장음표시 사용
291쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. 289
A .sati nium videret ingredientem, diutius intuitus
'cria.. fidem Baronem ex familia Seianx de αρaehza pincernam suum ira alloquitur. Vade asi. δει in. picias illum Monachia aptanta pedis, que ad ηρ oenirem capitis, sedi quidquid videris, referto. Fuit Baro, & Monachum illum cucullo si vis disse vestitum refert, quid vero pectori eius isse disset, non vidisse. Imperator rursus iisdem
quibus antea verbis mandauit Baroni Mona chum denuo collustrare. Baro etiamsi itera- in vice adiret, retulit se nihilo plus quam an
ira videre potuisse. Imperator, phrasi sibi L. miliari regerebat: Amore boni Dei fae qua iubeo. Non propterea nouum quid Baro rei lit. Tum Imperator; Si tu nihil vidisti , me vides, dieam tibi quid ego videam. Viaeo caco semonem forma eorporea humeris istius Montela incubantem, sedi te quidem superstite, me V ro defuncto , iste Monachus turbas, calamita
res t miserias grauissimas in imperis 'scitabit. Hisce in comitijs supplicem habuit Imperator Franciscum a Sichinon post pac
tam seditionem,quae Uvormatiae inter Mnatum, &plebem orta erat. Factionis caput Oenuus erat, qui exacto triennio, proscriptionis ignominia liberatus precumbit coram
Cesare, orans, ut Mercurium Marti praepon ret : eι fauere impensius velit, quam armatae nobilitati. Si quidem linperij propagandis terminis, magis huius , quam illorum sit opus opera habiturus. Alter nummus Maximiliani memoriar dicatus est; postquam ingrauescente aetate,
operam sedesb dedit, quo succesori pacarum
relinqueret imperium. Pax eadem aurea omnium rerum dat ubertatem non manu parca,
sed plenis calathis ut videre est in nummo. Soluto postea conuentu , Maximilianus Oenipontum profectiis audiendis,& mittens. V dis legationibus operam dabat. Inter has co- - - - gitationes, lenta febri correptus . ut eam soli Ateis. mutatione discuteret, secundo amne in Ammiam descendit. Uvelsam oppidum cum venisset, intendi morbum videns substitit Nortem praescijsse illum visus erat. Cur enim Augustanis comitijs absolutis Inspru-gkum, inde Kopinainum venisset, atque ab eo minister quidam domum reuertendi ac uxorem idiuisendi licentiam peti jsset ,respon dit. Nee tu sane domum hoc tempore asce des,sid mecum potiuspreres, si ultura metriait 'rus . Abhorrente viro dictum, longeque aliter imprecante. Quin iis optime Caesar, porlongos atque multos nobιs annos visas Ita eritit dixi respondit Cassarὶ tu mecum desim.
des: mequesepulturae trades; nam breui moris russum . Anno iam quinto,prius uim diem obierit ultimum, de morte cogitans, quantumuis in magnis versaretur: &Imperij®norum negotijs , essentqlie sibi Gallus ,&Veneti quam molesti, sarcophagum cum omni ea suppelletili, quae ad sepeliendum s rei necessaria, pro se quam diligentissime ordinauit. Palatium Cysare dignum cum tria Isprugh regio Tirolis oppido fabricaret, ac nescio quia erroris artifices comisissent, ad Matthaeum cubicularium, secretiiss in aurem insusurrans dixit: Nihil hi faciunt quod tratum sit. Ego vero domum mihi construam , qua placeat eaque die sarcophagum feri iussit: de clanculo quidem, ne ad hominum ostentationem id fecisse videretur. Quod secretisLmeapud se quinque illis annis, ubicumquo
locorum esset, etiam dum Mediolanum contra Gallos proficisceretur, quam diligentissime singulis noctibus seruauit, ac reponi iussit. Arbitrabantur aulici thesiorum aliquem ibi conseruari; alij nonnihil librorum,quibus veteres continerentur historiae. Ille vero sibi conscius , ut semper hilaris erat, subsidendo, in rei sibi omnium charissimae usum id se. cum deferri dicebat. Priusquam aduersi valetudine laboraret, vocaverat ad se Carthusiensem ex Friburgo Bris audiae, Georgium
Resia. Cum venisset, Sono linquit Caesar )pater venisii omine, atque tempore , quι mihi auxilio aderis, quo Cartisperam. Reguli vero
nonnulli , qui sorte adstabant, subridentes, nihil minus quam Cassaris mortem sere propinquam credebant . Duilar vero constatarii-sime affirmauit, breui se moriturum. Som, O inde amisso, va eludine aucta, frustra vocati sunt medici. Nec tamen lecto decumbens a publicis curis abstinuit. Aduenerant ex Cro ita Oratores in Turcas postulantes auxilium. Qaibus perbenigne respondens, se non defuturum promisit, subministrata pecunia, spe plenos abs luir.Vt autem i. verum Christianum ostenderet, semel atq ae iterum μοῦ cata consessus; die XLVIII. Docembris , ex
292쪽
apo Maximilianus L Imperat. XLIII.
s. m. Monasterio Gelinck ordinis S. Benedicti, ad
ιIi ' se accersito fratri magna humilitate, ac sum. ina peccatorum contritione consessus , d mum die VIII. Ianuarij, confessione ren uata, Sequenti luce, quae erat IX. Ianuarij, Corporis ac Sanguinis Christi Sacramentum tanta deuotione luscepit, ut adstantes omnes ad fletum pro caret. Tella mentum, non
obtante graui infirmitate, per se conficit. Die XI. Ianuarij , summo diluculo, Extremae unctionis Sacramentum sponte deuotissime expeti jt; quo assumpto, coram se per religi sum virum Abbatem Monasterii Kremsmim ster, qui tum Caesari semper adhaerebat, diuinis celebratis, Christi Sacramentum maxuma reuerentia salutauit: ac Crucis per se signo facto: omnibus, qui aderant, vale dixit.
