장음표시 사용
271쪽
In caeloselia conis οὐνιa via ab onuster meridiem in occii um,ct ab oreastra rursus per imum coeti ad omtumo arao dici civilis rapi animadvertuntur; ceu n abicantibus littus in contrarium ire iudicatur,eum tamen navis non listus moυeatur. SAcsimoιus hic non esset,MIs acto unius annisemel tantum oriretur, semel occideret: Luna hyacio mensis, fi acio 3a annorum fere ete. Lblia vero motus hic proprie pestis tribui non obit,ct necessitate Phrsica terrae competat M Cosmographicis demonstraismus. Sescundus motus est stellarum proprius,quo unaquaeq; pec se ab occasu in ortum seu εις - μα α , super polis Lodiaci leu coeli move cur. e fis hic motus non primo intuitu instiliu sed Ioviore demum obserυatιone animadυertitur. Inde eis
nim colligitur, non tantum Sylem se Lumam, sed ct reliquas selius tam fixus quam erraticas ab V in , , a les in ra, eteo dissimili tamen modo se progressu ferri.
Est autem motus hic duplex. 'Medius, oc Vcru, seu apparens. Medius est' 'strualiae ct perpeιαο similis motus . quostellae aequalibus temporibu r aequales, de cis. culii ιn ruibus circumferuntur,arcu , ct super centris, super quibus moventuri quales angulos describunt, pro ut tabula a diuuc a d cel.
nem ab se tronomis egi introd. EB ae, ut index ct norma esset motuum ureorum. Itas enim co enitis, Per certas moveri menscunt motus s sicut apparet ex culmis verorum mctis
Venis autem motus est, quotarum Hurnorum G ad: Nin: Sec
tis nostra seu circumfrientia serrae, in alitori s Maarii, os uis fixis nihil digerae probatum eis in praecedenti capite, dicitur idem motus quos upparens. D nia tamen Propire parallaxiu, alius in motus merus,alius anarens, lauti ea observationibus accuratioribus'Eclipsibus Solaribus ma= f sum est. Porro his motu verus, qui ct in Ohemeridibur annotari selet,quandoquidem in quotidianis obserυationes cadit sibi adeo dissimilis Hy, ut non modo alias velocior sis, cum e cedit medium alias tardior cum minor e Lymedio, alias sero mediocris, cum eius merus mutis sequelam senorum arualis eis moti i me to : Vtrum etiam alias di RE b. 44 , rems sit,cum secundum s alias rei gradio cum contri eraeitur ι aliassu- Stationati Gonaritis,cum nihil promovet e stellam in eodem cc δε loco cui sill rescit, Velanee retrogressum, quaesMιoprima dicitμr, vel ante directionem, quaestitiosecunda seliatur.
272쪽
Planeta desees dena in Ecce in
maneta quin do eius quando perisei a dicatur. Ireditamen. eum. gonsecta rium seu Cor retarium in sinasulis Epheme
. Caussa huius dissimi Iitudinis ex hypothesibus erbiam & ei leuiorumdioe
ostenditur, quod motus fiat partim iri Eccentrieis circulis, quorum quidem circum se rentiae includunt centrum mundi , centra vero diversa sunt centro mundi 3 partim in Epicyclis seu parvis orbibus, quorum & centra & circumserentiae totae sunt extra centrum mundi sicut Planetarum Theoricae docent. Sunt enim γ & O veloces, eum
in inferiore Epicycli parte , vel quod in O idem est, in inferiore Eccentri ei parte infra
longit: medias versantur. Tardi cum in superiore parte supra longit: medias consi stunt. Mediocres cursu eum puncta contingentiae vel longitudines medias tenent. Reliqui vero quinq; Planetae veloces sunt, cum in superiori b. partib. Epicyelo. rum supra puncta eontingentiae existunt Tardi cum insta puncta contingentiae in in ferioribus Epicyclorum partibne deprehenduntur; Mediocres cursu cum puncta eo tingentiae occupant. Sic licet directo motu semper incedant OR ai: Reliqui tamen quin q, Planetae directi solum sunt. cum superiores Epicyclorum partes supra statim num puncta comprehensas perlustrant. Retrogradi vero cum inseriores partes conficiunt : ut Stationarii cum stationum puncta tenent. Cum q. motus hic verus fieri supponatur in Eecentricis & Epicyclis, fit ut iden, motus etiam dicatur astendens & descendetis. Ucendens dicitur ,rsecta Ecce trici quidem, cum ab imo&proximo terrae Eccentrici loco,qui υπιμον seu τῆιμ, Graecis . Plinio ima absis dicitur ad altissimum &a terra remotissimum tecum, qui Graecis, Arabibus aux, Plinio summa absis appellatur,contendit: Id quod in calculo Astronomico, ex coaeqliata Anomalia annua in S, Duplicata longitudine in 7. Eccentrici vero a nomalia in reliquis Planetis, maiore senii circulo. seu 3 sexagenis, vel ssgnis eommunibus ecnstat. Reyectu Epicycli Fero asim ens dicitur, cuna a perigeio Epi cyesi ad apogeium contendit: Qucd accidit eum in γ Anomalia, in reliquis Planetiste ommutatio seu argumentum semicirculum excedit. Sic Deserucens a pellarin Planeta.
