장음표시 사용
271쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. 269
gat. . usum conuertere: ut vel Sanctissimo huic &ique & Portugalliae Reges optimam di homi- sia. m. Τ necessario bello deseruiant: vel si quo casuinum,&nauium militiam ac copiam suppe- 'bellum omissum fuerit, ijs unde exactae fue-lditabunt, ut mox dicemus. rint, optima fide restituantur. βuomodo consultandum, δ' adminimandum c ApQuoniam autem neque simul omnis p. bellam. VI.cuniarum summa exigi, & continue in exer- Ad consultationem vero,&administrati citu militibus stipendia solui opus eli, necessetnem belli gerendi,quod sexto loco proposue-
est, in omni prouincia conquiri mercatores,iramus, Primo, an sit hostis terra an mari ag-& nummularios boni nominis, qui hanc asDigrediendus eliberandum est.Et videtur om- sumant curam pecunias transmittendi,ac linino maritima quoq. classis ,&ea potens cunecessarium fuerit permutandiMum honestolducibus suis ad bellum necessaria, cum hostis lucro laboris sui: quo quidem labore etiam irrecentas iam triremes paratas habeat, aliaq. Coelum lucrabuntur. Ac singulis mercatori-fquotidie nauigia paret ad traijciendos,ut nos bus suae regiones diuidendin ex quibus reda- arbitramur,equos.Ergo ecotrario nobis claschae pecuniae ad eos referantur. Haec enim vi-lsis instituenda. Primum eum dimidium bellidetur esse optima, Sc custodiendi, dc dispen- mari geritur,dura in conditione essemus sine fandi ratio. Sed necessarium videtur ad co-iclasse. lamenta dimidio belli inseriores esse-gendum exercitum, habere saltem tertiam , mus. Foret enim hostis dominus maris:&inia partem summae totius, quam diximus,in pe-lde sine classe,nec comeatus, vehi ad exercitu, Cunia numerata statim a principio postea re- nec urbes Se littora nostra abhoste desedi post liquum cu commoditate teporis exigeretur,lsent.Tertio magna authoritatis parte amitte- ac supradicto modo ad exercitu mitteretur. remus,si sine classe bellu gereremus, magis q. De cvjs militaribus. animum hostis & spem accederemus. Postre Robur omne exercituum positum est i imo, nec toto bello pares essemus, & isistra peditatu,& equitibus catlaapnractis: quo g iapparatus terrestres faceremus, si maritimos nere viroq. Cnristiani excellunt. Pedites aulldimitteremus. Quare est omnino classisne sumendi sunt ex eis nationibus, quae maxime cessaria: sed ea ita potens est comparanda, ut huic militiae pedestri & ordinibus seruandisthostilem classem non pertimescat. Ac trire student, ut Helvetiis, Germanis quos Laniz-imium quidem numero pares esse non possu echtos vocant Hispatais,Boemis.Ac ex t imus: sea facilis est aut certe non dissicillima , to hoc numero Sclopetarii multi sunt neces-lpotentioris classis coparatio hoc modo . Tritis xij; P pterea, quod ea quoque parte mili- remes videmur habituri cetum, hac computum quisclopis utuntur acuteriarius abundat. latione. Rex Christianissimus in portu Mas Videntur ergo peditum fortium virorum in siliae complures habet: has ut viginti sint,po- exercitu necessaria ad minus sexaginta millia. terit essicere: totide Rex Qitholicus, si ad eas Cataphracti vero equites Gallici optimi de duodecim, quae continue in Sicilia sunt, alias Italici, qui videntur ad numerum quatuor octo addiderit: quod non erit magni operis. millium accedere debere, Duodecim autem,rAd quadraginta Ueneti . Romanus Pontifex millia leuis armaturae equitum, quo uno fere cu sacro Collegio ut decem conferant, cona- militiae genere praeualet hostis nobis, dunta-ibuntur. A Genuesibus vero tum triremes vivit qui alia potioni ducimus, necessaria suntlginti, tum naues magnas quas Carachas , seu ex nationibus huius studi j gnaris, Hispanis,lGaleones vocamus, exquiremus. Sed &-- Italis,Dalmatis&Graecis. Hic terrestris exemignarum huiusmodi nauium copiam Reges citus bonis gubernatus consiliis, commeatuuiFranciae & Anglie poterunt suppeditare.Hanon egens, suorum tormetorum opportunislbent enim non mediocrem earum numerum
praesidiis instructus,cu Domini benedictione paulo ante aedificatarum.Reges quoq Hispa- futurus est inuictas. In maritimo autem classiniae & Portugalliae grandem earum copiam sis apparatu Veneti de Genuenses ex Italia , afferent .Hanc aute classem pro bunt quaeq.
Galli ex prouincia Britannia,& alijs locis:His nationes partim sumptu suo,partim comuni pani a sapia de utraque Sicilia, Angliae quo- omnium collatione, de prouentibus sanctae m. VII. Ll i expe-
272쪽
r o mximilianus I. Imperat. X LIII.
Mi A . expeditionis adiutae. Hae naues cum illi* Pri- l amicas ambo regiones sunt pro auri. Ab Ii , remibus instructae militibus Hispanis. pre. eipue Bistainie , Portugallensibus, Gallicanis ex prouincia Britannia, Normandia aliunde. que oc item Anglicanis ac Italis: tormentis'; idoneis armatae, stabilitate sua pro numero erunt triremibus, classemque hostium absq.
controuersia , aut repellens, aut obruent.