Cumq. alacrymis se continere nequirent ad-V- stante, Quia me ploratis' sinquit Caesar) cum
res ι--- sis mortatis noriturum homines Ite potius,viro rum osseia peragite, huiuscemodi lacrγma mulierculas Leent, non tales auales estis vos viros.
Extases deinde plures pallus, ut ab adstantibus mortuus crederetur; accensam interim
candelam iuxta Christianum morem , sibi utique morituro allatam, ad se reuersus, sua manu sponte prehedit. Clericis,qui ei aditi-bant,ut se Deo,Virgini gloriosae, Diuo Geo eo patrono suo commendaret, exhortantiisus , contraque inuisibiles hostes fortiter dimicaret, quemadmodum contra visibiles se. cerat ; id toto erede, lae animo desidero, di exposita. Post pauxillum Clericos interrogauit. Ongulare perfeci, qua Christianum hominem
moraturum decent, an quidpiam rectat , viseriam i respondentibus, omnia eum perfecisse . Statim extento brachio, candelam quam hactenus in manu reseruarat benedictam , ad
flantibus restituit. Inde hora eius diei septuma, orationes publicae, ut Postulauerat, C ram se habitae. Voluit ut Halmi poenitentiales, orationes D. Brigittae tum alta voce legerentur . Moriem, ac passionem Domini fecit coram continuo recitari, nec voluit ut ea lectio unquam intermitteretur. Hora octaua infirmitas plurimum aucta, ut vires iam
pene deficerent. Ad Georgium riget, qui a cubiculo erat, tum dixit: Per m ego sampa eo ab hine tempore; & illo, quo νerrecturus esset' percunctante ; Ad Deum O. M. Dominum meum Isum Christum pergam t respondit) Satis . Nam ad Iter , Dei gratia, plene paratus sum di in Obdormiuit deinde paulisper, qualis moriaturis potest adesse somnus; Hora tertia post noctis medium, cum Christi pastio allec ram se recitaretur, sub illa verba, quibus Io: Euangelisti recitat, Christum inclinato captate emisis piritum, siaum di ipse Caesar spiriatum emisit. Tantaepatientiae in infirmitate fuit, ut nec nutu signum dederit impatientiae. Discretionis, ut usque in ultimum vitae periodum plane agnosceret quae a Circumstantibus dicerentur. In ultima quoque mor tis hora, clerum signo admonuit 1eder . Nam ea, dum viveret, semper ei consuerindo fuerat, ut nullum e sacerdotibus coram Ss se stare pateretur, sed sibi assidere vellet. Pu ' 'dicitia, ut & in hora mortis, illius non oblitus , maniculo, quem manibus moriens gestibat, pudenda, ne se mortuo a quoquam videri possent in obtexit.
Mortuus est infra tertiam & quartam Eoras, die XII. Ianuarii, Anno aetatis 1 9. Mense s. die is . cum imperasset una cum patre annis . solus hue. mensibus sere quinque . ccxvii Sepulturae locum delegit in ciuitate Noua Seputiara
Austriae, in Capella a Frideriso patre regie ' 'constructa . Illic creditur voluisse sepeliri , quod in eo castro fuerit genitus, in eadem, capella, baptismate regeneratus. Matre qumque Leonora eo loci sepulta; inhibuit autem, ne praeter communem hominum sepeliendi modum pompa sibi adhiberetur, ut balsimo condiretur. Noluit ob pudicitiam ei innata, exenterari, sed coreus calce operiri . Sacco quintuplici&diuerse est inuolutus, subque signo Crucis, quod militares fratres S. Geor xvii lgij deferunt , sepulturae datus. Corpus moria T ' a tuum biduo cunctis cuiusque & minimae sortis hominibus passim,priusquam sacco obtogeretur, palam ut conspiceretur permissum. Ita iusserat vivens, quatenus homines vel suo exemplo arderent, cogitarentque iustuminque essent status ,se esse mortales, quodq. diademata spes,nec regna in mortem iurarent . Causam mortis varie recitant. Accei
dicitur, ex virium restautione, a
expirasse. Sunt qui ipsi potioneicis, tempore non satis cos fuisse asserunt. iCCXIX.
293쪽
Epitaphium. me ossa notiti cubant sub marmore Maximιtiam Caesaris Clarassimi. Nilsanctius, mi clarius, nil dignius, me vidit Drbis υniuersus principe .uuid saeub attinet prioris Caesares
Referre solus iste vineis singulos
Fenignitate , comtate, graua , Ae eaeteris heroicis virtutibus.
βuid plura lector distulas f nempe omnium me Maximus Caesar fuisseis Cafarum. Aliud.
Liberalismo, δ' in σmni fortuna Modestissimo . Fortissmoque Principi. Optimo. Piissimo. Clementissimo. Apud Ana nam . Gelsam
Permagno omnium luctu, Iniquissimis fatis erepto et Anno A. Christiana Salute. M. D. XIX. Pridie eidus Ian. Vixit annos LIX. Mens. IX. Dies XIX. Imperauit annos XXXI. Mens.XI Di. I. Nulli Aug. 6' s. iuris. et. Aequitatis obseruantia belli. Et paris arte. Sapientia, temperantia. Plaeabilitate, innocentia. Migione, aliaue υθa virtute Inferior. Publiea germanorum salutis. Curatori libertatis assertori . auistis fundatori. Misbael Humelbergius Raue purgensis. mini Maiectatique raus deuotus. Rebris a mentis q. animi pietate posuit. Aliud: Oen
Imperatori Caes. Maximiliano, Pio,felici, Augusto, Principi tum pacis, tum belli anibus omnium aetatis suae Regum longe clarissimo; Sub cuius felici imperio inclyta Germania , dulcissima ipsius Patria, tam armis, quam literarum Studijs, plus quam ante hac Tom. VII.
