장음표시 사용
11쪽
iiii dire inficietur, quae aetatem ferre , varios ac multiplices fructus parere valeant.
Haec quum ita se habeant, CLEMENTILSIME PRINCEPS , diu multumque haesitavi ,
cujus ordinis , quoque loco hanc lucubra. ionem
meam de Ecclesiasticis prisci ami Literis habia iuri sint Eruditi. Simul ac vero publici juris facere libuit, eandemque sub auspiciis Magni
VICTORII A MEDEI Regum re Glmia mi σ
ύ apientissimi Parentis Tui in vulgus editam , novi benigniora hominum judicia expertam esse, audendum Agud seupererat, ut aliquam obsequii erga Ne mei significationem editurus , alteram
hanc laboris ejusdem partem in fidem Tuam Ammissimamque tutelam committerem. In Ne quum mulli publicis resimoniis jure optimo commemdarim miram Ingenii solertiam ac celeritatem , incredibilem Animi celsitudinem re infractum robur , prudentiam plane singula em tum Paterna consuetudine re institutione , tum a duo maxi
marΠm rerum usi comparatam : ego re mecum
saepius reputare, oe admirari vehementer sileo effusum Regiae Cel iudinis Tuae in Literas amorem , quo primum quidem ad Historiae re Physsologiae oe Mathematicae doctrinae praecepI1o-
12쪽
nes vim illam acutissimae Mentis oe celeriter omnia perspicientis admovisti ei tum vero in Litaterarum sultores pari studio re clementia cum Augusti mo Parente Tuo decertare videris. A ripe igitur hilari, quo soles, vultu tenue hoc
Literarium munusculum , non Regia quidem Tua Amplitudine dignum , magnae tamen venerationis argumentum . Nihil enim fortunis meis oead sudiorum meorum commendationem praeclarius accidere mihi posse arbitror , quam ut quumina Magno Literarum Restauratori non improbata sint, eadem futuro olim Statori re Vindici mi nime displicuerint. Dabam Taurini I. Walend.
13쪽
Joannes Mibertus inferius Magist. Vicarisa Generalis Gum μθ Taurisi. 4V. Benolinus P. & M. Per Uitriitir. Comes Caselettarum de Graveris pro Excestentis s. D. Comite , & P.P. Ricardi, Magnae Cancellatiae Custode.
14쪽
Ametsi quum Primae quam edidimus, Dissertationi de Literis Encyclicis praefaremur , quid illae reipsa sint , quae illarum divorsa genera , quae dignitas , quodve in
rem Theologicam commodum Inserant,
sat prolixe docuerimus, quin dc eo delap. si simus , ut quam tractandae Disciplinae hujus rationem in Encyclicis ipsis ad Seculum usque IX. recensendis essemus inituri deinceps , pro eo ac res ferebat, dixerimus: id nihilosecius contigit, ut quod in operibus novi quidpiam praeseserentibus astblet, multa multi censuerint , atque a nobis solicite rogarint , quid sibi vellent Encyclicae , quis demum laboris adeo pertinacis scopus , de
cui bono tam prolixae disputationes , dc in. ipsa rerum serie tam crebrae animadversiones e Verbo rem hic absolvimus, si id nobis constitutum esse profiteamur , ut Epistolarem Ecclesi sticam Historiam ordine temporum digestam tradamus, quam sane dolendum erat, hactenus ab eruditissimis Viris esse negle- istam, cum ceteroquin Dogmaticis studiis dc tractandae Religionis disciplinae nihil sorte utilius sit atque accommodatius . Equidem in multiplici Chartarum Ecclesiasticarum genere, earumque certa fide dc autoritate , totius Ecclesiasticae erudiationis dc disciplinae summa versatur quarum census mea qui-dcm sententia ad VI. omnino classes revocari commode potest. Primo nimirum sunt loco decreta Generalium Conciliorum-II. Scita Pontificum . III. Acha Martyrum Primitivae Eccle.
fiae . IV. Encyclicae. V. Decreta , quae Ecclesiasticae jurisdi-
15쪽
xiictionis limites cereos constituunt. VI. Tandem Ecclesiarum particularium privilegia , donationes , & quae sunt id genus alia quamplura . Ex quibus simul compactis ingens corpus Diplomaticum Ecclesiasticum etarmari posset. Et nos equidem quandiu Dogmaticis studiis operam dedimus , in id quammaxime incubuimus, ut Historiam Dogmaticam ad Conciliorum
Oecumenicorum decreta texeremus , ac non semel dogmatum omnium Controversias Libris XII. comprehensas extulimus .