Duces a maritimi belli ab unaquaque natione suis quidem classibus praeficiencii sunt: sed ad quos totius belli summam referrent, oui amplis limam potestatem haberent,optandi essent Angliae M Pol iugalliae Reges,qui ambo sese summa pietate obtulerunt.Ucrum si Rex Angliae ob longinquitatem commodo
ire non posset, Duce & Imperatore Portu- galliae Rege contenca esset maritima expeditio . Secundo, an diuisis, an coniunctis viribus
exercitu aggrediendus hostis sit: non est dubium, quin nostris unitas & coniunctio virium, praesertim terrestri bello sit aptior. Nam 8c in minori numero, diuisio minuit vires animosque quod hosti, qui copijs innimerabilibus abundat , nequaquam contingeret,& in unum locum coactis copijs hostium erit inutilis minima multitudo. Noller exemcitus, nec prae turba confusus, di viribus non
impar, nullum pugnandi distrimen perti. mestet . Deinde non carpere diuersa loca, sed ad hostem protinus, uel ad Regiam hostilem
accedere, erit& virtutis, & dignitatis,& ma xime in uniuerso bello utilitatis. Tertio, Quoad iter exercituum, & qua regione 1lint commode incedere: triplex via proponitur. Vna per Germaniam & Vn Priam. Commoda haec quidem, ubi ad Un Pariam peruentum erit. Nam per Danubiustamen vehi exercitus, & paucorum dierum
itinere ad Constantinopolim exponi posset: sed hae Iongior, Be quibusdam Principum forsen parum grata. Altera per Dalmatiam di Illyricum non longe sere mari: sed haec dissicilibus locis saepe impedita est , re equitates maximeincommoda. Tertia quae iam difficultates euitiit omnes, ut per Italiam ad ur. bem Anconam ex Brundusium Caelarea Ma- restas, & Christianissimus Rex perueniant cum suis copiis: hinc enim sitis commodus est ininsitus in Epirum de Graeciam: &per Ancona vero traiectus classe faciendus est,
praemissaque copiarum parte, Imperatores postea subsequi poterunt. Quarto bi conuenire exercitus in unum, dc quae primum loca hostium debeat inuadere. Terrestres quissim copiae Anconae, &Brundusii, ut diximus: nauales vero in Sicilia conuenire debebunt, atque inde maior agmine , ad praedictos Anconae portus &Brundusij contendere, ut inde quoque ninstras copias traducere ad hostium littus possint. In terra autem hostili videtur portus Dyrrachii oppoMunissimus,quamuis sit hostium . Sed non erit caeptu dissicilis , classe de
exercitu nostris eo conuentibus, quamquam
tutum illud littus hospitale dc portuosum est, ut sutura sit facilis adhibitis locorum peritis in terram, & si opus fuerit ad portum venetorum Catharri defensio. Primus autem m. natus nostri exercitus, vel ad ipsum Ducem
hostium , vel ad Constantinopolim aggrediendam faciendus est. Caput enim petendum, quo oppresso facilior est reliquorum omnium acquisitio. Sed hoc si nostrarum &hostis virium periti, nos praeualere senserint. Nam aliter non esset trammissio faciendata, sed nostra potius praesidiis tuenda. Sed haec consit io dc prudentia Imperatorum diligemtissime perpendenda sunt. Quinto, de commeatibus non erit dissicile prouidere, classe nostra mari dominante,
ut dictum est. Nam & mercatores tuto comm*ibuntxx Marchia, Apulia, labria,Neapoli, Sicilia maximos commeatus poteruntli1ppeditare.Venient etiam ex Lombardia tota fere Italia ac etiam Gallia copiae ingentes per commoditates fluminum, maximeque Padi, ad mare deuectae r atque inde facile ali exercitum comportare usque ad littus parui negotij erit: a littore vero ad exercituma squomodo tuto fieri possit, eorum qui in repraesenti fuerint erit deliberatio. Sed illud
erit curandum , ut mercatores idoneo conducantur, qui hanc prouinciam deserendorum commeatuum pro honesto lucro ca- Plant . atque eis potestas dc nomen Commissariorum a locorum Domi ais detumuo ma iore auctoritate negociari se ibidem curar
273쪽
Sat. Capitula extrinseca. De duobus vero , quae extrinsecus const-deranda duximus, tentare aliquem infidelem Principem, utpote Sophin, ad bellum hoe contra Turcas, quibus inimicissimus esi debet, communicandum sorte non esset inutile . Sed non in hoc magna spes a nobis, v rum in Deo, dc viribus, confiiijsque nostris est collocanda. De diuisione vero eorum,que bello acquiarentur : sic iuste facienda,ut nemo conqueri, nec dissensionem quaerere iure possit, videtur esse commodistimum, iam nunc iudices& arbitros huius diuisionis eligere: puta Romanum Pontificem & Sacrum Collegium :aut alios communiter a Principibus constituendos: qui consecto bello iudicare debe rent,secundum rapionem proportionis sumptus & laboris in hoc bellum impense vel alia praescripta, di ab omnibus accepta ratione :quorum iudicio omnes stare deberent, sub poenis supra in inducijs appositis. Vel si illa
lancta Constaternitas fierer, quae recuperarentur communiter,ab ea tenerentur pro indiuiso: quousque per eandem deputati iudices determinarent. Diuidere autem res antequam partae sint, incongruum: dc postea finito bello, ad dissensiones venire periculo sum. Hoc autem modo unusquisque iam sciret fere, quid ad se venturum esset,& nunc operam tempusque in hac diuisione, aliena
rum adhuc rerum non contereret.
