Hermanni Boerhaave ... Institutiones et experimenta chemiae. Tomus primus secundus

181쪽

OPERATION Es1. 3. Unio hic fit salis essentialis plantae cum sile proprio alcatino fixo, & producitur sal novus, egregi8 purgans per alvum Primas vias, imprimis in Hypochondriacis ad Cochlear unum sumptum, nec obst i patpostea alvum, laxans in hominibus qui diu alvo obstipata labor Erunt, quia pituitam incidit &detergit, sed tunc primo die sumi debet drachma, secundo die drachmae duae &c: donec vis purgans in illo homine ex ratur . Potest tuto assumi sine ulla noxia, quoniam nec acidus, nec alcati, verum soporiferus sal vini est. Hi ne quoque est aperiens sudor ire rus, diu reticus, forte erit

tundamentum medi menti , quod arenosam mateiariam calculi ex renibus depellit, si mane cum sero laetis bibitur ad drachmam unam: ant ny pochondriacus, .serte princeps omnium salium splagnius, hinc in Icte-xo praestantissimum, & quidem in antiquo. Menstruum est incomparabile ad vegetabilia resolvenda, imprimis tenacissima & glutinosissima, aperiuntur enim ita, ut aqrioso, &spir1tuoso menstruo integre dissolvi possint, hoc enim affuso Myrrha in tincturam redigitur facillime, quod mirabantur Chemici, cum alcati Constringat Myrrham ut fiat ambusta, sed per hunc Tartarum integre penetratur, & resolvitur- Sord id a ulcera depurat, hinc quoque convenit in omni morbo ulceroso seu pu rulento interno, ut scabiosis, & omni faece atra sanguinis. Est longe pingulor & penetrantior omni sale ellentiali alio ,-facilius solvitur & longe citius, nam alii magna copia ignis & aquae indigent, antequam solvan

tur a

PROCESSUS SEPTUAGESIMUS.

Ta rarus. regeneratus , seu Terra foliata Tartari Veterum, vel Sal Purystus se nnerti.

Coprie potest: vocari Olium refeneratio ex alcati de acido eompositoru, vel etiam sapo ex spiritu acido,&

Diuitigi

182쪽

aleati; Terra vocatur, quasi esset materia nutritiva ad conficiendum Lapide Philosophorum, &ex illo crescere, sicut ex semine terrae commisso arbor crescat. st. I. Alca lino acerrimo sicco sali fixo, in vase vitreo mΘgno, puro, affunde sensim aceti stillatitii fortissimi quantum lubet orietur in initio vix ulla sensibilis ebul

latio, quia sal alcati est nimis fortis, unde falsa est

regula Chemicorum : quo fortior alcati, eo fortior effervescentia ; sed cum conquassando miscentur exa .ctissime, orietur ebullitio paulo major , sed citissime defetens, affundatur adhuc spiritus aceti fiet effervescentia adhuc major quam in priori affusione, & longe durabilior, quae concutiendo augetur. Ubi cessavit, affundatur iterum spiritus aceti, orietur adhue longe major &diuturnior effervescentia, perge sic pervices affundendo & sedationem exspectando, donec a nova affusione spiritus aceti & conquassatione multa nulla sequatur effervescentia, & habebitur liquor purgans, Pellucidus, saporis nec acidi nec alca lini, neque odo. xis acidi nec alca lini, sed novi cujusdam salis. Liquor Iunc quiescens deponet aliquot feces licet Tartarus purissimus fuerit; unde hae feces , terrestres oriantur nescio: tum liquorem purum destilla ad siccitatem fere usque. Nota ι simulac calescit, fiet magna ebullitio, quae non actioni ignis, sed sali adscribenda est , transibit successive liquor per omnes Colorum gradus, a pellucido ad atro - rubrum, imo nigrum; in fundo manebit liquor erassias, pinguis, ruber, saporis alcatini oleosi. Liquor qui destillando exit, est fere pura aqua , nisi quod empyreumate aneti impraegnatus sit: hinc

nec opus est, ut ob empyreuma recipiens agglutinetur, Cum nullius sit usus. Omnes hae circumstantiae accurate sunt observandae, singula enim verba sunt quasi parado-Xa , & mirum, quod effervescentia omnis calorem generer, haec vero semper frigus. F. a. Residuo adestillatione prima, affunde novum Tom.α L spi-

