장음표시 사용
161쪽
1όΣ GVL. BV D. ANNO T. RELIa .rurpura. mi cetur duro. Allusit enim hιε uerbis Plinius ad purpuram magisὶratuum: σ ad eam qua pudor ingenuitsiis Mirifieatur,ut inquit Macrobi et ud sacerdotilem praetextam, qua sacris operantes utebantur: er ad triumphalam, crad latumclauum, quod insigne est senatoriae dignitatis, discriminanis senatum ab equestri ordine: erais non toga, sed tunica. De triumphali Tranquillus in Tγberio, Tri
inph inquit φρ distulit incuti ciuilite clade Vari
na: nihilominus Urbem praetextatus Cr laurea coronatus intrauit. Lucius Valerius apud Liuiam libr. i i ii. de bello Macedonico in oratione quam habuit pro foeminis ius auri ac purpurae postulantibus a senatu, Marco Catone reclamante: Purpura inquit uiri utemur, praetextati in magictratibus, in acerdorijs: liberi nostri praetexus, pur- pura, togis utentur : magistratibus in colonys munici-pijsq, togae praetextae habendae lar est: me id ut uiui s tim habeant tantum in signe, sed etiam ut cum eo crementur mortui. Deminis duntaxat usini purpurae interdie mus s Quibus uerbis omnem praetextae usum Liuius conmplexim , eo etiam amplius docuit eos qui in magistratu moriebantur, praetextatos in rogiam ferri, eum praetexta cremari solitos esse Romae. Ex Valerio autem intelligere
datur hunc morem fisse, ut praetor qui iudex quaestionis Cr quaesitor rerum capitalium dicebatur, ut supra osted,
mus . non ante sententium in rem noxae capitalis pronum Praetexta a pra claret,quam praetexta exuta. sic enim inquit lib. i κ. Comiore pon. bat ri si ii impetu mortis cuius Licinius Macer,vir praetorius, mF' ς' - repetundaris revi: daem sententiae dicerentur, in Menia-
nu in ranscendit. Siquidem cum Marcum Ciceronem,qui id
rat. iudici cogebat,praetextam ponente uid Ictinouad et
qui diceret se no damnatum sed rem perlube aec ua bona
162쪽
3 nu tenebat, ore ex faucibus suis coarctatu, inclusio stirita; morte poenam praecurriti Praetexα autem p Ila nulli lic bat uti autore Fcsto. iiiii qui funus faciebat. qiae haud scio; an alia fuerit a toga pulla e qua sutis dictum esst. Postr 3 mo hic addendum quod praetextati ludos stembant, ex cicerone: qui in ilia Philippica, admirandusimul er ω- a pirili, Quaero inquit deinceps nin hodiernus dies qui jli ignoreis nescis heri quartum in circo diem ludoru Ro-:1 manorum fuisse s te autem ipsum ad populum tulisse, ut a quintus praeterea dies caesari tribueretur cur non urens praetextati s cur honorem caesaris tua lege datum defieri 1 patimur De quo tame addubitare me facit locus Plutarchit in catone Minore:quo in loco Planrchus ait Catoni e O pro redeunti praetura extra ordine a senatu esse cocessam, ius ludos stina di praetextato.Sic enim inquit, κτε Mia
1 interpres purpuream uestem transtulit πτθιπόρφυρο. ut, sistasse apud cicerone legendum sit,cur nunc rumus pr. 1 textatis Accedit quod apud Graecos non licebat ludos stos ctare in ueste colorata, ut Lucianus ostedit in dialogo qui
1 βα psi εχων ἰ θει ei. Laetarus Baisius uir eximia erudi- 1 tione in utras lingua praeditus, nobis iandudum in aula ι agentibus,toru absse copositum ostendit de uestibus Ro-: manu. cuim cum unam atque alteram chartim in praeseni rea legissem: coniecturam ex illis eiusmodi in totum opusi stri, expectationem ut excitare potuerit non mediocrem
i ijs qui rerum 4ntiquatini studio oblemniur. Is liber sii ιι α aliquan
163쪽
is G VL. BV D. ANNO T. RELI Q. aliquando exierit, ea ut opinor quae de toga diximus, clariora explicatioras sciet. est enim Lararus Latii ho Graecaeque copositioini aptim :nomens inistero, Francicum ea Acultate i lustraturus. Verum ad rem tandem ut rede mus,ut sae ad Iuriscon ulti restonsiam: quibus hominibus uti toga Romana licebat, qui ciues habebantur. nam qui ciuitatem Romanam amittebant, Guni quos tomamiti bant. Plinius lib. in i i. Epistolarum,de Liciniano loquens uiro praetorio. qui post damnationem profiteri Rhetorica coeperat in exilio, Is inquit cum Graeco pallio amictus intrasset carent enim usu log quibus aqua Cr igni intemdictum postquam se composuit, circunspexiis habitum
