장음표시 사용
201쪽
gos,quod tamen nulla corporis pars, sive excrementa ilit urina, faeces , sudor&C. neque caro, neque sanguis, neque ossa &C. ullum exhibent acidum, sed volatileniat catinum per quodcumque experimentum chemicum iperfecte ac per hanc putrefactionem factum est. Ergo digestio&actio, seu inuratio adsumtoruia in corpore humano, si ad taliam actionem chemicam est referenda, certe debet illa e illa Putrefactio, non Fermentatio; dico refero da, nam in homine Vi VO nunquam vera putre Dactio fit nam quod in illo jam jam putrς fieret, statim per alvum, & renes eliminatur e X tra corpus, non quando adhuc oleum blandum est, sed quando ita incipit faetere,ut acre fiat & fas etiam acris non vero perfecte putridus ergo haec opstratio naturae ad vegetantia reducitur. Jam vidimus omni', qua ' 'd sola vegetabilia spectant, nec aliquid esse omissum putem, quod specificum esset in hac vel illa re; si forte requiratur alicubi quaedam proportio istatim, his intellec is, inveniri poterit. Vidimus :) quomodo Aquae educantur, & quot modis, earumque d ifferentias omnes enarravimus, ut & a quibus principiis eorum virtus pendeat. a) Diximus omnia , quae spectant ad separationem Oleorum & Salium quorumcumque, summatim Omnia quae ignis producit exstillando, exsiccando, digerendo, fermentando, &quid ille ignis agat putrefaciendo. vidimus enim aquetam . oleum, sales, spiritus, aCeta alcati, terram &c:&quid faciat horum omnium conjunctionem inter se &c sicut haheatis id eam Omnium, quq ex vegetantibus educi possunt. &fundamentum omnium artificum, sic 11 vi g: postuletur habere ex Lavendula omnem activam vim, elicerem I)aquam procvssus primi, ca) destillarem, ut haberetur ejus oleum essentiale, I)comburerem, ut haberetur sal. q)succum exprimerem , ut haberetur sal nativus ) fermentarem, ut haberetur spiritus 6 componerem , ut haheretur Parvum Elixir Laven dulae. Ergo Omnia hujus Chemiae partis absoluta sunt
202쪽
Dι Analysi Animalἰam. Ebeo hic generalia quae gam praemittere ex Me - dicis institutionibus cognita.Novimus quid actio Chemica faciat in plantis; videamus jam quomodo animal ex iis constet. Sunt duo animalium genera, haec vivunt ex animalibus aliis, illa ex vegetabilibus, sic v: g: Leo nil nisi alia Raaimalla comedit, Bos vero tantum vegetabilia; hinc animalium corpus est med late vel immed late vegetanS. Axioma I. Animalia assidub pereunt in omnibus & assi dubreficiuntur. dum vivunt, probat febris calida, in 'qua consumitur brevi omnis pinguedo. Hoc ab omnibus assumitur, & nulla est pars animalis, quin assidue pereat; sic ungues assidub crescunt, assiduo deteruntur, os si frangitur in corpore sano, recreicit in omnibusuuis partibus: id autem fieri non posset, Disi perpe- tua. esset accretio & aliorum separatio. De in omne ani- inal crescit a minimo puncto physico usque ad quantam molemi debent ergo omnes partes moveriiniatu,&alium situm acquirere: in senibus vero om-hia perire deprehendimus. Axioma a. Constant ergo iis , quae assumpserunt, innutritionem, dum vivunt, in suum corpu , & quae ab actionibus suis mutantur, id est cibo . potu ,eu forte ab aere, nam elega ias est observatio Malpighii; pondera ovum antequam supponitur gali inae , dum incubat gasi 'a per ro die ς, pondus erit majus. ergo debet vel ex effluviis matris , vel aere aliquid accessisse :serum ex matre non fit, nam in AEgypto ex calore
tornacum excluduntur Pulli. . - . .