183쪽

set Oph RATIONE aspiritum aceti, otietur rursus effervescentia, &quidem adhuc violentior, quam prima vice, perge affuimdendo, & sedationem exspectando, donec spiritus aceti affusus, δd cum hoc tale conquassando mistus, nullam effervescentiam amplius excitet. Depuratum

a talibus liquorem iterum destilla, exibit aqua ferἡ inspida, nisi spiritus aceti fortissimus fuerit, in fundo

restabit liquor crassus oleosus, pinguis, ex nigredine rubens, saporis alca lini oleosii ita ut saponem quem

dam penetrantissimum reserat.

. I. Huic residuo a munda iterum ut ante spiritum aceti ad saturationem usque, sicque affundendo &a strahendo. donec spiritus aceti aeque fortis redeat,

ac assulas fuit, tunc enim salutatio petacta est Ultimo lenissimo spine sensim exsicca, ne oleum simul transcendat; igne enim fortiori productum turbaretur, vel totus sal difflaretur. Tunc in fundo erit sal admoduni nigrescens, penetrantissimus, & admodum singularia saporis, virtutis medicatae saponaces id est abstergentis, aperientis, penetrantis, super omnia med icamenta nota. Ad ignem verδ majorem totus nic sal fit volati-ns.& verum oleum rubrum inflammabile exhibet, alias instar argenti sus coit, quasi esset Talaum, liquescens in aere; ideo otio Tachenius nunc plocessum venditavit pro ealcinatione Taici, hincque vocatur Tartarrus soliatus, seu Terra foliata Tartaei. Et sane mihi videtur esse ex praecipui phaenomenis chemicis, nam alcati est senissimum&siccissimum, in furno figulino contentum, unde fuit macilentissimum aboleo, ergoo lina videtur accessisse a spiritu acet L Aeetum quidem multa aqua dilutum nullum videtur habere oleum ised ea avolata apparet facile; oleum vero adesse docet color ille saturate ruber nam nullus sal purus, neqiis ulla terra pura habet colorem. Ergo patet, quod spiritus aceti non sit acidum simplex, Ied acidum oleo

sim, quod probatur; si sal Tartari, vel oleum Tartar

184쪽

alus

ts . : F δ ι AE. . . t 61 per deliquiam affunditur aliis acidis, ut oleo vitrioli I piratui Nitri, Salis marini S c. noti dat oleum , atuue adeo acetum est acidum separatum ab aliis acidis. Cum summo damno expertus sum, curi vellem libram unam huius salis subit mare, oleum hoe ardeat ad ignem ut Sulphur, unde respondet saccharo Saturni, nesep enim crederet quod in satis no esset

clesti l latur Leeharum saturni, simile oleum hule dat rhinc olea possunt latere in corpoρlbus alcalicis & aci-clis, ut R. non manifestent. Sic ante guos annos feei piritum Gualaci, in quo iii Ihiel videtatur, tando tamen magnam copiam deposuit: haec ergis fiant fundamenta Chemiae, quibus Hombergius maxime tribuit.

: ig reddendi salem Tartari fixum

volatilem, nam si habeo libram salis Tartari, possum exhibere libram salis Tartari volatilis. Est modus Opit rius conficiendi menstrui optimi ad multa expe- In ς02 Cupini δἰ omlaia elym vegetantia inditatu bilia , hoc menstruo, ope furnuli lignei&altae phialae possunt resolva. Docet sententiam Chemitotum de aceto radaeali, & conversionem spiritus aceti iaoleum, mutationei & produstiones colorum i odo-

