장음표시 사용
561쪽
t. - inter hoc temporis , utrimque acrulescendum .
σε tamen Germanorum saluti defuisse videatur , ex Caesarisse voluntate legatos subm su-rum , qui gentis ιnfirmitati opportunis remiapsubueniant. Ita infelici discordia victoria evanuit , quam in protestantes Cadum obtulerat . Noui tamen Schismatis tanto peioris, quanto Duce Caesare suturi dubitaretur timore , pietas Caesaris , & fidei constantia Romanos Iiberauit . Desperato Concilio , Episcopis Tridenti immorantibus minime inustendum Carolus ducens, ut sectarios ad concordiam reduceret,ires Theologos Iulium Ufu gium , Mumburgae Episcopum , Michae. tem Helaingum, Moguntinum Electoris Uicarium , & Ioannem Agricolam Alebium, qui duodeuinginti annos,una cum Molansibone, ac Frentio Saxonicam doctrinam defende-cece mi , Brandeburgici nunc Principis concio LXXXIV. natorem accivit,& librum Concordia dictum .is. Γ tradidit examinandum. Hi, Electare Brann --am deburgico medio, & pacis sequestre, ac Cinsari apprime fauente, ea fide, ac indiit tria subiere laborem, ut exceptis communione sub utraque operis, ct sacerdotum coniugio, controuemae omnes sopitae essent. Carolus ubi librum hunc auctoritate illa triumvirali collectum expendisset , Romano Pontifici diiudicandum obtulit . Paulus per Cardinalem Sphondratum respondit; quod Sacerdos faeris initiatus, υxorem ducat, ut populus Db
utraque spetie communicet , contra Patrum se decreta: Cone tium umuersum duntaxat,
aut Rem. Pontificem id pse permittere ζ cateris Christ anis hae permittenda non esse: Lutheranis , si qui ad antiquum Christianorum eonsensium redeant , indulgeri ' se. Et quia usque ad definitionem Generalis Concilii ,
ab iisquid interim credendum , liber ille formulam daret , Interim est appellatum. Carolus priusquam comitijs exfiiberet librunia , Maurit ij animum priuatim explorandum accepit, ne publica reclamatio seditionem
excitaret . Maguntinus, & Prandeburgieus cree Electores nauarunt operam, iubente Caesa-L X v. re , sed frustra mouere lapidem. Excusabate, iis, te Mauratius, quod annuente Cassare, sub-pe uditis fidem dedissset, in religione nil in san-dμm , ipsis insibi. Carolus ipse beneficio.
rum memiaria tentauit Maurietum sed in- SH. Ana.
cassum. Nam iusiurandi religionem , quo se subditis asserebat obstrictum, obijcietat. Melanciam etiam, luem virum doctum,& publicae tranquillitatis amatorem publicabat , suis subductum inanibus, timore periculi a Cael. re imminentis eskrciat. Exemplum tamen libri postulauit, quem Theologis suis Crucigero Maiora,& effingero Zυ--
eauia examinandum trans ini sit . Hi Cetheconuentu habito, una cum Melanctiane ex latibulis euocato, responderunt Imperaιorisbbrum probari non posie, quod vera falsis confunderet ; Caesari ιpsos assentiri nee pse, cum siue ab ipso dissentiant . XV itaque Maii
conuocatis Comit ijs librum exposuit Interim valiturum, usque dum haberetur Generale Concilium. Sed primi Catholici librum recusarum , quorum constantiam Iaudauit Carolus, quod auitam religionem tuerentur incorruptam. Protestantibus pollea suasit, vel Catholicis se adiungerent, vel librum ad norma fidei reciperent, donec quid sentiendum a Generali Concilio decerneretur. Et protinus librum legi imperauit. Hoc audito, triplici ordine Electores , CCCC.
Principes, Legati ciuitatum separatim, ex more ad deliberationem secessere. Acquiescendum censebant Ordines, solus Mauri. tius haesitabat, suamque propediem Caesari plenius voluntatem expositurum dicebat . Pone consultationem congrelli ordines , Moguntino principi responsum comittunt . Is poli aeris Cesari gratias, omnium & publico nomine, libro praeliat assensum, petito exemplo. Typis vulgari Caesirius lit latine, atque Germanice sub hoc titulo. S. Caes. M. declaratio, quomodo in negotis Religionis per Imperium, inque ad definitionem Concilij, vivendum sit. Ore omnes consentiebant , plerique corde disIentiebant; D Brandebum Heus, Phantus Finutinus ,&filij Saxonis captiui una cum parente negarunt, salua conscientia Caesereo posse assentiri decreto. Accessit satiratius proteliatus sine suorum consensu, non posse pro aliis fideiubere. Encanduit Carolus, sed ad meliorem frugem compositus, Mauritio abitum indulsit, omnem ad suorum reconciliationem industria
pollicenti. Tentauit misitius fide,& diu Di iti
562쪽
Catena Historica Lib. XLIV. & XLV. Ca II. 163
Sad . & proceribus suis,qui deinde Pegauiam,post Cellam, magno contentionis sed nullo con .cordiae emolumento, denique Lipsiae, sub ancipiti loquendi apparatu, parum aut nihil ,b Augustino Caroli libro distentire profitentes, nouum typis Interim ediderunt,
quod Lipsiense est appellatum, sed neque in
1 ga c. hoc conuenere sectaris . Osiander in Prusiasia, Musiculus Beruae, Halae Brentius diuersi diuersas excitarunt sectas . Melanmonem Flaetius Illyricus, Maelitrum discipulus extrema cum suis maledicendi rabie ad mis, rum vitae taedium adigebat. Fauebant Me lanchlaoni Maior, Pomeranus, Psessi erus, Greseras, Camerarius. Flauio A b orsus , Gallus, migandus, Molinus, peculiaribus CCCC. &hi opinionibus suffulti.O uvidis ab uniuer-
viii. sis implacabili odio diuulsus , s liis sibi adaiahaia, misera ibonium sapere videbatur. Talem