Hactenus nostrae sunt in singulis capitulis suprapositis dictae sententiae. Nunc quaedam
Si fieri posset, ut Ungariae & Poloniae Reges, paratis exercitibus Turcam ex ea Parte inuaderent, non est dubium, quin muItum proficeretur ad bellum conficiendum. Magnu' enim terror inde iniNeretur hosti, eiust
que vires distraherentur. Itaque stat illi qui
dem cohortandi atque incitandi, auxiliaque illis danda: sed ita ut de eo exercitu, & de ea apparatione , quam diximus, nihil omnino imminuatur. In hac enim neruus, & vis, de
spes belli ae victoriae sita est. Uerum si sine
huius apPratus detrimento , p cuniae ex Cruciatis ac decimis ab illis extremis nationibuS , Noruegiae, Diniae, Saxoniae illis attribui possenz, quibus exercitum alerent. esset id rebus nostris magno adiumento . Item, si pr*ter eum exercitum, quem si pra unitate coniunctum esse voluimus, tanta praeterea militum copia esset, ut pluribus i
cis, imp tus in hostium fines fieri, praesidia crebris in locis disponi possent: quis non vitidet & hoe utilissimum nostris rebus futurum Sed ea tantum, quae necessaria ad bellum &ad victoriamessent, fieri oportere,diximus . Haec reliqua adiuncta, optandaquitamen in Domino confidimus abundantius affutura. Quis enim erit nobili animo aut ingenio vir, qui non accensus cupiditate verae
gloriae ad hoc bellum istideat properare Quis
cupidus rerum visendarum, qui hac occasione ablata suis armis arreptis non iter aggrediatur Quis studio acquirendi praeditus,qui
non ad tantam praedam conuolet Quis vi
tuti denique de fortitudini suae fidem, qui noeam in hoc pulcherrimo dc Sanctissimo ota re, & Deo, & hominibus velit comprobare. Nam illa, quae sunt maxima, honor dc amor Dei, salus verae fidei, coelestis patriae potiundae cupiditas, omnes Triter commouere de bebunt: Principes ut suas Ors de authoritatem: fortes viros,ut suam virtutem: reliquos ut partem suarum facultatum in communem consensum, di praeclaram hanc societ
tem Dei & hominum conferant, ad acquirendam sibi praemium sempiternum. Nam quamquam nostis & potens vehementer, α ferox sit: tamen hominum 5c militum robo re ac disciplina longe nobis inferior est, quae in bellis valet maxime: ut Deus modo preces nostras benignis auribus admittat sit nobis victoria pro certo expectanda . Non ergo
deerunt, nec opum, nec virorum magna subsidia. Clarissimorum Regum siroru& Prin cipum virtutem atque exemplum imitabun tur, qui quidem Principes non longo labore, nec maximo sumptu, & suam augebunt hac
virioria dignitatem, & fidem Dei sui illustrabunt, & patrimonium Christi amplificabunt , digni qui ab ipso Deo in tam excelsum honorem Regalis solij sublati fuerint: cur
tam grati Deo sint futuri, qui hoc opere , hocque Sanctissimo bello consequentur, ut praeter amplificationem opum sitarum, sempitemam laudem suae virtutis inter hominesserant eorum aute nomina in cetiis scribatur.
274쪽
27 Maximilianus I. Imper. XLIII.
I. . De itineribus ex ditionis.
D ' Imperator per viam Ungariae, cum Rege Poloniae, & Electoribus, cum gentibus Germanis Lanizknechtis, Memis, Ungaris, P. Ionis, Danis, militibus ordinis Teutonico rum LXX. M. armatorum, scilicet equitum XX.M.& peditum L.M.in ordinantia,& b
Rex Francie per viam Fori Iulij,cum Galblis, Scotis,Suieturis,Lotharingis,labaudiensibus, Venetis, Florentinis , Mnensibus , Lu. censibus, cnm IV.M. cataphractis: VIII. M. huis armaturae, L. M. peditibus, & bona copia tormentorum.
Rex Portugalliae cum classe maritima CCC. nauium magnarum & paruarum, &ad minus LX. triremium, quae classis remanens armata exponet: ubi vellet XL. M. ho mines in terra, cum sentibus Hispanis, Anglicis, Portugallensibus, Ianuensibus, Neapolitanis , Siculis , Flandrensibus maritimis, ita quod essent alia LX. M. armatorum equestrium& pedelirium,& bona copia toriamcntorum , & equorum ad illa deferendae per terram, & Sanctis limi P. N. classis poL1et esse cum ista, vel sicut videbitur: &haec
deduceret commeatus pro alio exercitu Occidentali prae terrestri per Forum Iulij venieli: & poterit ire haec classis Apoloniam &Dyrrachium ,& ibi expectare alium exerci. tum cum Rege Franciae venientem: &, si videbitur, inde diuertere ad Peloponessiam, vel recta via Constantinopolim, vel iungere soad sinum Thessalonicensem cum praedicto exercitu,si erit necessei vel ire ad Hierusalem& AEgpytum: N alius exercitus per Ungariam, non erit tunc a Thessalonicensi sinu multum dillans. Pro istis omnibus in duobus annis sumerent duodecim milliones ducatorum. Quod si Principes, non recognoscentes superio rem, volunt dare quartam partem redituum suorum : ac similiter spirituales Principes unam quartam partem reddituum suorum:& alij Principes, communitates, & Domini seculares recognoscentes superiorem unam dimidiam decimam reddituum: & populus impositionem unius quaterni, in minutis venditionibus per libram: & cum Cruciata plenissima bene praedicata, &soluta per i tum orbem, creditur cum istis quinque rebus bene exactis & dispensatis, introitus erunt in duobus annis multo maiares quam
impensae, vel exitus XII. M. ilionum. Tum C sarem post legatos, verba in hunc modum fecisse Goldasius tradit.