suu: Latine inquit declamaturus sum. Suetoniua in claudio, Peregrinitatis restan, orta inter aduocatos leui contei tione , togat ne an palliarum dicere causam oporteret:
quasi aequit ictu integrum ostentans nutare habitu sepius ea prout accusaretur dondereturs iugit. i N tract. De capti. π posUreuers in cap. Postlimini, Num si cis gente aliqua neq; amicitiam, nes hostitiam, neq; foedus amicitiae causa Actum habemus: hi hones qui-dcm non sunt. Onia hostilium quid si hoc in loco Aceu sius non intcstoxit: sciendum antiqui instituti fuge, ut hostiiij nec situdo non modo inter priuatos,sed etiam inter populos contrahereturi. nes id qui in modosed etiam im tersingulos priuatost homines Cy ciuitates. quod genus amicitiae Graeci πρηενιαμ, Latini hostilium publicum n. ilium hi. uocauerunt. Nam quod hostilium inter priuatos contra- Misisi. hebatur, Ginc taἱεrib, Latine priuatum hostiirium diccbaluri cuius erat nota pignuas t4bcra hostiolis: ut ille rescra bsi- apud Plautu ait in Poenulo, D cum hostisicin Cr tesserum
mecum pro. Et in cistes. Abi quaerere ubi tuo iurijurando satis
164쪽
salis ei subsidJ: hic apud nos iam feci constegisti tes
oratione pro Ctesiphonte , obJcit Aeschini 'i bd legatos quosdani Philippi hostilio susceperit,m quod hostiis m
ab Urbe condita,de Timasitheo Liparensi loquens: qui I gatos Romanos hospitio exceptos, ac Desphos u* deductos,retro in urbem hostiles reduxerat: Hostiliu inquit eum eo senatusco fulto Actum est, donas publice dari. Idem lib. v O. de bello Macedonico, Princeps legaticius expositis inii famicitiae cum Populo Romano mcritus Rhodiorum, Nihil,inquit, nobis tota nocti a actione Patres conscripti, neqge difficilius, neque molestius est, quam quod cum Eumene nobis discepαtio est: cum quo uno maxime regum cx priuatiam singulis, quod magis nos mouet publicum ciuitati non ae hostitium est. CLcero in Verre uel cultima,de senatu Dracusano loquens, Decernunt titim ut fratri meo hostilium publice feret: quod is eande voluntate erga Dracusanos habuisse quam ego semper habuissem. id non modo tum scripsierunt, uerum etiam in cre incisum nobis tradiderunt. Caesar de Heduis loquens, QuibMprrins calamitatibMs stultos, quier sua uirtute ex Populi Romani hospitio dis amicitia plurimum ante in Gallia potuissent, coactos elle Sequanis obsides dare. Arctum autem nec itudinis huius fuit olim vinculum, atque etiam diuini numinis reueretia sanctum, quod iuris huius disceptationi procit antiquitas, Iovem
hosti alem appellans er inuocans,quo hostilij prae id
Cr uindicem. Graeci sint op Cr ἔφεςιορ dicunt, quasi contubernale aut laruriu. cicero in Vernproxime citata, Pater
165쪽
iss GVL. BV D. ANNO T. RELIGA aderat Derela Tindaritanum, homo nobilisimus hospes
tuws cuius tu domi lueris, quem hostile appellaueras. eum c illa autoritatem nuberia uideres praeditum, non te ein lacomae, non sienectus, non sua nomen ascelere aliquam ad partem humanitatu revocari
sed quid ego hostilii iura in hae tam immuni bellua coimmemoro : qui sthen n absentem hostium suu in reos r tulerit Idem in Verr. m. hostilii nec studinem arcti sinam appetitat. In cuius locum hodie succesit populorum quorundum instituto a finitas mstica, quae lauacro intitiali contrabitur natali innocentiae hominu beatricis. c ius necesitudinis iura intercedunt non modo expiantibus eum expiatis: sed etia expiationis arbitris ais nuncupatoribus inter se, er inter nuncupatos eorums parentes.
