장음표시 사용
591쪽
drucius Cardinat. Trident. praessidebat, sed ad desensionem parum inistructus. Pontifi-
SAAun. tercipientibus vocem , orationem abriarm ostendit non Pontificis sed Gallorum gratia Sac .
Τμ' peret : cautela pro Belgis placide guber. in Italiam destendisse . Occupata a Gallis 'ΤΤρ
nandis addita, ne externarum ingo praemercia
cati iis Dux interea Gm Decembri mense su- ad cetantionem par peratis Alpibus,Insubriae armatus insubanti l ciaocopias ducebat Herctiles Il. Dux Ferra.
riae, de Cornolius Sent lus ex Bentivolorum familia, qui olim Bononiae Principes cxtiterant.Habet Hercules Minacreontem cum i scri petione, vetet maiora. Quemadmodiam
enim Rbinoceros Elephantem sibi hostem
eligit , omnium quadrupedum maximum , spretis minoribus animalibus, victoriam ab illis partam ignominiosam potius,quam glOrioiam ducens: sic Hercules non nisi arduas res urgendas existimabat. Habet Bennuolus Orientem Solem, L cisero praeeunte, linueos se in procellosa vitae nauigatione, diuitue prouidentiae nauem committere . Terris itaque Ecclesiasticis inretitis iussiis adsistere, F acetis cum parte copiarum aduersus Mediolanenses relictus, rapinam potius, quam bellum tractauit. Italorum cum viginti millia, toti ademque Gallorum in Albanum ducerentur, ipse domi sedens , expectabat ab occasion consilium . Carassa Padiani Dux cum Petro
Stro a recuperata Ollia, caetara Columnto. 1um inuadebant oppida , minime tamen concordes , qua via Martem promouerent.
Cunctatio haec Gallos perdidit: n m Far- vitanesius Dux Parmae quem Insubribus Philippus praefecerat, Ferrariae Duce Ouieto, eius militem in sua castra traduxit. Albanus via ginti circiter millium exercitu spectandus , ad Turturetum Guisio se obijciens, quotidianis eum velitationibus fatigabat, nun quam tamen aperto Marte voluit pugnare , quod Gallos sola cunctatione vincere decreuisset. Dimissis tandem Regiam is, ipso Truento amne traiecto., Pontificiam diti nem populatur , Gusa pari vastitate insequente, ut iam amicum iuxta, de hostem ad suorum excidium se Pontifex cerneret eu casse. Ipse Pontifex in Albani manus ceci- H. . ,
592쪽
Catena Historica Lib. XLIV.&XLV. Cap II. 193
S, A . Assanum delusisset, quum XXVI. Augusti 'in 7 noctis silentio moenibus urbis incubans, muros non conscendit, cum posset. No destitit tamen Albanus rogare pacem tuam mi is suadente, Ra pa recepi t. Gussium, in Galbas reuocauerat Henrici 1 quod cum Caspar Colignius Duacu pridie Epiphanie fraude infelix tentasset, Lensium incendio de disset : irritatus Philinus, Maria Anglorum in secietate belli adducta, ingenti utriusque
gentis conflato exercitu Galliam praemerent.
Dudo illa Duce Sanquintinium in visceribus Galliae obsidentem: Galli, Duce Phili
Mmmorario a periculo vindicare conantur,
Fem.dam Hinc pugna, X. Augusti, sed Gallis improsmia pera , amisso apparatu, praecipuisque belli Meee Ducibus vel casis, vel interceptis, cum ipsio
.is: νιr ptorum Patauor,Philippo superueniente Re -- ge urbs XXVI. Augusti deditionem fecit . - ΤΤ ' Victoriae, triumphalem nummum trabes f.-pra n. 1 16. Hoc praelio Gallorum eli inclinata sortuna; Cum formidaret Henrietis, ne Parisios Philinus duceret, extrema virium colligens. Gallicam nobilitatem vocavit ad CCCCC. signa,PMisiensem populum in legiones par-M titur. Gu iam ex Ital a reuocat. Helvetios , Germanosque quanto potin numero, conscribit. Scolorum arma in Anglin concitat . In quos Angli Penb-LDuce ducentes , victoriam retulere. LE ' Interim in Hispaniam Laredum oram Carali pia Cantabriae appulsus us .ubi diuexpecta-
M. m. tam terram auigillat, in genua prouollitus,
i. t. eam radquam reui subiturus corpore, liba semia. uit osculo Adae sinquit) exvlaia Mater , dus ego quondam de mero matris prodij, in
rursus nudAm me neci es . Tum depromptam e suur auream Crucifixi imaginem ex. osculans , inquit: Te mea ratus, Christe , eum busteficiter tam eos, irramylas προ
tam; quidquid inde deam is, tibi auctori Iu
obsedero . vix abierat i Classe Cesar, cum ma re, quod eum placidohactenus sinutulirat,upente tumescere. tantaque collidi inter se vehe mentia naues, ut confracta. qua ve.