Iesctim exitum habuit inter Protestantes Intrim z Augustanutri r Nec dissimilem inter in tholicos, proLibitos a summo Pontifice adhaerere, qui ad Caesarem datis literis, querebatur , quod non modo ruton m , sed gyr religionum nouam eradend: In uceret metaphorsim , qua Cathblicis displiceret , nee placeret haereticis. Damnatum itaque librum , leg tos misit, qui de manibus catholicorum extorquerent , Episcopos Tridenti subsistentes
admonerent, ne schismatico adhaererent conciliabulo , se Ecclesia Romana adiungoent . Monachos monerem, claustralem sequi innocentiam : lacticinia in quadragesima indulgerent: mriusiue petiei lateis Eueharistiam sed
priuatim concederent , si tamen Ecclesiam errare , in perceptione unius non conranderent: b norum eeclesiasticorum raptores a fructuum rectitutione absiluerent, modo proprietatem restituerent. Parum prosuit Pontificis diligentia . Indignabantur Catholici, id protestat tes locum Concilio iam destinatum nega- ri, euocari Bononiam quasi in carcerem , ubi ad nutum Pontificis cuncta procederent. Inusitatomore concilium prot rabi, cum Orbis pene totus in praeceps rueret; mussitantibus etiam amicis, disciplinae timore, quae in capite prius exercenda esset , Concilium protrahi . Et nisi suo Interim Curulus lasciuienti libertati frenum imposuisset, iam tota Germani a iaceret errore . Tum II. conuulsa. Civilem postea reparari cWrauit Sat. Adisciplinam, Primorum. Caesarum digeitis Τ' legibus, sublitulo Reformatio Politiae Imperialis XXXV I. cap ti sistributa. His curis immorantem Caesarem irrita i xxxiabant sectari j ,&dii textis mordebant. Cuna CUM e Fredi nando coenanti, venere laruati liis triones , quorum primus Rexestans nomine a tergo signabatur ; Mutam gerebat pers nam, quae falcem lignorum collegerat ex lignis,& quisquiliis malu cohaerentibus, quem in medium atrium proiecit , ac velut omcio functus, recessit. Subiit alter sub larua Erasmi Roteradi-,lui in eo tui erat, ut fiscem solutum componeret, de curua rectis concibliaret , quod frustra labore consumpto indignantis more recessit. Subsequitur monachus Luttini praeferens vultum, titiones gestans ardentes, quibus distortos stipites admoto igne i uccendit, & abiit. Mox Imperatario venit histrio ornatus paludamento, Carati non dissimilis, qui ut incendium opprimeret , stricto coepit Adicare gladio, sed quanto violentius mucronem adegerat; tanto acrius eammas concitabat , iccirco irarum plenus se e Gna proripuit. Venitvltimus sub persona Leonis X. s sub quo primum Lutherana haeresis exarsit l& incendio territus, dum remedium circumspicit, amphoram aqua plenam infusurus , inotat eruato vas oleo refertum affudit, & cum oppressurus videretur , ignem inflamma uit . Non obsi ura fabula erat. Reuculnus veterum disciplinarum excitator Melanctiani dicebatur insanasse vera falsis miscendo. Studuerat Erasmiis verum a falso secernere, sed frultra. Lutherus incendio omnia vetera, nouaque sustulit, sua& inaudita proprio Marte repositit. Leo Pontifex, & Caesar,ille anathemate, is gladio incendium magis incitavit,qtiam opprestit. Dum hM A gustae; Maximitianus filius Fred nandι in,
Hispaniam contendcrat, ut Maraam Caesa.
ristitiam in uxorem acciperet , eluique no- νitimasta
mine regna adminiistraret: quia Caesar Phi- petis, e
linum filiuin tunc XXI. annos natum ad sevocare statuerat, ut sibi in imperiosurrogaret; Non aliter credens Haeresim per Germa. niam,& Francorum aem: ititioni resillare; nitorius Europae Dominiam sub uno coiret ,
563쪽
i. q. quo solom nexu credebat Turcarum posse infringi potentiam . M/xι-lianus Ut inge nio,ae ate ac beneuolentia floreti stimus erat, facile H s panorum animos captauit. Phil*pus vero noximiliano vno minor anno, Hispanica maiestate grauis cum in Germaniam app. ilisset , haud parem benevolentiam vel nil ni exhibuit, vel accepit . viros Principes quod nudo sibi pateretur adsistere capite,&a familiaribus moneretur, humanitatem aem lari paternam; acutius, quam modestilis re- sal
spondit: ratrem suum fuisse Pristi ii M , 'in
ralesciasos durantibus Augustanis Comitiis. In primo una stant Max/milianusinc Maria coniuges; Carolus V. x Philipput pater, dc ifilius, de quibus concinye Psalmista : Ecce
quam bonum , sy qudm iucundum , habitare . , fratres in unum . In altero cst Carolin V. Fe dinandus, & Maximilianus .
In tertio Vesialis virgo thus eam, suppiι iterque in ara succendens sub inscriptione e se , suppociter . Quod Deus casta mens
bus vita aliis, ita pio teritimoque in nimis coniugiq. In quarto gemina litera MM non tam Maximilianum, re Mariam annuit , quam arctum , ἐκ indissolubilem amorem coniugii. Cui omnia continguat felicia, si
adsit concordia.cCCC. Amus clauditur q8. morte Maximilia. ni Elmondι Sura comItus , aegritudine conia mora. tracta in Anglicana lςgatione , quam pro Caesare obierat. Ab Andrea Vfatio medico horam mortis edoctus, minime turbatus
la igni conuiuium apparatu instruitiset omniquς Peta, ac suppellectili argentea ex posita, amicos vocavit , mense assedens munera distribuit, imminente mortis dι1crimune nihil commotus, velut ad meliores epulas transiturus, e dixit. In lecto, velut
ad quietem compositus, hora praedicta, factis prius Christiano more receptis expirauit.Unicam reliquit heredem Annam filiam milielmo iunctam Nasauio Aurantis Princiispi, rebellium postea in Belgio primipilari. .
