장음표시 사용
31쪽
ct teredines ita sueeos plantarum absumunt, ut nibiI fere
Peresis, praeter merum solidum remaneat, quod insoluishile, terrestre. iners.
6. Summa hine mare in longissimas expeditiones eolentiis hiis commoda. His a salsis, siceis, fumatis, morbis a me- eis horaeis salus. Si Gelatinas Aurantii, Berberis, Cerasi, Cotonei mali, Baecarum Juniperi, Limonis, Pomi Sinensis, Ribesii, Sambuet, Uvarum, compendio factas, in aqua diluunt, praesto habent, quod morbis, mortique, maricOIas eripiat. Quae iterum reparant faeile, ubi consumtis his, ad frugiferas appellunt insulas, paucisque horis idoneam copiam faciunt in neeessitatem ulterioris itineris. Qua foris e re non alia Britannis, Batavisque, magis salutaris. . Interim notandum, succos abundanti sale foetos, ita inspissatos, dissieulter servari posse, ne in aere facile liqueisseant i Sal sieci impatiens, a quae magnes. Hinc pulcher-ximo de sueeo Limoniorum Gelatinam durabilem qui conficies φ decurrit in liquorem ob aera. Spimis succus accurate clausis servetur vitris. Ineptae huic operi, quarum medicata vis volatilis.
dae , inodorae, insulsae, nativam tamen figuram retinentis, combustio in cineres infusos,
Postquam intelleximus quid aere ealido, & servente aqua, plantis contingat quid per hos de stirpibus educi queat inquirendum, quid ignis aperta vis agat in id residuum Plantae, quod superfuit. I. Quod manebat post actionem Processiis Seeundi Vege-
abile, instructum conditionibus Proc. 2. Cap. de natur, N. s. 6. jam explicatis, imponitur Vasi, mundo, ferreo, aperto, cochleari ergo ferreo. Dein imponitur hoc cochlearigni aperto, puro, sine ullo fumo, ne operatio turbetur,
quae curam exigit : facile quippe salini quid illaberetur. Retineri autem debet in hoe igne tam valido, & tamdiu, donec, per varios gradus, tandem eandescant omnia ab igne.
32쪽
qetis, primo fumat, per Varios gradus, perpetuo sortius, idem aterrime, quasi piceus foret vapor; Secundo toto e tempore copiosos fundit nidores ambusti, eo plus crentes, quo augetur plus vapor; Tertio, dum fumus piceis& vapor foetidissimus, uno imi flamma fit lucida, fumus init , ct foetor quoque plurimum minuitur. Quarto ba priusquain flamma exoritur tota nigrescit, nee ante aris Simul ac vero prorsus nigrescit, tum praesto est, utilo post flammam concipiat. Quinto postquam flammaevit, tum folia haed fere amiserunt nigritudinem, evase-tit alba; sed ubicunque in iis nigri quid superest, ibi scinat igne eorusco, non flamma, folium, duratque omnino, cernitis, viva haee scintillatio, quamdiu vel minimum ri superest. Verum ubi flamma prior, di subsequensitillatio, omne hoc nigrum consumsere, tum superest ei- albus, qui nulla vi ignis amplius scintillat. Sexto videis quo nihil notabilius, quod, post toleratam tantain ignis,nmaeque, violentiam, in his jam candidis ei neribus pri-Rosmarini forma ita maneat, ut, si immotum tale solium roseo pio examinetur, exhibeat non modo speciem -- iam Rosmarini, imo vero lanugo, pili, tubercula, Verruae, lineamenta, lacunae, adeo manifesta apparent, ae si . ba fuisset integra; si vero vel flatu oris, vel leni attactu, ventur, statim collabuntur in pulverem, amisere omnem
. Cineres hos, ita paratos sollicite, deprehendo prorsus doros, insipidos. Eos aquae pluviae immitto purissimae,ritro puro, coquo simul, comim quiete depuro, dein coaliquor limpidus, in odorus, insulsiis prorsus, aliquid sa- is calcis coctae utcunque refert; si liquidum hoc vase pii exhalat, nihil relinquit salsi fixi, paulum tamen quasi cal-eXustae; tineres vero residui sunt albi, insulsi, fixi inni igne, terrestres meri sine aqua, spiritu, oleo, sale; cumia subacti, in pastam redacti, in patellas formati, areta , dant vasa docimastica optima, omnem ignem ferentia. lue omnia haec uerissima, quaecunque tandem herba huic diri adhibita, ita ut demonstratio sit universalis.
