Gulielmi Budaei consiliarii regii, libellorumque magistri in Praetorio, Altera editio annotationum in Pandectas

발행: 1546년

분량: 291페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

x3α G V L. BV D. ANNO T. RELI Q. spexit: Tribunos qui per stellatum militibus aliquid a ulissent,capitali poena affecit.Sparti. in Pescennino,Nam σ imperator tribunos duos quos constitit stellaturas accepisse, Iapidibus obrui ab auxiliaribus iusit. In lege hiae proxima, in eodem tramlu,De cohortalibus: illa uerba, Prius quam primipili palim digesti ratione compleu rint: sic interpretanda puto,priua quam primipilarem diastributionem redditis rationibus peregerint. Est enim pa-Phl- sim dictum pro eo quod Graeci νομὴν dicunt. quod uerba cr pastionem cr distributionem π stipendium mittare et annonam cT congiam donatiuumq; significat,quod inter

ris id est magis, eam tractatum, De coartalibuη esse ii

scriptura,s ubiq; ab Accursianis sic legi sub eo titulo, erlib. ii l. ubi de curiali uel cohortali condit.ex eo dici quod coartati sint curiae cum ex Iocis duobus eiusdem tra- cohortales. Ilatus liqueat cohortales a cohorte dici, quasi cohorti o noxios,τκτα Fi ἔναπουρά pn: ut in lege Officia. er in loge si cohortalis. uidere lector poterit. cohors enim non modo de numero militari: sied etiam de alijs dicituri ut apud Tranquillum in Nerone, de patre Neronis loquente, Comes ad orientem c. caesaris iuuenis, occiso liberto suo, quod quantum potare iubebatur recusaret, dimissim e cohorte amicorium nihilo modestius uixit. Idem in GaI. Per haec gratifimus claudio , receptusq; in cohortentanacorum , magnae dignationis est habitus. Et Horatius

in pri. epist. Quid studiosa cohors operum struits sic autem cohortales a cohorte dicuntur in cohortem coopt

132쪽

1M PANDECTA s. tribu. Vidimus librum in quo eno merati sunt magistr

tus Ro. imperi . in eo haec verba legimws, e Iurisimu in uia ruam corredior Apuliae cir calabriae in officio iurisdiactionis suae habuisse principem,corniculariam, tabellarios duos, commentariensim, adiutorem, ab actis , subadi vam, exceptores, CT caeteros cohortalinos, quibus non licet ad aliam transire militium fine annotatione clementiae principalis. cohortesinorwm appellationem itidem legimus in osticio con utaris campaniae, er confiularis Palaestinae, er praesidis Thebaidos. Qui autem bie cohortales, Cr in lege si cohortalis, cohortalini dicuntur, ijdem sunt, ut opinor, cum ijs qui apparitores in multis superioribus titulis appelluntur. In eodem enim libro magistratum Ro. uirum illustrem magistrum militum praesentalem habuisse in osticis magisterj fui dignitates infra scriptus sic, enim appellantur ibidem huiusmodi militiae principes duos, numerarios duos, commentariensem, primi crinios, qui numerari1 fiunt: scriniurios, exceptores, Er caeteros apparitores. quibus verbis apparet apparitores esse ministros apparituram magistratibus factitates multiplici ac distincta functione: οι πα&σάμμοι τριρ ἐπ αἱιωσ s. hoc est qui praesto sunt magistratibos ad imperia accipienda Cr exequenda. Est in lege ultima, tituli, De praedijs decurionum sine decr. lib. X. ita Ariptum, Nec ex tabella decretum recitari, sed curialium uel maioris partis curiae relatione. Accursius per tabella intellexit delegati iudicis functionem: nescio quo modo ariolatius, ut solet. Ego autom censeo hunc esse uerborum sen*m: In

iaciendo decreto alienationis, cuius ea lex meminit, non

tabellis curialibus datis disquistionem oportere feri, sed uocalis fragio singulos curias in sententiam ire. Fuitii s enim

133쪽

u GVL. BV D. ANNO T. RE LIa . n enim olim modus geminaes ferendi suffragij in concilijs, crV 'i ' sintentiae GreM in iudic s. Interdu enim uoce, interdum tabclla eo munere iungebantur. cicero lib. iii. de Leg. Dicum Attice, ex versabor in re disticili, ac multum Craeos via uora sepe quaesita: fu ragia in magiitratu mandando, aut deha m labiaa' reo iudicalido qui lege aut rogatione damnatur, palam ferre melius eset deinde legum tabellarium meminit . id est quae de suistagio tabellari lutae fiunt. Ononium vero magnificcntius erat atq; innocentius uoce quam tabella quippiam decerni ideo in oratione contra Rullu ita inquit, Sed tamen magniscentius atque ornatius esse illo nihil potest, quod meis comitijs non tabellam indicem tantae liberalia tu,sed uocem uiuum prae uobus indicem uestrarim erga me voluntatum de studiorum tulistis. Et pro Planco, Etenim fi populo grati est tabella quae frontes operit hominum, mentes tegit, dati libertatcm ut quod velint sciunt, promittant autem quod rogentur: cur tu in iudicio exprimis quod nonfit in campos Intranscursu 'rtasse non erit adnotatione indignum, quod Accursus in I. ulti. De bonoribus er muneribus non continuandis,lib. X. missos pro uocatis intellexit, cumsignificet traii missos cr praeteritos.Nec in lege ciues, ir