Quod autem pertinci ad Scita Pontificum, ad Martyrum Primitivae Ecclesiae acha sincera , ad Ecclesiarum particularium donationes , privilegia , instrumenta , ceteraque rei Diplomaticae monumenta subsidia , nemo est quem lateat , viros eruditione de doctrina praestantissimos immortali cum laude in hisce argumentis-olim & nostra aetate sese exercuisse . Una eaque praeclarissima Encyclicarum Provincia neglecta hactenus fuit, quam hisce Dissertationibus veluti postliminio revocar conamur , per quam scilicet publica totius Christiani Orbis m numenta , dc Catholicae Societatis jura a suis initiis ad sequiora usque tempora servata sunt, Zc ex qua demum unice dignosci potest, quemadmodum fidci & dogmatum conspirans& ubique &. semper prosessio constiterit, N. a Novatorum frequenti oppugnatione victrix fuerit custodita. Sed id non incuriolis nostrae hujus tractationis tactoribus indulgendum, ut qua ratione disciplina Encyclicarum constet, paucis hoc loco
Est autem haec Epistolaris Ecclesiastica Historia quoddam
velut Corpus Diplomaticum totius Societatis Christianae , in quo scilicet docentibus per Literas Episcopis &. quae illi docerent summa persuasione fidelibus amplectentibus, emerserunt Lcges, decreta , dc publicae Chartae quae jura Societatis Husidcm complectuntur . Fecit vero ipsa operis moles , copia rerum , argumentique dignitas , quae ut vires nostras , quod in-gcnue fatemur , longe superat, sic suo quodam jure polbilare videbatur industriam multo accuratiorcm, vividius ingenium, dc eruditioncm nostra quantulacumque majorem I fecit, inquamsDiuilirco by Cooste
16쪽
xiii ram , ut simplici nudoque titulo Dissertationum de Literisncyclicis contenti, nobismet temperaremus a splendida illa Historiae Epistolaris appellatione. Praesertim cum dubitandum non sit, quin si haec nostra veteris disciplinae specimina Eruditorum palato arrideant, futurus aliquando sit qui argumentum
idem retexat, atque amplam monumentorum congeriem sele
tius & accuratilis in ordinem redigat. Neque volim lcmere dictum arbitreris, Literas Encyclicas passim editas, earumque collectionem loco esse cujusdam Codicis Diplomatici Societatis Christianae jura atque Leges com dentis , sive originem sive autores earumdem inspiciamus, a que animo diligenter repetamus summam totius Corporis in illas consensionem. Eae scilicet ipso Apostolico aevo ita in Ec-Hesiam invectae sunt , ut perinde atque ab universe sociato Corpore prodeuntes opera Pastorum Doctorumque, qui ex DLvina ordinatione in eadem Societate seturi sunt usque ad seculi consummationem , & quibus a Legissatore Christo promissus est in docendo Spiritus Sanctus, publica jura Religionis complecterentur . Adinstar etiam Diplomatum edi vulgarique consueverunt . Namque Diploma , si vim Graeci nominis inspicias , cst rei ejusdem duplex authentica scriptio. Hinc διππλελάππα, Duplex Cappa, tritum erat adagium , quo duplex malum innuerent. Unde vulgatum illud : Tria Cana pessima: Ca padocia , Creta , o Cilicia. Duplicia autem erant Imperialia Edicta ab Imperatore ipso firmata, quorum alterum in Imperiali Scrinio asservabatur , alterum ejusdem formae & authenticiae, quod ad Praesides mittebatur, qui & illud se recepisse subscriptione testabantur, & proprio inscripto nomine integrum subjacentibus Urbibus intimabant. Quod quidem vel in uno Licinii Edicto perspicere est , apud Lactantium de Mortib. Pc
secutor. cap. 48. Ut autem , Edicti verba sent prope finem , hujus sanctionis Benevolentiae nostrae forma ad omnium possit permenire notitiam , prolata programmate tuo haec scripta se ubique ρr ponere . or ad omnium scientiam te perferre conveniet, ut hujus Ben volentiae nos e sanctio latere non possit.