florere, caputque super alias nationes extollere coepit . Cuius insignia facta, tabellis interioribus , quamuis sub compendio expressa conspiciuntur. Imperator Caesar Feminandus, Pius, felix, Augustus, avo paterno plusquam colendo ac benemerito Pietatis atque gratitudinis ergo P. Natus est XXVII. Martii anno Domini M. CCCC. LIX. Obiit anno M.D. XIX. XI. mensis Lanuarij. Aliud: M arte salus hominis umipatet aula Tonatis rA d peros admus non nisi morte datur. X enia mors miseris praebet mortatibus una:
I ta bonis prodest, ἐν nocet illa malis . M aximilianus habet ia funere Cisar Olympii,
I nter Caelestes emicat ιlle choros. Lata velut vivens in terris regna tenebat :I n Cartis residens sic meliora tenet. Aspicit e measublimem sede Tonantem: N etar in exeasis Ambrosiamque capit. V ixfuit tale Casar υarijsper laudibus alter; Summa viri virtus, Sors quoqsumma se l. Aliud ex Sabino. Maximus oeciduis fuit Aemilianus in oris Captus ab indigenis, perfida Bruga, tuis. Vse Ged ιν tus celeri virtuteparentis,
Vincula q- tulerat, mox tulit arma manu.
mpulit Hunniaden Vedibus vltor auitis, βia fuit Austriacis Marte potitus agris, Signaque regalem victricia mouit ad Albam , Humuit inuicti Casiaris arma Sauus. Pannones euersis grβubmisere pharetris Spicula, qua ferro tinctile virus habent, In Mahomethigenas deduxit et agmina Turcas, A quibus afetas eiade Liburnus erat.
Ante sed aggressus quam praelia miscuit hostem,
Dense metu pauissi terga dedere Geta. Contudit indomitum debellauis. S cambrum, Victa prius nunquam dextera cuius erat. Norica vastantes occidit 4st arua Boiamos, Marte Palatinas cum sequerentur opes.
esemel est ultus rumpentem Isdera Gallum, Instabilem6-- Pontiferique fidem. Conscendens Trij ductoris re amulus Alpes
Fudit in aeriis montibus HelvetIum . avid loquar Enganea Venetia euplebe si tu , si os domitos terra, ruos superauit aqua fAdriaei mam trepidabant aequore nautas Mercibus ae plenas demturae rates,
294쪽
ror Maximilianus L Occid Imper. XLIII.
Urbi, vibi inctor Patauina msma cepit,
Tantus erat umor, tantus ubique metus.
VI aps duras aerumnosiosique labores Fata pium inris eripuere senem ccxx. Dicere solebat Maximil. turpe quidem esseri, is cis mπηρ principi, nstare literas; sed longe turpi fμr . simum, his eum morιbus, atque virtutibus eamus, quae ρ pubs,gentibus imperantem contra animi curiditates inuictum praestarent. Idem crebro in ore habebat M Uuram ccXX ι tene, est resipice finem. Quod poeta ita reddidit Mensuram sapiens tene , sedi via resipiesne , nis ut in rebus ,sic modus ese solet. Maximilianus sepe dicere solitus fuit,l-CCXXil, te facilius esse Otacere, sist domare gentes qua in oscis retinere. Hoc est prudentia, illud fortitudinis, quae & brutis contingit. x xiii Cum aegrotaret, seu potitis aegrotare si o mularet Maximilianus, medici spe lucri , eunumerosi confluunt. Singulos seorsim introduci iubet: necdum reddita salute, Medice
quot 'exclamat Maximilianus. Caeteris res
pondere se posse negantibus, tacite vero delirum Imperatorem irridentibus, postremus introducitur senex,experietia quam doctrina clarior.Is in primo statim congressu, Impera tori interrogati, - quod tua pace dixerim, Cadar clemetissimetvunnem resρεdit. Sub. ridens imperator reposuit. Ingenua cofessa te medicum Caesareum feeit. Sed tu porro exper, mentis per mortes abstine inventis ex fide utere. Cum penes se opum aceruum numquam evellet, dicere solebat Hominum, non opum mi- X X I v
hi demandata eustodia: quibus si siemel capiari
illico e rege seruus futurus sum. Quidam ex magnatibus cum aliquoties eum admonuisset , ne tam profuse sua etan CCXXV deret, ob id enim nonnumquam passurum arris inopiam. βαλ abi tu potius Maximilianus respondit) neque posthae de his mecum conferas. Meminisse enim te oporteat, me -- stria non adterius familia Principem esse. Hactenus Austria incipes longe plura liberalitate sua, quam adjauarisia aequisierunt. Omnia solitus diuinae referre prouidentiae Maximilianus, cor tenebar pro symbolo corona cinctum ex Anagyri sub titulo in manu Dei Ruiis c iuxta illud Sapientis, cor sin manu Dei: Qui singulari custodia dirigit corda Principum . Anagyri circundatur , cuius solia adhuc virentia sedant tumores, si leno credimus .Laudabilis enim est in sum ma potestate summa moderatio: vide sym
Nouennium mutus Maximilianus I. Imperator silentium principi exhibet necessa rium, quod tribus 1ymbolis explicamus t. Lγe laterna sub lemmat epulta lueent 1. Madragina sub lammate tenebras quaerit. 3. Iouis extinguis. 1. Principem silentium pandite Oratorem ei quentia. 3 .8. silenti misia , 4. I .rs. -- cana ne pandat,nisi conclusa. 8 .apophtummia desilientio. 1 o.qui fuerint sirenti, custodes.
I . arcana cui aperienda. i s . paterso non revelet. Lo. Rempublicam gerant principes ut Intel entia. α t. paena infractores silent . 11. Renetorum sentium. upiter exl gins . . Harprocates cur in sinu 'sa.
T Rincipem prudentia facit, quam lingua 1 haud pandit, sed silentium. Loquere,
.. Iacut videam, Lydius est lapis , qao Orato Q rem accernimus: Tacere prins, quam loqui diit. Regni ambitio armat filios in panem.
