Aristotelis Stagiritae Physicorum libri 8. Quibus adiecimus omnia illius Opera, quae ad Naturalem Philosophiam spectare videbantur. Quorum serie versa pagella indicabit ..

발행: 1560년

분량: 858페이지

출처: archive.org

분류: 철학

121쪽

Ios , Physicorum

omnis rei partibilis , si quidem necesse est,

'- lex. le- quandia est,aut quasda, aut omnes partes esse: sit loeum remporis autem aliae fuerunt,aliae vero futurae istam pagi sunt:nulla aurem est,cum s1t diuisibile. ipsum auue menDι- tem nunc non est pars et ' nam & mensuraeratur avim componi oportet totum ex partibus: pars P Simia Lempus aurem non Videtur componi ex ipsis

ν5ι ius auia nunc. Amplius autem & ipsum nunc, quod iam actiae. Vidςtur distinguere praeterhum ,& futurum, x.so . Virum Vnum, x idem semper permaneat , an aliud sit,& aliud, non facile est videre. Si enim

semper alterum,& alterum est nulla autem est carum, quae sunt in tempore, alia, & alia para simul, quae non continet,alia Vero continetur, ut minus tempus sub maiorc.ipsum aute nunc, quod non est, prius autem fuit, necesse corruptum esse aliqua do:& ipsa nunc simul quidem

inter se Mon erunt.corruptum autem esse ne

cesse est semper prius. In seipso igitur corruispium este impossibile est,ex eo, quia tunc es .in alio autem nunc corrumpi ipsum prius nunc . . - non contingit. sit enim impossibile contigua esse adinvicem ipsia nunc,ut plinctum cum puncto.si igitur in eo, quod est consequenter, non corruptum est,sed in alto,in mediis nunc, quae sunt infinita,simul erit laoc aute impossibile est. At vero neque semper idem permanere' possibile est nullius enim diuisibilis siniti unus terminus est.neque enim si ad unum sit contiis nuum,neque si ad plura. ipsum autem nunc terminus est,& temius est accipere finitum.. Amplius,si simul esse secundum tempus,&neq; prius,neq; posterius,in eode esse,& in ipso . nunc sit,& si quae prius, aut posterius in hocci- nunc sta simul utiq; erunt quae ante decies

ι - mille

122쪽

millenos facta suerunt annos cum iis, quς fiunt hodie ,& neque prius, neque posterius ullum

aliud alio. ' . Caput Secundum, in quo quanturques it Tem-pm prebat s ipsum non esse motum.

DE iis igitur, quae insunt ipsi, tot sint dubi- itata. id autem est tempus,& quae ipsius natura , similiter S ex traditis immanifestum est,&ex iis , quae fuimus percurrentes prius. Nam quidam uniuersi esse motum dicunt. Alijsyhriam ipsam. Atqui circuntationis etia pars tempus quoddam est,circuntatio vero nΟ.pars enim circuntationis est quod acceptum est,sed non circuntatio. Amplius aute , si plures essent Corti,similiter utiq; esset tempus cui unibet ipsorum motus. quare multa tempora simul.

Vniuersi autem sphaera visa est quidem dicentibus esse tempus. quia& in tempore omnia 'sunt, & in ipsa uniuern sphaera. Est autem stul- . tius quod dictum est, quam ut de eo impossibilia consyderemus. ' Quoniam autem videis 'tur maxime motus esse , ac mutatio quaedam tempus,hoc cons erandum erit. Uniuscuiuspigitur mutatio, & motus in ipso, quod mut tur,est solum, aut ubi suerit ipsum,quod mouetur,& mutaturuempus autem similiter & ubiq ,&apud omnia est. Amplius autem mutatio quidem omnis velocior, aut tardior est, tempus autem non est.xardum enim & velox tempore definiuntur. Uelox enim est, quod in pauco multum mouetur:Tardum putem, quod in multo parum. tempus autem non definitur

tempore, neque quo quantum quid est, ne quo

123쪽

ao8 Physicorum .