MAXIMILIANI I M P ER. PRUO POS IT IO
Fequentia vestra, er quae hoe tempore pνκ-cipue necessaria es 'ipublica, in mihi
pergrata, non obscure indieat voluntatem --
stram, di siluata erga hane eausam, propter
quam domo eniti estis. Cum enim tam cu'de
adueneritis , siquam in literis significaui, nos de sellis Tintaeo acturos esse, fae de intestigo vosi os, ut decessapientes Principes sist viros se tismos, is intelligere, quid 2 υobis totus arbis
terrarum, Unruersa Christi Ecclesia, diruitas ius Imperia requirat: θ animos vestros ea virtute ae fortitudine praeditos esse, is bellum omnium , qua unquam fuerunt, longe rustisvmum ' gloriosissimum, omnibus votis expediatis . Euare existimo mihi non longa oratione ad vos iuritandos opus esse expectari a me potius elascum ad inferenda signa, quam hancrn toga er in curia adhortationem. Sed tamen belu munitudo .l doeultas primum delibera tione quadam eret, non virum sit inferendum, siquidem et si hostes nos bello non lacesserent, neque in itimis locis ac pene in conspectu nostra grassarentur, tamen Nortuit nos tiberare orbem terrarum hae crudelisma atque impia barbi
ris , orex miserrima seruitute tot nat Ioues F-
prefas eripere e sita illud malis deliberandum
se videtur, cum tanta sint opes ac vires Tu cita Regni, eum exercitus in longinquas regi
nes traduceias, cum fortassis pluribus locis stlongo tempore bellum futurum sit, quantis F ssit copiis, an una Germanica natio tantos conficere exercitus, tolerare exercitus; arma, equos ,
stipendia,commeatus suppeditare post; qui R gei, qui ρ puli, ad societatem huius pulcherrima militia adiungi possint; an ita in Europa pax
constituta sit , ne messest vos ex medio cur tu reuo cent homines perfidi, qui, visaepe ante ac ita vel per occasionem occupare nostra conabumuri
275쪽
Catena Ilittorica. Lib. XLIII. Ca III. 273
- η, set turpi aliqua eum hostibus pactione facta Τ' ' metuent, ne sines Imper, proferamus. De his rebus sis a me requiri orationem a prudentibus omnibus. Nam me quidem in Le Imperi, fastiatis , non solum in acie Ducem di Imperatorem esse sed multo magis huius publ)ci consis, ducem atque autorem esie conuenit. Gare, nisi de his tantιs rebus diu multumque, tot iam exemeitatus bellis, sis magna fartuna Uarietate, cogitassem, profecto repraehensione omnium dignus essem. Sed mihi credue, cum as aspisse meis , recuperata Austria,'st mortem Regis Hungaria Matthia Hunniada, or ingenti expulso
exercitu Turcarum ex Croaria, nihil magis invitis mihi fuerit, quam ut mox exercitus in prouincias Turearum traducerem, nunquam
postea de hoe bello cogitare des. At nunc quidem occasiopercommoda erat huius rei Hysipienda. Nam post Mahomeri mortem magna de successione inter fratres discardia erat . Sisimus etiam armis inuadere Regnum eonabatur. auare ιn
his prouincise non satis firma praesidia erant: ervi, quantum possemerouiderem ne qui domestiaci motus nos remorarentur,Legem de vestra sententia tuli in quodam Conuentu, de Pace d cennali .
Verum qui me hae parantem fluctus siubito exceperunt f Galli non sium me de 'sson
Burgundi aper seditionem Lycere eonata sunt, sed etiam meo capiti insidias per summum se ius struxerunt. Postea Daba , quae proximis annissingulari eo tispanis mei Friderici Imperatoris pacata fuerat, iterum Gallicis armis
perturbata est. Nam proximo anno pote martem Patris meι, Carolus VIII. cum ingenti exercitis bonam Italia partem hostititer perumgatus est. Etenim non modo Neapotitanum 'gnum occupare conabatur sed di Mediolanem
ses bello adortus est . Eua ex re animaduerti potuit , eum ratius Italia dominationem sibi riti liceri. Itaque gr misi κιlia in Itabam ad defendendos Mediolanenses contra Gallum: greo exercitum 'se adduxi. Ad hae incommoda tumultus Hungariti eodem fere tempore accidebant . Putea dum orta bella Unssique in Germania gr Italia, eonsilio atque armis sedare contendo , ut postulabat necessitas publica, dimrius fuam volebam , disserre Gnsilium de mouendia Tureico bello eoactus sum. Sed, quan tum is are ρ sum, diuinitus ita res extracta est. Nam sν tempus ιnterea, in haec bella af S I. Am . ferunt nobis magnam facultatem di commoda yy ad Tureicum bellum. Partim enim sunt domisti armis hi, quorum potentiam absentes formia
daturi eramus. Hspaniam ac Neapolim tenet Carolus meus nepos: Burgundia tota tranquitila s: Galium nobis beneficio ae faedere deuinctum, ad societatem belu , is spero , adiun-
3. auare certam tranquillitatem domi ρω- mittere nobis possumus, me caput est negotis. Nam reliqua pars ribberationis multo est faciatior . Hae me cura amplius iam viginti annis exercuit: praecipue quomodo pacem in Europa firmam eonstituerem. Hune mihi finem omnium
bellorum semper propossinion ut latius fines Regni extenderem,sed ψpace parta bellum transferrem in Turcicum Regnum.Hane ob eausiam victor multa concessit lys, quos armis domui, Ut mea moderatione eos ad pacem inuitarem. Hae
a fatus sum ab uanto probxus , ut qua mea voluntas in his bellis, quorsi hactenus, fuerit,
plane omnes intelligant, ac sciant, neque antea mi iracundia, aut iniusta cupiditate υnyuam
arma sumsisse,neque hoc Turcisum b/llum alio consitio parare,quam quia necesserium grpium se iudico. βuadere ubi pauca addIdero ,ρ stea reliquamdebberationem de copijs, de eam meatibus , deque modo bestigerandi 'nexam equa domi pace constituta non potest disse lis υ bis videri, qui periti ews rei militaris, et quibus Germania satis nota est: denique qui arma sopes, re hanc I reb dignitatem tenere nos seisis, ut vitam in omnes fortunas nostras, ad defensionem ετ publicam salutem orbis terra
. Nec vero quenquam e vobis quidem arbitror es, qui Turcisum bellum parum necessarium exi timet, aut psudet, ut al3 potius K Ita ilia nationes'i has partes sumant. Nam etiamsi Turca suis finibus iam contenti, non
proferrent arma tin us, nee nobis periculum denunciarent, nos quidem, quibus Deus praecipue commendauit orbis Christiani desensionem, bellum inferre illis oportebat , υt Gratiam θvicinas prouincias crudeli seruitute liberar mus. Nam siquis putat mItia aut tolerabilia es Turcarum Imperia, is longe fallitur,nec no-ιis de Imperj laude eum illis certamen est, μή