rari e quidem ruentrici, cum ab apogeio ad peri getum desertur: quod fit cum coaequata Anomalia S vel duplicata longitudo δ, aut Anomalia Eecentrici in reliquis plane. tis quin At minor est semicirculo. Rarime Pityui vero eum similiter ab apogeia ad peti- gelum maneta descendit, quod fieri tum statuitur cum Anomalia I vel eommutari sonis semicirculuni nondum ccmplevit. Quando vero anc malia S, Duplicata longit γγ aut Anomalia Eccentri nullum gradum habet, tum planeta in apogeic Eccentrici esse statuituri ut in perigeio censetur eum K fgnorum est. Quia enim istis A nomalii r& Duplicata long : 2 intelligunt ut distam tae centri Epicyclorum ab apogeio Eccen trici: constat Planetas in apogeio Eccentrici tum consistere cum illa nihil in gradibus& minutis habent , ut vicissim peragetum tenent, cum semicirculo removentur. Habet enim peri getum semper oppositum locum apogeii. Sic in apogeio Epicycli flaneta eollocatur, cum Anomalia Lunae, vel commutationis nulla est, In perigeio vero eum 6 signorum deprehenditur ac nec dubiam exurgat astrophiis quem is in quoris tempora tam in Ecrentrico suam Dicyda teneas quiis, Planetarum qua do direct- rit retrogradm sit: in Additamentosea Corellario Ephemerita exisseis anni nos si angela singularsi Planetam ann/tata babentur,sed θ quia. rem porib. Vogeia insuis cinxia attingant,qui ins dieb. direm is rumirari starit, dilacide exprimitan Subiicere etiam hoc in loeo placuit, primum lchema,deesarans in genere hypo' theses Eceentricorum &Epicyelcrumi Deinde & tabula ccntinentem diurnos motus
273쪽
planetarum cum ad apogeiatum ad peri geta Eccentricorum, eo formatam ex tabulis Prutenicis, ut quom do ex hypothesibus ratio motuum petatur. Sc a motibus medias .eri disserant,& deniq; intra quos fere terminos motus veloe issimi cx tardissi-1m in linSulis Planetis cohibeantur, quiviS cerneret. Reliqua ex uberiore motuum deduci iove,quae sit in doctrina secund rum mobilium petenda sunt.