Ineunte anno. 9. ad patrem Bruxellis P vi agentem venit ex Germania Philinus, magna pompa exceptus , ut soli An uerpien- η ies ultra centenna , ac triccna nummum
564쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. &XLV.Cap. IL 1 6s
a A . aureorum millia expendisse dicantur , cm teris ciuitatibus pro facultate ambitiose aemulantibus , di Louanti inauguratur . Anno exeunte , moritur Paulus Pontifex Roman. Mortis causam naturalem si qum
Pauli III. . - P. m.m.ra ras duOS & octoginta annos natus erat .
Violentam Immoderatam parentum c ram. Amissa Placentia, cum Gallis foedus inierat, & Parmam pro Paulo altero nepote , cui mana uxor erat notha Henrici Gallorum Regis in petebat excluso Caroli genero Octauiano. Indignatus is literas ad Pontificem dedit, in quibus, nisi Parma sibi redderetur , Caesaris opibus ac clientelaed mina. batur irrumpere . Has ubi Pontifex inter Quirinales hortos obambulas accepisset, d lori , ac indignationi obortae impar, animo linquitur, & per horas quatuor, ut mortuus iacuit. Insperatum vulnus erat ab ea inflictum manu, quam supra meritum amauerat, & stupra sortem armauerat. Agnouit,
sed postquam factum immedicabile vulnus:
Vnde exclamaret moriens. Si mes non fuistini 1 emt mm nati,immaculatus essem. Sussicitur creatio. et Cardinalis Montanus nomine Iulii III., tanto maiori omnium admiratione, quod quem Galli tanquam a Caesare auersum vnice spectarent, quia eo auctore Concilium non fuisset translatum Tridentum, Caesar factione sua Pontificem diceret . Comus Florentia Dux eo Caesarem inflexerat ,ut Tridentinos patres protinus ab obitu Pauli Romam destinaret, ne diuisa videretur tentas econcilia, ut ibi in electionem Pontificis Aaeteris exclusis , coirent, & suo arbitratu Pon. tificis electionem usurparet. Errore itaque
cognito dum Papa Concilium Tridentum rei tituere parat, nouis implicantur Reses dissidiis . Parma , cui ex Gntaga consilio
ecte Caesar, fuit lapis offenhonis, & pe
xciti tra scandali. Pro Octauiano Farnesio arma corritis Rex Gallorum Henricus, Synodum Parma , primo pro viribus impedire conatus, missos st legato,qui Tridentinam Synodum ut Oecu-GUM menicam se non agnoscere testaretur. Haec in Italia: dum in Germania 6. Cal. Iul. Aug. vocatis Augustam comit ijs , spe concepta D concordiae, adfuit Caesar cum Septemviris Moguntino , ac Treuerensi , quibus denique Coloniensis accessit. Ex Principibus
sulci Dominus . Euocauerat Phil vum ex 'in' Hispania filium, ut excluso Fredi iando fratre , successorem haberct in imperio . Sed cum Hectores sentiret aduersos, ab incoepto destitit. Actum de acceptauri Tradentiano Coneilio, quod Mauritius se admissurum dixit temporum superiorum decreta ineu mi,
nus aqua ad nouum examen reuocentur. A
usana renses is ministri non suum in partem Luputationis,sed di ferendi si ras j incomitio admitterentur; neque Ponti ex ιM tam
ιιἀm caput praesideat, nee iureiurando sibi OLβcopos ad Irictos retineat; sed libera maneat euictimque dicendi facultas. Hanc contestationem publice fictam cum Saxo in actu referri peteret , obstitit Moguntinus , veluti proximis Augustae decretis repugnantem . Sic ea Mauriiij exceptio habita est sine caeterorum praeiudicio,& quae consensum recipiendi concilium non retardaret. Instante itaque Caesare, Tridentum Pontifex Concilium restituit, ut furentem, ubique concideret haeresim. In Belgium irrepenti protinus Carolus occurrendum ratus, Imrusti -- nis admisit tribunal, delatori haereticorum , ubi digna probatione niteretur, ingenti con. stituto praemio i reis bonorum omnium amissionem, extremumque in vivo rogo destinauit supplicium,sed poenitentia mitigamdum . Decreti terrore nouatores , aut fuga
subducti sunt, aut ab audacia reuocati. Non sie in Germania r quorum contumaciam cum decretis , nec proscriptione comprimere posset, ferro tentare decreuit. Caedit primo Brandeburgenses auspicijs GeorglyMegelburgensis vallato agro, non tamen Om M tfirmatos in perniciem animos ad obedientiam reduxit. Bellum decernitur, Ducibus Mauratio Saxone , Trandeburiensis Septemviro cum Alberio Fatruele, & Hemico Brum icesi. Dissicile est hic iniuriam euitare C roti, exercitum suum comittentis Mauritis homini haeretico,&ab eo humanam expectare fidem, qui diuinam exuerat: nisi adiaueptas , ab Ordinibus Imperii expetitum fuisse Mutiritium ,& a Caesare probatum sim, α vel dissimulatum , ne auxilia reuocarent . .