203쪽
e tabilibus sunt, de salibus non loquor, quoniam qne illis vivere potest homo. Saepe nonnulli vegetantibus vescuntur solis, ut Pythagorici, Braehmani.
Axioma A. Pleraque vero animalia, quibus homo utitur, solis vegetantibus vescuntur: lac, Caseus, caro, butyrum, sunt ex ovibus, bobus It praeterea cuniculi , oves, vacete &c. nil nisi vegetantibus vescuntur; pisces vero aliquando utuntur insectis, hine eorum digestio quoque diu ferri non potest, ut Ze
plurimarum avicularum, quae nil nisi insectis vescuntur; hisce ergo utitur vel mediate vel immediate homo. Ergo vegetantia ante animalia examinanda erant. Axioma s. Hi ne homo vix aliud quid est quam congeries mutatorum vegetant lum , quod clarum est, totum enim corpus bovis antea fuit gramen. Axioma. 6. Ergo Chemicus antequam animalia examinet, prius scire debet quid sit, ex quo constant,nem pe vegetantiast &quia hoc neglectum est a Chemicis, etiam nunquam bene scripserunt de experimentis insti. tuendis,cu interposita putrefactione,plura innotescant, hqc autem omnia in prςcedentibus demonstrata sunt. Primo ergo est examinanda illa pars animalis, quq mi ιν me mutata, in corpore humano incipit amittere naturam vegetabilis,& incipit induere naturam animalis, id est quar per cor Sc arterias animalis aliquoties suxit, res notissima est ex Lolvero; & ex hoc solo motu, & assumtis omnes animalium partes tam solidae quam fluidae fiunt. Videte quomodo Chemici neglb-gant rem . dum suis experime ut is demonstrare vo, sunt, ex quibus partibus animal constet, solent enim
tunc carnem, Cornua, ungues&C. resolvere, &tum
dicere, ex illis partibus constat animal sed sic omnia confundunt, cum illae partes fere sint ultimum pro-divstum naturae. Animal est quod ante non erat ,
sed mutatur in id quod est per id quod videmus ;ide. cum volo scire quid sit animal, debeo incipere ab
204쪽
CHEMIAE 18'eo, quod modo incipit fieri & mutari in animal, de
auod quam proximὰ accedit ad id quod assumpsit,
ed tale est Chylω , ex vegetabili massa eonticius, Cruori mixtus, &inde iterum separatus, id est lac. Non possum hie sumere stercus, nam id amisit natu - :ram vegetabilem, nee quidquam iacit ad animal; non possum sumere cibos in ventriculo, nam sunt adhuc vegetabile, sed primus gradus in animalium naturam tendens est chylus verus, ille enim potest haberi cum fluxit cum sanguine & ab eo per mammas rursus separa . tus fuit,& jam futurus est pars Mimalis sed nondum est.
Axioma I. Ex hoc uno omnes animalium partes nasci potiunt,&nascuntur. Fuimus in primis mensibus nihilere nisi lac maternum mutatum in nobis. vituli etiam ilia initio nil nisi lac comedunt, imo experientia docui homines suisse, qui solo lacte vitam degerint; hine , in lacte sola materia est, ex qua omnia possunt fieri . , docet ipsa lactis natura, cum cibus & potus modo nutriant, cum factus fuerit chylus, chylus vero last, laesanguis, sanguis serum, serum lympha, quae liquidum tnervosum tDc. a quo solo nutriuntur omnia solida .i Lac ergo esh liquor animatis , qui mastitatione . deglutitione, permistione cum bile, suceo pancreatiCo, suem gastrico mutatus, sanguini permistus, per pulmones actus, & a sanguine arterioso per arterias mammarias semratus est. Corollaritam l. Hinc omnis pars hominis materialiter antea in lacte sint. Coratiar iam 2. Lac in primo gradu mutatum, scilicet chylus, est liquidum adhue vegetabile.