citatu De incolis, percepit quid allectio signiscet: id est,

curionibus, scripserit sturios posse in ordinem ut legi. AP OG m. cr cti enim sunt astripti ex conscripti: hoc est nunero additi.

no Die uel grammato 'latio. Puto Iegendum 'risse, uti grammatoph lacio.Est autem grammatophγlacium, ubi tabula

mammato

134쪽

'rum actar nis asseruantur: quod tublinum Latine ap- Tablinum. pellatur. Plin. lib. X A X V. Tablina codicibus implebatur, Cr monumetis rerum in magiiuratu gestirum. Sed de privato tabulario vel tablino Plinius inici exii: scut Vitru-uius in vi. Tabulinum fi latitudo utrij erit pedum uiginti, dempta tertia eius statio reliquum tribuatur. cicero de Natura deorum, tabularium dixit, Sessim ite precor,ut iudicetur qui tabulariam incendit. Tabularum signifω- MMH-tio multiplex. sunt enim tabulae pictae, ut tabuia scripta. Archivum ex Graecos tum est, Archium σμt Nisum. etiam magistratuum aedes gniscat, cir regiam cr palatium er iudiciale frum. Ex quo Actum,ut archium ex interpositi u archivus tamen rccte legitur,signiscet chartophγlacium quia uicina sunt chartopbγlucijs,quae cotvisti. eadcin sunt cum grammatopis lacijs: uel chartoph lacia cium. potius eorum membra, in quibus hodie actur scribae ceptoress acta publica condunt. Quod autem inuic, na periodo sequitur, sic censeo reponendum, Ut solent quibu3 sententia praecipitur. α o Hil δημοσίον i N cap. Aut Acta n principio, Quosq; alios suadendo innuior sceleris est instir. Iuuisse omnino legendum uidetur. Sed si ita legatur, quosdams alios addendo i

uisse sensu3 erit contextim, congruentior. i.N eodem cap. in. 9. Qualitate rixae a grassaturis. Quoniam Accusani parum intellexerunt hoc uocabulum, nobis explanandum usum est.Grassatores igitur sunt massaiores.suarum in urbe uicori s obsessores, qui obuios iniuriis opportunos spoliunt, aut pulsantes aut intentata morte

territantes.λωπo ἴτας Graeci appetitat. Plinius lib. κ ii ia

de Tapsia loquens, Nero coarctaritatem ei dedit,initio

si imperi

135쪽

ns GVL. BV D. ANNO T. RELIQ .imperil nocturnis gractationibus conuerberatam seclam inlinens sibi cum thure caeraDCr sequenti die contra Amam cutem Hriceram circunstrens. Tranquillus in Augusto , Nam ex gractatorum plurimi palamse strabantsuccinctistrro, quasi tuendi ui cau9. Et instrius, Igitur grassatores distultis per opportuna loca stitionibus inhibuit . Sic iuuenulis Suora ii tanterdiam Er βrro subitus grassator agit rem. quo in loco grassaturam describit dilucide.

Nero ius grassatum etiam clare Tranquillus comemorat in eius uita.Et Iuuenalis tamen Crine risum appetau

runt grassaturum minus noxiam,σ quo ludibunda: M Aserae cognoste prooemia rixae: si rixa est ubi tu pulsas, Gr6μή ego uapulo tantum. sic grassari ex hic Cr in cap. capi, talium, intelligendum: cum alioqui grassaris ire signi' cet, Cr in perniciem noxamque progredi. Idem Tranquis. Nec minore liuore ac malignitate, quam superbia s. tias pene adversm omne genu hominum grassatus est. id est improbum ac maleficum se exhibuit, in dicis noeetiorem.Inde fit ut pestem grassari dicamus,pro eo quod

est,cum ingenti clade hominum inualescere. κατασκAE Cr εγκατασπιί ην. Quomodo usius est claudius Iuriscon

in fine huius cupit moties multis perionis grassantibus exemplo opus t. Sallustius pro ingredi er tendere posuit, in bonam partem accipiens bis uerbis Vbi ad gloriam ui

tutis uti grassatur.ἱ M.Horatius metaphorice, Davus sis comicus,atq; Stes cupite obstipo multum si sis metuenti, Grassare obsiequio. de captatore loquens.Locus aute Demosthenis hic o Iuri consulto citatus ectituetas est ex orati ne περὰ κονδυλγ. Demosthenesenim pugno caesus in theatro a Media Athenien 'prae diuite,em ad populum accusesuuit. Tunc enim ab illo pulsatus est Demosthenes,cu Di