Ous suerat, praetoria, undis baulla iuhside. ret , quasi ultimo honoratissimoque pro. Sas. 'ferentis Caesaris vecturam , ossicio periun- CP C: cta. Promouit hic Burgos, ubi comitatum inliimminuit, munera distribuit. Ncc laret in- mumphuruida maledicentium vox aduersus Caralim, 2 .is. 'ieitatem , quod hic fere nudus profugerit , ut nec illi soluenda essent promit si iti pendia. Nimis etiam iniuriosum illud Philin criminantur, quod monente Grave ano annia CCCC
uesarium Muc ore diem , M 'ter Carolus L R remisi abdicasnt , excepitIe Philippum , gyanniuerserium q-que esse , qua sed immitus sit. Obtrectantium sunt fabulae ; cum ex desperatione inclinatae is licitatis potius Camruum , post duram ad Metas repuli arria , quam virtutis ,& ialutis quaeretidae studio , cessisse adstruunt imperio. Vel cum maiori . ambitioni adscribui ut gloriam quam imp
rando desperarat, non tinperado occuparet raritate iacinoris a Rξgibus imitandi. Pietatis ubique cultus, ac humana spreta Maiestas grandioris regni, & non mortalis cupidum CC CCC. Caratum repraesentat. Vallisoletum lectica vectus, in frequenti Procerum Senatu a sei r
dicationem regni in Pktivum sistemni ritu iterauit . Tum inuisendi Caroli ex primonitiniconiugio nati crapidus aliquantulcin substitit, suamque cum amplexibus indolem insinuare conatus Manasterium inde D.IuluEremitarum D. Hieronymi inter sesitu es Extra durae situm pςtiit,vni Deo animam daturus . Sepulchrum ibi hahia,sse fertur Streanus fortissimus Romanorum Dux, da Sullana proscriptione damnatus , latebras quae per t. Situs non minori vallium quam collium aeruenisaae spectabilia, domum excipiebat nuper instructa-quae ipse Gesare arci ytino , sex vel septeni constabat cessuistis, quarum ciscuitus non vlcra viginti pedes, Inde aspectus, egres que Ptebat inlinuultam me irriguum , citras, limonii Lque consitum, paradisum siceres voluptatis , ubi tot regnoram Dominus, di gentium imperator fortultimus hybernaret. In Superliminari Domus Carati nam euoca lascriptionem, Nopias iam, ubi metator ille ostrorum si butatim potuit,ut post tm gentiumvictorias , eum ipsum lacrymis, Np nitetia expugnaret. Exsexagima cum s cum duxisset iocios, d. adecim in usum do
593쪽
Talia M. multicum selectis, caeteros remisit;& uno v' solum equo seruato, quo nonnumquam ad vicinas 1ilbris, animi fratia ferebatur. Ali menta adeo frugalia voluit, ut ex centum ducatorum millibus, qui ex annuo censu obueniebant, vix quatuor ab ipso millia insu merentur; reliqua in usum pauperum, matrimonia virginum impendit.
CCCCC. Praecipua illi occupatio fuit in psalmodia
Oeevaeis matutino tempore euoluenda , quod etiam rui, inter grauissimas bellorum curas seruauerat . Mathematicis visus est aliquando in dulgere una cum Ianello Tureiano illarum re.
rum perit istimo: qui poli mortem Carolι ab
hac solitudine reuersus, Tagum amnem ex iletana valle in montem traduxit mirando artis spectaculo, non sine Carali laude ;cuius ingenio tantum opus promotum creditur. Inclinata postea aetate cum ad maiora studia euocante, inexpiandis iuuentutis noxijs incumbens, saepe saepius cum crederetur in horto, coram Sacerdote prouolutus
reperiebatur, ut mentem mundaret , ac coelesti epulo reficeret, quandoque licet ieiunus non aecederet, Pontifice dispensante ob st machi imbecillitatem . Flagellis corporis in voluptates castigare solebat, ut si io ad praestrita vitia caro cruore rubesteret; Extat ad
huc flagellum, quod Philippus filius patrio
respersum sanguine moriturus Philippo III. filio sito, cum aestae virtutis commendatio. Cccec nς ranscripsit. v. Exoratus a Philip , post victoriam ad S. M ,2 Quintinum de Gallis feliciter reportatam , is , quid agendum considere Respondit gra-' '' tum sibi se nuntium, nee improusum, 'MMDeus temeratores Sacramentι hae soleat par punire . Consilium quod apposceret , Id num- me in Uent ι, nee in futuram evrurendum . Auticorum audiret rationes, ad Deum postea confugeret, euius arcana sequi credimur, cum plurium opinionem siectamur. Ita & nolens ,
.minis Optimum dedit filio consilium. Ea solitudi ne adeo delectabatur, ut dicere soleret, ita resignato imperio , plus voluptatis in sua monastica solitudine una percepisse die , quam ex omnibus suis victorijs,& triumphis , quibus praecaeteris ta lix est habitus.
Sic mortuum Mundo Carolum, adhuc tamen pro Summo Imperatore Roma tentabat ; quia Pontificis non adsuillet consensus: Qiasi eo inuito homo mori non posset. Legati cum in Germaniam appulissent, &mortuis pluribus Electoribus non possent haberi comitia , otiosi ib dem subsistere lasque in annum sequentem, non sine qua savi
Principis inter agnatos haereticos diuerian. tis exitio , qui vitam nouam ,&Leculo inauditam in patriam reportaret, haeresim tulit sibi, agnatis, amicis, & inimicis. In fata concesserant Fraderisus Palatinus Elector, a uitae religionis euersor coram Deo rationem rediturus. Ioannes Augustus Arctiaep.