Tex. 97. δ' Vod igitur no est motus manifestu est. ni- I L hil autem reterat nobis dicere in prae-ψs muta- mutatione.cum enim ipsi nihil mutamur iecu-mursetin dum intelligentiam,aus latet nos mutari, non dum thulli Videtur nobis tuisse tempus.sicuti neque iis,qui sentia, aut in sardo fabulOle diculur dormire apud He Miat ' ηοι roas,cu fuerint experrecti.copulant enim pri-riasmuta mum nunc postςri Oxi nunc, & faciunt vhu,reri, non vide movcnres proter insensibilitatem medium .vertirnobhβὸ igitur,linoesior alteru nunc, sed reu, & idem,ritempus. 1 OesIet empus sic&,quando latet alteru esIe,t no videtur quod mediu est,esIe tepus. Si igitur,. Vino putemus cile tempus,tunc accidit nobis. . cuno defininius ullam mutatione, sed in uno,. & indiuitibili videtur anima manere:cum autem senserimus,ac definiuerimus, tuc dicimus

factu Iu iste tepus:manifestu est quod no est sine

Tex. 8. motu, ac mutatione , tempus. Quod igitur neque motus,neque sine motu ζempus est ma nitustum est. Accipiendum est autem, quoniam

quaerimus quid est rempus,hinc incipientibus, . . quidnam ipsius motus sir. simul enim motumscntimus,& tempus .Etenim, si sint tenebrae, Mnihil per corpus patiamur,motus autem quida in anima insit,confestim simul videtur quoddam factum fuisse & tempus. at Vero &, cum tempus videtur. fuisse aliquod, simul. & mo, tus quidami juisse .videtur. quare aut minus, aut motus aliquid est tempus. cum igitur non

124쪽

. Liber Quartu S. I

si notus,necelle est moruς aliquid esse ipsum

ex quodam in quoddam,&omnis magnitii do mia ma-

continua est, sequitur m gni rudinem morus. quia enim magnitudo cotinua est, moinus est hontinua, et continuus:qui a Vero morus,& tempus.quantus mditus est coenim motus est,tantum & tempus semper Vi- 1inuus.

detur fuisse.Prius autem, Sc Posterius in loco Pritu, ct primum sum,hic quidem positione. Quoniam poriferiis in autem in magnitudine est prius, & post erius, loco primi. necesse est 6c in motu esse prius, & posteriuu Dur. proportionali rex iis,quae sunt ibi. At vero& in Uide coira tempore est prius,& posterius, propterea quod Zimarrae. alterum sequitur semper alterum ipsisrum. Est autem prius, & posterius ipshrum in motu . id quidem,quod est,motus est,esse tamen ipsi ab

terum,S non motus. At vero & tεpus qui Tex.IOO.dem cognoscimiis, cum definiuierimus mom,

prius ari posterius definientes atque tunc dicimus fuisse tempus,quando prioris, posterioris in motu sensum ceperimus. determinamus autem aliud,& aliud existimando ipsa, & medium quippiam inter ipsa alterum. cum enim extrema altera a medio intellexerimus, duoq; dixe rit anima, ipsa nunc . hoc quidem prius, illud vero posterisis au no&hoc dicimus esse tε- pus.quod enim determinatur ab ipsis nuc tem- pus este videtur, supponatur. ado igitur,tanquam uni ipsam nunc sentimus,uec non,

aut ut prius,& posterius in motu, audivi idem ridem,no autem prioris,& posteriorix cuius-am,no videtur tempus factu suisse ussu, quoin ' Nam neq; motus .cum autem prius, e posterius est,tuc dicimus tempus. hoc enim est Tempus, numerus motus se du prius,& Posterius.NOri . :