Carollarium 3. Hinc plurima phaenomena vegetabilium edit, ut esservescentias, status&o. Corollarium in. Ergo est Emullio cum saliva, bile, sue-co pancreatico &c. humoribus animalis ex , vegetabilibus tacta : sed ex hoc fit lac ἔ ergo lac nec acidum es nec alea linum, ut in sequentibus videbimus. M 4 Axioma
205쪽
i 34 OPERATI NEs Axioma 8. Lac animalis solis vegetabilibui pasti , sibi relictum in duas partes separatur, I in cremorem, id est oleum leve supernatans album S et in aquosam
partem ponderosiorem , pellucidiore IT, subcaerulescen tem, quae vocatur lac ebutyratum, in.quae se sponte sua separat; ac non videmus sic magnam mutationem . quia proxiπe accedit ad emulsiones , ex seminibus oleosis cum aqua, factas. I. Ergo lac recens animalium nec acidum nec alca-
Iinum est ullo omnino phaenomeno &effectu, imprimis si solis vegetabilibus pasta sunt, quod concludimus ex odore, sapore & ejus blanditie, nam oculo immissum nullum dolorem, vel acredinis sensum edit; neque effervescit cum acidis, licet sortissimis, neque cum alcalicis, licet fortissimis, ut oleo vitrioli, oleo tartari per deliquium &c. nec syrupis alium
colorem conciliat,. sed cum acidis coagulatur, non autem cum alcati tris.
Mirum est quod omnium animalium laci habeati fere eundem colorem & saporem : lac femininum tamen est dulcissimum, cum odore colore. & sa poro saccharum referat, dein ipsi proxime accedit
asininum: hinc haec maxime Commedantur ad atrophiam tunc laC equinum, tunc Caprinum, tunc ovi
2. In omni lacte commune est, quod si stat, abi hin cremorem & tenuem materiam, & omni ratione refert emulsiones oleosas, aquae mi icibiles, 1ubduplici tamen hac differentia. Primo, Cum acidis plus pracipitatur quam Emulsiones. Secundo, Cum coagulo in caseum abit, quod in Emulsis quoque non obtinet: sic lac proprie non est Em ultio, sed Emulso per corporis animalis solida& quida sic mutata, ut, cum acidum additur, fiat separatio in caseum & serum. Afiundo huic lacti oleum tartari per deliquium, Jenulla contingit effervescentia, sed manet quieta ma-
206쪽
e N E M I OS . Ι 8 teries, utcumque tamen dilutior, . ex quo patet quod illic nullum sit acidum, quod cum alcati tam forti e D fervescentiam faciat Asiando contra huic laim spiritum seu oleum .itrio- 'li, & lac manet aeque quietum. ac prius erat, ni liquo mox inspisiabis ur : ergo nec hic alcati est, quod cum acido tali effervescat; si vero ambas has massas permisceo inter se, fiet maxima e Drvescentia; hinc si prin. cipia opposita latui sient, makiine se manifestassent. Si nunC quis djcer psse tamen acidum, quia sponte& per artem acescit, ille idem diceret in aceto est al-Cali, quamviS non appareat, quia per ustionem Potest. alcati ex eo educi: certe rideretur, nam tunc adietum non amplius est acetum, Dec lac amplius lac. Jam processus versabitur in experimentis, nam semper eadem sunt, A modo attentione egent.
fae recens eum Acido coetum, countatur .