Magdinurgum itaque Mauritius obsidet ;suburbium, quod nouam urbem nudcup
565쪽
xvj ac centum aureorum in .li a mulctae no- SM-mine penderent. Bremae , Argentinaeque ini maturius resipiscentis mirior conditio fuit. In utraque catholicae religionis restituta exercitia Acatholicorum manu , quamuis dum producta in alteram hyemem obsidio maluerit Mauritius vinci sine di decoro , ne, se ad obsequium taris submisere, ijstquam vincere cum honore . Haec anno M. ari leghus, ut bona restituerentur ecclesiis, Ec- I 1so. vel I s s r . potius,si nummis castrensi : a ' μ' clesiae catholicis. Imperatori tormenta ibus fides, quos supra habes n. qyo.
EXPEDIT Io III. CAESAR EA IN AFRICAM. Ann. isso.
Sat. n. bant, ocrupat, sed flamma exhaustum. At
δ=Τ terius suburbij domos incendio c6sumplere Magdcb irgenses, ne quid inde emolumenti ad hollem perueniret. Mutuis cladibus per
annum pugnatum cst, alternante fortuna ,
bnis fratribus pirataru omnium A. Coc ei incipibus; Dragures humili v co, Rho
di insulae natus qui longo tempore , sub
Hariadeno meritus , magnam virtute , &nauticae naualis peritia in eo mari fama consecutus erat) infestam negotiatoribus Italiae & Africae oram aduersam tenebat . Ante decennium Canar Andrea Auraa nego μή tium dederat , ut praedonem perderet : &Ianetinus Aurιa a patruo in barbarum mis sus, ea diligentia , ac filicitate usus erat, ut ad Giralatam iuxta Caesiae littus in Corsica securum stationem habentem oppresserit , di cum tredecim triremibus captum in catenas coniecerit. Nummum habes caltrensem , n. 49 o. in quo triremis sub lemmate . u dormit , qui custodit. Tulit indigne veteranus p do a tyrone se circumuetuum, ind gnationem auxit contumelia illi a Ianetina illata: sed quadriennio polt, cum Farbarossa in prouinciam venissiet ,&Tolonium cum Turci classe appulisset , Andream Auriam patruum Ianetini exorauit, ut accepto lytro Dra tem man mitteret ; Auria ut furentem barbarum deliniret, dedit. Dragules vero seu pudore , seu recenti iniuriarum memoria inflammatus, eo capitali ora contra Christianos odia de inimicitias postea exercuit : ac mortuo
Hariadem, Leptim Inunc Mahamadiam dictam ) Numidarum urbem vi ac fraude .cupat, quam opibus viribusque egreste imstructam , tanquam latrociniorum sedem,& praedarum asillum per Hispaniam, & Si
ciliam exercendarum constituit . Neapolimvsque excurrebat, direptis in ora Calais 'aevicis; capta etiam Rhodiensium trire- i. quae nuper Guleta ad lucrinum lacum appulerat. Quibus iniurijs irritatus Caesar, Ioanni Regis Siciliae, & Petro Toletano Neapolis Protagi, denique Andrea Amae classis suae praefecto viros, nauesque iustit instrue re. Hi adulta iam elute Lepti instructam
classem circumfudere, murisque urbis, ter. ra marique vi tormentorum quassatis, irruente milite ciuitate potiuntur. Melitenses equites primi fuere , qui neglecta cadentium strage , per suorum hostiumque
cadauera , interiori urbis pomerio potire
tur . Exemplo incitati Hispani ,& ipsi occupatis vallis, conglobatos in foro Afros avgressi, non inulta caede, Ianizeros octingenistos occiderunt, sex millia hominum in seruitutem abduxerunt. Expiato urbis templo , Chrilloque reddito, bis millel ducent rum Hispanorum sunt relicti praesidio. D tutes facti poenitens ad Sob innum confugit . Ad Augustana regrediamur comitia, ubi diplomate Pontificio de Conc iij institutione perlecto, omnibus Imperii ordini ' c. ..isbus mandauit Caesar, ad Concilium perge rent; Cautum omnibus fide publica est devia, loco, officioque in sententia dicenda libere obeundo. Concilium quamuis sectariis non arrideret, dicendi tamcn non dis. plicuit libertas . Mandauit Mauritius , ut Melanctian cum sectariis scriptum aliquod
breue, Hlucidam concinnaret, quo Mei complecteretur articulos Concιtio exhibendum. F cit ille tanto plausu ut & Flauiani, ac Bre tiani accederent, & Augustanae Confessi nis repetito titulo vulgarunt . Quo vem CCCC. Mawritιus suorum argumenta ser tota red- Mais is, deret, & Concilium, Caesaremque truau. tum opprimeret, Henruum Galliae Rigem R te Ga suae asciuit consortem audaciae. Annuit Gablus, qui Parmam aduersiis Caesarem , &
566쪽
Catena Historica Lib. XLIV.&XLV. Cap.II. 16
sal inis. Pontifice suis occupauerat Pretsi dijs. Belli ori =μ go ea erat: Quod in gratiam Iu , II. Caesar
Maximitianus Parmam & Placentiam Petrι addixerat patrimonio. Leoni X. munus confirmauit Carolus; iure beneficiario polleata, sub Paulo III. Farnesi, munus obuenerat . Lu-- quod nouarum rerum studiosus Petrus
Galloris in Alysius contra Cesarem, coniuratione su. 'lita blatus, placentiam reliquerat Caestri. Nemrma. Ac Parmam occuparet, immisso praesidio cauit Pontifex. Octauius vero Farnesius filius Assiij, nepos Pontificis Paulicum Romae ab auo ossitis spetie detineretur, & Parmam frustra imploraret; primum C saris, dein. de defuncto Paulo , possessionem , quam
auus negauerat, insperata Iusj , quantumvis alieni sanguine,voluntate redemit. Cumque inconsulto Henriei patrocinio se dedis-1et, Gallico accepto praesidio, Caesaris atque Pontificis indignationem subijt. Carota uia re formidante, ne spetie tutelae Gallus Insu. bribus immineret. Tentarunt Veneti, ac C semus Dux Florentiae rem componere, &a Caesare tandem impetrarunt, ut Parma &Placentia ad Ecclesiam redirent, Farnes ijs rebellibus exclusis, quibus Parmae loco Ca. CCCC. mertium principatus obueniret . Abnuit clu.' - Octauius cum Rege , sociatis sibi Guardost scum Anglorum Rege, S Sol manno, qui ad vexandam Siciliam . Caelaris d tionem tercentum , ac viginti nauium classe Sinanum Fassam legauit. Iustit Gallus Poliso Archi- talasso suo, Dragum piratarum Principi suas adiungere triremes. Fecit, & fortuna adiu-τνἰDI- uante fraudem , Tripolim Mauritaniae v
n 'risia allaps , Franciscis ubique signis elacv- t. tis, pro amico in portum ad mitius, Dragu- tum cum Turcis in urbem intromisit, qui mox exuta larua , urbem caelo occupauit praesidio. Eodem pene tempore onerari Belgarum undecim naues mercibus onustas pacis fiducia Polinus intercepit . In Gallorum triremibus Reginam Scottae extare Po- sandia linus significauerat Belgis,qui nil hostile mea a. h. - Mnte. , dum more nautico tormentis plau.