136쪽

IN PANDECTAS.nsu agerentur, ques ludi erunt in honorem Liberi patris

innituti curatorque Iudorum erat cum alijs delectws Demosthenes,quos choragos appetabant. eum iniurium atque id crimen cum magnopere exaggerare vellet orato aliquot

hominum exempla recen*ns,qui ob huiuscemodi facinora in fraudem cupitulam inciderat,π ab iniuriam pinis caesi

uno aut altero uersu lacum altius repetitum traducum hoc modo,ac fiesquiuersu produca,Nouerunt hoc multi,Eurona L aodamentis fratrem inter epulas in conuentus publico obtruncatum a Boeoto,unicum ob colapham iiij lictam. neque vero unica plaga irae impetum illli,sed ignominia cruxit. neque caedi ingenuis graue est tametsi est ipsum grave. id enimuero demam graue est, ad conta etiam caedi. s,

quidem multa sacere, ὀ uiri Athenienses,existimari potestri qui alium caedit:quorum partem ne is quidem qui uerboribus allicitur, indicare satis sermone atque essuri postit: ipsa perpetrandae rei specie,obtutu truculento, vocis atrori criteradde quum fugiliandi animo,quam inimicum se prosit do,deniqge quam pugnis, σ quum in malum caedit.

137쪽

1ιs GVL. BV D. ANNO T. RELIQ . Atqui haec permovent: haec inquam emouent de mentis suae statu homines contumcliae, atque fugitationis in*Ientes. His commemorantis, o uiri Athenien es,nemo est qui rei atrocitatem animis audientium, oculiis repraebentare queat: praeut quidcm est iniuria re ipsa conspicua omnibus numeris euidentis,ijs qui rei stectatores suerunt , ipsis adeo iniuriam perpello. Quoris uerbori oratoris haec sententia est: ea quae rei adiuncta dicuntur

a Quintiliano etiam complexus causarum ex circun stititiae nomine appellantur,ut Graece appellat πεMorem esse huiuscemodi, ut magna ex parte animo magis concipi, quam uerbo enlinciari positit. Verum cum ea ampli- stationis argumenta quae a circunflantia ducuntur , Ιurisconsultus in hoc capite in septem modos digesserit:

qualitatis exemplum a Demosthene potifimum ducendum csbe ccnbuit: qui in qualitate ex aestimatione iniuriae , acinoris perpetratiDeclam quod schema ipse uoiscit animaduertendam esse duxit: hoc est habitum er disyctum corporis animiq; tum pulsantis quam uapulantis,

er quandam ueluti actionein atque repraesentationem imis probitatis eius qui caedebat atque impotentis anima,conistrat foedi ac pudendi ηpectus eius qui uapulabat exhibitionem, animo obuersari iudicum oportere, ut poenam pro dignitate reistituunt. In qualitate etiam ponit tructa minacesq; oculos pulsantis, in eum qui pulsatur: tum uocistrationem defruientis territantussi eum qui uiolen-ιiae cedit. Quae omnia accidere ueri simila est, cum fugitandi animo id sit, id est notam ignominiam inu is rendi homini integrae famae intemeratiq; pudoriri: quam inimicum se prosterur qui pulsat, cum iniuriam ita accipi uult, tanquam ab inimico obndendi que cupido illatam

138쪽

IN PANDECTA Lirarim: cium plaga infligitur non expansi manu , sed in pugnaem contracta, quo ictus fit nocentior o grauioripostremo cum in eam partem corporis de industria plaga incumbit , quo atroci fima noxa corpu3 mulctari potest, sugillata, ea pars ege ac diu manere conspicua, indes acies dehoneidiri. Hoc enim signiscat επὶ κ) ρυ, id est τμs xviri

terpres ignarM pupilla transtulit, quasi κορα Demosthenes scripsisset. Haec sunt inquit Demosthenes quae homines iniurijs no assuetos animi impotentes ficiunt: id est quae patientium quantiam vim prudenti excutiunt. Quintilianus in sexto de concitandis afectibus loquens, Atrocitas limquit crescit ex his: quid actum sit,a quo, in qum, quo