άιve Iatem motuum, Item ascensus cir descen us Planetarum
A centrum fili munda vel tetrrae, B centrum Ececntrici. A 8 Eceent Helias. Amriclo Eccentricit Mis explicatur per circellii BC, in cuius circumferentia movetur cenistram Eeceni rici, ut in B iit troximum torrae, minimaqι Ecentrinitas; In C remotissi- mim, maximaque quaesieri potest ε μυτ οτ . DE FGEceentricus est: Qui quia in Sole posita certa Eccentricitate. sufficit ad declarandasti motus --: Em mo. ius qui in Eccentrico aequabili, est super proprio cention, ad centrum mundi A. ollatiis. tardissim is in D apbgeio, Velocis irratis in F perigeio , me di ocris circa
EMG puncta mediarum longitud: Nee multum discrepat ratio motuum quoad Eece iuri cum in reliquis Planetis. Est quoque ex D per E in F descendens Planeta. Et Ailomatia annua quidem in Sole: Eccentrici vero in reliquis Planetis minorsenni ireula: εκ F vero per o in D Ascendensi&Αuom alia maior semicirculo. HI x L Epicyclus est. Hic in I,si primum, quem praecipue respicere aequum est,arienis dimus. movetur ex H per L, K, I. in H; atque ita circa H seu in luperiore partel H L fert ut contra c. s. s. de quia Epicycli secundi S concentrici secundum Co' pernicia. Eccentrici secundum Tychonem velocior est motus iuxta s. s. tardior tanaitinimodo iit motus 2. Circa πειγον v. K seu in inseriore parte L Tl sertur s. s. s. Rn- ' Mi de vel
274쪽
Tabula ostendens motus veros diurnos indulorum Planetarum ad Vogeia ct p.
275쪽
da velo eior effieitur motus Astendens quoq; est in Epicycio ex x per lin H. ubi
An malia Lunae major est semicirculo : Descendens ex H per L in Κ, ubianomalia minor est semicirculo. In reliquis vero s Planetis movetur Epicyclus ex Hper I. Κ, L in H: unde in superiCre parte Epicycli Planetae s s s. feruntur velocius iIn inseriore tardius imo infra contingentiae puncta . cum motus Epicycli contra superat motum Eccentrici s. s. si efficitur Planeta prorsus retrogradus , adeo ut in Assit in prima statione, incipiens retrogradationem .in N in secunda statione finiens reis troceisionem. Ascendentes quoque sunt ex X per L in H. dum Anomalia commutationis semicirculo malar est. Descendentes eκ H per lin X, dum Anomalia semicircu- Io minor existit: unde & hie quantitate augeri, ibi imminui conspiciamur.
Motus in Iatitudinem is est, qui a medio Zodiaci Ecliptica vel in Se.ptentrionem vel in Au strum procedit. Hic motus cum latitudinem Septen trionalem Septentrionalis Ascendens appellatur, notatuns in Ephemeris ibui titeris S ct A. EAdducit enim in nostris Septentrionatibus regronib- PD aretam propim ad verticem, ammema stupra horizontem UFrit, quam est pars Delipticae, ad quam refertur. cum latitudiu m Septentris Ie- minuit, dicitur Septentrionalis De Icendens OZena tim. liteνis Sct D Galliari enim is verit ei propiori loco Planetam ad Eclipticam perducit. Sie cum latitudinem Australem Planeta auret, nuncupatur Meridionalis Descendens, nstatura literis Mθα Is rati enim constitutione humiliorem fura byra contem in Ser eleυationem a quirit , quam est locus Eclipticae ad quem refertur Cum eandem minuit, appecta tur Meridionalis Ascendens, exprimitiari titeris M A. humiliore emis sies planetam ad Eclipticam evehit.
Cadit autem hic motus in Lunam solum &quin q, Planetas: quandoquidem More, i A lati a Sol in Ecliptica eursum suum semper peragit,&stellae fixae, quam semel latitudinem dinem,Lunae κab Ecliptica nae is sunt , semper fere retinent. Luna enim quia secundum Copern. in Pi mri qui orbe Coneentrico oblique Eclipticae inflexo . cui planitie sua Epicycli duo responident, moveri supponitur, ab Ecliptica ratione huius orbis necessario nunc in Septentrionem nunc in Austrum, si x tamen angulo, discedit. Secundum chonem, vero, quia in orbe Ee centrico & duobus Epieyclis diversmode Eclipticae inflexis, minore quidem angulo in re de P Luminamini, maiore in quadraturis, m veri sta tuituri ab Ecliptica qtioq; nunc in Septentrinem nunc in Austrum , sed angulo mos bili, alias maiore alias minore avehitur, ut Patet consiὁetanti latitudines Lunae in Ephemeridibus secundum Tychonem supputatas. Sic reliqui Planetae quoque latitudinem necessario acquirunt ι alias in Septentrionem. alias in Austrurn s quandoquiadem moventur; I in orbibus Eecentricis. vel oblique Eclipticae inflexis fixo angulo, ut tres superiores D se & , vel ab Ecliptica recedentibus angulo mobili , Venus quidem in orbe versus Septentrionem: Mercuriu, in orbe versus Austrum sem pertendente. II In Epicyclis motu inclinationis & reflexionis ab Eceentri eois tum planis abeuntibus.