nullum enim perfidiam sceleratiorem illi merito esse cem sent, quam quae in eum uel ab eo coripitur er admittitur, quem quas ob id delegit craccersivit, ut filium suum aut filiam tolleret, nascendi conditione aeternae neci mili randael expositum. Praeclarum uero erat er dignitatis
De senatisia plantam,quod Cicero de Senatoribis Rom.inquit in quin-b- Romanis, ta in Verrem act.his uerbis, Ecquae ciuitas est non modo inprovincijs nostris, iterum in ultimis nationibus, aut dimpotens, alit tam libera, aut etiam tam immanis de barbara:
rex denique ecquis est, qui senatorem Populi Romani tecto ac domo non inritet s qui honos non homini solum bobetur : sied primum Pop. Rom. cuias beneficio nos in hune ordinem uenimus: dcinde ordinis autoritati, qui nictgrauaerit apud socios in exterari, nationes, ubi erit imperij n men er esinitas si Mamertini me publice non inuitau runt. Me cum dico me est. senatorem Pop.Roms non imulauerant honor debium detraxerunt. Hostiiij autem
166쪽
IN PANDEc TALpiblici, cuiusmodi in hoc cap. sit mentio, memorabile esteremptaem apud Herodotum in sexto qui Eραμ ab eo inscriptus est. de Milesiorum enim exesone loquens ira inquit, Mile ijs autem in hunc modum a Persis al*ctis, Siburite qui urbesua exacti Larum Cr scieron incolobant, gratiam parem non rependerunt. siquidem istari olim eum a cratoniatis, Nile j omnes puberes capita rufαre institerunt, ingentems luti um praestrae ob caldismtatem Sγburitarum. duae enim illae ciuitates omnium quas nouimus maxime inter se hostilio coniunctae fuerunt. Non sic autem Athenienses ut sγiaritae : qui cum mani, ualioquin indicia condolescentia multifariam eum ob causam dedissent, insuper Phrγnico tragoediam, de Mileto capri scribente, pιτ senicos que edente, cum theatrum ipsum in lucomas versum esset, ipsi Athenienses poem tisauctorem mille drachmis mutelarunt tanquamproprias
eorum cularitates commemorasset. α v o D sequitur in eodem p. De Menandro intem prete, utius narratur a Marco Tu in oratione pro comnelio Balbo his uerbis , Iu3 omne mutandae ciuitatis non
Dirum in legibus publicis positium est sed etiam in priuatoriam voluntate. Iure enim nostro neque mutare ciuitatem
quisivum inuitus potest: nec si uelit mutare, non potest: modo obstatur ab ea ciuitate cuius esse se riuiritis uelit. st si Gaditani sciuerint nominaum de aliquo riue Roma no, ut sit is eius Gaditanus, magna potestas sit nostro ciuimutandae ciuitatis: nec scedere impediatur quominus ex ci se Rom. ciuis Gaditanus posit os e. Duarum ciuitatum elixis noster esse iure ciuili nemo potist non esse huius ciuit tu eius qui se alij ciuitati dicari potcst. Nequesiorum dira time quod in calamitate clarifimis viris Q Maximo,
167쪽
iss GUL. BV D. ANNO T. RELI αPhilippo Nuceriae, c. Catoni Tarracone, vidimus accidisse: ut earum ciuitatum ferent ciues: hunc ante amitte:e non potuissent, quam huius solum ciuitatis mutatione uerit,eni sed etiam postliminio potcst fieri ciuitatis motio.