.cta dunt , Gallica classe intercepti, deditionem ' facere coacti sunt , & humanitatis officio perire dum Galli perfidia triumpharent . Pontifex vero foedus Gallo Turcicum detestatus snam barbarus non tam Siculum infestabat mare, quam Hungariam, &Transit Sal. . uaniam animosior repetebati subpaeua anx 'thematis, Henraeum tam indignae societati Clicilliano indignae principi renuntiare iussit . Conabatur Rex culpam in aetarenta amouere: sed vetera cum Turcis Gallorum laedera ; noua Aramanti, legatio , crimen late vulgabant, ut regii obmutcscerent de- senibres. Henrieus Pontificis libertate O
sensus , ascitis Sorbonae Theologis ,& Episcop. Galliaeque post eiectos aula, Cesareos, Pontificiosque legatos, vetuit pecuniam pro beneficiorum diplomate impendi solitam , in posterum dari. Sunt qui scribant, ad a gendum Pontifici terrorem, de summo E clesiae Patriarcha in suis regnis constituendo consilia egisse ne ad peregrini antistis arbutrium, gelia sua moderari cogeretur. Hispaniarum interim Princeps Philippηs cccc. potiundi imperij spe detistutus sagaxιmi. XCVu.
tiamus namque ex Hispania aduolauerat, C rui arcano detecto j Maio exeunte , se ilia Hispaniam recepit . Augusta decedentem Maximitianus comitabatur, ut relictam in Hispania coniugem, iam altera prole fecumdam secum in Germaniam traduceret; Tu
carum irruptionibus ad defensionem Hungariae reuocatus , quas in subsidium Uabula reginae viduae, de Stephani pupilli Regis im
perauerat Solymann s in Georgiam mona- usta, aer
chum, modo Cardinalem. Is ex tenui Dal matarum nobilitate, humile puer in aula Ioannis sortitus officium, mediocri literarum imbutus studio , D. Benedicti asceterici adscriptus fuit, & Sacerdos initiatus. Ioamnem in Poloniam sequutus exulem, fidelem& utilem nauauerat operam, nam eius indu-ltria Sol mannus Ioa em regno restituit . Hinc gratus Ioannes regni quaeitura,& v radi nensi Episcopatu, moriens denique tutelae se ij Geregium praeiecit. Fortis, festa , sed infidelis,& inconstans tutelam gessit ;nam modo Sobmanis , modo Ferdinando adhaerens, cui adherebat , fortunam inclinabat. A morte Ioannis, ne Budam Occ paret Ferdinandus , ascito Sol manni milite defendit, sed Turcarum fructu, quorum iu manibus coactus Georgius Budam relinquere , Regina cam filio suo in Transilua mam relegata ilia est delusus perfidia. In.
567쪽
Sah a. Transiluania postea ita arcana dominationis ii ' moderatus est, ut minam cum filio in 1ὸruitute possideret. Τyrannidem Monachi exosa Regina , ad Sol annum confugit , Georgius ad Ferdinandum, cuius milite qua-uis tenui squod Protestantium bellis Fredi nandas esset implicitus aduersus Turcas smpe felici Marte pugnauit ; eoque Reginam adegit, ut pactis conditionibus Transilua niam Fer ando cederet, Archiepiscopatu Strigoniensi, cum amplissimis reditibus in
Georgium collato, quem Cardinalitia a Pon tifice impetrata purpura auxit. Sobnaunus vero quamuis Persico bello implicitus, Io Mariam salvetium legatum Fred nanssivinculis tradidit, Mehemishum Bassam validis instructum copijs in Transiluaniam misit, ut Reginae prouinciam gladio redime ret . Post diuersa oppida deditione recepta, Lippam urbem occupauit , inde Tibiscum obsidione circumdedit, sed rigore hyemis ingruente castra soluit,&in hyberna concessit . Audio interim Ferdinandi milite , IO: Baptista Castaldus Cassani Marchio, una cum oeorgio Cardinali, Lippam recuperaturus mouet. Humanus Turcico praeerat
praesidio sex mille hominum, qui tanto ardore & animi obllinatione pugnauit, ut ei soli tercenti,& quinquaginta milites validi
superessent. Coactus cedere deditionis pacta exigebat honesta. Annuebat Georgius, sed milite reclamante Caesareo, quθd Ramani obstinatione plurimi Germanorum . cecidissent , Turcis alimenta exhibuit , &Ducem quo in tutum se reciperent . Inde
Auitrijs suspectus , accusatur apud Ferdi EM.A . nandum nocturna cum Turcis miscuisse eoi γγ 'loquia,& foedus occulte percussisser eoque vivente , nullam speraret Ferdinandus iIL. Transiluania pacem. His auditis Ferrinamdus respondἰt et curaret Castaldus occupata
propugnare, fortiter agere, de Cardinati esset in arena consiaeum. Credidit Castaldus responsum hoc capitalem esse sententiam in Georgium, unde immissis sicarijs , in arce Bintio interemit. Indignae mort is Romam fama perlata , tam in Castaldum quam in CCCC. Ferdinandum diras Pontifex deuouit. D precantibus Ferdinandi legatis ,& quibus- m- ciam Cardinalibus, decretum suspenditur rquando potius suppelectilis depraedandae , quam proditionis causa a Castatio occisum
seorgium suspicio esset. Locus, ubi Geo bus occubuit, Ecclesia fuerat, quam recens Georgius ad ammitatem habitationis demo litus, in commodum verterat particulare ,
Abbate loci frustra reclamante ,& Dei vim dictam implorante. Re cognita, Sol amnus Bassam Matimetem validioribus instructum copijs remisit in Transiluaniam spreto tributo vicenum millium scutatorui quod obtulerat Fredinandus Mauritiano bello implicatus. Vnde Transiluania sine praesidio facile occupata , I bella ac Ioannι SL Transiuisti semundo ut clientibus suit ex cautione resti
tuta; prouiderent, ne in hanc d. tIonem pen
traret haeresis , qua subditorum erga Dominos fl-dem subuerteret. Sed iam irrepserat Petri Histrorutis fiducia, qui libertate Lutherana ille chus, Siri undi protectorem agebat.