17쪽
quarum duplex authenticum exemplar fieri consuevit, in totidem Archivis asservandum , tum se ilicci apud eum qui scriberet. tum vero apud illos qui susciperent, quibusve inscriberentur . Cujus rei exempla innumera suppeditant vel ipsae quas in hac Dissertatione recensemus Encyclicae . Sic quas odidit Encyclicas numero XIII. Carthaginensium Praesul Cyprianus peraeque omnes ad Lapsorum caussam , dc ad totius Urbis Ecclesiarum commoda facientes, authenticas in Archivo suo Pririmatiali reposuit, similosque Occidentalibus intimandas ad Romanum Clerum direxit: imo de Saturum ejus. rei gratia Lectorem Notarium suae Ecclesiae cooptavit , ut exscribere eas volentibus tum copiam faceret, tum descripta exemplaria sua subscriptione muniret. Quae sane consuetudo fuit apud celuberrimam Africanam Ecclesiam oppido sollennis 8c custodita , quum cx ejus disciplina sanctiones omnes Conciliares in duplici authentico cxemplari servarcntur in Primatiali Ecclesia , dc in alicra quae Protothroni dignitatem obtinebat. Id quod in Cod. Canonum Ecclesiae ejusdem Lege cautum comperimus Can. 86. Chartae vero authcnticae in unum Codicem redactae. Volun en Chartarum dicebantur , velut Patres illos in altera Camthaginensi Synodo, Tom. VI. Spicilegii pag. F., locutos legimus. Hinc locum ipsum custodiae hujus Chartarium vocat S. Hier nymus : dc quoties de Encyclicae alicujus veritate excitari dubitatio contingeret, ad primum illud exemplar erat confugien dum , ccu docuit cxemplo suo idem Hieronymus in lib. 1.
advers. Rufinum . Scit de hisce Ecclesiarum Archivis seu Chartariis plura in hujusmet Dissertationis decursu animad
Hinc Carolus M. quum Diploma concessit Donationis Spo. Ictani Ducatus Pontifici Hadriano, quod Etherius illius Notarius scripsit, autographa duo exemplaria fecit. Prius Fuper altare E. Petri se postmodum intus in ejus confessione posuit: deinde προ- rem usius donationis per eundem Etherium adscribi faciens , intus super corpos B. Petri posuit. aliaque ejus donationis exempla secum Dissili ou by Corale
18쪽
Bponavit . Quod scribit Anastasius in vita Hadriani. Neque vero id moris uspiam praetermisit Apostolica Sedes, assueta olim duplicia authenticarum Literarum exemplaria conscribere, unum quod in Archivo suo prope altare Sancti Petri rcconderet , alterum quod ad Ecclesias dirigebat, ut disserte memorat Nicolaus I. in Epistola ad Michaelem Imperatorem. Ab co more profecta sunt vocabula, Identurae, dc Parici, runa , seu Paricularum . Primo denotabantur paralicia scripta, quia ab originali seu autographo ne minimis quidem apicibus distabant, adcout ab co declia jungerentur ad instar dentium,ustentque quamsi millima, dc nullius esset negotii , veritatem Scriptorum invicem metiri. Quamobrem si de rebus in iisdem
comprehensis emergeret contentio , eaedem Identurae simul aptabantur , simulque collatae ex tabularum connexione, similitudine Characterum, Chartae , signique veritat m, Corruptioneinve testabantur . Paricla , de Paricula diccbantur Chartae,
quae invicem , velut perspicilla, nectebantur. Et hasce Cha tas publicas, Epistolas praesertim hac cautione emissas fuisse , abunde docet illa quae cx Formulis antiquis Cap. 4. legitur . Unde duas Epipolas Pariculas uno tenore consecriptas m nu eorum vel bonorum hominum firmatas inter se fieri ac firmare ro
Quanto igitur fuisse consultius corum qui rerum gestarum serium Literis consignandam susccpcrunt , propositum arbitrabimur , si ex publicis eiuscemodi Chartis sive quae Civilem,sve quae Ecclesiasticam Historiam spectant, documenta sumsissent 3 Nostri non est instituti nec ingcnii Literarios gravissimo.