Treuirensis,& Adbl-cis Archiep Colon. Hi sce laneribus impedita comitia, anno pollea ineunte sexto supra quinquagesimum Femdinandus Ralisbonae coegerat, ubi ad finiendas per imperium religionis controuersias aut nationali synodo tvniuersalem abhorrebant) aut Doctorum colloquio , aut comitiorum sententia Ferὀnandum urgebant Proteitantes, quod ubique numero superiores se futuros speraren L. Ferdinandus Romam rei necessitate praesicripta inter utriusque religionis duodenos viros admi sit colloquium , XIII. Mariij celebrandum Anno 1 s 17. Ponti sex quamuis improbaret factum , misit tamen Petrum
Canasium; Huic accessere Delphius sustraga neus, Argentinensis , Fndericus Staphylus ex heterodoxorum castris traductus, & duci Theologi Lovanienses . Nam Gi opperus , Coloniensis illud Ecclesiae lumen ut accede ret , quantumvis orante Camsio, induci non potuit, quod i n opprobrium potius, dc confusionem , disceptationem futuram crede ret . Is anno LIX. Romam euocatus ad purpuram , hanc supplex euitauit, codemquo anno ad pretiosiorem purpuram euocatus , obdormiuit in Domino,ibidem iuxta Adri num Pontificem sepultus . Ex altera parte duodecim Protestantium delecti sint; prae
side disputationi per Fredinandis dato Iulio Pssuris Episcopo Naumburgensi , iustique
ante omnia de modo procedendi disceptare, volebant Consessionistae Augustini per solam S. Scripturam procedere , quae in dubiae interpretationis locis, per loca non dubia cxponenda esset. Reliqua a Scriptura non definita , ad placitum crederentur ,
594쪽
se iussi edere exemplum , quo articulos suos nem . Coeperiintc trahere sutris , inkr xa δ. 'Τ contra Romanae fidei decreta probarent: se conferres rimonem , d Isidere, contende- 'in cum de originali peccato, quod inconcupi ire, ut lana solius scri si testimoui uim ad scentia ponunt, id conarentur, repente non litis decisionem satis non eisset. Schue ιι , ratione tantum, sed & opinionibus ex S.Scri-isis rebus, & Stinebus a filijs Frustici missi, plura liaustis visi si irat inter se pugnare . di cum ei idem Minbnus, & Sacerius re ma-Quod Catholicis iam erat praevisum. Tum tiarius deliberata itatuerunt, reliquos secta Lilius a Protestantibus quaesiuit . Cum ha trios a Confestione Augustana dissentientes religionis conciliaωι πιρα ι, inter Catholi- essedaninandos , d isti amare. Septem re- ω Austu lana Conses nis kramines iustia liqui, ut Melanctian , Metilius, Rustii crus,
tuta sit, ante om sua declarem, caeteras ne se Iibricus, de qui ab Augusto fuerant mitti ne Etarios, ut m Fia rus, Anaburissas, Adia garunt eos damnari polite, priusquam causaphorastas, Osiaud sius, absque aue ruunt, cognosceretur, Viide At Cusianos a se reiece-d sentiente, i si damn nri seline Aurusiana runt , quod ab eis dii hiitientes reiicerent . Confessioni ii stire decreuerint ' Expiuit Pro Hinc magna Protellantium discensione, &testantium coetus cum audisset hunc sermo frubore d illoturum colluct inam. G IGI SI A N A EXPEDITIO. Ann. I 1 18. C. CC. Viescente Italia , nouo per Hemicum 'g'am coegit, licet relictis ipse a tergo bellicis kη νψ' . exercitu Gaipius instructus , ut ias tormentis,tiladam hostibus cogeretur aciem gligentiae maculana in Italia contractania ,isiijcere. portiter utrinque concursum, &facinore aliquo compensaret, ipsis Iautrarii ldubio Marte dimicatum; donec casu allapsae Calendis, Caletum Anglorum in B.lgicod duodecim naries Anglicie,cum Gallos pugna portum aggrcissus, septimo oppugnationi stillic arctiri intelligeret, re Ermon ano signi
potitur die. Anglos Philippus pr. Lmonueriat, ficata, tantam tormentorum grandinem c& ad auertendum periculum , sutum etiam nauibus proiecere, ut in fugam protinus scY obtulerat militem ; sed Anglis suspectuin, Galliconiicerent.Ohidisse eo iii pra lib Ur auxilium cum esset, locum nosti prae amicolbinatur ultra i scio. Gallorum. Capri Dirces reliquerunt. Securitas muniti stimi loci fidu- inter quos belli huius faces ac tubae Tm remus, 'cia Anglos perdidit, in quo se Galliam com iac, illa nius. Victoriae symbolum est uisi pedibus constraBlam Andea tenere, aut, ut alii nare marnum roseis quadrigis inuechiam.J ita claues Galilia ex an 'utile ferre suspen as ia-itan . hint Milo fortes , acclaris