de religione, de diseiplina, de eoniugum νώ
276쪽
274 Maximilianus I. Imperat. X LIII.
l. rarum putastia . Praecipue autem stragantur in bilitatem, ne solum rispusiones rena victis nulla relinquuntur, sed etiam lixaWgregari, milites rapiunt ad stupra nokb as atque honesti as matronas, virgines, pueros; ad haec multis modis extinguunt ac delent Christianam religionem. An non haeseunt magnae diiusta causa, qua VIus Jortibus ad tuendam gloriam Dei, 'salutem omnium gentium, arma imduant 's. uuare ingenti dolore Uctor, eum euito Graeciam, qua non solum doctrinarum parenserit , Fed etiam omnι laude wrtutem excessuit,
ιν diu florenti a pars Ecclesia Christiana
fuit, nune lati seruitute oppressam esse, in qua cum catera dictu foeda atque horrenda perforanda sunt, tum etiam religio penitus aboletur, in auget meum dolorem , Ροὰ res geria praecipue testantur, Graciam non sponte, auisine ce tamine accepisse hoc iugum . Illa vero multos annos forti e dimicans tandem concidit, non
virtute superata, sed quia sola tantam hostium mutritudinem, udi tam longum bellum sustinere
non poterat. Audio etiamnum tantam esse inmingeniorum, tantam virtutem Graeca nationis,
ut non alia gens practantiores duera Turcis suppeditet , quam Graeca, qui ut audio in quan
quam ritibus imbuti Turticis, tamen memores nos nobiscum necestudinis, inuiti bellum P. runt in no insprouincise . Hanc certe nationem, qua pulcherrimum ornamentum nominis Christiani, quaeque cum maioribus nostris sanguine, faederibus, sist multis incise reniuncta fuit, cum
ob cateras causas oportuit nos in libertatem inn-Δcare , tum Ob haec merita singularia, quod MLquor seculis immanem istam barbariem fortissime represι, gr a nostris reruicibus depulit . Nullum enim ruinus est o iam quam seruatoribus calamitate aliqvafractis rursus opem fore, in parem Pratiam referre. s. Sed quo me dotir abducite Tanta est enim non solum regnatas cupiditas, sed multo magis humani sanguinissitis; tantus furor in Turcis, ut non reliquerint nobis deliberationem de ins rendo bello laboram, sed depropulseando bello, de defensione religionis Christiana , am vkqMe errarum delere conatur illa barbaries , conintium cuprendum est; retinenda est huius Impe--j m istas, tu nia reniuges in ιιberi nostri. is enim Oeeurrimo, aspost domitis vicinis gentibus in messia Germania indebitis excindi urbes, inflammara templa, rapi ad omne fu 'in otij genus coniuges sist tiberos iuelli insentes aco lexu parentum atque interfici, medias β- cara grauidas mulseres illo ac nare barbarico, naticae religiones, quibus incitati sunt, nequidem concedunt eis ocium, sed lege cogunt Imperium extendere. Et successus tantι tamque prosperi, annorum fere ducentorum, addunt eis
animos, ut quiescere nullo modo psent. Quod si tanta fuit gloriae atque imperij cupiditas, tanta
audacia tune, cum iares haberet admodum exiguas , nee quicquam nisi littus ad Pontum E
xinum tenerent, ut non mari, non montibus ron
magnitudine Graeci Imperj deterriti sint, quominus in Asiam or Europam impetum facerent , cum quidem magnas insuper clades acceperantuan nunc adeptos tantam potentiam, tantas vires, or hoc rerum fastigium, exstimatis non delectari imperijsoria e Atqui vero acerrimus est sitimulus in besticosis ingeni', armorum
s Imperii decus, infertim sisspiret etiam fomtuna. Multae autem nostra clades numeraripossunt inde usque ἀ praelio, quod Sigismundus
Imperator cum Turcis in eliciter commisit,cum interea nullam ipsi insignem eladem acceperint. Itaque in tam felici victoriarum cursu, quam non cessarint, videtis. Vt enim omittam res gestasseu eristrum: Mahomerus, qui me puero fi ruit , summa celeritate, ceu fulmen quoddam , magnam Europa partem peruagatus est. Cum iis Pannoniis infeliciter dimicasset', vitia, ἀIoanne Hunniade, nequaquam animo fractussi, sed Constantinopolim adortus tu obsissam, tandem anno antequam natus sum sexto, vi captam diripuit, erudeli e interfecto I Gratore Constantino, cognato nostro, dirutis ad stuprum eius liberis . Positeἀ capta Thracia, M am invadit, ae fere toto Illyrico domuo, et occupato regno Fossae, Graeciam adoritur, Corinthum vi expugnat , or Pelopo-fum ditioni suae adiycitynterfectis Paleologis Demetrici Ae laoma fratribus. Tot Regnιs ae Prouincise in Europa potitus, adeo non recepit sese ocium , subinde maiora spe atque animo conciperet. Comstitutis prouinciν ιn Europa , trapit in Asiam ,
Trapetuntem expugnat, Rege interfecto. im de Mutilenem arnus capit; cumque iam in noram Asiam ac Portioram Universam teneret ,
transfert bellum In Syriam ci Aegyptum. Mu
277쪽
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap.IIL 27s
eum Sullanus acie mctus pacem peteret, quia ferunt. Baiarathes Methonam Venetis ingenti Sat. Ana.' ' maioris glaria materiam esse vita in Europa, eertamine eripuit. βuid nunc Selimum ' nonne 'in ''
faedos eum Sullano feeire' rediens in Europa, videtis domita otia Φητ Aegypto,Hunearis au-mstructa classe, tr contractis rapidis trajcit inldaei e bellum inferrest a qua nisi eum δερ sit
Italiam, edi oppugnauιι H drunten se tantum mus, quam Deile erit Tureispostia per occasi terroris Italia incussit , ut iam Romanus PontLinem irruptiones in Germaniam facere, quoties sex fugam pararet: omnia erant m Italia festivelint. Ae, mihi credite,nonsolum fortiter,sed
Gallia bellisum plena. Deinde nonsolum Tum etiam magno consilio Turca bestigerantur sentenearum vires sed multo magis mei elicitatem,lti in occasione omnes; nec omniasimul oceupare scientiam rei militaris,ui tantiam et celerit leonantur ,sed arre aliqua bello capta, paulatim tem, omnes gentes formidabant. Memini me tentant vicina loea. Adiae accedit a uitas, puero hune tanquam Alexandrum alterum pra-iqua creuisse magna Imperia praecipue videmus.