VArie, varijsque de causis dilatum Tri
dentinum Concilium ad XI. Oct bris diem, cum tandem adire Protellantium Principes Caesar compelleret; Mauritius in
omnem tergiversandi occasionem inrem us,
usque dum Gallorum adessent auxilia, Caesari significauit , mimis suorum securitati contatum esse, nisi ultra Caesaris datam fi dem , de Patrum in Concilio daretur . Si quidem in Constantiensi synodo Lannes Hus cum seis flammis absumptus fuerat, quia per Synodum eis cautum non fuisset ,
qu uis Sit mundus Imperator securitatis literas dedisset . Unde & in praesenti caesa
Pria metuenda csse. Venit etiam Tridentum Abbas Amistus, CCCCC
Abbas Besi anus , qui nomine Gallorum α'
Regis Henrici Cal. Septem. in Patrum consessu ad Tridennnum conuentum inscriptas
exhibuit. I re tulere Patres conuentus titulum . Conteitabatur in epistolis Ponti
rem eum Caesare ad priuatum commodum moliri Concilium, seque in Parmensium tutela abist impediri, adeoque nouis belbs Europam in--Lι, per qua Gallorum Episco' inraras haud passem. Concilium hoc nequaquam Oecum
568쪽
ί Catena Historica. Lib. XLIV.&XLV.Capiss Icti
mediaque Mamrtim in re fimili adlabita , μι etiam prompta esse. Respondit Synodus ea , qua deeri grauitate. Protestantibus postea immunitatis θngrapham, cum omnibus ,& singulis clausulis indulsit , sed quia quamum Ginam Sonodum spectat, dicebatur dari tibertas, captiosam hanc formulam nonnulli dixerunt i quinius Pontifici reser uarerur animaduertendi in sectarios. Sedaeum ab ipse Summo capite congregata cum omni . plenaria potestate synodum memorarent; propterea nihil iuuare subterfugium; alia cunctatione decreuerunt Cae.
cce ce. siri , xque synodalibus illudere ; alios polli. alios abhgando, sed profanos legatos, qui, explorandi gratia accederent . Ioachimus in um Elector Brandeburgicus primus fuit, qui k-gatum mitteret Chrestophorum Strasem I. C. Is cum tribus Hectoribus Ecclesiasticis , mandatum attulit, quo omne pMestabatur Pontifici deserre obsequium, ocin omnibus se Concilio submittere. Tridentini Patres magnasse cum voluptate audisse respondent, quod S nodo si Princeps omnino submittat . Verum haec ab adulatione magis, quam veritate profecta , est qui Brandeburgensem insimulet i quia a morte Ioannis Albem, qui Magdeburgensem tenebat Archiepiscopa tum , MLν. eo Electoris filius a Collegio fuerat pollulatus , sed a Romanis non adprobatus, quia Saxonicae religionis ante ne rat Elector , nunc vero prensando Patres,
nihil reliqui faciebat. CCCCC. Venerunt postea Christophori meis VVir
H - leniamici oratores, sed nequam videren- N: U-tur Romano Pontifici venerationem dcfer- ei. re , Caelaris co: uenere togatos , ac priuiquam suae potestatis exhiberent literas, i priuatam Theologorum disceptatione cum Brandeburgicis sese intulere . Nam cautum erat, ne quid ad publicam Concilij disquisitionem produceretur, quin priuatis ante Theologorum stud ijs disceptatum fuisset. Maurity expectabantur legati, ant CCCC quos in speciem pacis suos praecedere reli- .. qui Pinestantium passi erat , ut Mauritio
insidia,ut tempus esset arma expedire , & Caesarem
proditionis ignarum occupare , cuius dolitima iam Tridenti percrebuerat: unda El; -- chores datis ad Caesarem literis , ut sibi ilia 'ini
Mauratium consideret , orarunt. Sed tantam dabat Caruus maritio fidem , vet vana haec commenta negliget peos iusserit, & co piis insistere. iusser i . Insidias ut tegeret Ma uias, Oratores Tridentum proficisci
iusserat, hi VII. Ianuari j Ann. 1 33 L. Tridentum ingressi famam ὸissiparunt vulgari perfidiae. Ad Caesaris legatos admissi, mo- eeeec
re, excusatione proposita , prorogationem pe- I V.
tierunt Coneiij , ut omnium esset natinum Ita, . Costilium quod obluctantis Galliae insere. tata. tanti Praeterea tie Pontifex ibi supremi Prasi lis auctoritate usurparet Oed Cancilio μιμι
teretur . Episcopis iuramentum remitteret .