16. Mulieres eur a Christo non adducerentur in Larium.1 . An Maria Virgo ignoraviris Incarnatis
13. Parari agarita serentium .is. Verbum Aeternum eur Angelo scurreret
1 o. Sponse cum Sponso inter umbras, sistorea L. Augustus loco signi utebaraer sphinge . 'to; Principem probamus. Consili sentium accedit, optimum & tutiuiuium re rum administrandarum vincul , ait Va- ω.M. i. Nulla sunt melioraconsilia, quam, quae
295쪽
IupiterMutus. Lib. XLIII. Cap. III. 293
quae ignorauerit aduersarius. Audi Angelam apud Tobiam , quid Principem doceat; Sa eramentum Retis abscondere bonum est. Extinguem Iouem pinxere Cretenses quia
principem totum aurem velint , ut omni. Gaudiat, & nihil pandae Iupiter excelsi tenuit splendentia Caeli
Meptra, beet mutum fama fuisse ranat. AEternae lampades sunt arcana Reipublicet,
sepulta lucent,effossa extinguuntur Luminibus seruare iubar,seruare nitorem Concupis' aterne contumulata micant.
Arboribus assimilatur regna,quoru radices s udarai profundae. Madragora dicas principatum, rore solum periaditur inter tenebras. Dum tenebris latiturna die nox υelat opacis, Mandragora in eampis explicat orta sint. . In sinu rosae Harpocratem antiquitas p suit ; quia floreat imeeria, quum reticentur arcana. Naturam retrice, cuius paruulitardius gradiuntur,qui citius loquutur: Ita Res publica tanto magis proficit, quanto minus verba facit. Foedera cum exararet Moyses in. ter Deum,& populum in deserto, latus ascen dit in montem, imperium nemini fidet , sacerdotium soli fratri comittit, quia arcana dominationis nonnisi regiae domui comuni. cantur . Hominum venationem acturus ad fontem Samariae Christus, captata emendi cibi occasione, testes omnes amouit quamuis Apostolos; nec sciscitantibus arcanum aperit, quam post apertos Samaritanae fontes salutis, ut inde discerent non publicanda quam peracta consilia. Indesertum secedens , cum
ieiunasset quadraginta diebus , dc quadraginta noctibus, postea esurijt; ut quam hosti
diuinitatis suspicionem ieiunium ingesserat; famis opportunitate celaret. In terram de scendit , aduersus diabolum triumphaturus, sed dum medium silentium tenerent omnia, se rmae instio eursu maneret, omnipotens Ver
bum e sedibus regalibus venit; quasi Deus ipse paueret, arcana pandere Redemptionis, ni pri ius in Caluario scalam crucis erigeret, qua Gelum peccator scanderet. Hinc Uirgo inter non sine virginitatis iniuria se praesen Lare in templo maluit, quam verbum pandere Incarnatum. Nulla iunt meliora cons lia quam si lateant aduersarium. Laudabat Senarium Rex Theodoricus ob taciturnitaterim. VII. us inquit ) m reparι altera inta la/Luelis,
quod arcana noctia mariam probitate claudebas.
Sponsam suam cum describeret Dominus sitian per prophetam Ezechielem e. t ε. inter gem. mas, & margaritas quibus refertum manta recenset muliebrem, inaurem pingit super os sponse,Dedi inaurem super os tuum lacoacin. nus videtur ornatus, na vi monilia brachium circumdant,sic aurem inaures,noa labia. Uel itaq. literam corrige,vel mysterium expone Magnus soluit Alexander, quu epistola Ephestioni porrecta , eius ori annulum admouit, quasi obsignaret arcana, quae legisset. Inter I X virtutes,quibus synagogam exornauerat Dominus, inaurem posuerat superosi Ue,idest seruare decretum. Probus inter teras Epaminondae laudes refert, quod esset commissi celans . Euripides cum male audiret ob oris graveolentiam, multa aiebat arcana in eo computruerunt .Erasimus I. 8. Oph. Arcana di. X. cuntur Maiestatis cogitationes Principa, quia occulta. In Regem Israel Saule sacraturus S
muel, seorsu vocat tepuero, ut antecedat nos ,
r transeat: tu autem subsiste pacisper, is indicem tibι υerbum Domini. 1 . eo. s. Sed cur Regis inaugurationem abscondere quam palaneri & Regis,3c Hebraeoru intererat Uocara potius debebat seniores cogregare populum, ut testes essent tantae solemn latis,qlia ovium pastor creabatur hominum custos. Sacratu in Regem nsavit super a Spiritus Domini.e. t O. ut mirarentur Levitae, quasi de asino ferente mylteria. Propterea versum est ιnprouerbium, num et Saul inter Prophetas E us patruus sul-picatus sorsa quod erat,interrogauit secreto, ubicu quo Dissit e quo esset loquuti. O mnia reuelauit Saul de repertis asia s,cu Sam.ὲ te colloquio, de sermone autem regni no Indie uis. Patruus interrogabat ,& cur nepos non aperiret, lege Tacitu An. t. Cum ad inu se.
dum Agrippam,Planasiam vectus migustus, suo comite Fabio Maximo, non sine mu uis signis caritatis,spem dedisset, reddendi iuum ne aut penatibus. ὸd Maximῶ υxori M tr. tia aperuise:ιllam Liui ροπιῶ id Caesari.N q. multo post, extincto Maximo, dubi .an quaesisa
morte, auditos ιn funere eius,Martiagenitus si-met meusantis,quod causa exitii maris isset. Non tam Zelotypia obstat quam ambitio, net arcana dominationis reveles, quae in patre
296쪽
X t. armat filium, imo creaturam in Creatorem:' 2 dc impie regnum spernit coeleste pro tem Da
es. Vox impia Piji tamen non incognita viaris. Hinc Saul nec patruo de sermone regni indicauit. Ne s glossat Interlinearis inui. diam tenerareUM . Audi Iosephum, de regno, ct eius menti si sua etiam fi audirentur, stinuidiam , sty in edulitatem flament a taeendum esse demuit: quia amico, di amplius sanguinis virinitate coniuncta, tantum, ut sapiens mdidit non indicare , dubitans, ut reor de humana natura: fu*pe cum verum sit, qued perfecte nemo deuotus sis , neque ami.