eimus hinc aquam cum tanto igne, quantum capere potin
est, ebullientem, omne salinum auferre posse de plan - ἰam Volatile, quam fixum. a. Sed
33쪽
OpgRATI NVΜ C Η ΕΜ ICARU Μ. a. Sed oleum illud inde auferre non posse quacunque vi eo 'monis, quacunque eopia aquae; nam in his foliis oleum illud superstes se manifestabat primo, fumo crata, odoro,
amaro, nigro, moX in flammam convertendo; Secundo colore nigro incipientis amburi vi ignis plantae, qui color niger earbonem faciebat, oleo per ignem ustulato, nigrescente, rarefacto, supra terram plantae magis extenso, di disponebat herbam, ut facillime inflammaretur, aut igniretur; Tertio flamma aperta, de nigro hoc pingui nata, sustentata, eon - .sumente penitus hoc oleum nigrum; Quarto micatione sein liliantis ignis, qui in hoc carbone, post sedationem flammae, dominabatur tamdiu, quamdiu ulla opima, nigra, pinguitudo adesset, nulla arte excitanda, ubi haec absumta suit.
a. Oleum illud postremum auferri non posse deplanta, nisi igne, re quidem aperto, in aere libero: si enim cochlea-xe hoe repletum herba residua a Processu secundo, tego la. mella ferrea, dein ita summo igni expono, quam diutissime, manebit herba nigra, fragilis, amari saporis, nunquam evadet alba, fiet, manebitque carbo. 4imulae tollitur lamina, in vivam erinnpit flammam, in cineres albos collabitur. 4. Oleum hoc iterum nectere elementa plantae terrestria in sua stamina cohaerentia, eo ablato non cohaesura ultra: nam licet aqua ebulliens abstulisset tantum salis, di olei, in proeessu secundo, tamen cohaerebant residua aeque, quam antea, sed dum hoc ultimum oleum ablatum, jam ne minima
cohaesio superest, sed sponte dilabuntur terrestria. Unde oleum, aqua educendum de plantis non est id gluten, cui debent cohaesionem suam, sed id est hoc superstes, ultimum, oleum. An ergo haec postrema olei glutinantis species in omni planta eadem, dum id oleum, quod in Decocto solvi eur, cuique peculiare est ' uude sic jam triplex nobis plantarum pingue cognosceretur. I. Spuma oleo sa. a. Pingue in decocto. 3. Hoc conglutinans solo igne separandum aperto. s. Alteram partem, quae in Vegetantibus, Decocti operam passis, superest, esse meram, veram, terram, Virginem, subtilem,non cohaerentem,in igne immutabilem,in Omni planta eandem, simillimam omni dote cineri albo animalium eombustorum, sine ullo signo differentiae; quae immuta-hilem basin dat euique plantae, animalique: nam Doesmastae
34쪽
PARI I. IN VEGETANTIA.his plantae, aut animalis, terris Testas probatriees
6. Si eineri hine dissoluto aqua additur, renascitur tenaei aliqua: Docimastarum experimento. Si autem cum idoat olei copia subigitur, tenacius haeret. Ut terra ct oleumida det plantae stamina. 7. Vires medicatas, nutrientes, venenatas, stirpium omnesolute habitare in illa parte plantae, quae decoctione eum ia inde elici potest; oleum nectens cum terra conglutinaiihil singularis habet omnino, neque terra sola. Quo plantae ergo diutius, magisque, exsiccatae, eo plus ais viribus perditur. Ita quidem, ut de omni planta diui communi aprico exposita nihil tandem praeter terramrtem supersit. a. Inde fit, ut plantae in aere humido, rore, pluvia, adiicia solis, perstent; modo novo nutrimento de terra susti-ntur: ssorem tenuissimumqtie ebullientissima non dea iit, quia ultimum oleum conglutinans non valet separarerra. Basis itaque Terra est sola.
o. Sal ergo non est in ultimo stamine solido plantae; frua igitur in illo quaeritur. Atque omnia quidem haec etiam illimis solidis Animalium vera. r. Aeris libera admissio ignem reddit aptum separandeto ultimo a terra; neque ignis solus sine aere id potest vel enuissimis.
arata processu tertio exusta dant cineres falsor.
ostquam vidimus, quid ignis apertus agat in residuam a secundo Processu plantam; oportet jam videre, quid idem nurus sit in Infusa, Decocta, Extracta parata Processu ter: ut ita iterum, comparatione instituta inter effecta quarali hujus quinti Processus, . cognostamus vim ct effecta is in plantas. Agite intentissimo adsitis animo.