Omnium in busti essent tibera voces, ef suffra ia, deerrea hactenώs a Tridentino Conti. lio, tanquam S. Scriptura aduersa, iusto iterum seu;-cerentur examini. Tanta Impu. dentia ostensi oratores Caelaris, ni a Pontifice praemoniti fuissent, ut quidquid salua fide possent, hominum in sirmitati ad saluatem indu erent, acre erant daturi responasum , animaduertentes post lata haec cum nuper Augustino admita decreto pugnare, de ad destruendum potius, quam adstruen dum Concilium excogitata esse. Postulatis itaque per Oratores Caesareos ad Patres relatis , responsum est, eautionem securitatu ρ
titam tibenter ιndulgere Patres , eorumque V ita susspensium iri Concilium; eater a mn uno
momento , sed ipsa in synodo deo enda. Dum haec Tridenti agitarentur, Ac inutili cunet tione sectarij Concilium protraherent, alios mirienberoteus legatos cum Theologis, i tet quos tir Frentius Tridentum deitinauits Frentii emgiem habes n. y or.) M iurulus etiam suis, qui Augustae lubstiterant, inter quoi Melanctian, praecepit, ut se quamprimum , licet nondum acceptis securitat stiteris, eodem conferrent ,&in omnibus se remittere. Iam enim cum sis, & Galliarum
Rege in procinctu erat ad Caesarem intercipiendum, quem obsequi, i petie Oeni ponte detinere curabat. Noua tandem in lirum belli a Mauritis fama Tridentinos ita te ruit, ut Treui rensis Archiep. morbi simulatione, ad tutelam suae Dioecesii illico te su
duxerit , ibi An, ων ritu a Tnrologo
569쪽
Dominicano substituto , promouendi Con TCcci cilis gratia Cumque in dies belli fama in λ.j ste t, incesserunt etiam Moguntinus, ac pin. dc Coloniensis XI. Mar. Nec longe adsertur, Augustain tertio Aprilis, &obsidionis die a Maturatio occupatam, iamque miles ad Al. pium fauces occupandas aduentare, Episcopi omnra fugere coeperunt ,&de suspensione Concilij Pighisu, legatus decretum edi, dita Tunc a Mauratio se delusum agnoscit Carolus a hunc ut salleret, Magdeburgum Car. saris auspicio vicerat, sed clam in suam fi ---ώi perat I Husos sibi Sacramento obli Davi cum gauerati in eum Gallorum Regem medio με, Alberto Brandeburgico, ea lege in societatem admiserat , ut octoginta aureorum millia in singulos menses penderet alendo Germano militi, ipseque proprio etiam exercitu Lotharingiam inuaderet. Omni militari apparatu imparatam , aggressoribus praemium . Expectabat Mauritium Oenipotente Carolus , ubi in Landrauij libertatem , spem fecerat squod nuper missis legatis Protestantes orauerant. Iamque ut Carolum securius deciperet , aliquos Saxo praemiserat , qui hospitium venturo praepararent; ipsequi viam lente ingressus; spetiem secuturi prae, ferebat. Cumque ad militarem expeditio- nem essent omnia parata, repente iter religens cum Alberto Brandeburgieo , duobus Landrauli sit js, Megessuro, & Pomeraniae Ducibus, liberarum urbium legatis, ac Salernitano Principe, recens Toletani ProRegis iniurijs prouocato , octo & triginta peditum,&quatuor equitum millia, Vere in- eccum. eunte, in Carolum duxit. Nortiarga, Nord-hnga, Donavverda , Augusta venienti patuit , novumque e Proteliantibus senatum, accepit, ubique Romana Religione profli. gata. Paulo ante quam Augustam Mauritius appelleret, literas ipse ac Frandeburgem
siti ad Imperij ordines scripserant, quibus belli causas significabant. Pulchrum quidem CCCCC. aiebant atque omnibus gratum esse nomen rim ' -paeis , si quod promittit, pr et : si verosa φυρωρ mendax , bello est aperto deterior. Religionis eoneordiam eum ex Apostolorum scriptis habere enixe curauerint, ly hostes sepe stem feerint in publieis, sis priuatis colloqui, , semper euerterunt , mo&bita Augustana religio. I. nis formula , etiam ante Rintificij Canei in decretum. De Lant grauio alteram esse exmstulationem, qui totos iam quinque annos prater C aras nomissa in custodia δε-etur, quamuis pactionι ter eius oberos cnotauatem,
cuniarram dependerit , tormenta bellua cum omni instrumento tradiderit , areei demoliri curauerat, Henricum Brunsvicensem eum flιο tiberum dimisimi, non adhue libritas ι re fluuitur, eafamilia calamitato , t tiberi ,
nis exuti pristinam tueri non risent dignit rem graui praeiudicio propter 'em sucres ισυ θνρacta qua mihi intercetant eis eius fam/lia. υὸrba siunt Maurit ij Sed i upra omnia coFderandum,quod ad communem Germama per- itinet libertatem. Gurbs causa etiam mammis
de rebus no ad Impero conuentus,sed ad paucasDtrenses Senatores ex industria selectos refe- risur. - Ο sigillum ad alienigenas transfertur Summa consiliorum ab uno pendet, qua nec gente no lis,nec origine Germanus,nec eum im-ρσιν comunctus est Antonium Granuellanu Atrebatensem Pontificem Caesaris Cancel- larium intelligebat Contra patria pratuletia externus miles in Germamam immittitur, qui populum rapina exhauriat, libidine inquinet. Rerum legati ad publicos imperi non admisetuntur conuentus , suorum faedera cum Romano imperio semper fuere sanctissima. Adue stis hae Monarchiam pro patria libertate Mau. ritius eum seri, arma Fusicipit. Si quis aduersabitur, numeroso animicorum. Nee v, tis vertatur , si nimia Ecclesiasticorum imminuatur potentia, nam primi Episcopi his malis dedere causam . Eorum tamen collegia , qua nolalitatis causa instituta sunt, non ab lenda censemus: maneam In suo gradu, moia vitia intoleranda tostantur.