Μs a nesve cognatus , neque inauam in Pei
danti purum aliquis seruat sectum: sed eis. ea prouectus sublimium, miaeuoli , smmodiosi εο nosiuntur. Necessitudinis iura nul. latam sancta , dc inuiolata, quae suos inui. diae stimulos non patiantur ; praelemnia , --- cum quis inter cognatos ad imperium pro-e mouetur. Patet in fratribus Ioseph , qui eum trina ocri causa ducerentur in iratrem I.
quod apud patrem Ioseph eos accusatat docriminc 'ilimo t. quod Ioseph a patre super reliquos diligeretur 3. quia de imperio
inter iratαι obtinendo lommasset et fratres dura priores obl ti , hac tertia, quamuis per somna habita in illum concitabantur. Hae ergo causi somniorum, atque sermonum , inui-
Hinc est . quod missurus Deus Samuelem ad νndum David in regem, nec ipsi ante 3perui, quem ex filiis Iesie sibi ad hoc munus diseret . Vade, unge miti unum ex Fijs lege . At cur non prodit propheta: San- istis limo, de fidissimo noui Regis personam Ne videliset trespondet Chrylost. Psal. so. idem Dauidi acciriret, quod prius Iosepho: ut
enim fratres eum Regem eum fore intestexissent, insidias i struaereunt. Pari strata mate Samuel Saulem consecraturus in Regem, iubet praecedere famulum , scortum subsilie re Mulum, Die pureo, ut antecedat nos Prope. ι ri macri Jitaris Romam reuocatus Tiberiua neque satis compertum ςst , sp rantes adhuc Augustum apud urbem Nolam; a exanimen repererit. Acribus namque custodι- domum, di vias si erat Liuta: latique iv. t tam n ne vulgabantur, ληος pro ἐμ qua
tempus monebat ,simul excessisse Augustum, o rerum potiri Neronem eadem fama tabe. An. i. socitu primo noui principatus facinore, Posthumum sustulit Agrippamr renuncianti Centurioni, ut mos militiae,
fiam quia imperasset; respondit Tiberius , neque imprea Vese,st rationem facti reddendam apud senatum. Quod poliquam Sallustius Crispus particeps secretorum is ad Triabunum miserat codicillosj comperite metuens ne reus subderetur, iuxta periculoso ficta, seu vera promeret, monu t Liuiam, ne arcana Domus, ne consta amitarum , --m teria milatum vulgarentur: neue Tiberius vim 'ineipatus resalueret, eisncta ad Sen tum vocando e eam conditionem esse imperandi , ut non abire ratio conare , quam sioni X lv. reddatur . Suspice Deum , quum de arcanis maiestatis, & sacrando Saule instruit Sa , 6.muelem: quasi timeret audiri , clam susurrat in aurem Dominus autem reuelauerat auriculam Samuelis ante unam d/em , quam veniret Saul, d cens. Cras mittam virum ad te δε terra Beniamin, s unges eum ducem superpopulum meum fael. num. I 3.)& nota rationem secreri in eo stare, Ut eis nomis tantum aperiatur, sine quorum conscientia
seri nequit. Ionathas hilus Saul cum Phili llinos aggredi cogitassit , nee patri suo hoc ipsum indicauit. Qios idem lusimus de Antigono , quum scit citanti filio suo, qua hora miles, qui erat in procinctu, iter facturus
esseti respondit, auid' meruis, ne solus tu, XU. tubam non audias . Sat est iubditis , si fid , Obed ant. Vobιs tanqMam sud tis competit'. in rere, mihi ροι facienda sunt , cogitare; aiebat mil: tibus Ralentinianus imperator. Librum exhibet Dominus Ezech eli prophetae , in
quo calamitatri, erumnae quibus Ηἰerusalem angust.anda erat, stabant cxaratae , ut eum comedera.Comede e lumem sud, et v
de loquere sit s Israel. Aperuit, Sc cibavit se
volumine illo. Eerch. s. Sed unde, ecquando comeduntur libri, vorantur voluminia, Leges dicat non comedo librum. Sic Pastoreb, Anscio annuntiante natum Saluato , 'laetitia ebrij, caeperunt deerrare sermone , a Transeamus inque Sethleem , re vidcamus Me verbum , quod factum es. . L. dicite Audiamus, non videamus, nisi rullica excuset
297쪽
Iupiter Muttis . Lib. XLIII. Cap.ΙII. 29s
excuset loquutio. Dechielem vero nec Pro-iea. i. Haec cum audisset, turbata est, quasi X U II., ,-phetia sanatsed eruditio subsannat. Vtrum-lde conditione dubitaret legati, & fide legaque porro conciliat Christus, quum Hiero-itionis haesitaret. Θο- et istud fab An- cu. Iolymam ascendens, ut in ara crucis se victi-lgelo sciscitatur virgo, quod virgo fiat --ma, uastis mam adoleret, assumpst duodecim Discipulos ter, manente virginitatis pudore, dc fili: , secreto. Discipulos etiam poterat secum asLipariat genitorem Inquirendo, hoc dixit, sociare, nec sine iniuria videbantur praeteririlnon desperando. Nec de ficto dubitat , sed Mariae, Magdalena praecipue, quae munda-imodum quaerit, & ordinem . yon dubitatnas proiecerat illecebras , ut se Magistro da- inquit Ambrosius ) esse faetendum , sed