Extracta Processit tertio parata, leni igne, paulatἱm, inlcoehleari puro, ferreo, ad ignem sine fumo siecentur litus. Tum nigra, splendentia, tenacia, erunt. st . ' .
35쪽
i OPERATIONUM CHEΜI ARV Μgis, donee ultimo, incipiente jam candescere cochleari, foeteant nidorem ambusti, vaporem aterrimum dent, amarum,
spissum, tum flammam eoncipiunt vividam, mox scintillat, qua parte adhuc nigrescit, materies, deinde in eineres delaiabitur subflavescentis pallidi coloris, quum antea foret ni
albescunt, manent. fixi; sunt inodori salini, acris, lixi- . uiosi, suburinosi, saporis, sicque gustati relinquunt in lingua pauculum terrae. Si solvuntur aqua pura, pereolantur , inspissantur , exsiccantur, dant salem ex lutescente album, acrem, igneum, lixiviosum, saporis suburinosi. Gradus autem aerimoniae, ct copia, hujus salis, differunt Partim pro natura plantae, partim pro violentia ignis adhibiti.
i. Urgo aqua ebulliens solvit plantarum oleum, ct salem,
inque his binis intimius haerentem terram. a. Sed hoc oleum, sali plantae mistum, in formam saponis, aquae persecte misceri potest in planta: unde nativus harum suceus seponaceus existere intelligitur. g. Aqua separata de hoe sapone, oleum illius, inflammata hile ad ignem, igne magis amim nigrescit, rarescit, supra . superficiem salis extenditur, in flammam veram accenditur, . consumitur, salem relinquit oleo hoe nudatum; igitur hie carbo natus vegetabilis verus de aqua , sale, oleo. 4. Hoc oleum dabat colorem extracto huic, vaporem deninsum, nigrum, foetidum, coloremque nigrum, ad ignem omnemque odorem, qui forte supererat; hoc solum erem tale erat. s. Si aqua processus primi, Infusum Proeesis seeundi, re Sal hic paratus processu quinto, mi itur, vis medicata ha- hetur satis insignis. 6. Quando huie operi adhibentur herbae acerrimae, ignea, valde volatili, otulos in lachrymas eiente, virtute praeditae, omnia eadem contingunt, sed sal vix restat de ei. ' neribus, utpote volatilis. Cepae, Cochlearia, Raphanus
36쪽
uanta recens, vel residua a Proces primo, exusta dat cineres falsos.
aonatur in eoehleari puro, ferreo, ad ignem purum sine fumo , sed per minutos gradus lente auditim, exibit
mo fumus odoratus Rosmarini, aquosus,excolor, aut subinlucidus, qui durabit tamdiu, donec incipiat fere nigresceis 1erba. Secundo atra jam facta exit vapor crassior, nigrior, orosior, ambustiis spirans, tumque omnia carbonis inis' nigra. Statim tum flammam concipit, ardet, fumare
init, lucet dein, scintillat, relinquit sub pristina forma
vias herbae albas, ut in Processit quarto, neque hacteinde ullam per notam distinguendas. Hinc Oleum planisi igne aditim, nigrescit seinper, sive, in sublime raptum,emque effugiens, in aere agitatum, fumum piceum faciat se ad salem, terram, aut ambos simul, extensum scintillet; t fumus hic oleosus, aterque, vi ignis incensus, aut raptiline circumvolutus, flammam constituat, unde evadensun adhue fuliginem faeit, testaturque flammam lucidam oleum nigrum redditum in igne rotatum. Simulac auisi de planta materies haec, in igne primo nigrescens, peni consumta est, tum nec flamma amplius, neque scintillae e eliet ulla arte poterunt; tumque semper omnis omninoata albescit.