πε in auxilitatis ad ignem opevo liuitatis; fixitatist tandem mestentias aceti esse stitida ι quod videiar quasI

contradictorium; cum attritus omnis faeiar calorem rinterim spiritus aceti cum spiritu uiti ἡ At efferve stentiam uirmnam i dc tamen rigus himmum ad the moscopium: docet quouue ubi mari Pie illμ δε ἰωἰμε. modum producendi ex his ramnibui salem contunas. Oponaceum, nec acidum, nec alcalicum... Ta T rtarum fixum volarillam; sic enim mihi perili lira salis tartari, quae ebiberat aliquot concia spiritus aceta. unde si ebibit suum acidum oleo sum

185쪽

summi Hederae Laccae SC resolvens. Acetum radiente. Arabes de hoc multa scripserunt, avitifices dixerunt,esse Acetuit abstractum a sale Tartari ν dogma hoc risit Z et serus dicens, quod sal sic perdat suam vim, sed nimii temere; non enim dixerunt Veia teres. aeetum sic fit acrius, sed rad icatum, S menstrucum nobilius quam acetum solum, vel Tartarus solus. Vidi sane mirp per hoc medicamentum pretit ita; li quefacit enim omnia obstinacissima obstrirentia; hinc ad Scirrhum curan qum mihi optime successit, dum sensim malum resolveretur, unde quoque testantur auctores Scirrhum hepatis inde curari.. Miratus aliquando fuit Chemicus quidam, cum Naestrjberem salem Tartari cum spiritu aceti,sed intentio erat aliquod saponaceum resolvens habere; sic Minde rerus habet aquam opthalmicam ex spiritu aceti & salis ammon iaci ad Cataractas Z et serus dum hoc Cofrigere vult destruit. In otium. Si vultis esse eX si arcali, per me licet. Fluxilitas. Nam sal Tartari fujt dissici Ilime ad ig-lnem, ille sal vero jam liquescit stat ita instar cerae.' Fixitas, Capa acetum fixatum ii solo Tartaro st. F. 4. Hic sal fit trando, crystalli Eando, solvetido iterum ad albedinem si deduci tentaturi totus fere in aulas abit, etiamsi fortissimo igne calciarationem su- istinuehit. Moneo hoc quia Senhertus suadet, quod 'pereat sic sal; erho quidem primus illum processum descripsit, sed infideliter. - γ ὶ

PROCESSUS SEPTUAGESIMUS PRIMUS . t

to Artaro tartarisato in crystallos redacto, leniter.

A que siccato , in pollinem redacto, at cohola

186쪽

C Η. a B PEii asi ..icali tum agundatur, digerantur simul igire ad ebui-litionem aucto, in phiala Hermetica; elicietur Tin ictura coloris aurei, saporis odorisque aromatici,dua interim ad latera vasis sal albus, acricendit, Atque in crystallos concrescit, si novus spiritus affunditur. g. c. Hujus tincturae vitara genere est aromatica: calefaciens, aperiens, saltu , sed omnium maxime laudatur ad suranda vulnera recentia, si scilicet tinctura hac attingatur singulis. Joris, nam a Pure Conservat, ct sine ulla cicatrice sanat;videatur Helmonisus pater. 13. Unitur ito oleuna. sali& alcoholj, estque methodus dealbandi stiles coctione alcoholis.

PROCESSUS SEPTUAGESI HUS SECUNDUS

lar ars regenerati Solutio eum Alcohole , si υe Tinctura Tartari regenerari cum Aleohole.

s. t. n ' Artaro regenerato, lenissimo igne pruden- A ter siccato assunde a Icohol purum , facta digestione, solvitur fere totus in liquorem rubrum. Pinguem, saponaeeum , acidum, spirituosuin, nobile ad omnia obli ructa medicamentumis iaces in fundo

seves relinquuntur H . -

g. a. Modus hic est, corpusculum componendi medicatum exuuione intima salis acidi oleost fermentati& al Iiny volatilis o lixiviosi fixs, una reductis in ca Ieri volatilem compbsitum, de denique unio illius cum sulphure vegetabili purissImo, unde hic vocatur Elixit parvum Sapientum medicatum, ut antea de oleo, alcall& acido processu sis vel G. dictum fuit Est resolvens; hine in fumoribus externis, strum is&glandulis induratis &c: prodest; stimulans, penetrans, α juxta determinationem cum sudorifico, sudoriferum ; cum d tu retineatur diureticum , si sumitur matutino tempore ejus drachma una, ut in desoriptione .... Ej

187쪽

OPERATIONE salis Tachenii dictum est In morbo vero calidissimo ari non potest sine metu alcati praedominantis: estverq medicamentum P etiosissimum, ideb pauperibus eius loco quem sarmentorum saepisti me exhibeo , cui affundo vigesuplum aceti, R doliquprem ultratum , tunc tanti non constat, aut silmo unciam hujui h uncias viginti aceti, & coquo, dc liquorem exhibeo .