Religionis hic ine mireris) si parcius via
deas usurpari nomen. Arcanum est, noorthodoxos per Germaniam principes ad eius defensionem prouocarent: tum ne Gallorum Regem ab Loc foedere excluderent, cuius opibus ac armis fuciebantur . Gabius etiam causas suscepti belli N ipse exposuit. Duo cum Regem spectent, Religionis cura , populorum salus; quo minus persequi ossicium pestim , Cesaris obstant
570쪽
Catena Historica. Lib. XLIV. dc XLV. Cap. m. spi
Sal. a. machinamenta in Aquitania excitato tu.
multu in Angliam legato misso, qui Regis
tutores ad arma in me capescenda excitarent . Sic quod cinine a Francisci Lο- tharias Ducis vidua nomine Bare sis principatus iidem mihi negaret, ut superiores fecerunt Lot inoia Duces. Haec omnia altiu& fraude non contentus, vi inualuit aperita, Farnesise foederatis indicto bello , oppugnata Mirandula , quam in Galliae Reguina
clientela agnouit . Accescere actae G rma, norum principum quaestus iustι , δ' kraues , nos pro verrei necessitudine , sist amicitia ro-zantium , ut in communi ea a ton ιRso'bus publicum perieulum propulsare velismus. Palam enim quod Caesar Belli Turiata spetie , ac refrenanda rebellionis durissimum
Germanis ιugum imponiat , ut eorum viribus
enervatis Galliam inuadat , sist imperium diu meditarum totius sumat Europa . Nam quam iniqua sit domus Austriaca cupiditas testantur imperiss ditiones Vbraiectensis, Le diensis , Cameraeensis , nune tributariae ficta Austriaea familia. Domus Burgundita quae a maioribus mois deducta Austriacis opes, s lumen intubi. Treuiris, Menapi',
Virtembergicis posiesionibus immin re quis non videt; έν Hes fines ab MFpanis tam diu insessos , τ υastator /mis sine lacrγmis potest intueri H Tricie sp ctaculum,
caeteris exemplum est , ut in commune confutant , sist mature oecurrant. luis vero tria
bonat illud risi debellatum Saxonem , UT Hessumper isse captum, Spirarerectum H ne horrore recordari potest ad quod velutι in
carcerem principes rapiebantur , tanquam in macello pecudes mactabantur eou. cordia itaque auitam perderent libertatem , mecum renouato foedere arma impendere de creuerunt. Nec priuata defuerunt iniuriae , quas dissimulare amicae gentis caritas , Gallici decor nominis non patitur. Nondum enim
oblitus sum , quam indigne Vogeisbergus
vir nobilis, virtute nobilior , ab amico summa perfidia eircumuentus post cruditi mos hi milis ex s. me stante pace inter me, Caesarem fas ne erat ' Ringrauium , Re- crodum Risebergum , schericlium TomVIl . praetereo , quod mihi mititarent, insidys W-uto . His de causis arma sitim , nee abua 'Τ ' . . spero emolumentum, tector Deum, quam Gemmanta dignitatem , Hessi libertatem . N mo b llum horrescat , nam nocerites anetam , innocentes protegam . Ecclesiasticos in tutelam recipis; salua erunt bona eorum: est de Ecclesialperent unitate, quia ad hanc tenis
Huic libello in fronte praefixerat usurpatum olim a Iulij Caesaris percussoribus syin- tum , pilium decussatos inter pugiones, libertatis gladio vindicandae imaginem. SMxo vero Batenam in symbolo erexit mon-ltrum maritimum , quam nautae ita descisoleant eludere, cum viribus eam superaro
non possint. Dolia, pilas belluae obijciunt,
ut dum circa haec vires vane exercet, elabi possint . Ita Mauritias dissimulauit, legatos mittendo, promittendo, usque dum rebus ad bellum paratis, se hostem Caesari o iecit , ubique coo spirantibus Protestantiabus, praecipue Petro Mart e qui in Anglia
erat. 7γ A calamo ad ferrum excitati , Danui bium Matiritius; Moselham Rex & Asretus vendicabant, magnis utrobique successibus. Annaeus Monmorantius, qui ob 1 unpediam Frantisto I. Regi fidem , quod ab Hispania usque per mediam Galliam, tu tum ad Belgas Carolum Caesarem traduxis sci, sexennio latuerat , nunc quasi postliminio reuocatum ab Henrico II., graui prim
lentia , & solerti fide quam profitetur in symbolo) Rex titulo subsidij ex alto venientis , ut libertatem Germanis restitueret , miserat , Tullum , Virdunum , ac Mussi pontum imparatas a milite tenuit urbes , Metim ciuium, & artis robore munitis si mam astu subij t. Nam cum solum gemi inae cohorti aditum , & Pro oblato aere alimenta sibi praeberi pollulasset , receptus Idibus Aprilis porta miles dimotieri non potuit, ciuibusque factione inter se diui in sim in Caesarem , alijs in Gallum
c emtus, capite damnatus fueras, quιa mi 'Propensis , ac Lenoncursio denique Epi-lcopo suadetue , urbe tota admisi is est . Rex Iolauillae festo Paschali celebrato, ubi de successu intellexit , cum alio c*ercitu C ccc Nam