ι. Cineres hi, sic parati, ex tenui parte plantae, figuram
in nativam exprestissime retinent, post omnem hanc to-itani ignis violentiam. Quando autem crassa ualde pars e tabilis comburitur, tum tota penitus nigrescit, fitque o, cujus pars aeri contigua, sola primo igne lucido conita cineres dat albos, fragilesque, tum stratum nigrum, tribus subjaeens, iteru igne lucido consumitur. Sicque essive; unde tum figue' urendo destruitur; quia vis inteis eombustilis exteriora jam in cineres versa a centro exin sum rejicit, quod in tenuibus non fit. Quando autem:res hi gustantur, aerem, igneum, lixiviosum, urinosum, irem linguae inprimunt. Si aqua pura diluuntur, co
s liquor insiccitus Salem. dat ut in Processu quinto, sed
37쪽
sa OPERATIONUΜ cu EMICARvM longe minori copia, pars in colo detenta mera erit, ct copio issa, terra, qualis Processit quarto enascebatur.
t. A quam vi ignis solum plantae succum solvore, patet, relicto, intactoque, solido. g. Ignem ipsum vix plus valere, minusque inde, educere solum: quia salem relinquit.
edumim plus materiae combustilis praebet. 4. Salintim quarundam plantarum igne hoc non reddi volatile, sed oleum, uuod ei adhaeret. Oleum ct Salem naturaliter mista in plantis aqua sitit solvi, unita manere, igne separari. 6. Sapo igitur nativus humoribus plantarum ct animalium, si sanescunt: verum si oleum seorsum, vel sal, morbus utrisque fit. Qisod Hippocrates observavit: mista salu-hria, separata noXia.
earum: terra & oleum conglutinans communia.
. Sal nativus plantarum paratus de succo illarum recens presso. Hic acetosae.
Praecedentia quidem nos doetiere, quid aer, aqua, ignis, agant in plantarum partes solidas, fluidasque, ct quaenam sint, quae inde, ope illorum producuntur, in quae dividuntur per haec, ct speciem salis fixi ex stirpibus eductam. Sed jam accuratius explorandum, quanam propria forma Sal plantarum suceis naturalibus harum insit, ex quibus ibiisdem prinei piis diversis coalescat, quas dotes exhibeat ut distinguamus inter sales Vegetabiles a natura genitos in Regno Vegetabili, ct intεr eos, quos Chemicus ignis generat: id scire nostra refert. Modum autem coram oculis vestris in hae ostieina exhibere nequeo: quia aliquot mensium deincursum requirit, priusquam absolvitur. Ideo initium, &finem, hic dabo, eaetera verbis supplebo: ut ipsi experiri
volitis, ct discere, quam immani differentia distent Sales - . - genuini
38쪽
uini ct igne parati. Nihil errores peperit turpiores; in opinio nata inter Chemicos, quod sales in plantis enerisci tales praeexstitissent, quales illi violento inde igne diixerant. Non licebat cautis est ligere, fuit in planta lal: qitili ope ignis talem inde edi xi. Sed Artis pruden-ictabat, talem Salem hoc definito igne eduxi de tali plana1rgo in illa planta erat materies nativa; quae hoc modo lata hilne Salent dedit, non ultra. Tumque cremabile:ue , salino sincero accurate unitui', Salem nativuni
cetosae hortensis, lati liae , adultae, jamjam flores pariturae, dopialii ingentem, suntino mane, di terrasam, in fluento rite ablutam a sabulo adhaerente, conisim contusam , inter lintea pura, cannabina, praelon potest fieri sortissime exprimo omnem succum ι qtitas valde, viridis, di instar musti spissus est. Hime succii in sextiiplo aquae pluviae, piirissimae, di- 'ut eommodius tot uni transeat.
Dilutum liline liquorem per sae elim conicum linteum; nitido, egressum iterunt insundo, tilque repeto toties. te limpidus, puriis, tenuis, Itqtior habetur percolatus. tiam grate acidus. Liquorem ita de eeaturii, ex latis, vitreis, vasis aperis eni admodum ebullitione in spisso, in Ioco non pulvento , ad ignem non nimosum, donec exiverit residui is
Ir in spissitudine in fere cremoris lictis reeetitissimi: eidissimus. Inspissatum hoe liquidiim insundo urinali mundissimo que intra collum plenum sit, superassundo leniter desu- paulum diei puti Olivarum ad litieae altitudinem, si emo in cellae pavimento quietum octo mensium spatio. ib hoc oleo; fermentationem, putrefactionem, mucita, generationem; prohibente, generatur Sal. specieri. idam Tartari reserens, qui quam proximus est naturali plantae, effuso supernatante fluido.