125쪽

Ilo .Pllysicorum

Definitio ergo motus tempus est,sed quatenus numerum remporis. habet motus. ' signum autem est.plus enim,

Tcx. io 2. & minus discernimus numero zmotum autem. Numerus plurem.& minorem tempore: Numerus itaque pux, qui quidam tempus est. Eoniam autem numeruΕ. numeratur est duplex: ctenim quod numeratur, ac numeo quo -- rabile numerum dicimus,& quo numeramus: meramus. tempus autem est quod numeratur, W no quo mal. non ha numeramus. cst autem alterum quo numerahet ct non mus,& quod numeratur. Et,ut motus sem- nume- per alius est,&alius:sic& lepus. Tempus aut: ramim. 1imul omne idem est.nam ipsum nunc ide est. Tex. io 3. secudum id, quod est: esse aute ipsi alterum est..

Caput sumtum. Atuam rationem habeat ipsa-Nune adisum tempta . Tento . TPsum autem Nunc te pus metitur, quatenua 'vide ιbtra. 1 prius est,atque posterius.Ipsum autem nuncm m. est quidem Vt idem,est vero ut non idem . qua- . tenus enim in alto,ic alio est,diuersum est. hoc autem erat ipsi nunc.quatenus vero est id,quod est,ipsum nunc,idem est.sequitur enim ut dictu est magnitudinem motus:hunc autem tempus,

. ut diximus.S similiter igitur punctum id, auoa . ' fertur,quo motu cognoscimus,& prius in ipso.& posterius .hoc autem secundum id quidem, l .quod est,idem est.ptinctum enim aut lapis, aut- aliquid eiusmodi est, ratione autem aliud est. sicut sophistae accipiunt diuersum Coriscum in 1 Lycio elle,& Coriscum in foro.& hoc igitur,ex, eo,quia alibi, & alibi est, diuersum est. Ipsum. E. γουr autem nunc sequitur id,quod fertur,ut tempus

tu i cognο- motu .eo enim quod fertur,cognostimus prius, tsim' prius, &posterius in motu.quatenus autem numera-

126쪽

Liber Quartus. m

&in his Id quidem quod est,nunc,est ide .prius

enim aut posterius est,quod in motu est; ipstim autem este alterum. quatenus enim numerabile

est prius,& posterius ipsum nunc est. & notum maxime hoc est.etcnim motus est per id, quod 'movetur,& latio per id, quod fertur. hoc aliquid enim est id,quod fertur,motus autem n o. Est igitur ut idem ipsum nunc dictum semper: est autem ut non ide.etenim'similiter SI quod fertur. Manifestum est autem quod,etsi tem ..t simili. Pus non sit,ipsum nunc non erit: S ,si ipsum nucnon sit,tempus non erit.Vt enim simul sunt,id, Τex. ios. quod fertur,& latio: sic & numerus eius, quod eo Mosertur,' lationis.tempus enim est lationis nu- dict-jZi merus, ipsum autem nunc est ut quod fertur, ut unitas numeri. & continuum tempus est ipso Tomeen- nune:& diuiditur secundum ipsum nunc.sequi- tinuum est. tur autem hoc lationem,Wid, quod fertur. et- ct diuidi enim motus,& latio una est ipsis, quod sertur, tu tiunduruia unum,& non secundu id, quod est etenim ipsuis,eficeret sed ratione.ia disterminat priore, & posteriorem motum hoc .Sequitur aute& hoc quodammodo punctum.etenim punctu&c nistinuari longitudine& disterminat es AEnim hu- tius quide principiu,illius vero finis Sed,ca se quide accipiat aliquis,tanqua duobus vlcns uno, necesse est stare,u erit principium, & finis ide punctus. ipsum autem nunc,ex eo,quia mouetur id,quod sertur,semper alteru est. QEare Τὸmνω 'tempus numerus. est, no Vt ipsius puncti, quia quar. -& principium,& finis est, sed ut ultima ipsius lineae misis, & non ut partes propter id,quod 'dictum es medio enim puncto, tanquam duo.