Ili viri, sis.hetabaiar; quemque i vardus III. Rex asino famae radios longe,lateque proij fientes: Pu pene integro terra, marique pressum cxpuia chre hinc Rex Latinus apud Maronem luint. marat, ciuisus septem dierum opus cous e na tot cecidisse ducum conqueritur. . . cit. Guina haud multo poli ad deditionem . Prostigatis Gallis mitricuiquamis potuit icoacta , Hama ab Anglis derelicta , Guisius copijs su enit. Ex aduerso In I pus trigin- . . per Arduennam deflectens, fortissimum adita peditum, equitum millia quatuordecim - Mosellam propugnaculum Theodonis vii a Dorianum,uelut oppugnNyrus duciticum iam occubiti it . Plerme verδGalliae Mare imurteus halid procul Anibianocasi a tenescallus, qui cum Parte exercitus Caleto reli iret abi mutuis velitationibus t res menses c .ctus erat, non infelicibus auspicijs Dunker- si impii id una de pace ageretur, quem mor erecham expuanauit, Hispano Iere dormiente. Muriae . n i. e Regii iis Llhist. ΗΠ abetham L x x. . Experrectus tandem Philippus , Sasau umifillam Henta te e Buenasti reunt, in qua ita Guisium: Comitem Lamoralem Eehu - ne rursim sociaretur Phlippus, spem Phlbρ sma mori. davῶ in Thermeum destinat,iplectina maim mine Sabaudo honestae pacis, & nuptiaru fe- CCCCC. ribus copijs, ubi res posceret, accessurus .lsci .locciipare sceptro Elim thal gatio emo 2 h. Prope Adam simium haud procul Graue-iad Romanum pontificem misit quam Pau-ay e lincta Thremeum cum ostendisset Egmonda-llus inopportuno rigore negauit agnoscere nus prae lago lem, in ἰαliis. itinere, ad ρο- qui auius natales uillegitimi fuit linei R
595쪽
mana sede damnati. Quo casu in haeresim Haeserant usque adhuc in Germania otis. 2- ἀAnglia projapsa , adhuc implicata sedetn i se legati. Electores minus fauebat Freis A. II-- non agnoscit Rotaanam. do, quod post vicisam is mortem , absq; ueta
urgitionibus delectorum plausum,Pontificis
consensum habiturus erat. Die tandem Fe- CCC e. uaris 24 auditi sunt qui Mathiae Apostolo. sicerAEC Oseper propitius Caesaris renit-tiatio recepta est,imperiumque solemni rimonia in Fredinandum translatu Anno aetatisss. Reclamauit Papa , quia Electores ob violatam religione,Hectoratu cecidissent;&quod Curius inicio Potisce non potuisset seM ν. nisis imperio abdicare. Hinc Martinus semanus ΣὶL.-- Romam a FerAnando missus legatus, prohi. Fer vivi. bitus Roma ingredi: & Hilινι orator Dan' his, a Mima squi Produx Mediolanensis in Galloe strenue arma gesserat ,Insubria profligauerat. Suspice nummum triumphalem in hae causi exclusus fuit . Quamvis post trimestre Carati obitus nutius adesset: noluit Paulus a sua opinione recedere: donec post anni sinatium mors obstinationem eripuit; AO IV. s.ccetare omnia ad FerZnanssi votu argiente. Polt coronat ne Francoserti per. actam controuersiam inter Episcopos Fransioni ae, ει Norimbergenses, qui Marchicinis Albisti Blaudeburgici territorio occupato ,
arces illius demoliti fuerant, diremit ea comditionem Episcopi, & Norimbergeses Marchioni Georgio Fraderiso agnato Assisti regionem occupatam redderent,centum insulier, dc septuaginta quinque aureorum milia pro arcibus destructis soluerent.Quod licet iniquum innocentes dicerent, gratia tamen publicae quietis, ratum habuere. relus itaque postquam in Hieronymia CCC CC na Eremo inter religiosos viros anniuersaria LXXILmatri funera percuisset , eadem sibi pro c. - 'animae siluae repetere duxit, consulto prius UIoanne Moula Sacerdote, confessori suo, nec ceumri. contradicente. Tumulus itaque media paratur in aede, & funebris ceu mortuo sternitur apparatus. Iuxta rumulum accendun- , tur funalia, & toto templa cerei collucent , dum Sacerdotum chorus mcesto concentu requiem insonat, oc pace mortuo praecatur.
Facem demum, qua ibo ipse praeluxit sua ri , ad aram Sacerdoti praelautat, Deum precatus, ut quemadmodum Sacerdos oblatum de sua manu cereum, ita humilem animam non dedignetur accipere. Tum humi pro
596쪽
V. 7 Catena Historica. Lib. XLIV.& XLV. Cap. IID RU
stratus , pulla si ibueste procumbens, viti-
mam ramentationem aeter Im quietem oῖ-
precantium ex pit. Noluit mors vana ii ludi exequiarum pompa, vscara venit, auxnonas Sta properat. Altera ab exequiarum
apparatu die, imini si sciari se adeste innuit.