PROCESSUS SEPTUAGESIMUS TERTIUS.

Multi hic negant ut Carolus De Maais, & alii ex

recelatioribus hunc procellum ita fieri posse,sed ratio cur ipsi non possint eum perficere est neglectus

circumstaticiarum. ' . .

s. i. 4ccipe tartari integri libras quatuor, involve papy mercatorio Crasso, parum madefacto , hoc si mul impone super laminam ferream, vel stralym ex

prunis candentibus, cui superimposita se i mina ferrea, nam si l liquefactus effluet & peribit, superstrue igpem lucidum per g adus , denique validum , ita iit tyrtarus undique accensus liqueskat, coibit in massam albam porosam, quae per biborium sub hoc igne

retinetur, & vocatur palcinatio tartari.

e a. postquam prunae substratae in cineres collapsiqsunt, ignis superior ablatus psi invenitur in pineri: bus massa dura salina . forcipe facile educenda, vel per cribrum a cineribus separanda i eritque circiter unciarum viginti, hanc aqua fervida solutam de filaratam vase ferreo exsiccρ v dido igne, sub finem perpetuo agitando c hleari ferreo, donec siccissimai de instar nivis alba , appareat; hic est Sal Tartari depuratus communis . Haec omnia sunt observanda, alias sal ad aerem iterum facil8 liquescit. e. 3. Imple crucibulum sorte hoc sale . tege illud

188쪽

latere cocto forti, liquefac in surno anem ii, observandis ignis gradibus, ne findatur crucibulum I augener solles ignem, donec penitus liquescat, continua nunC ignem ad 6. vel 3. horas, Sc erit sti fuscus &ςalcinatus, quod tebit, si virga ferrea ejus aliquid φufertur ex crucibulo, si est caeruleus vel viridescens, est optimus, sed talis fit si bene tegitur a fumo. Tum

subito effunde in mortarium cupreum vel ferreum, accissimum, calefactum, nam si minima 3quae guttula accedat, sal per totum cubiculum dissiliet, vel φti3m ipsum mortarium , R Operans turbaretur, red i-

se sic calidum adhue, si fieri potest, in pulverem tenuissimi , tunc erit bonus. g. 4. Huic pulveri siccissimo& adhue calenti, in phialam altam siccissimam & ca lentem effuso, ataudealcohes purissimum, prius paulo calefactum, & quod guttulam aquae in se habet, ad quinque vel sex digi-xorum supereminentiam, alcohol salem intrabit, vel Potius ab eo absorbebitur cum strepitu ut aqua a calce viva. Ebulliat tunc in phiala spatio 36. horarum , tinctura tunc a sale separata est Tinctura salis alca lini fixi, vel Tinctura Tartaxi profunde rubra, Iasoris balsamici. Maais dicit, quod alcohol sic mutat et Colorem, sed&affudi secunda vice, sed nulla amplius fiebat tinctura, & praetere, effervescit cum aci bis a sed totum experimentum non fit, si sal non fuerit bene calcinatus: vel si aliquid humidi fuerit vel in sale, vel in phiala. v l in alcohole: nam sal tunc non potest alcohol contingere, illudque relaxbere , impediente aqua; hine experimentum non succedit. si sal modo pePquadrantem horae maneat in mortario , nam nihil est magiς impatiens siccitatis quam. i lle, cum humidum ex aere statim attrahat, &si aqua est , Opernatabitalcohol, nec miscebitur, nec tincturamisabit, est verbsiccissimus, quando injectus in aquam,