retin passione sociam. Haec forsam praedi imodum ignorat. Maria legerat, Eece eo lectio contentionis causa , quis eorum essetiei es in inero , ideo eredidit esse futurum rmaior Nullam hic praedilectionem dicas edised quomodo fieret, antea non ligerat. Quo- meriti diuinum iudicium, ut duodecim se. modo in unitate suppositi trina copulatur creto duceret, nec reliquos imbecilles peri. substantia , imo duae iungantur naturae. culo exponeret. Duodecim ait Chrysosto-la modo una δέ sola temporali natiuitatomus Homil. 3 s. solos tulit hemio , ne multis scitur Homo Deust auomodo Deus, &viri, qui reant cum es, fide infirmi; muline siHomo faciunt unum Christum Quomodo sexu debiles turbarentur, audiendo quod ChrLiverbi semine , Eternum virgo concipitam Hireusalem ascen et, ut intresceretur .sVerbum Spiritus Sanctusseuperueniet in te, ην, viros patientia fortes conscripsit commili- respondet Angelus . De noc nemo dubites, & quos credidit arcani tenaces, ut ma-itat, Maria replicat, Modum quaero, Ornum patiendo consererent, non verba face-ldinem sciscitori Non quaeras, soluit Gris rent. Ea est causa, quae mulieres praeterijt,llogus . Non quaeras Illa virgo non qu velut genus natura plenum rimarum , t irat, quae a secretis est Deitati non quaerat M.L-, 'Comico, nec musa reperta sit mulier vl- Ianua Coeli, Domina mundi, tabernaculum. Io in seculo. Imo & lapideum mulieris si- Spiritus Sancti, Increaiae Sapientiae interia mulacrum loquax fuisse memoretur; vic spres, delitiae ixi, Delitia mea esse eum flabre illud Fortunae simulacrum, quod M. Hs hominum e Non quaerat Dei mater Ita, manae sceminae quondam dedicarunt, semetine quaerat quamuis mater . O inscrutabuatque iterum loquutum fuisse prodideritila Sapientiae mysterium. Si occulta vulti Augustinus 4. de Ciuitiite Dei. e. s. Modoldicia sua Deus , quid faciet homo Principes habes cur Ezechieli mandatum fuerit, e istellae estis, quae in arundineto discurrunt, me e , non legere librum: & eastores per-ivisibiles, non intelligibiles. Ipsi sciscitanti
rexerint videre, non audire verbum. Cum matri arcana Reipublicae, respondete, quod
suturam quasi diceret legis captiuitatem,lAngelus Matri Dei, Ne quaeras . Uelsa & characteribus illi descripta vincula, praeui-lcte cum Papyrio illudite. Mos cum Romasa incendia,ne inquiras causam mede, haudinis esset incuriam cum praetextatis filiis in- e. Mandata exequere, sestina obsequens .itroire , accidit, ut cuiusdam rei silentium Sic vos Pastores , videatis , non audiatistim poneretur , Perconchante vero Papyiij . Misia. verbum; Adorare scilicet quod mens rustia matre , quidnam in senatu et sent pams 'cana non percipit. Subd tis namque noria respondit puer , tacendum elle , neque datur audιre , sed tantumodo videre ver-lid dici licere. Mulier fit aud endi cupid or,hum. Humiliate cap ta vestra; Cognoscatianimum pueri ad exquirendum everberat. Princeps , populus pareat . Volumen le-lPuer urgente matre , lepidi atque Ditiuigis extabebitur vobis ad commedendum timendacii consilium capit. Actum in senε- idust ad exequendum ; 3via simplicitas qua-itu dicit , virum vi etur utilius , mae Fritur , non ambitio desideratur , ait Orig sque ex RF blica esse: onus ne ut duas Ux nes . Ad Mariam mittitur Gabriel par ires hauret, an w υna apud duos nupta e nimphus coelestis, ut eam annuntiaret Ui isit. Hoc ubi illa audiuit, domo trepidans sit οπι matrem. Ecee eoncipies in utero. - egreditur: ad coetenis matronas affert . PQ-
298쪽
ao I Maximilianus I. Occid. Imper. X LIII.
stridieque ad senatum copiosae confluunt lachrymantes , atque obsecrantes orant , Una potiri duobus nupta feret; quam via dua. Senatores ingredientes curiam, quae
illa mulierum intemperies, & quid sibi postillatici haec vellet, mirabantur: de non ut paruae rei prodigium, illam verecundi sexus impudicam infamam pauescebant. Puer Papyrius publicu sustulit metum. Nam in m dium curiae progressus , quid ipsi mater audire institisset, quid matri ipse simulasset,
enarrat . Senatus fidem atque insenium, pueri exosculatur: consul tumque facit, uti posthac pueri cum patribus in curiam no introeant praeter ilaum unum Papyrium: eique puero postea cognomentum honoris gratia, decreto inditum praetextatus: ob t cendi , loquendique in praetextata aetate prindentiam . Macrobius lib. I . tumal.e. 6 . Ne
quaeras itaque a Principe, quod sine maie-xix. statis periculo, alij quam sibi aperire non po--ε πω test. Nec subuculam ferrem aiebat ille Polonus) si crederem, non eam latere, quae ani --. ν - sentit. Ministrum consilij sui agit quandoque Princeps, quod & fidelium sit fides suspecta . Nuntium praemittit Verbum
AEternum, ut Virgini suum praenuntiaret aduentum. Descendit Angelus,sed cum praeuenisse Dominum reperit, exclamat solli citus, Dominus tecum. Non quod Virgo iam conceperit Verbum , nam postea Angelus dixit: Ecee rancipies . Nec deprecando Amgelus profert; sed annuntiando, quod Dominus illi praesens erat. Sed cur Dominus, qui suum praemisit nuntium ad eius adueniatum annuntiandum , ante legatum ad Virginem aduenit Audi Bernardum ; Transi- ι Gabrielem Dominus, εν prevenis ad Vi ginem , eodem Angelo testante, eum ait: Me gratia plena, Dominus Deum. Quid f quem morii reliquisti in Caelo , nune in vim rep eis ' euanam modo ' Volauit, sedi praeua vis supεr pennas ventorum. Victus es, o AG changete, transiliit te, qui ramisit te . Li-eet Angelus minister esset ficiissimus, ει -- lociter , ac in instanti aduenisset a Dominu tamen super pennas ventorum praeuo fuit , te transilijt, ne res tam alta, & Ω-blimis sine ipso ageretur . Deum namque quin poenituerat, tantum comisisse a Mnum ministro, praeuolauit ut praesens esset.