Annuit venienti Caraus quanto potuit pietatis ςxemplo . Spiranti aduenit Bartholo mans Caraneta ex ordine Domihicano praesbyter, qui ut Caruo in vita ael imatas, ita inmorto 1blatio fuit ad iancte moriendum. Ab eodem denuo sceleribus expiatus , & sacro viatico recreatus, patientis seruatoris complexus imaginem, pauca fando , in manus
tuas Domine commendo, optritum meum, placidissime expirauit XXI. Septemb. Eius obitum praelusit accensis Coelum senatibus lComeres per incrementa fibris sitis coeperat
crescere radiis; exequiarum die in Hieronya C. . mianam aedem vertit cuspidem , nec eua LXXIII. nuit , quam cum Caiaι vita. Tellus etiamsbas praestitit noenias , dc ssoribus suis Cae sari parentauit,sorsini in humanitatis exem, Ahia ' plum, Cuius ne se crederent Reges immu i cs , corum mortem floribus praefigurat . Carolino in horto,candentis lilii bulbus verno tempore duos profuderat stylos suis calycibus protuberantes, scd impari germine . Si quidem alter eodem uere dehiscens soliis se se late explicabat. Alter doto vere , aellateque ceu partu tumens propinquo , numquam se exoluit , nec folio dilutauit, nili
eadem qua Caruiss nocte animam corpor ν
colligatam velut nouus flos Creto interendus, explicauit . Tunc enim expansis repente folijs , expositus iuxta aram templi , Caroli v si iterum exornauit funera. Granadae sepelitur, , , --, iuxta matrem Ioannam , auumque Hrἰ-
CCCCC. nandum. Primum epitaphium, quod ei exararunt fuit me iacet intus Caraus suintu Ora pro eo bis vel ter Aue Ma Ia,sist Pater
Extructo Escuriali a Philippo II. eo corpus illatum sequentia obtinuit. D. O. M. Carolo V. Rom. Imper. Au sto, horum Regnorum, utriusique Sicilia ,-Hiero . Ruι, Archiduci Austria, optima parentι Philippus filius posuit. -
Cedit, imperij fulgens decus exuit omne νAE ternis tantum cupiens insipione retrus. Subris dumue studet Haustro traducere υitamo Ad Stipuos murat morbis consectat anuIs. Ii. IRex cat se Imperia fratre Ferotaui in orbe.
Pictas. Numquάm iurauit Carolus , nisi cu Lxxv. resuis inauguraretur,aut foextera confir 'marer inita. Mane priusquam velineti lar Pga talari,subuculae iniectassenibus incuvibus Lorabat.Cubicularijs admistis, preces canonicas legebat, quas ut a pueriria assueuerat, nua quam intermittebat. Vnde familiares ex prea cum assiduitate ,sapias eum Deo, rua eum uomimbus loqui iureiavi. Quod nec lueeruis liacet per ludibrium distimulat, asserens, Causarem auitibus se per titionibus inhaerBem,mia lixas quotidie degenAκs preces, ua υoeant Jana ante D. V rginis Icone euoluere. Erga Delia
param obsequium visitur adhuc bl illis Bel garum oppido,quo cu accessisset consecrania det militi et gratia, inter cςteraquq dctulit m anera villoso ex serico chlamydem auro intexta susipendit, qua vestitus Sacerdos, prima Septe bris Dominica quotannis Deo ad aram immolat . Adiecit viri armati ex argento simulacrum anteVirginem genibus submxumn per absentiam quoque supplex tantae Patronae pedibus accumberet. Finitis precibus,n intra tractabat Rcip.Hinc ad audiendum ioctu,quod nulliale neglexit etiam itineribus. Temperantia,frugalitas. A sacro ad menia sana accedebat; in qua solus , & taciturnus, CCCCC.
N in publico semper sedebat. Ab ebriet, LXXVI.