189쪽

f68 OPERATION Esg. s. Ita hoc est sulphur subtilissimum junebam alliacali fixissimi δc acerrimi parti subtilissimae, undem

sapo tenuissimus, nam ad digitos sentimus vires abstergentes. Hinc egregium est resolvens, aperiens , attenuans, antacidum oleo sum , Optimum menstruum

tincturis sulphureis educendis Myrrha enim& Lacca cum eo digesta, Optime liquescunt, ut & omnia ob stinatissima vegetabilia: hoc docet ejus effervescentia cum acidis, & praecipitatio cum iis, quae in acido soluta erant . Est vero bia praxi pretiosissimum medicamentum, ideo fere similis potest fieri, si sumitur salis tartari uncia, huic supera munduntur ipiritus vini

unciae sedecim, qui est vulgaris & fit dimidia impen

Tum parte .

si. 6. Sal in fundo remanens post d iuturnam halic digestionem Je tincturae eductionem, multum de acrimo Dia sua alca lina amisit, ad lenem ignem instar ceraefuit, & fit tandem sapo alcatinus optimus, quod &olim notavit clarus Boyleus, nam salille carus est , & quo diutius cum alcohole digessit, eo ma is seponaceus est, sal vero aliter difficillime liquescit. hiando jam praescribitur in pharmacopoli is Tinctura salis tartari Hel- montii, videmus qualis esse debeat.

PROCESSUS SEPTUAGESIMUS ARTUS . .

Tinctura Salis Tartari eum Alcobole. Harvai. b

. i. QI Sali Tartari calet nato siccissimo assunditur. in phiala a ira, spiritus vini semel rectificatus

ad excessum aliquot digitorum, puta quinque vel sex, ebulliant simuι per aliquot horas puta 36. methodo nostra, supernatabit spiritus coloranas colore fere atro. sapore amarolixivioso impraegnia rus: atque odore utcumque aromatico . Tinetura frigefacta decantando

vel perfiltrum liberetur a iubjecto sale, atque in usua

190쪽

medicos asservetur, qui Processus ex praecipuis Para Celsi arcanis est. V a. Supernatans ille liquor multum di sibi uti alacali gerit, & hinc habetur pro nobilissimo medica

mento uetergente, ubi acidum & pituita lenta abunum, ubi tenacissima obstructa & obstruentia sunt resolvenda , ubi humores magna uti per renes, vel per vasa sudoritera debent aai. Hinc summo iure adhibetur in morbis hypochondrJacis ly Inope subculanea, in pallore virgine in scyrrholis obstructionibus, an scorbulo de in omni morbo, cui Dritur a pituita ιχ acido, cum sanguis quasi vapescit& vasa obstruit. Est egregium faeces expellens per vices, an phthysi ubi ulcera sunt, & ubi pus est abster-

Rendum, sed non adeo tu tb datur, quia paulo plus al- calescit: in leucophlegmatia vero est nobilissimum ut de omnibus ulceribus detergendis veteribus , tam anternis quam externis j stomachum dei intestina roborat, Iacit appetitum, imo agit in omnibus morbis. Ubi non timetur inflammatio, prout determinatur Harvaeus, qui adeo invehebat in Medicos,tandem pervenit,qui aliquid scriberet de scorbulo, hydrope &ὰ &exhibet halus tincturς cochlear unum ter de die in vino quodam molli,vel hydromellite, dosis alias est drachmetres vel quatuor, ter quaterve de die ex uncia is rupiat lculus aperientis; ut quinque radicum, artemisie Fer- elli. . Ole saepe mu itos hydropicos sa navit facto incretilbilla quae profluvio,. ne autem permisceatur svrupo

Cui multum acidi inest, alias cum illo fermentat 'Haec tinebara majoris est usus quam illa Helmontra, quippe quae sola exhiberi non potest, quoniam tunc vasa excortat quare semper debet dilui aqua , sed tunc fit eadem haec Har ana. Sed illa Helmon-taana est magnum exemplum alcati fortissimum etiam Cum alcohole pos e jungi: praeterea multo facturiri Plaeparatur negotio. Jam vidimus unionem salis eum

. aquai