276쪽
Notus Planeis is longum quis Ratio Inquimidi motum daarin
Vade manet directus, unde e Togradas distatur.
positum tempus de quemvis locum.
Motus Planetae verus in longum est, quo Planeta sub Zodiaci plano ab
occasii versus ortum, vel ab ortu verIus occasum, secundum nempe vel contra L s super centro terrae ita movetur, ut diversum subinde positum nanciscatur. Hie motus, ut in omnibus Oinguia Planetis, Capites Draconis Lunae,per totum civilem annum ,singulos eius cuis is mensis dies sise habeat, in Ephemeri η acie pra notarisolet. Cum vero Ephemerid singulorum Planetaram motus diversos, ad horam Ia meridiei, in meridiano,ad queis Ivputatae sunt, ct quidem in tempore aequali flocum e deant; nec motus siti, ad tempus usualestu apparens , a s alium Meri ianum prius congruant, quam θGMeridianus reductu/, ct tempus apparens reddaturiis per praecepta cap. o να- cedentis partis Inihils rarius accidat, quam ut tempus meridianum detur; σ vicissi reqΛentius nihil, quam ut alia horae a meridie proponantur: ad quas loca Planetarum, quae singulis momentis mutantur, cognoscenda sunt. Idcirco quo modo tempore probe aequato, o opus est, propter diversitatem Meridianorum reducto, ad aliam horam, horae scrupulum, exrra Ia meridiei, Deus Planetae ct Ginυestigandussit,monstrabimus. auando vero abis cognitione motus dismi in vestigatio illa commode seri non potin o Primum qua ratione motus diurnus seu rohorarum inquiratur, docebimur. Nam ct inde manetam velocem, mediocrem istardam,collatione facia ad medios motus in praecedenti capit raescriptor , ct simuι directum vel retro radum judicamur. Invenitur autem is hae lege. Ingredere Ephemerides dati anni atqi mens se Et e regione diei propsiti, quem in sinistra facie sub nomine mensis in prima linea
numerorum descendentium invenies) accipe verum motum Planetae in gradibus alisque minutis, sub eharactere cuiusvis planetae r Postea accipe dc motum eiusdem Pla,netae verum diei sequentis. huncq; cum priori confer. Quod si numerus fue posteri. rior , priori in gradibus & minutis, vel in minutis tantum, major fuerit, Planetam directum esse statue Retrogradum vero, si numerus hic pinerior priori minoesuerit. Collatione tandem facta, numerum minorem a majori aufer Et restabit motus diurnus Planetae. Exempli gratia e Sit quarendas motin pervi O,I O l, Ludiis anni ty b. 6 diei ει --rii Calendarii reformati, ex tabulis matericis supputatus. Ingredior igituν hemerides ad an numisso scriptas, Osia mense Februario ad diem 6 9 7 essendo motus uorator hoc modo e Iam collatiora facta rideo motum S ct directum
es, ut etiam nunquam flam retrogradi. His ris etenim diei numerus minor est namem posse inris. Sarami rem motam retrogradam animaduris, quippe name pesterioris diei priori stia mero mi ν est. Fada totam subtracti M. μι-
277쪽
Evenit autem saepe ut signa in columnulis mutentur. Quod quando fit, atten- Noratio Beees dendum est primo ad signum dc numerum sequentis diei. Nam si de numerus mi is sui n iocis, nor sit & signum sequens, Planeta directus statuitur: Retrogradus si S. numerus mater Rh sigR dc signum antecedens offeratur. Deinde ut subtractis fieri possit, addendi sunt ιο ' ' 'gradus in Planeta directo ad diem sequentent, in retrogrado ad diem Praecedentem, α facta subtractione relinquitur motus diurnus. Exempligrariar ciis quaerendus motin Perus B ct V diurnus ad i s diem aut i, anni t sς lyg: I l