animo,quo tempore,quo loco,quo modo: quae omnia in ianitos aristactus habent. Et paulum insta, Plurimum tamen inquit distri atrocitatis modus,si grauiter, si contum liose,ut Demosthenes ex parte percusi corporis, ex urelius erientis, ex habitu inuidiam Midiae quaerit. I in alibi, Nanq; in hoc eloquentiae uis est, ut iud:cem non ad id tantum compellat in quod inea rei natura ducetur: sed aut qui non est,aut maiorem quam est,faciat ab tum. Haec est illa quae Dinosis uocaturrirebus indignis, alberis, invidio- , sis addens uim oratio: qua uirtute praeter alios plurimum Demosthenes uuluit. Huc pertinet illud ciceronis in Divinatione, Putas ne posse id quod in clusimodi reo n cessariam est facere, ut quae iste libidinosi, quae nefarie, . quae crudeliter licerit,ed aeque acerba Cr indigna videantur esse ijs qui audient,dis issis nisu sunt qui sienseruis magna sunt ea quae dico mihi crede: nolι hac contemnere. dicenda,demonstrata,explica da sunt omnia, Uas no solu ponendased etiam grauiter copiobe, agenda est. Hunc lacum

139쪽

r o GVL. BV D. ANNO T. RELI L. locum ideo enarrandum copiosius esse censui, quod ab homine tum in primis perito, causarum actore nobilifimo, aliquando rogatus surri ut eum explanarem. Aiebat enim se nunquam mentem Iurisconsulti capere plane potuisse,

cum tamen in causa in ligni usu sibi uenisset, ut autoritate hac utendum sibi fret.

I N eodem cap. g. Euentis. Et ideo apud Graecos exilio uoluntario fortuiti cabus luebantur. Accurrus uolum tartu exiliu intelligit arbitratu iudicis 'tuedurcum uolutatarissim pro spontaneo Iuriscon ultus intcllexeris,quod sibi bluistis iam confabri ut ex ijs quae dicemus apparebit. Volui se exitium. taru in elii exilium intelligi pote t quod liberum dicitur, hoc est non certo loco circunficriptum:qaod genus depo lationis est aut relegationis: sed quo genere mulctantur, qui patria extorres esse iubeturi cuiusmodi fere hodie utiamur. Capitolinus in Marco Philosopho, Deportatus est Heliodorus filius co . alij liberum exilia acceperui cum bonoru parte mulieres ornamentis adiutae ta ut fila cass 1 er Druncianus gener liberam vagandi potestate has rent. Ex quibus uerbis intelligimus aliud esse liberu exiliuquod unusquisis sibi eligit, cr aliud liberum uagandi potesate,quasi exilium uagum:quo qui damnati sunt, locum

subinde mutare posbunt, modo ne eo reuertantur unde exulare iusii fiunt. Hoc Iarim fugam Marcellus uocat cap. Exilit justi, De interdictu er relag. Quia uga Graeia exiliu significit, T lugere exulare. quare locu illum codiruptum 4be censeo, vel mutilatum potius in medio membro : fensus enim neo iudicio,elici ex illa distinctione ubplicis exinj non potest. Est aute φυγὴ, id est fuga exilium

eorum qui poenam legum uitare uolunt. cicero pro C cinna, Nam cum ex nostro iure duarum ciuitatum nemo

ciuis

140쪽

IN PANDEc TAL T rciuis eskpofit: tum amittitur haec ciuitas denis cum is qui profugerit receptus est in exilium: id est in alium ciuitatem. I demmani exilium inquit no supplicium: sied pro- Exilium binis fugium portu φ*pphch. num qui uolunt poenam aliqua p ' lgum subterfugere aut culumntem eo selum uertunt: hoc est se 'dem aut locum mutant Inq; nul la in lege noctra reperis tur, nec apud caeterus ciuitates, maleficiu ullum exilio esse mulctatum: sied cum homines uincula neces, ignominiassultant quae sunt Iegibus constitutae,cUCiut quasi ad arma in exiliv. Ubi tame uru no arma legendu puto corra sidem exemplariu. Licebat igitur rcis post prima actione exiliusibi cosci cere ante iudiciu peractu idq; appellabunt exiiij

decemviris loquens, Bona claudij Opphs qui ante die iudici uiti in uinculis finieri tribuni publicauere. collegae eoru exiiij causasotu uerterut bona publicata sunt. Hoc ut ri Genera ex Graecorum legibus translatum esse, ex oratione iam uertere. Democthenis A-οκρατουρ apparet his uerbis, τῶ b

σδεις, κυρου κωλυσα. Reo autem inquit licet cum primum orationem habuerit , soluim uertere. id quod mere. vetare, nec accusatoris nec iudicuam potestatis est. Solam uertere etiam de decoctoribus diccbatur .qui Cr foro cedere dicebantur .ut apud Iuuenalem, Cedere nans foro iam

non est detcrius , quam Esquilias astruenti migrare sub

SEARCH

MENU NAVIGATION