rum hominum labores in utraque Historia condenda carpere, aut methodum rationemque scribendi ab iisdem adhibitam insimulare di nec tanti sumus , ut id audeamus . Imo quanto amplioribus tractationibus connisi sunt utramque Historiam & an liquitalcm illustrare, tanto perenniorem nominis Commendationem sunt promeriti. Sed cum Historiarum fere omnium ea sit conditio δc fatum , praescrtim remotissimi aevi , ut res caedem a diversis diversarum, imo dc earumdem saepe Gem
19쪽
tium Scriptoribus aliter tradantur: & in Historiis incerta proinde ea sint dc dubitationibus obnoxia , nec an ita ut ab aliquo eorum traduntur, an secus contigerit, fas sit dijudicare , quum vel ipse plurium alicubi consensus Scriptorum neque satis habeatur , ut quid certo sentiendam sit, censeamus : an non summi Crat momenti, si aut omnes, aut plurimi ex illis documcnta publica nobis exhibuissent e Insuper cum Historici laboris pretium illud potissimum statui soleat, ut vera discriminentura probabilibus, theorica a practicis, nihil est quod magis quam
studium hocce, scribentium ac legentium curam industriamque fatiget. Praetereo innumera praejudicia quae rem Hist ricam obsident ac denigrant, animositates, assentationesci similesque animi affectiones, Ec veritatis offendicula . Quod si in tam ancipiti salo fluctuat recentium rerum fides, quis eat ius, clas . nullibi majorem sedulitatem, prudentiam , solertiamquGadhibendam esse , quam in antiquitatis sacrae arcanis patefaciendis Et tamen simi e Scriptoribus oppido plurimi , 'ui
quod de rebus antiquissimis narrant, non tam probant, quam asseverant, re quovis etiam pignore , si Diis placet, temerEContendunt vera esse & usque adeo certa , ut nihil supra; cum interim nullis autoritatis idoneae fundamentis sint subnixa .
Scilicet pars major horum plagiaria est, qui non ad examen
Temcant quae scribunt, nec ad sincera quae supersunt Hist riae M antiquitatis documenta exigunt: sed ut summum si aliqualem diligentiam isthic praestant, variorum exquirunt sententias, canaque ex illis quae sibi minime prae aliis laborare videtur dissicultate , siccuri arripiunt, suisque scriptis infarciunt,ca conditione ut si primi quos describunt autores erraverint, aliis atque aliis in eundem lapidem impingentibus, de veritate actum sit. Ego quidem sic arbitror , nihil esse inditae nobis a Deo rationi propudiosi is, quam siquid de rebus humanis affirmemus , quod ita se habere non quidem sciamus , sed credamus : atque fungis ac stipitibus non absimiles opinor elle homines illos, qui cum suopte ingenio ad veritatis assccutionem eniti possunt, per contortas ac tenebricosas ejusdem indagandaC
20쪽
dae semitas vagari, implicari, atque abripi malint. Quod cum . in ceteris studiis locum habeat, in Historicis quoque obtinere debet etiamsi res vel antiquitate sua obscurae sint, vel comsulto involutae dc implexae , in quibus eo maximε laborandum est, ut nexus quidam idoneus, seriesque continua dc probabilior
Historica igitur methodus enunciativa est una , Diplomatica altera: illa Imperiorum origines , bellorum vicissitudines , Regnorum , Populorum , atque Urbium gesta describit haec
vero in Aetis publicis, Legibus, Edictis , foederibus , dc quae
sunt alia id genus, tota versatur . Prior non raro vel studio, vel ira corrumpitur, saepiusque ita Scriptorum conflictatione aut conspiratione foedatur, ut jurgia illi dc maledicta serenda sint, qui paullo curiosius, &. ut hominem ratione praeditum decet, penitiorem veritatis indagationem sibi praestituat. At verb Diplomatica cum in publicis documentis tota versetur, certior fere est, & vitiis ejusmodi minus obnoxia. Sunt enim instrumenta dc Diplomata locupletissima quaedam Sc incorrupta testimonia , imb vel ipsius enunciativae Historiae fundamenta . Laboret enim Historiae fides necesse est, nisi Chartae imspiciantur & Diplomata , quum Scriptores quod attinet, sexcentis modis labantur ipsi, aliosque serE secum trahant. Quum igitur autoritatis plurimum ex Re Diplomatica in universam Historiam di manet, nemo fere est post Literarum instaurationem paullo doctior , qui non Gentium Diplomaticos Codices, & foederum aliarumque publicarum Chartarum collectiones non magni secerit, non depraedicarit. Olim Spartanis haec erat saluberrima institutio Iuventutis, ut in publico foro passim versaretur , ut pro . Libris & documentis essent statuae Heroum cum adscriptis titulis, quos parentes ipsi suis filiis inspectantibus enarrabant, eosque ad praeclare gestorum imitationem adhortabantur. Ex his semia 1lant certiora Lac nicae Historiae argumenta, & quae erat temporum felicitas, hinc sublimes animos naviter instituta iuventus capessebat.