s. i. c, Mnis hactenus nota lactis species, recens. I acidis qui suscumque commissa, & di ig- , Dem posita, in ipso ebullitionis calore coagulatur iin, ut Coagulum hoc nulla ignis actione prohiberi possit, secedit tunc sta duas partes maxime diversas, in unam tenuiorem, & altera m crassiorem laete ; &hoc emulsiones cum illo commune habent, sed coagulata in lacte materies pressa, & exsiccata, lapid is duri item induit, & dicitur caseus, qui non fit ex emulsionibus: quid mirum ossa tam dura fieri ex ipso hoc laete 3 reliqua pars serum dicta, sua sponte acescit. s. a. Unde patet lactis naturam esse, in duas se-
Cedere partes s . si nunc ingeritur tu corpus acidis plenum , quid prohibet ibi eadem fieri : hinc scimus quare talia corpora palleant adeo , sudent , debilia
207쪽
sint,nam serosa illa pars per cutem transit, & crassa gramosa fit&obstructiones hine inde in visceribus facit. Unde sane res altae meditationis oritur in cacochymiapallida, una enim pars per vasa aperta ruit, hinc sudores cum litore acido, &aebilitas&torpor eadeoque hinc
Patet origo multorum morborum chronicorum.
s. r. T Acti ad ignem serventi, si affundatur OI al- a cali fixum, statim colorem mutat, Primo enim flavescit, donec fiat color saturate ruber, & s Ciem semper alioujus coaguli refert, sed non tam fortiter ac ab ipso acido. s. a. Inde videmus in ipso lacte jam esse propensionem, ut ex albo colore in rubrum faciis transeat, uti hoc fit in nostro sanguine: additur hic oleum tartari per deliquium, quod Iacti assu sum, statim colorem niveum mutat, & utcumque fuerit lacerrimus solvens, tamen erit Guasi species coaguli. Hinis videmus quod primus gracius est quas flavescens, postia cum paulo plus ebullit, rubescens. Hinc quoque videmus quare mulier nutrix lae habeat flavum dum febricitat, & quodammodo coagulatum Aedi seniosum; dicunt Medici esse signum, quod lac sit acidum factum, videmus quam contrarium sit: coctione
enim sic potest reddi flavum & rubrum, suscum & ni .grum, quid autem hic aliter fit in febre. Ergo sana nutri x debet habere lac album, sed aegra quasi bi liosum, saniosum, quare etiam insantes ab illo lacte abhorren . Si nunc confundo hos liquores ambos, id est lac & cu malcati& cum acido impraegnatum, fit maxima ebullitio; videmus porro cur nutricibus lac eoaguletur iii mammis, quandc febricitant. Jam μ
208쪽
C M E MI a. i 873am concludo ad processum hunc: si laeti ferventi additur alcati, mutat colores, transit ab albedine per gradus in colorem rubrum, & quo diutius coquitur, eo major fit coagulatio, jam scimus quid de actione acidi Ralcati dicendum sit. Hinc videmus, cur boves in hae peste habuerint lac instar pultis coagulatum S flavum, sic enim pars in saniem, pars in spissum abit . omnia haec demonstrata vera erunt , si lac fuerit ex animali, solis vegetantibus pasto, nam lac quod ab animali, aliis animalibus pasto, educitur , alia phaenomena editi hoc enim erit salsium, & iii digestione positum non acestet, sed fetebit, de patietur omnia illa, quae urina putrefacta . est enitri jam fere alcati antequam fiat cnylus. Vidi lipe ditiorum hominum infantes se pessime habere, dum noluerint nutrices bibere cerevisiam, sed nil nisi jus ear nium, & carnibus assatis uti tanquam optimὰ nutfientibus, unde & ipsa mulier de infans febricitare de-hehat omni momentor lac enim erat saniosum, nam homo non generat lac, sed ingerit in hinc talibus nutricibus do lac ebutyratum, tunc simul & infans e iratur. Si vero lac est nimis aquosum, ut in pauperibus εινὰ aecidit, tunc quoque se male ha t intans,de tunc νraescribo ius carnium.