. Sal hie, subita frigida affusione paulum ablutus qliani
lime ab adhaereseente mucilaginea foeee; Ieniterque catus, Salem exhibet pIantae nativum ρ quem minquaui
39쪽
aleatinum deprehendi, quacunque demum herba natus enset, erat in succo, expedivit se inde, inque glebas salinas conerevit : si confertur a Vobis hic sal, cum illo, quem Processu quinto, & sex'o, vi ignis comburentis produxeramus , immanem reperietis disserentiam, in colore, sapore, figura, omnique effectu tam Physico, quam Medicato. Hiesueeum plantae exprimit, ille filius ignis, ante talis in humore plantae non praeexistens, sed nova, ut Helmontius satis proprie exprimis creatura est. . Exemplum dedi in Aeetosa. Potestis in alia quaeun-que succulenta facere idem. Sed alium semper habebitis salem pro varia plantae adhibitae indole. Si manifesta aee-dine pura, aut austeritate acida, praediti sunt laeei, sal inde genitus Tartari de vino acido, vel acerbo, nati indolem exprimet. Si succulentas prorsus adhibes, sed haud aeidas, neque pingues, quales plures medicatae aliae, sal natus alterius tum ingenii, proprii, singularis, forte nitro magis similis. Beccabunga, Cichorium, Ebulus, Endi via, Fumaria, Gramen, Nasturtium aquatieum, Nymphaea, Plantago, Polygonum, Prunella, Taraxaeum talem Salem proadunt. Unde ct harum plantarum eximie medicati ieei, subnitrosi, hujus salis abundantia praestant, veteres obstructiones solvunt, piceum lentorem atrae bilis fundunt, ehronicos morbos enicatissime sanant. Quando autem hule operi adhibet quis succos Vegetabiles multum viscosos, ct qui prorsus lentescunt, ut de Portulaea, Psyllio semine, Symphytove majore, nunquam salem nan seiscetur, nisi prius praemissa fermentatio dissolverit lentorem. Ita pariter omnes illi succi, in quibus copia pinguis olei dominatur, iniaepti sunt huic operi; habent quidem salinam in se materiem, hane vero ita inviscatam tenaci oleo, ut impediatur sui similia sibi adunare, inque crystalli glebas coire. Sei licet cuiusque salis in ery stallos coactionem oleum semper impedit. Quin etiam olei copia salis penuriam, ct vicissim, tam in Λ-nimalibus, quam Vegetantibus, infert: quare de aromatiis eis optimo pingui, ct balsamo, ditissimis non facile impe trabis hosce sales.
TTine seitur natura salis si e parati, in pIantis nativi. Est aqua solubilis. Ex oleo ct salino compositus. Acidia N
40쪽
us saepe. Alcatinus nunquam; si enim talis fuerit, ille uolat rectione, inspissatione. Modice fixus. Facile mu- bilis. Humoribus humanis miscibilis. Penetrabilis in iis eortoris satis parva Hinc ibi vires suas exercere po-ns. Siceiis pro parte in igne ardet, ut inspissata processu into. Dein abit in salem,qualis parabatur in eodem Proassii quinto, ct sexto.
sal nativus plantarum de sicco illarum femmentato. Pui Lapis Vini, vel Tianarus.
ieeus maturorum lictuit in horaeorum pressiis, perfecte fermentatus, hine Vinum dictum, sola quiete saeeesiit, Matrem Vini dictant, evadit limpidum. Si titin de mittit iii cadum purum, longa quiete corpuscula gignitnedio liquore mota, seintillantia, splendentia, acuta, tilia. Haec a centro gravitatis vini, in omne pune iunerficiei ejusdem dispersa, attingentia ea va dolii se assit, seque vas incrustant in omni puncto, quod vino at-:itur. Tum paulatim viniim se deponit similein materi, facillime priori acerescentem, re vi quasi attractant, Ce totum vini corpus nihil amplius in se eontineat: Si uri sie deposuit id omne, quoa continebat, post fermenis Iriem, talis materiae, si cque mitius famim, in aliud vas domitur; tum incrustato priori, jam evacuato, dolio sit recens defoeeatum vinum eommittitur, rursus illa maώa, citius genita jam, priori crustae acerestit, virtute illi ueritis eo tracta. Haec est vera neneratio miri illius, oris, quod est vera etystalliis vini salina, sed non nataim in fundo liquoris, ut aliae erystalli salinae, sed in .i ambitu vasis continentis aequabiliter. Haec a foece quam distinctissi ina sane plurimis dotibus, licet naturae proxime aecedat. Subtilior, purior, minus terreisi minus amureosa, minus pinguis, dissicilius in aqua so-is, glissus acidioris. Germani aptissimo vocabulo voia Gynstrin, Lapidem Vini. Tartarum dixere Cheluteirrae apposito nomine. Diversitas ingens est hujus, pro