te, velit tus luxu, & eaeteris voluptatibus non minus in adolescentia, quam virili, de senuli aetate alienus. Notam aliquam castitauis incurrisse adolescentem, de viduum Princi pe imputatur. Vnde ex Margarita Austri ea in Belgio nata, adolescenti Ioannes Au artatus viduo prodij t. Leges tamen matri
597쪽
sist Ah sespicio, horologium iptiam tuo tinnitu su- R rem prodidit. Is cum ad pedes Caesaris me. tu eranimatus proc itaset, delectatus Imperator , dimisit incolumen. Humιιιtas, destia. Siracidae adagium inmutis in Urc Pisque es magor, eo se sub ni τι orat . a prima adolescentia fuit adeo superbiae inimicus , ut in aula nemo simplicius vestiret quam Carolus. Hinc
cum Ferdinandus Toletanus Dax Alba ex mera arrogantia statuam aeneam in calles-lo Antuerpiensi erigisbi iussisset , cum hac inscriptione Fer L novi Alaare ἁ do, Asiae Duci, Ph. ρ' II. H. Jan. Regis apud Beleas 'aefecto: G'd Mincta seditione, debellitas pulps , Reletione procurata , Iustitia culta , Prouinciam pace firmarit; Regis Optimet in stra Fidebo. p. cum . incidit in odium Carol. V. eiusque filii PL- ιινι G. Regis: quorum iussu statua deiecta fuit. Anno is o. per Galsas in ruigium
contendens , Lutetiae grauistima orationei , i , laudacus , oratori paucιs respondit e Gratam
sibi se a ni Ru s erea si benexuentiam , sed
iacides Illas sibι πι butas arbitrari ta esse commoneyamones, quaιι esse deberet. Lutetiam ingredienti sic acclamarunt Alituum ut princi' Aquila est, sie altera
Gloriar vis alia nil nisi υulius aues e Locu piuidpm humilitate refertur , quod ' dum in Flillinga Selandiae ventum expectaret secundum, Midias ad eum venit Ferdinandι legatus, cum quo mediam in noctem sermone producto , Caruus tandem s. gnum suis nota daret, ut facem digredienti praeferrent, de nemine comparente , quod alij cubitum olij alio concesserant aratus arrepto cereo, Seiarum quamvis reluctantemper scabis ipse deduxit, ac digrediens, Boe inquit Sela. olim memin6n te vel m, eum
Imperatorem pu tot robora bus cinctus quon. iam erat, iambobtanum retinqui, eumque cultot annos tu seruieras, ram tibi seruire .cee ec Idem Carolus cum Franciscum Galliae Re
LXXXV. gem ad Ticinum captum accepisset ab eis, qui a partibus Gallorum fuerant , ex arc in monasterium solus secessit, donec illi abirent, prohibens ne quis admitteretur ad eum, inquiens, non decere mattvitriumphum SM.Aην. Vto KNe: asinume imo rub linati se ' eerit . Memorem enim se dicebat humanae sortunae , quod inle quoque in manus ho-ibum cadere pollet. Unde Francisius cum postea a Caroli detineretur captiuus, videretque in pariete symbolum Imperatoris , Plus Vltra , veluti Caraum admoniturus det Fortunae inconstantia adscripsit; H Ae mihi , eras tibi: Hisce verbis nihil commotus Carolus , subscripsit, Fateor me ba nem
Vrbanitas. Importune flagitantibus His- UCCC. panis Caruum, ut Germanos ex aula dim diteret , Cariatis Germanos conuocari iubet. His vultu ad severitatem composito, Hispanorum indicat petitionem . Inde , Verule inquit) Eν etiam Germanus sum: abe mus ex aula, ne deinceps illis mole tisimus: de abire se ostendit . Germani satelites laeti, &al acres sequuntur . Sed Hispanis ad pedes Carati abiectis, ut maneret, & veniam suael fultitiae daret suppliciter petentibas , δε- tit,& ignouit. Sic mortuo Manesct S fortia Mediolanensi Duce, cum Gallorum legatus Medi lariensem Ducatum nomine Regis sui peteret , respondit admodum argute Carolus uia frater meus Rex Gasi a υult, idem istego voti . quibus verbis legatus Caratum aDIentire putans, ad Regem ilium stafim perscripsit . At Carilus Mediolanensem Ducatum sibi non minus, quam Gallo placero , ideoque non minori a se retinendum studio, quam ἱ Gallo expeteretur, sintiebat. Iustulam seuere admi mitrauit Carolui dia CCC censet quema madum Sol non aeris ea inopi , v ii. atius locupleti, sed omnibus equus: ita Reges πει 'ρrsuasue rure haud debent, sid rem; Hinc leges de Buamia tulit, quam ultimo damnauit iupplicio. De furisus suspendendri.
Litterarum amore ita captus , Ut quamvis ccccc tanta imperii mole grauatus, tamen ibi di LXX
sit limus esset. Mathemaxicis adeo delectatus , ut nec in castrix studiumne igeret. Morbis obnoxius, Thuerdidem tamen plurimum legit ;fuitque cubiculariorum conis γsuetudo, aliquid legem , donec Imperator surgeret: qui singulos, interrogabat, quid legissent Graue anus Cancellarius cum ei
598쪽
conditione, in mia 'Huam Euolutis Im. perator aliquot pagellis, ita cit delectatus ,
Lopatus cum venisset ad caritum , combitem adolescentem habebat pulcherrimum , primarij eius ciuitatis viri; silium , post ex positum'legationis negotium interrogauit' de comi elegatum curolat, etiam esset e primari, in sua Repbviri filium respondente te gato : adolescentem Canar colloquio dignatur , variis eum quaesitis inserrogans. Sed cum adolescens pisce magis mutus esset, adlegatum conuertiis , inquit , Imperator . Tuus comes, pule est statua . Significatis virtutem , non maiorum sanguitiem nobilitatis esse argumentum . Nabalitatis Unus non siemma, Character . ,
Salutis publitae Amor . Ad imperialem euel tus dignitatem, nuntio, da regno Nais narrae a Gallis capto, de Belgii populationibus , α Hispaniae tumultibus accepto, ingemuit palam testatus, te inuitum ad arminabi ; dolere se di, sitis seditianibus Turcas
mm cupienti opem ferat, OT in i a causa siuadiutor , 6ν vindex . Has preces recitabat quotidie. Finitis Augustanis comiti S, & inter Protestantes, & Heldium Vi cancellarium de Germaniae pace se rino siet: lius Cesaris adstantis nomine durius respondit, decretum Caesaris in Protestantes fisum ex quentam se, etiamsi vastanda esset tota Ge mania . Tunc Caesar interpellans dixisse se
flari Germaniam, quia δ' patria est, ἄθs-mum ab ea imperu decus accepi, siuer Imperator baluti orbis rerrarum, quantum potes, Deo imuante, consulere debet.