Itaque ex hac sola doctrina Musum praescribere dia tam nutrici, in bonum insantis: hinc si video quod infans tumeat, sudet, judico quod infans adeo debilis
sit, ut lac non possit converti in suam naturam in ejus corpore, unde statim praucribo talia, quae sibi permis Dalcalescant, ut jus Carnium, nam peracescentia lacad huc plus corrumperetur. Si vero infans febre ardentilaborer, rubeat, caleat, farteat, exhibeo ptisanam , serum lactis&c. non ova, non tarnes, non pistex Jcc.
tum lae dieitur salsum brali ) unde quoque infantes
illud abhorrent. Ex quibus omnibus nunc discimus primo : nstu
209쪽
188 OPERATI G N E Seam liquidi illius quod proxime accedit ad naturassi
Secundo: Si lac reponatur in loco calido, vase vitreo, acescit, hinc in lacte est dispositio ad fermentationem: Tertio: Cum vero sanguis factus, dispositionem habet ut putrefiat, humor enim noster, id est cum assumtum statu' animalitatis acquisivit, putrescit, alcalescit, perfecte ac si extra nostrum corpus esset in quiete, utcumque mutetur.
Quarto: Cur in morbis chronicis sit pallor, in quibus nempe acidum praedominatur, nempe in eo statu Iac secedit in duas partes in ipso corpore, in caseum puta & serum. , Quinto: Cur acuti morbi rubedinem Producant , accidit enim tunc laeti & humoribus, quod vidistis lachi fieri supra ignem cum alcalicis . . Sextis: Patet, quod assumta transeundo per nostrum Corpus ita mutentur, ut Ia. horarum spatio de illis nihil amplius supersit; docent id quoque experime Ita Lo eri, ubi sanguis ante Ia. horas missias, lac ad Luchabuit in se, post i a. horas vero nullum.
De Urina . Urina nee Acida es nee Alealina.
g. r. x r Isis quet lacti accidunt per chemiam, & qui l
v illud de animalitate habluit, ordo requirit ἰut videamus quid sit liquor ex omnibus liquoribus, Daturali corporis circulo, per omnia vasa & viscera actus,& ex eo secretus, & cujus sal, spiritus, oleum, iu-duerunt naturam animalis, nempe urina hominissant, I a. a pastu horis, id est post ultimum cibum, de
210쪽
CHEMIAE. Irs' Urinam esse liquorem ex toto sanguine deciduum , pullus dubitabit: adeoque nullum esse liquorem, ex quo magis natura nostrorum salium innotescat, est
enim semper salsior ad gustum ipso sanguine. Sed dico p st i et a pastu horas emissa: quia demonstrante Lo ero, alium latum demum mutata sunt in nostram naturam; & vidimus quod lac nutricis ipsumtum non amplius gratum sit, sed paulo saniosum. Dico evacuata prius vesica, nam multi homines per horas urinam retinent in vesica, unde non potest habe- pro humore cocto solum, sed jam fere a jcalescente. 1s a. Hic urina nec acida est, ne calcatina, sed semper salina,&oleosa; hoc autem non melius experimur quam per taporem, odorem, miscelam oppositorum. a) Saporem Nam urina post Ia. a pastu horas reddita non habet saporem acidum, nisi fortὰ in virginibus eallidis, sed hae non sunt cinae; nec alcalicum, nisi torte valide moverint suum corpus, sed tunc pariter ad est morbus. b odo em. Nam urina sana non est nauseolsa, neque
isti da ad odorem, sed subtilissimum quemdato gratum refert odorem; unde scitur, subtilissimum salem continere, quod pmul docet, quod sales eo minus sint al- calici, quo magis sunt subtiles;& sales nostri corporis hec acidos nec alcatinos esset nam si ulli bi alcati esset in humoribus, deberet certe esse in urina, ut humore admodum & plusquam nostro, hqc enim si servatur vase clauso in calore, cum oleo vitrioli ebullit. c) Miseolam satium oppositorum . in hunc finem sumpsi urinam hominis per 24. horas febricitantis, & qui eo tempore nihil comedit nec bibit, Isi in hoc non est alcali & acidum, multo minus erit in reliquis: affundo nunc spiritum vitrioli, & nulla fit effervescentia, neque mutatio, nisi quaedam coloris, sed hoc inde, quia pleum vitrioli aliquid de cupro secum habet. Eidem affundo in altero vase oleum tartari per deliquium