bus, utetur. quare,ut quiescat,acciuet.

it insurer manifestum est quod neq/ae pars Tςπ-3 7

127쪽

Physicorum

Litera te est ipsum nunc temporis,neque diuisio motus, xan. O sicut neque puncta ipsius lincae.lineae Enim duae I syhabet, partes Valus simi. Quatenus igitur terminus est quὸd repus ipsum nunc Mon est tempus,scd accidit, quatemn est para nus vero numerat,numerus.termini enim illius motus. solum sunt,cuius sunt termini.numerus autem Termini ιμ horum e quorum,denarius,scilicet&alibi est. .

sunGὸrmi tisne temporis accipitur rex quo nonnulgorum inniadsupra reditur ca a. te. a. Vod igitur tempus numerus motus est,a- Tex. ros. Lucundum prius,& posterius,& continuum nam continui estin manifestum est. Minimus autem numerus, quidam simpliciter quidem est,ut dualitas,quidam autem numerus est quidem ut est,est autem ut non est Ut lineae minimus multitudine quidem est duae,aut una,ma- .. gnitudine autem no est minimus semper enim Vide eotra- diuiditur omnis linea. Quare similiter& temdictionem pus.minimum enim secundum numerum est Zim. unum, aut duo, secundum autem magnitudi- Tex.Ios. nem non est. Manifestum autem est & propter quid velox quidem & tardum non dicitur, multum autem & paucum,& longum & breue.

quatenus enim continuum cst.longum & bre- X. UQ--dicitur Atuatenus autem numerus, multumTςm M su & paucum.velox autem & tardum non est. non, mem avst enim numerus,quo numeramus, velox, di tar

flust num eri ullus Et idem etiam ubique simul est. Omν sed prius autem,& posterius non idemquia & mu-q- ημme' prae ens quidem una est facta vero, & su rotμr. IG tura,altera. Tcmpus autem numerus est, non sum rex, quo numeramus, sed qui numeratur. hoc au-lsa '- tem accidit secundu prius,& posterius semper ι alto

128쪽

r alterum. Ipsa enim nunc altera sunt. Est autem . numeriis .unus quidem,S idem centum equorum,& centum hominum: quorum autem numerus est, altera sunt, equi scilicet ab homi- nibus. Amplius autem,ut contingit motum esse eluidem dc unum iterum, dc iterum, sic &tempus contingit, Vt annum, aut ver, aut autumnum. Non solum autem motum tem pore metimur, sed S motu tempus: propterea qubda seinuicem definiumr.tempus enim de finit motum,cum sit numerus ipsius:motus au - , rem tempus. & dicimus multum, aut paucum rempus,motu metientes:sicuti numerabili numerum. ut equo Vno equorum numerum . numero enim equorum mestitudinem cognoscimus:rursius autem in uno equo ipsum equorum numerum. similiter autem & in tempore, &motu .rempore enim motum,motu autem tem' pus mensuramus. Et hoc rationabiliter ac- Tex. II r. cidit. Sequitur enim magnitudinem n Otus, motum autem tempus,ex eo,quia quanta, &continua.' &discreta sunt. propterea enim quod 'a .l iuris- magnitudo est huiusimodi, motus haec patitur: bilia sunt. propter autem motum tempus. Atque mensuramus& magnitudinem motu,& motum magnitudine. multam enim dicimus esse viam, si ambulatio multa est, & hanc multam, si virumulta siti.& tempus, si motus, & motu, si lepus. caput Sextum .s dst in Tempore esse. Sua sint ea,qua sunt in Tempore qua non sunt in tempore, Tempusiue ut motu,ira ct quie

tem mensurare.