dicari, ei que virtuti aesticitati prona omniatriisemel pedem poseuerunt, inde non facile δε-
videra. In tanta trepidatione nostrorum Deuslpelluntur: deinde communitis ijs lotas, quae ocem elementer respexit Ecclesiam suam, ly illi D- parunt, tum demum arma proferunt ulterius. ranno iam Italia aditum tenenti manus iniecit,lauare etiamsi Germaniam nondum attingunt, eumque ne funditus Cristianum nomen, arasiquaqua me iam in Carnos fecerunt irrupti nostras, o aerari am Christianam religi ines, tam ubi Hungaria potitinuerint, erunt imni deleret,e medio sustulit atque extinxit. βuodltenti in omnes occasiones, ut nos ι aratos, aut
quidemsiagnoscimus, cogitemus nos quidem eoldistractos interitιms discordi' o primant. Si thematas esse,non ut otiosi vetuo grassari in Ee-iFulgaris ἐν Valaetis imperarent, nullos lab elesia Tureas simamus ed ut excitati nos quoq.ires, nulla defugerunt pericula, quanto magis cura Ecclesia liberanda 83r d endenda Veia-lGermaniam atque Italiam , Vsas quidem arces mur, straciamus Deum rem tam piam susci-sChristiani nominis, appetent, quas si tenerent pientibus afuturum esse. Nam nos quidem ruisi quod prohibeat Deus non solum Imperj maguLbus Reipub.defensio commendata est, non alium ludine ueteres Romanos equarent sed etiam tota
Deo cultum gratiorem practare podsumus. Christianam religionem delesse sibi vide tu .
7. Diuinitus M' ιειά Meidit . quod misistialsMaserem acie mem tantarum virium,is retia retardarunt victoriaris Mahomeli eursum foditque nationesne usto certamine cessul sent. Erti mi viri, primum Ioannes Hunniades, dein-ivosqui nune arma geritis,ne Grasti nomen abo. de Georgius Scandectergus, et Rex Hungariasleatur6uiq. υeram religionem libertatem v Matthias. Libenter enim commemoro,ut cogite-imam defenditis, postea aduersu Christumproti alutem Melesia Deo eura esse dimi debitum nefaria impietate militarer ranno seruire, sedi virtutis testimonium his duribus optime meritisi ustes expectare alicuius Scytha, eueremini. tribuamus . Hos enim Antagonistas eu murῶ,laua immanitate domini in coniuges vestros ae
posuit Deus menti Mahometo, ne subito im-Iliberas usuri essent' Verecunde diei non possunt
petu uniuersam Europam opprimeret. Primum ea clua non tantum in captiuossed etiam msuos 1n Pannoniam ingressus Magno praetio motus esticommittunt. Illud tamen recitabor capto F
ab Hanniade. Deinde remorata est ia per multos tantis, Imperatoris Constantini eaput rerulei annos Maeedonia. Nam quoad vixit Scander- abscissum est; id Mahometus fixum rectari per mas prest Barbarumosingulari virtute esturbem iust in pilo. Eius vero coniugem siest ffucitate patrium Regia defendit. Hoc mortuo, bas,non itasancte, ut Alexander Macedo D tania Macedonia a diuturno bello uexata, sine ru Regis matrem 6' coniugem,captiuas habuis, certamine Mahometo est. Matthias aliquotlsed in conuiuium adducitas triaidit flagitiose ρyalijs deterruit eis ab Hungaria ad hae arce Aisiurandas Fuis farestitibus. Eadem in alijs re-4 iaceam, trucidato exercitu Turetco, eripuit .lgionibus accidere captiuis credi te . Nunqua dia
Extincto igitur Mahometopaulisper ref eam fortem esse virum 'em talia exempla non pira trans. Nam et domestica disiensio mistem mouent, qui non summa animi cupiditate desineruisequuta est: sed aliquanto post Oetatis di Iderat, votatim pugna senum proponatur. cordise intestinii terum υicinis Runis bella in- 9. Itaque eum necessest nobis tueri vera relia m. VII. M in gionem
278쪽
Sat. an gionem, libertatem nostram,coniuges, Iberos, i
'Τ μ ε , , ae 1μiplinam publicam, adhortor vis ad iis, iust mi ae necessari, belli societatem.
Maiores nostri quantas res gesserunt, ut in Asia reprimerent Mahometicam barbariem Illi non dubitarunt talem hostem procul Parere, nunc
Turca Regnum nobis vicinum inuaserunt , nec tam Pannonia, quam Germaniae bessum denus ciant. Multos Iam annos Hungarorum virtute
barbaries illa est a nostris ceruicibus depulsa nos vici nationi bene merita defensionem debemus . Manes etiam fortissimorum virorum , qut in acie stropter communem libertatem ceciderunt , festant , ut sua patria mutuam gratiam referamus , quanquam rei a non minus peracuti nobis , quam Hungaria impendet. t o. Reliqua est altera pars deliberationis , quantis evise res gerendi sit, quo in loco bellum inferendum, unde commeatus subvehendi. Si animi non abhorrent ab hae bello, hac deliberatio facilis erit. Nam Summus Pontifex ,3 ex HisPaniae dirimit, classem instruent, sist ciuitates in litore Euri 6st Pelponnesi sitas , inuadent.
Noster exercitus eum Gallicis et Anglicis auxi- sin Pannonias ducendus erit. Nam ideo ρω- peramus , in hoe Regnum Turciso latrocinio liberetur. Inde iis Illyricum tranf-- umoris commodissimum . Formulam etiam propono, quantum pecums,quantum equitum ac peditum Sal. Ana.
singulis Principibus Germania imperandum s = δ' se putem. Commeatus autem ut Danubio eonu hantur , a me eerte prouidebitur. Gare si, ut spera, hoe bellum expetitis, deliberationem ita instituetis, ut de formula inter vos comeniat: nam propter hanc praecipue his conuentus indictus est. Nonsumptus, non labores, non pericula detrectabitis, aluetis Deo vos hoc officium do
re , ut Me ιellum summo studio suscipiatis. Christus in extremo iudicio rationem a nobis ρο- secet, si, cum Imperii summa dignitas sit penes
nos, deferemus eateras nationes nonsuscipi mus defensionem Chri Danae Reiputata. Ho Jum vires non extenuavi. Errant enim, si qui putant, Turcas ignavos aut imbellis esse. Tu victoria induant, eis nee silentiam rei militaris, nec fortitudinem deesse. Polliceor tamen istium belli exitum, quia Deus fauet iustisWρjseonsiliis, ae certum est suam conseruaturum E clesiam. Seruat autem non otiosos, sita faeientes cium, si r serio opem eius atque auxilium imia plorantes . Nec multitudinem hostium, nee vires pertimestamus, se is docet nos Psalmm, Illi incurribus , &in equis, nos autem in nomine Dei nostri omnia geremus. Inde a Caesaris consiliariis alia consultatio
proposita Electoribus, Principibus, & Statibus Sacri Romani Imperij.