Angelum miserru ad Ruinem, ab Angelo imuentus est, se eum Virgine. Principes ergo πη- aut nulli, aut nonnisi fidissimo cuique, cui secreta innitantur , pectus suum peruium faciant Gelo Reipublicae si veluti Intelligentiae praesident Reges , inuisibiles mo ueant, & sicuti astra, quae sine aspectu influunt , regnum dirisant, gubernent populum. Spetiem sponsi cum in Canticis sponsa describeret, cubile pingit umbrosumo, atque opacum , ubi cubabant. Pulcher es diis leae - , δ' decorus lemdus noster fruridus. ni. i. Vel ut legit Ambrosius, Serm. s. in Psa i 18. Aeclinatis mina opaca legunt S ptuaginta, Speciosus ad cubile Austrum, --brasus. Sed cur in umbra Ueritas quaerit lucem. Sponsa innocens ut petat tenebras, candor prohibet Imo suadet, si sacri amplexus mysterium recenseas . Vnionem Hypostaticam coelesti habes in connubio r& Christi eum Ecclesia nuptias eo celebras in thalamo . Hanc floridam , lectulus noster floridus, nobis exhibet , sed umbrosam, & opacam, quia arcanis inuolutam , quae non licet homini loqui , ait Paulus. Raptus sum ad tertium Coelum , is audia ut areana verba , qua non licet homini l qui: Hinc Persae Regum arcana mira fide celant: non metus , non spes elicit V xxi. cem, qua occulta prodantur. Lingua apud eos grauius castisatur , quam ullum probrum. Romanae leges iniuriae alligant, qui secreta iudiciorum publicat. l. t. f. ad ι. Aquiliam. Renunciatorem consiliorum c pite plectunt omne . 6. 3. 4. de re militari, de aut vivum exurunt,aut surcae suspendant, ι siquis. 38. g. i. g. Lyaen. Lex Agypti rum itidem linguamexcindit,modorus Sieti Romani tanta caritate patriae tenebantur, narcana consita P.C motis seculis nemo senator enuntiauerit. Quod cum per imprudentiam . b. Maxim. fecisset, acerbe a Cossobiurgatum legimus. Pompeius M. Roman rum legatus a Gentio Rege interceptus potiusquam id facere , digirum , Murius Moesola coram Porsena zmanum combucine non detrectamne' t Nec longe Veneti , qu rum arma cum perfide tracta L Carmia mora,
299쪽
Iupiter Mutus. Lib. XLIII. Cap. M aur
ulum Augustum ob taciturnitatem Sphinge, loco signi aliquantisper usumfuisse, quae etiaadhuc ante ostium Ponti Euxini, quo in Boia
spetie costlij ab exercitu Venetias accersitus, cum scelus proprio ore fassus esset, more maiorem,capitali fuit assectus supplicio. In hoc negotio mirum est, quanta Patres taciturnitate, ac fide usi rem silentio compresserint: nam per insto menses, quos consultatio illa, vocato singulis ferme diebus Senatu, absumpsit, nulla unquam vel minima suspicio, aut coniectura ad Carmaniolam, siue ad alium, quenquam peruenit . AEgyptij ante templum Sphinges erigebant quae Romae adhuc marmoreae in Opitolio, & alibi ex .Hgypto allate conspiciuntur ) quod mystica dogma .ra , praecepta, & sacras institutiones , per aenigmatum nodos a profana procul multi tudine inuiolata, custodi ta, & in arcanis tamum tractari voluerant. Ideo putant octa-
SEu Historiarum in Maximiliano I. st
dium duobus symbolis exaratur. 1. Iouis, qui rupta Saturni falce, cum vin. culis alligat, sub lcmmate , ut vIuam. i. varia ethimologia . E. definitio. 4. πλplex . 3. qualium rerum silis T. quot uplex historia. 8. origo. 9. vita magistra . I 3. historia laus . t . beneficia. I s. oratori necessaria .r 6. militi necessaria. t . nulli odi se . i g. vlitior Reipublica, quam malitia. i 8. historial mbuta .is. hictoria timenda. xo. voluptas ex historia. ai. plures ex lectione historia sani facti. xx. lues historiae .
sit breuis. 23. Vera sit. 27. mendax est. 28. historici omnes in alιquo mendaces. 29. cur
phorum sese exonerat, in altera Symplega s dum insula, incolumna veteri ex albo maria L mT.'more conspicitur, cum hac inscriptione . IUT Guo Casari Augusto L. Clannidius L. F. Cla. Πη
Ponto. ut Leunclauius annotauit. Hanc t
men , quum Augustus dicterijs lacesseretur teste Plinis propter dissicultatem migmatum , quibus sua Sphina interdum erat in structa , nato subinde prouerbio , dc calumnia ; Mirum non videra , si renata Sphinx adferret aenigmata , postea repudiauit et retento tamen silentij mysterio, quo Principibus Oracula in exemplum sermo.
a. Decuationis, una cum Pyrrha coniuge sua, ossa magnae parentis , idest lapidestertae a tergo iacentis ad reparandum genus
DE Historia facturus verba primu ethi-
mologia persequar. ειδω verbo grς-co quod κῶο significat,derivant aliqui, qu niam soli rerum euentus sub sensibus cadant.
Videre hic, idem eliquod sentire, Unde Historia sit rerum per sensus facta comprehensio. Aiunt alij άραωόρὰ Graecorum lingua sen
re, Zdeo se idem, quod In. Quibus co Positis, oritur Uspopoco: de paucis immutatis, πρω , quod idem valet, ac, in rem stomoculis intueor. Hi ne venit Historia. Et quia
rerum essectus non tam oculis cernuntur, quam sensibus comprehenduntur , Narra
tio effectuum, qua sub sensus eadunt, bita.
ria crit. hictoricus non invocet Deum e6. Carceri exeunti quomodo lume cocedatur e
Annales quide Fama flagellum regum.