Neque enim sine causa de Gn. Publ. Menandro libertino homne, quem apud maiores legati in Graeciam prosiciscentes interpretem secum habuere uoluerunt: ad populum latum ut is Publicius si domum reuertisset, er inde Romam redhibet, ne minus ciuis esset. Ex uerba tam ciceronis quam Pomponi intelligendum datur Menandrum genere Gracum,seruum hominem 'isse: qui cum libertilem publice priuatim ue merui bet, Actus est ciuis Romanus, cum liberti patronorum originem sequantur. deinde
ut interpretis munere fungeretur, cum legatis Romanis
linguae tum Graecae ignaris propctum esse. Verum in hocmenandro rogationem necessariam Aisse cicero censeter asyrmat: ne postliminio in ciuitatem suam redhibe uideretur, sicci; cruri Romanus esse desineret. Pomponius contra supcruacaneam βι be dicit nimiris ut Iurilicon ubtus de iure restonderis: cicero ut causae patronus er causae in erviens. Intelligo autem Menandrum origine liborum captiuinte seruum fuisse alias ut eruus ciuitatem non habuiset in Graecia , nec in eo postliminium valuisscti quanquam Cicero libertinum eum uocat, quo liberti β-ii . si quidem uerum est id quod Tranquillus in claudio de antiqua huius uocis signiscatione scripsit. Quoniam uero bιc de iure ciuitatis agitur, addam id quod idem Tullius superioribus uerbis subdidit: Atqui caeterae lim
quit ciuitates omnes non dubitarent iiostros omnes recipe
re in suas ciuidites si idem nos iuris haberemus quod cael rLSed nos non poFumus er huius esse ciuitatis,er cuiusnis praetcrea
168쪽
1N PANDECTA s. rορ praeterea: cieteris concelim est. Itaque in Graecis Euintiabus videmus Athenis Rindios, Lacedaemonios, caeteros undique ascribi, multaru ab ecte eosdem homines ciuit
tu . quo errore ductos vidi egomet nonnullos imperitos homines, nostros ciues, Athenis in numero iudicum atque Areopagitarum,certa tribu,certo namero clim ignoraret,s illam ciuitatem essent adepti,hancse perdidisse,nisi postliminio recuperalbenti peritus vero nostri moris de iuris nemo unquam, qui hunc ciuitatem retinere vellet, in alium se ciuitatem dicauit. I N eodem truct . cap. Non dubito. Non dubito quin foederati er liberi nobis extranei sint. Lego extranei uel externi non sint,contra sidem exemplarium: ut sensius coim sentaneus fit.hoc est,ut liberi er foederat exterarum gentium nomine no censitatu inter quas Cr populo Romano erat ius postlimin .Foederati sunt, non ut Accursu cen' raedo ii.
