem duxisse. Quinetiam phthisi tabescit Mulla mulier, quin suppressionem menstruo

rum ν

44쪽

rum, quae, progrediente morbo, supervenerit, effectricem morbi causam existimet.

cidentalis tam saepe, quam putarunt nonnulli, appareret, quid, obsecro, obstaret, quo minus, in omnibus aeque regionibus, hominum fauces interpremeret; Cum praesertim, Ubique terrarum, Causae XXXV. quae eam Concitare feruntur, aeque ferme saepe existant Θ In ΗΕLVETIA, ubi, prae CaeteriS regionibus orbis terrarum, hic tumor fauces interstringit, nemo prosecto hominum quisquam accidentalem hunc esse opinatUr. a. Cum igitur, ubique terrarum, Commun*hominum sit an virtus autem sit an Vitium,

rei nostrae nihil interest) interdum cachinnari,

vociferari, et tussire ; neque tamen, Ubique gentium, bronchocele incolarum faucibus superincrescat: Concludere fas est, unam tantummodo bronChocelen esse, nempe naturalem; neque

45쪽

neque existere accidentalem, praeter qudmictus faucibus gravitex impacti concitaverint.

XL. Ex remotis hujus mali causis, aliae obnoxium malo Corpus reddunt; aliae, obnoxio jam Corpori admotae, malum eXCitant. Illae, horridulo medicorum sermone, prordisponentes, occa sonales autem hae, appellantur. De Utroque genere, ut APOLLINAREΜ laurum petentibus mos est, nobis iustus disputandum ; et primum DE PRAEDISPONENTIBUS. XLI. Ad hoc malum, aeque aC morbum quemlibet, proclivitas pendet ex speciali di-Versarum Corporis partium fabrica ; ex mirando consortio, quod inter has partes intercedit; potissimum

46쪽

Potissimum autem ex consensu acerrimo, quod cerebro est Cum Caetero Corpore.

XLII. Cum aetate teneri et irritabiles, prae Caeteris, sint bronchocele obnoxii; irritabilitas, utpote quae Committat, ut corpus quibuslibet incitantibus facilius assiciatur, Causa, ut nobis Videtur, habenda est, quae opportuna huic malo corpora facit.

bere, eo adhuc magis constat; quod non solum infantes potissimum hoc malo deformantur; sed ex his etiam, prae Caeteris, foeminae delicatissimae, quippe quae maribus fere irritabiliores sint. XLIV. Multa, ex quibus, infantes, prae teneris etiamnum Corporibus, morbis cujuscujus regionis propriis opportuniores esse, quam aetate firmiores, appareat, hic loci dicere, mehercule

47쪽

hercule non opus est ; cum praesertim ignoret nemo, infantes. quotquot eunt dies, Causis male assici, ex quibus adulti, atque aetate jam firmi, nihil omnino mali capiunt. XLV. Bronchocele, ni in eam procliVe Corpus redderet irritabilitas, non infantes tantummodo, eosque etiam delicatissimos, assiceret ; sed, secus atque accidit, etiam cum robustiores ex iis, tum aetate provectiores, deformaret. Post autem decimum aetatis annum, quo tempore firmiuS multo Corpus evadit, nunquam, ut supra XX. a.) diximus, nisi forsan raras foeminas, teneritate et mollitie quadam Corporis etiamnum Perinsignes, ten

tat.

XLVI. Quum hoc malum saepenumero eo circiter tempore incipiat, quo prOVeniunt dentes ; veri profecto simillimum est, dentitionem infantes ei opportunos ideo facere, quod, CON

48쪽

nitis, nihil, ut nobis videtur, quicquam est, quamobrem non Concludamus, Causam, quam ob causam hoc in malum Caeteris procliviores sunt teneri infantes, insignem esse corporum irritabilitatem, propter quam incitantibus quibuslibet tam aptius quam gravius assici

untur.

praedisponente dictis, proximum est, ut ube- herius itidem disseramus DE OCCASIONALIBUS.

XLIX. De causis, quae bronCli Cele OCCasionem praebent, plurimas enim vero Conjecturas tam medici quam physici ceperunt; neque

49쪽

neque profecto, quaenam sint, etiamnum inter eos Convenit. Hic itaque loci, Varias auctorum de his causis opiniones quam maxime districte et disposite perstringere, nobis. in

animo est.

L. Aquam ex nive et glacie liquefactis hoc malum concitare, multi opinati sunt, etiamnumque opinantur. Nulla, enimVero, hac de re, opinio diutius latiusque permanavit ; nulla etiamnum ad vulgi, et haud scio an eruditorum etiam, animOS magis penetrat. In hanc forsitan opinionem tamdiu tamque late cum ab imperitis tum a philosophis itum est ; eo quod ALPINAE gentes, quibus potus est aqua defluens ex cacuminibus quae C tinuo nive albescunt, prae Caeteris hominum generis,hronchocele deformantur. LI. I. Quod si hujus deformitatis effciens esset aqua nivalis, tunc, in quo Oitiores ascende-

50쪽

remus regiones, eo frequentiorem videremus ;quippe cum hic, quam alibi, incolae, ex necessitate, hujusmodi aquam pro potu, majore ex parte, adhibeant. Quinetiam, per totam

ma aqua nivalis est, et qui, in nonnullis locis, ob pravam Consuetudinem, aliam profecto nullam adhibent, deformes essent. 2. LAPLANDICI, porrd, et ESQUIΜOVIANI, quibus aqua, quam bibant, nulla ferme, praeter nivalem, suppeditatur, bronchocele non deformantur ; dum hujusmodi tumores haud raro deturpant eos, qui SUΜATRAΜ incolunt, etiamsi, prae calore propinqui solis, neque ni-Vem neque glaCiem unquam Contemplentur.3. Huc accedat, qudd, aquam niValem ne liquam insalubrem esse, satis periculo Compertum est. Coo KII enim, Cui Circa pectus erat BRITANNICUΜ robur, et qui orbem aquarum