cui ii i grad: t min , ut videre est. Secnnao cognito motu diurno horarius colligitur, si is per horas x dividatur vatio inquireniuxta hanc Analogiani' dimotum hora 2 bore dent motum Lumam . empli gratia in Luna 11 gradi 13 innut. quid dabit x R 'Erra: Et tacta res Iutransgrad : in minat per multiplicarienem siextro mariam, adjectis ad productam 72et minatorum, is minutix, ursant 7 3 U. institutas horum dipigione per 24, proveniant so Minc: Ioterit qua sunt morin borarius Luna adpropositum Am is Iunii Anni i s96. simili modo, quod tertium este voluimus, ad datum quodvis tempus civile, κ, . . . redulium prius si opus est ad astronomicum,& aequatum juxta praecepta cap. s&6 δε- a 'praecedentis partis oc a meridie numeratum, motus veri Planetarum, ex cogniti, di quodcunque urnis inquiruntur, modo obtervetur , ut productum ex Analogia et mergens, in Pla- empua propaneta directo diddatur,in retrogratio vero subtrahat ur,a motu illius diei cuius sunt horae s -- post meridiem. & provenit motus Planetae desideratus-nluti sit quare M motvi vem ex tabulis Prurenisu deductus. ad annum II 96 dum Octobr. Inor. 2 17 min. quo tempore plenilunium Eslsticum acilest. Iam quia Epheinemides ad 1 ct s Uctobi motus reses se dum: Erit diurnus S ssy, ist/e I ii grad i I. min: Retr. unde facta operatione iuxta a nalogiam p)ψιriptam : 24 Hara danx sy , ry mωm Solis. quid dabunt ro Hor. min. In
278쪽
sta addLita 1 trad. 1 8 Y producunt motum νααm I astemptis imposium 11 grad 17 . Q m . In Iove producantur 6 ,70, qua subtacta a 7 tr N q randet qui in morin retragrauis est, relinquunt verum motum tempus assumtum 7 grad. Mnn. fere N. Huc refer tabulam proportionalem motus diurni Planetarum nota
uatio inqui- Compendiosiori via eadem inquisitio peragitur, ex tabula proportionali mo i. μ' ius diurni nanetarum,quam adiungere Volui, cum alios Ephemeridum scriptores via 'bis bis ii deam multas paginas eiusmodi tabulis complere. In ea enim ab unitate ad 6o,ois aus diurni plia nanes motus diurni. per horas & scrupula horarum sic sunt distributi: ut dato quo tuum vis motu diurno in gradibus vel minutis vel utrisque simul.datoq. qu vis tempore in horis vel minutis . nullo negotio motus investigario fieri possit. modo se latur: Cum tempore de motu diurno , lateraliter consu:endam esse tabulam, εἰ minorem sempeenumerum sive temporis sive motus, in latere transversali vel inferiori vel superiori. majorem in latere descenante vel ascendente quaerendum esse; Quaestum vetomo. tus eorresp ndentis ex area tabulae. & communi quidem angulo vel uno. vel pluribus ingressibus petendum esse. Et quando maxima dissicultas oboritur . euiusmodi speeie producta emergant, si numerus in numerum ducatur. regulas hie subjicere vo luimus, ostendentes qitalitatem pro due um. licet & illa in calce tabulae reperiam
prima Regula , H rae in gradus ductae, largiuntur in tribus distinistis numeris. quos quivis angulus communis continet, in primo signa. in secundo gradus, in ter tio minuta: Punc umquoque sicubi post tres numeros positum reperitur, notat diamidium eius speciei, cui apponitur, seu IQ min; speciei proxime sequentis: Veluti in hoe ea su ; secunda. Sie Horae in minuta prima dumt dant Gradus, Minuta & se. eunda. Horae vero in secunda ductae, da ut minuta prima, secunda & tertia. Se unia Minuta prima horarum in gradus dum, exhibent Gradus, Minuta αSeetanda - In minuta vero pruna dum,e Ahibunt prinis, secunda dc tertia. In secunda ducti exhibent secunda. Tertia & Quarta. Tertia Minuta secunda Horarum in gradus ducti. dant Prinis, Seeunda de Tertia. in minuta vero prima ducta, dant Secunda &. Tertia dc Quarta: In laeunda dum,largiunturTertia, Quarta & dunta.