Grattitudo erga officiales . Exemplo sit XC. Hadrianus Traiectensis, pauperrimis parcntibus ortus , quem Episcopum, inde Cardinalem, tandem Papam eligi curauit. Cuius exemplo distans Principes quantum debeant Dijs, Parentibus, & Magistris. CCCCC. Magnanimitas Caroli , qui animi tam, excelsi atque impavidi suit, ut in castris 1 pe , in ipla flore iuuentutis, recitatis Pauli verbis , diceret, se alterius vis cum Christos a cupidum. Inde ad bombardarum ictum εα .numqtram visus est inclinare caput', mouota Τ= :pedem, num quam expallesceret Gum thoia racem indueret, initio horrebat corpus, ac toto vultu albescebat , quasi pauesceret. Sed cum armatus erat, leone fortior neminem timebat. Eandem in s undis, ac in aduc sis vultus constantiam , atque tranquillitatem habuit, quamvis mors instaret ,& i eum Coelum ipsum, atque elementa, ut in Africano naufragio, tonare viderentur. . Verecunda tanta suit , ut Ioannem Au, CCCC striacum nothum suum nonnisi norte flia XL, Llium declarauerit . Sic electus Imperator , An tuerpiam ingressita, ubi Senatu ludos &spectacula Imperatori exhibebat: cum inter ea pulcberrimae virgines, ibio propemodum nudae corpore, nisi quod Iemiissimo tantum,&pellucido velamento circumdatae essent; ne quidem ad Virgines respexit; ut narrauit pictor Dur s,Eσα Τυι eram pictar , aliquantusum inuerecundiur circum
speri . Suientir dicta . Vt de FraWsco Gallo, cc cccrum Rege pugnam subterfugiente dixit . XCIII. Optare si Galli vel plus audacia, est felicit
iis , vel munus verborum , s odorum inesse. De probi nila Germanorum e Letate ali- CCCC quando in castris admonitus, respondit perinde fore, ac si Hi pavis interdiceret, ne fur m H. panis. rentur. Huc facit decertatici illa inter Ita tum ,& Germanum, Germans cunctospossunt perferre labores ho υrinam possent tam bene ferre sitim. Cui Germanus reposuitri nos dulce merusie vas Venus improba vexat Lexposiva est Vmeri Iulia, nulla mero. De Impet depositione cum deliberantem ,& cunctantem Carolum hortarentur aulici, CCCC ut per alios negotia regni administraret, ip- ης se nomen , & auctoritatem retineret: M inquit mepraesivie res Ita a Inistrar/s , ut omnes de vobis conquerantur; quid fieret ,
si coisi i , fidi rebus gerendis i e non inter-sem 'De Coniugio , quod proterviae frenum dice- cccccbat Carolus . Si Coelibem forte ostendebat em XCVI. . rantem; solebat dicere Carolus, Urinam illa
uxorem haberet . Innuens in matrimonio tautam esse rerum omnium seruitutem, ut
599쪽
De H panorum erudebrare in castris ad SH in .
VVitebergam monitus et Profecto inquit, ' .
si quod aliquando mihi aecidet anfortumum , propter istaerum nebulonumscelera accisset. Fortuna Caroli fuit formidabilis cum DCII. δα- . quisquio immorigeratu, in gyrum rationis σ1' facile reduci potat. Cin De Germanorum bellis. Cum ad vicinos XLV, L Ingoriadio montes , castra Germanoruma Principum , foederatarumque ciuitatum longo terrarum occupato spatio videret ex.
tenta. Sunt nesι quaerit ) omnes Germani e frine est inquit) eus eis deerit consilium, ccccc di pecunia, er eoncardia. M v v L DE Germanarum Comitbs. Cum ea saepius ad Religionis concordiam, & bellum Tur eis inferendum coegisset, sed frustrat diceresbiebat . Diaeta diaetam parat , O partus h
CCCCC. De Conmeand. Generali Concilio , quod Pontifices varijs in locis Vicentiae , Bononiae , Mantuae, Tridenti celebrari voluerunt, cum nillil agi videret, ait Carolus, Concr-bum , consilium est Dei. De exercitibus instruendis. Cum de quo dam Principe bellum moturo audiret; unorat adhue Carolus, ) quid ad Lllum
requiratur . Tres potissiinum aiebat belli
neruos Commeatum, pecuniam, -btem . Ex
his si aliquo carendum esset, militem veteranum se potissimum aiebat electurum , cuius promptitudine reliqua duo ex holla comparaturum confidebat . Copias ipse cum coageret, se caput salebat ) ex Italia sumero .