CONSULTATIO Auspicio sancti paracteti Spiritus, Im
mi nomine Amen . Cum Ss. Dominus Noster Leo X. Romanus Pontifex, una cum Sacro Reuerendissimorum CardinaliuCollegio, ac Christianorum Resum & Principum oratoribus,qui proconsultandis uniuersae Christianae Reip. urgentibus negotijs, ac incumbenti huius temporis necessitate in
urbem Romanam conuenerunt, non absque
immenso cordis sui dolore, pro pastoralis sui officii in Dominicum gregem sibi cria ta
Cura animo reuoluerit , exacteque ac diligen-rer perpenderit, quanto iam rempore Sacrosanctet fidei nostrae perpetui hostes,immanissima ac spurcissima Turcarum gens impune
in Christianos debacchata, non modo finiti mas regiones Athesiam , Peloponesum , Achaiam, Arcad am, Thraciam, uniuersam Gra rim, Thessiliam, Magnesiam, Macedo,
niam ,Epyrum Euboeam .Mesiam,ipsamq uo Orientalis quondam Imperii Sedem Constantinopolim , multis prius excursionibus, stragibus, caedibusque vastatas, ditioni tandem suae subiecerit: sed in ipsius Italiae vi sic ra, & aliquando non procul a Romanae urbis moenibus, ubi Christiani nominis caput,&Apostolorum Sedem locatam scimus,Iuroris sui rabie penetrauerit, spolijsque nostris ouas, praedaque onustius multiplici, in patrium solum inultus concesserit: animaduerteritque Christianorum mentes, aut ita delictis nostris exposcentibus, aut fortas te propr)s tantum commodis inhiantes , communisque 1 ilacis immemores, lamentantium minitus, 3 π- pressorum lachrymas surdis auribus S conniventibus oculis praetereuntes, nulla hactenus tam crudelium hostium cor bus, vul
neribusque Clitistianae Re . iliatis remedia adhibuisse.
279쪽
sat Ais, adhibuisse. od si fortasse ea tollerari potu runt,dum hostis publicus nondum in eos a
Catena Historica. Lib. XLIII. Cap. III. 277
ruidem Christianorum ceruicibus non mo- SMA co magna pericula immineant, cum iam tre η'
centarum triremium velorum paruorum ac
magnorum paratam classem hostis habeat, cessus creuerat,in quibus nunc palam ab omnibus inspicitur; quodque si fortasse coeteri Turcarum tyranni eo facilius a Christianis Principibus terrebantur,qui dum etiam quPdam non modica regna & Imperia suae ditio ni subdidissent, nondum tamen cogitatus cinnatusq.suos omnes eo direxerant, ut sibi uni uersum orbem subderent: At profecto cit in prauentiarum sibi ante oculos proponendum arbitratus sit:qualis quantus .sit praesens hic communis omnium hostis,qui non innumeris suis ditionibus,no regnis & Imperijs, quae antehac progenitores fisi a Principibus Christianis rapuerunt, no tota fere Asia,& magna parte Europae contentus, fuso prius attritoq; varijs cladibus Persam Regeatrobus gyptiorum Sullanis crudeliter trucidatis, Assyriaeq. Arabiς, AEgypti,& multis Africς regionibus, praesertim, ut fertur, Bugiae, Tuneti,
Tremerantq regnis potitus,natura ferox, r
gnandi, dominandiq. cupidus, Christianum cruore inexpleto furore litiens,omni'. Nobilitatis & Principum hostis acerrimus: cum iam fere Orientem, & Meridionalem plagam sibi subi isse glorietur in Occidentem,li. . in
Christianorum viscera, cum nullum alium, posse sibi obesse existimet,arma conuertit,tOtumq. sibi Orbem subdere,& inprimis Christianam Ecclesiam crucifixi Iesu Christi fanguine fundatam ,&Catholica ac Sancta fide nostra spurcissimae Mahumetanorum sectae subijcere, Christianosq. populos religionem suam no modo deserere, scd per varias rinas atrocissimo'. cruciatus pernegare cogendos Proposuit.Qui dc eo magis elatus, superbus ruperiori victoria incedit, quod in eo bello &terra ipsa, quae Iesu Christi cunabulis gaudet,&Caluariaelocum ubi Crucis eius adhuc vestigia inhaereministi .eius corporis Uener dum sepulchrumantemerataeqv.M.ac Sanctorum Apostolorum natiuum solum sic diationi acquisiverit. Quae loca nunc contaminatis & spurcissimis pedibus calcantur, sed, tis'. Christiano sanguine manibus, proh dolor: ita nominis nostri perpetuum dedecus tractari inobis inspiciuntur: quorum ediam visitatione ,qua sola antehac consolari pol rarGKristianumgenus priuatum est.His autem singulis diligenter consideratis,quando-' rim II. ac indies plures ad hoc fabricet:deq. fortunis, de vita, de salute cum hoste decernere ineuitabilis necessitas nos cogat, non esse diutius quiescendumMeq.locum ullum diuturnioribus disceptationibus relichium Sanctitas eius existimauit,sumendamq.in hostem communem, generalem a Christianis omnibus expeditionem necessarium fore dixit, participato omnium praedictorum consilio. Cum inprimis Deum opt. Maxim. incessantibus praecibus, orationibus,teiuniis, facrificiis, enitentia , contritisque Ac humiliatis cotamus constituerit, ut non attentis peccatis nostris, sed memor suae solitet misericordi mitius ac clementius nobiscum agat, suoq. auspicio ad sactum hoc opus, & sellu suscipiendum metes nostras dirigat.Deinde ut singula bella, hostilitates, dissensiones , quae inter Christianos Principes de Poteratus vigent, de medio omnino tollantur. quibus pacatis, si no firma pace, saltem per inducias, ut eo liberius ad gen ratem expeditionem in hostes ipsos sumendam quilibet se accingere dc parare possit.