Voniam autem tempus est mensura mo- Τex.1 Α- tu suptasqire moueri,metitur autem hoc

Aristot. Physic. H

129쪽

rr Physicorum

de motum determinando quendam motum, qu tradiclione mensurabit totum, sicut Ec longitudinem cubi- Zim. tus , determinando aliquam magnirudinen Motκi in re quae remetietur totam,ia est motui,in tempore pore Hle est esse,mensurari tempore,&ipsum,&eflc ipliusnil summen- simul enim motum,& eiIe motus mensurat:8

jurari hoc est ipsi in rempore este, mensurari ipsius pore. esse. Manifestum est qubd & aliis hoc est

Tex. II . ipsum in tempore esse,mensurari ipsorum este vide con- a rempore. In tempore enim esse. duorum carra Haione alterum.Vnum quidem es e tunc, quando tempus est, alterum autem, Vt quaedam dicimus, quod in numero sunt.hoc autem significat,aut

ut partem numeri,Sc passione,& omnino quba numeri aliquid est, aut quod est ipsius numerus. Quyniam autem numerinus lepus est, ipsum quidem nunc δέ prius,& quaecunque sunt huiusmodi sic in tempore sunt,Yt in numero unitas,d. imparae par haec enim numeri aliquid, illa vero temporis aliquid sunt. Res autem, Ut in numero, ita in tempore sunt.si auto hoc est, continentura numero,sicut 3c ea, quae sunt in

loco,a loco. Manifestum autem est 3c quoia non est in tepore esse, esse quado tempus est, sicut neq; in motu esse,Iιeque in loco,quando m rus,3c locus est.Si enim erit id, quod est in aliquo,sic,omnes res in quolibet erunt, & coelum

. in miliis quado enim milium est,& coelum estised hoc quidem accidit, illud autem necesse est consequi,& id, quod est in tempore, esse quoddam tempus,quando dc illud est,& id,quod est Teum: . in motu,esse tunc motum. Quoniam autem est, ut in numero, MIe in tempore, accipietur aliquod maius tempus omni eo, quod est intemyors. B Proter necesse est omnia ea,quai

130쪽

Liber Quartus.

Iri tempore sunt,contineri a tempore, sicut Stalia,quaechmque in aliquo sunt: ut ea, q ialoco sint, a loco. Et pati itaque aliquid a xteii pore, sicut S dicere consuevimus oubd ta, sa-cit tempust 1cnelcum omniae tempora, dc obliuiscuatur propter tempus,sed non dididit, nec nouuna factum est,nec pulchrum. corruptionis

enim causa per se magis eli tempus. numerus .m enim I pluis motus eli .motus autem expellit id, iquod inest. are manifestum est quod ea,quς

semper sunt, quatenus semper sunt, non sunt in tempore.non enim continentiu 'a tempore, neia 'que mensuratur esse ipsorum a tempore. Signuautem huius est, quod neque patiuntur quicquam a tempore, tanquato non existentisi in t f tempore. e Qimnia in autem tempus mensura motus est,erit& quietis mensura secyndu accidens omnis enim quies in tepore est. non erum ut quod et in motu,necesse est moueri: sic &quod in tempore. non enim tempus motus est, sed numctus motu λ in numero autem morus

potest esse ecquiescens.nor in enim omne immobile quiescit,sed priuatam motu,aptum autem natura moucri, sicut dictum est in prioribus .Esse autem in numero est este quenda nu- sed merum rei,& mensurari esse ipsius numero, in priμ tum quo est. luare, si est in tempore,a tempore.Mensurabit autem tempus id , quod mouetur, &'Π uu qtiod quiescit,quatenus hoc quidem mouetur, illud vero quiescit, motum enim iptrum men s. Phamo. surabir,& quietem,quanta quaedam. υπ-ις. Quare quod mouetur, non simpliciter erit Tex .i Idi. mensurabile a tempore, quatenus quantum . quoddam, sed quatenius motus ipsius quantus est.Quare quaecunque neque mouentur, ne 'lus

SEARCH

MENU NAVIGATION