Verumscribere arduum . 1 . de visentiabus vera scribere, di cile. 11. nee sacri Κ-Ηbriel de viventibus scribunt. 26. apoten tibus oculos auertit Christus,vi vera scribat.18. Scipio Africanus falso laudatur. 18. Maximil. I. Imper. 9mnia de historia: fl dium genealogicum. Si narratio est historia, scriptio erit nono 21. depictio. Hinc Romae in Traiani e Antoni ni columnis, arcubusque Constantini, atque Seueri sculptae victoriae, atque triumphi: sic Venetorum in curia, Alexandri III. de Fe-deriti Aenobarbi depicta gesta, historiae haud erunt ubique historia, quia ubique caula
memoriae rerum gestarum. Unde narrati nis verbum corrigas, dc rerum dicas mem
riam . Qualium rerum quarum memoria ait III. Cicero remota ea a timoribus nostris . Sibi tamen, de iure repugnat Cicero, cum idem. st ri Ν, persuadere Leueio conabatur , vires ab sese citra Catι linam gestas historia eo lecteretur; tunc e sui temporis memoria nondiscedebat. Historiae
300쪽
Maximilianus I. Occid. Imper. X LII L
Hiltoriae tria genera Ominassignat Hu- manum, Naturale, Divinum. Primum ad hominem pertinet, alterum ad naturam , tertium ad natum parentem. Unum actiones hominis explicat: alterum causas inna
tura positas , earumque progressus ab ultimo principio deducit: postremum praepotetatis Dei, animorumque immortalium in se collectam potestatem intuetur. Ex his triplex oritur consensus, probabilis, necessarius , reli. giolus : totidemque virtutes prudentia scilicet, scientia, religio. Prima turpe ab honesto: Secunda verum a falso: Tertia pietatem ab impietate secernit. Primam ex imperio
rationis, & usu rerum agendarum, Humanaemia moderatrιcem vocant: Alteram ex abditarum causarum inquisitione, rerum omnium hinentricem: postremam ex CreatoriS erga v Creaturas amore, vitiorum expultricem. Omi Ggηκis nium finis vera Sapientia, cuius adipiscendae studium exhibet historia triplex . Modus με f procedendi resolutiuus est, ab effectu ad causam di ab imperfecto ad perfectum; quia hominibus primum spetiem suam conseruandi studium natura parens intenerauit: deind
paulatim a rerum naturalium adminil rati ne ad causarum inuestigationem impulit: tu altioris cogitionis illecebris irretitus ad revi rum omnium parentis cognitionem scande Qui caree re tentat. Propterea Humana praecedet his. . 4. storia, ne si illotis manibus repente diuinam z. . . Rggrediamur , magnitudine deterreamur .cora. Quemadmodum ergo ij, qui ex antro carcerem lucem veniunt, Solis splendorem prius in terra, tum in nubibus, post in Luna conspiciunt, ut bene confirmato visu solem ipsual.quando contueri possint;Sic nos in Dei cognisione gradiemur: ut primum eius bonitatem in rebus humanis animaduertamus rdeinde in perspicuis naturae causis: tum in cetlestium corporum descriptione: pone in t eius armonia orbis: ut ijs gradibus ad eam, quae nobis est cum Deo, cognationem aliquando redeamus. E tribus itaque hil oriarum generibus, diuinum quidem Theologis; naturale Philosophis omittamus, ut inhumanis actionibas, earumque praecepsis cur VII ceamur . Eit autem humana historia, vel 'grantia , quae de locis est: vel Chronica,&generatione elle Vel de gestis, ut Annales νhiltoriaeque caetere; in hoc solum ab Ann libus diueris,quod in Annalibus sine vilis ornamentis, sine anxia causarum disquisitione, hgella cuiusque anni narrantur : in B storaa , A. cravero rerum, personarum, ac locorum minmenta ponderantur. Originem percontanti arduum est satisfacere. Ante Saturni in Ita liam aduentum scribit Macrobius i. Satur. Hisuriae. 8.) nulla historia dignationem habuit. Sed ' T' postquam is rudem populum in unum collegit,historia q uasi vocalis reddita est. Ea propter Romae in fastigio Saturni aedis Tritones cum buccinis superposit i fuere, caudis Tritonum humi mersis, dc absconditis: indicio, quod ante Saturnum omnia occulta, post ii l um omnia, per obseruationem, & historiam clarissima essent reddita. Reserunt alii, in AEgypto primum inolaeuisse ut gesta homianum , & Nili inundatio scriberentur. Mcmphi erecta erat columna, cui Nolosio'us nomen erat, in qua solebant Nili incrementa, quibus vicinam regionem irrigare singulis
annis consueuerat,annotari: simulque etiam,
quae illinc nascebatur anni fertilitas. Quod ubi per multos annos obseruassent, poterant deinceps finito incremento, qualem essent annum habituri,pmsagire; ratione altitudinis scilicet , ad quam in columna Nilus ascendisset. Horum exemplo illustrium virorum gesta postea scripta sunt Vetustiorem alij faciunt historiam, in diebus Osyridis oriatam, regis totius Orbis potentissimi, cuius facinora in columnis fuere exarata. Quorum imitatione postea descripserunt alij cςleitium
orbium conuersiones , tum coeterorum annorum numerum. Sunt qui ad Noachum reserant, quum exiens ex arca, originem ac
finem cataclysmi lapidi inscripsit , que pollea in Myriada planicie ad Gordiei motis
radicem erexit, in cuius cacumine arca I
serat . Non desunt alii, qui eam longe ante diluuium scribi solitam fuisse asseratar, multitosque ex vetullis patribus, siue Astrologia, siue diuino assiatu docti de futura mundi ruina, id ipsum in lapideis columnis memoriae,
mandauerint. Ipsos nominant Adaini Mos. Probabile est ab initio maiores, cum literarum formam nondum ullam inuenissent, neci scmporibus est: vel Genealogica, quae de t rerum inemoria extingueretur, si nul etiam