nent, praehabita tam de modo belli sumendi, quam de copijs de pecunijs e commeatibus articulatim abunde ac prudentissime complexa suerit,eamq. consultationem ,& communem Omnium Congregatorum sententiam in scriptis redactam, ad inuictissimum
Cesarem Maxim. Rom. Imper.elcctum, taminquam ad caput secularium Principum , de Advocatum Sanctae Apostolicae Sectis, Chri stianaque fidei protectorem, &rei militaris
inter omnes Principes expertissimum, examinandam perpendamque miserit:ut si quid
pro bellicarum rerum experientia minuendum addendumque existimauerit, iudicio atque consilio ostendat, & licet Serenissimus Caesar, praeterita omnia iam plurimis dacu mentis satis superque nouerit, de praesentibusque etiam multorum literis,nunciis,& ζ stimonijs certior fuerit redditus , cordeq. intimo, de saepius indoluerit, & apud SS. D. N. aliosque Reges & Principes Christianos his malis remula,&quaesiverit,&ostenderit,saepius .cum Natione Germinica. CosiliarijsM m 1 suis
280쪽
πιι. m. suis super ijsdem rebus consultauerit , ac abyr δ' ineunte aetate,nihil aliud seruentius umquam optarit,quam aliquando in eiusmodi expeditionem proficisci posse: nihilominus gratissimus eidem fuit Nuncius,qui huiusmodi ad se
consiliationem & tantorum virorum sente-tiam attulit. Quam quidem etsi in omnibus articulis prudelissime,summo ingenio, summa solertia elimatam recosnouerit:voluit tamen singula a Consitariis suis, qui pro tempore apud se praesentes erant, perlegi, considerari,ponderarique:& si quid ad ea addenduarbitrarentur,id in scriptis etia committeret.
Cum autem ipsi consiliarij singulis dilige
ter inspectis consideratis q. nihὼl addendum minuendum q. arbitrati sint, quod ad huius modi expeditionem, sumendam proicquendamq. attineat: si praesertim Christianorum res ita dispositae essent, ut quam primum id bellum sumi,& generalis illa expe)itio executioni demandari posset. Sed cum negotium id maximi ponderis, & diuturnioris laboris
sit,quam ad futuram aestatem parari & expe. diri possit: praesertimq. cum Germanica na tio, quae mustiis ac magnis regionibus late paret,& quae plurimorum Principum ac Communitatum ductu varijs moribus & legibus
gubernatur, non tam reperieci itidiu i ,&intati momenti expeditione armari facile possit . Turcus autem cum classem,& immensos
iam apparatus belli coegit, proculdubio non sit quieturus, quin aliquam Christiani Orbis regionem inuadat: ne omnino proximus hic annus immunis transeat, quin testem addiuertedas vires tanti hostis quippiam prodes se possit; & ne is sibi nuper acquisita regna firmo ac stabili ductu regere, & in fide ac be nevolentia sua conhrmare,ac reliquos Africet Reges ac retentatus, quos nondum subegit, bello interea aggredi possit: ex quibus omniubus magna sibi,& opu,& pecuniarum, & ν-tium incrementa contra Christianos accedere posse non dubium est: Caesarei Consiliarij nonnullas suas consultationes,quid ad futuruannum contra hostes ipses tentari posse existiment,qui ' modis,duobui proximis deinde annis , caetera generalis expeditio subsequi veseat, & quibus Ducibus, qua pecunia, qui copijs res agenda videatur, reuerenter in his scripus proposuerunt. Volentes ramen
ea singula & SS.D. N.aliorumq. in Urbe Coingregatorum Oratorum & Christianorum 'η etiam Regum ac Principum iudicio subijcit neq. propterea ab iam dicta cosultatione,que ad Caesarea Maiestate missa est,in caeteris discrepare,sed his omnibus laqua prudeter peris pesis, S ad amussim cosideratis acquiescere. i. Arbitrantur ergo, nisi quippiam in f tura aettate Christianarum virium in hostem
paretur,cu&omnem occasionem in sequentes annos Christianis nocendi arrepturum,dcauxilia omnia, quae ab externis nationibus
sperari possunt, nisi nos id ipsit agamus, omnino praeoccupaturum, praerepturum'. Ne quaquam igitur in futura proxime aestatem cessandum,sed Afrorum Reges confirmandi, animandiq.&iuuandi; Scytharum& Tari m. v Duces aliquot praemiis x itipendi js alliciendi,& in expeditionem nostram inuitanis di,antequam a Turcis priueniantumquicum in proximis bellis cum Sullano & Sophi sto. rem militum suorum perdiderint, proculd bio a finitimis gentibus auxilia sunt quaesituri. Si vero a nobis Afri & Scythae seu Tartari conduci & at ita hi poterunt, eo minora auxilia hostibus reliqua erunt. 1. Quibus vero modis pecuniae cogendae sint, praesertim quod Germaniae populis tollera um cxilli inarant,ipsi Consiliari, Cesarei in sequentibus adnotaruntmon intendentes tamen , si qui Principes in regnis ac ditio . nibus suis meliorem viam inuenerint pecuniis acquirendet,liis hanc legem fixam apposuisse, sed semper melioribus inuentis eoru acquiescere velle. Quo autem ordine in proximum
annum bellum suscipiendum,& quibus ducibus prosequendum, ne ulla in parte propositi triennij quiescendum sitAEtiam in subsequemtibus paginis legi poterit. Primumq.de pec nijs totius expeditionis dicetur, deinde de s dandis Christianorum discordijs: & quorum authoritate & viribus ubique gentium Christiani orbis id fieri debeati quique dum hoc
futuro anno quippiam in hesteri incipitur, dissensiones composituri, domi manere debeant: tertio quid in futurum annum inc piendu: quidq. postea in reliquos dum nos prosequendu utringula ex ordine, Nntur.