Ex Hispania brachia, & manus: a Germanis pectus, ventrem M pedem ex reliqua gentium colluvie.
alijs Regibus , tum ipsi Somanno Turcarum Imperatori, quia Caroli V. chirotheca, ut mos erat mista ad praelium inuitatus, renuit totius Asiae Imperium unius diei committere praelio. Itas Pictores Carolum pingunt sedentem in sella, & dormientem; cui Fortuna adstat pcllens muscas me quietem turbarent . Inde Romae in lumitato Pant hei monitratur locus, ex quo Iolus quidam Caratum , quum hoc aedificium perlustraret, per impluvium praecipitem dare volebat . Sed maiestate deterritus, abstinuit. Rehis . Antonio Leua , alijsque Ducibus , Iuli, Caesari , dc Alexandri exempla laudantibus; Carolis vero exprobrantibus nescire uti victorijs sitis ad magnitudinis incrementum , grauistime tespondit: Alexandro,
υero , gh eaeteris Chri*avis 'ineipibus ad Il riam sic respiciendum , nedum Illam aucupentur, animae .lutem deperdant. Fides in UUormatiensibus apparuit comit ijs, ubi cum instigaretur datam fallere Luthera fidem , quod haeretico non sit serinanda; animose respondit ' FHem, etiamsi toto mundo exulet , apud peratorem cons
VITA DOMESTICA FERDINANDI , VIRTUTES.
IMperio recepto Miainandus 18. Marti j
translationem adprobante Pio IV. Roman. Pont. cum pacificus esset, ea tantum bella gessit, quae necessitas exigebat in Turcas: donec Anuo isύο. induciae cum Solymanno in octo annos percussit. Auctor etiam fuit, ut post pacem Protellantibus datam , etiam nil vus cum Hemico concordiam iniret ea conditione , w 'da , tiuitates Hennis ab iane eapta inuicem restituerentur.
Archioris porro amicitiae firmandae gratia Philinus ducat Usabetham grandiorem Henrici filiam. Margarita vero Hemici filia Sabaudo nuberet. Huius pacis inspice missi
les nummos, in quibus Pax arma comburit subliminate Pace mare. terras e parta
non dissimilis est a Maria Angliae, ubi regina sedens Martis templum donat incendios ub lemmate, Caecis visus, tιmidis quIes. Libeat hic adnotare quatuor coniuges fingo
Philino II. Hispan. Regi; Mariam filiam
Io III. Regis Porrugaliae, cuius symbolum Alia sub Sue , cum inscriptione Soti icata latet. Maria filia Henrica VIII. Anglorum Regis. sa lia Valesia filia Henno II. Franc. Regis: & Aana Austraaca filia Maae ιιani II. Imper. IFabella, vel Elisa Liba nummus Lunam habet rescentem, quae Regum Galliae insigne est i 5: Sotim Hispanorum insigne . Stellistirper cor Iram tot sunt , vel dubent esse . Quot re tia Hispania habet. Stellae tu cidi
600쪽
SM-..culis Luna, , & Solis sparsae, Principes S: Ci- 'g., iis uitat sunt, alterius partem sequentes .. . m. rum cum fere nullum sit inter mortales gaudium , quod non aliqua moeroris procella confundat; ne abeamus longios. En sesem nia nuptiarum gaudia Phili Ieria Sabauri ,&Margaretha Valesia summum in lutum conuersa, morte Hemisi II. casia improuiso sublati. Cum enim peracto regali conuiuio ad equestria certamina peruentum esset, postque varias decursiones Rex Mongomenum custodiae praefectum ad certamcn prouocaret, hic reluctans diu , & non ii si lancea in manus sibi a Rege tradita in arenam descen- . derer; ecce conti in pectus adacti fragmine .galeam nou recte clausam subeunte, graui-πr Rex vulneratur: oculum primo, Inde mentem, undccimo die vitam amittit. Pa.
tri in regno succedit Franciscus II: qui ctInr sal. m. vix decimum quintum aetatis annum atti ''gisset , imperii , consiliorumque omnium sociam matrem a curia regali accipiu: coro- natur pro more Anno 1 119 Die XXI. Sept. Vide ferales nummos r in quibus lancea racta tristem a reis interitum norat: In voti Am,ulla Sacra inauturationis es si mbuum , Rhemis de more peracta. In alio Franciscus --, fidem 6uam polleretur , atque erga subditos
dium lapidem sit oectanda . Redeamus ad DCH.
Ferdinandum , cuius vita temperantiae fuit,& frustali ratis exemplum . Thorum numquam violauit: & cum subsanaretur a suis
quod coniugem , & gynecaeum ad imperij
conuentus adduceret, magna arris iactura
respondit o iam boni principis esse in coma.stio easte vivere: a multis profundι plura in libidines vetias, quam msumptus honesta vita
coniugalis. U. Sanitate parum firmus, aula tamen numquam vacabat, horis distributis, quas accuratissime seruabat ,&in tanta corporis imbecillitate labores viribus impares sustine. bat. Vires alebat temperantia, & sobrietate plane inusitata ; numquam inim fuit vino superatus . Quorundam Germaniae eluita tum legati cum ad comitia missi die, noctuque perpotarent, eos ad se euocatos obiuria gauit , dicens: Scratis vos non Euandι, βάpublica imperi' negotia tractandι eausa hue missos esse. Ebraetatem maledictam, qua simul corpori, or anima nocet, ceu pesitem fugite, ut vobis commissa, opere compleatis. Retate erga Dcum adeo ardebat, ut quo Dc v