suit quibuscu induciae Actae sunt: sed j cum quibus popu
lus Romanus amicitiam coieratocioss appellabat. Libe- Ziberi. ri dicebatur populi, qui in prouinciae Drmam non erat roducti,quiq; nihil Romanis pensitabit. Qui aute certis conditionibus pastisque pensionibus in amicitiam uenerat,ij stipendiarq uocabuntur.Plinius lib. ita. de Histania citeriore rimi loquens, Prouincia inquit ipsa CCCX m. continet oppida. In his colonias X i i. oppida ciuium Romanorum X III. Latinorum vetem x v iii. foederatorum unum. pia pendiaria C κ x x.Et de Beoca, Oppida inquit habet Latio antiquitus donata x κ i X. libertate sex foedere tria. stipendiaria C x x X.Idem autor Aruernos in Gallia Ianctones Cr Bituriges liberos fuisse tradidit. sveton. Tranquil .in August. Romae legatos sociarum liberara s gentium uetuit in orchestra considere: cum quosdam etiam
169쪽
ijo GVL BV D. ANNO T. RELIQ9 Iibertini generis mitti deprehendisset. Et in caligae ceri m. Caesare, Domi priss ciuilis, libera de foederata oppidas elictoribG adibat. Quibus uerbis signi cat modostiores pop.Rom. magistratus non esse solitos ci AM-brus insignibusq, magistratuu, quo imperisse uersari imter socios er foederatos. quod proculeius hoe in loco stagnificat, cis inquit: Liber dutem populus est is qui nuti
sim alterius populi potestiti subiectus est: siue is foedo
ins est , siue non foederatus est. hoc enim membrum deesse hic mihi uidetur, utque restituendium. Quidam enim liaberi Cr foederati erant: quidam liberi tantum: ut ex dictis citatiues locis liquet. Qtioniam uero Hastmper aequis conaditionibus externe geres in populi Rom.amicitiam admirutebantur : ideo illa verba adij ciebantur, quorum hic me- γο Romaisi minia ProcvlaiM,Vt is populus populi Ro. male'tem e missatem e miter conseruaret. boc est obsequium obstruantumq; tib .. - ' si ris non indignam, nec indecoram imperio Romano pore
pulos benigne exhiberet: Cr ut eomiter obsequiosum se ire populus populo Romano praeberet, curareis ut inmperium semper penes Romanos esset. Hoc enim fere signia ficunt ira verba, ut in superioribus ex ciceronis loco ex-
plicuimus, in illa oratione pro Cornelio, eum hoc ne bura Maiestis enarraremus. Hic dute non conseruare sed
construet Iegendum. quod verbum in foederibus imperam di modo concipiebatur, si ciceroni eredimus, ut signi' curetur imperium retineri ab eo populo qui obseruandus
Imperodi mo erat. Imperandi enim modo lex uti solet: ut sunt illa in x ii .ictu. Magistratus nee obedientem er nocuum ciuem mulcta, uinculis, uerberibus ue coercento. Militiae ab eo qui imperabit prouocatio ne esto. comiter etiam non
communiter, gi Accursus adnotauit egendam esse ex ci
170쪽
1M PANDEcTA s. et rcerone patet. De imperandi modo quod diximus, ex Livio etiam probatur lib. v iii. de bel. Maced. Diu iacta E inquit Aetoli untim ut ad conditiones pacis convenirent,djecerat.Fuerunt autem hα. Imperium maiestit chPopuli Romani gens Aetolorum construato sine doIo malo. Nequem exercitu qui aduersus socios amicosq; e
rum ducetur,perfnes suos transire finito. Eosdem hostis habeto quos Populus Romanus rumus in eos serto. Sequitur in erius, Et quiadmodum clientes nostros imtelligimus liberos esse: etiam si nos autoritate, nes dignitate, neque viri boni nobis praefiunt. quod corruptum esse facile e, intelligere, er Accursim u:detur intellexisse: fed. quomodo sit emendanda,non perinde di in promptu. Ego OId coniectura adducorint ita lacum legam Eua si neque autorrite, neque dignitate, neque iure omni nobis pares sunt. clientes autem intelligo prouincialis uel Italicos populos,qui se in clientelam dabant proceribus Romanis. Cliotra, de quibus cicero in Diuinatione, clarisiimi uiri nostrae ciuitatis temporibus optimis hoe sibi amplfimim pubcherrima res ducebant, ab hostilibres clientibusq; suis, ab exteris nationibus, quae in amicitia Popilli Romani diationes essent, iniurias propugare , eorums fortunas do findere. er reliqua. quae Cicero langius probequitur. F rebat autem eiusmodi necesitudo, ut clientes patronorum auxilijs cir sufragatione, Romae, caput ad fortunus suas bonas omnia sua tuerentur er uindicarent: rursu stit patroni a clientibus suis omni obsequio liberali obsie Mantius colerentur. Quod ius non porsonale modo ,sed etia haereditarium erat dis gentilitium, ut autor est cic ro ibide er lib. x iii . Epistol. filio scribens, Quare si tec inquit statore usus erit,dmplifictis clientelas acceptas maiorib