장음표시 사용
681쪽
Chimici considerantes macro cosmum cum micro cosmo cum Vi- imicis
derent praeter insipidam aquam, terram, sialem, suΙphur, dari in mixtis adhuc aliud principium, quod de horum omnium qualitatibus partici- T
paret, nullas vero tam peculiares, proprias solitariasis distinctas,ut reliquae haberet affectiones, illi nomen dedere Mercurii. Attributa illi sunt levitas, subtilitas, penetrantia; vegetat&crescere facit mixta, 'vitam motum dat, in perpetua interim actione motu existens, unde ligatur quasi a fixioribus reliquis. Imo deficiunt illis termini proprii, pro exprimenda ipsius natura Vix expri.
genuina, unde, quod sit Mercurius, clarum esse, quid vero sit, obscu mi queu f. rum afferunt. Quibus motus Senne tu consens dissensu cap. H. stet. Ι . Quid illud sit, scribit, quod chimici unanimi fere coniensu pro tertio principio ponunt, Mercurii nomine exprimunt, malo dicer e; non sequet meam seu ignorantiam seu dubitationem ingenue confiteri, quam pro demonstrationibus4 solida veritate ea venditare quae dubitationibus non carere ipse scio.
Hinc alii spiritus nomine ipsum in digitarunt,4 liquore spiritu o-- ri trasos e plantis eductos pro in sarum MercurIo habuerunt. ρ --M
Jam vero iplochum icorum primicerio, Pamello telle quicquid imardet, sulphur est, tom. Ira de morb.memtar. c.3. Ergo cum spiritu chi sint EuM-υν, inflammabiles, in totum deflagrare apti nati, cuivi dijudicandum relinquimus , an cum sulphuris, an vero Mercurii natura plus habeant commune, cum το φλογια proprium sit sulphuris, non mercurii,&, Sennerti verbis, sulphur non semper in forma oleos avi pingui apparet, sed saepe etiam in spirituosa, ut in spiritu vini videre est. l. c.p. Quo nomine non adeo inconcinne accuratioribus sub nomine oleorum eniunt.
Accedit, quod spiritus eiusmodi ardentes in Saliolatile posmni I n inmutari, quod praeter alios secretiores modo cum Salibus volatilibus, si Sol rem recte aggrediaris, edicitur. Ita spiritus urinae si misceatur cumspi- 'μ seritu vini dephlegmato, in momento spiritum vini in offam albam, mire
tamen fugacem, subtilem coagulat, annotante Helmontio c. 3. de lithias. t. s. at idem iam annotaverat Sennertis laudatus i. e. p. 61.cia gemina sunt, quae eam in rem scribit B. Mibivi Epit. U. l. c. p. s. σψμ' stris Byiatu Tentam. I si ol. F. Io. , Nec animum exsaturant, quod, eleganter licet, nonnulli sic ribunt, Morern ii
per Mercurium intelligi humidum primigenium, ac spiritum, seu par ser
682쪽
tem spiritalem, quae nunquam sine liquore seu vehiculo suo esse potest; per h. calidum innatum, per , iccum radicate, seu corpus, quod basis, cui reliqua duo superstrucia. . Multo minus assentiri illis possumus, qui Mercurium spiritum illum Mysρωδη Aου ἀναλογον - τύ αςρων οιχειο dicunt, quippe qubd elementata cum purissimis illis corpotibus coelestibus nil habent comi nune , sed interitui sunt obnoxia, quod circa naturam calidi innati prolixius deduxereis sussicienter recentiores philosophivi me. dici. μι curi Audemus exercitii gratia defendere, verum herbarum&animais nil ti' lium Mercurium demineralibusvi metallis hic locus non est disputans: irti, di, quod suo tempore fiet quoque nihil aliud esse, quam Saliolatile.
Hoc facile persuasum sibi habebunt illi,qui utriusque hujus naturam penitius introspiciunt. Ebriu para Paraces hac de re sententia extat libro I.pammir. cap. a. ubi volatiis litate Mercurium definit, id enim , quod in ligno effumat, Mercurium
Aia. esse, serit. Quod, wq it, ardet, Sulphur est Amat, Mercurius est, quodli elinquitur cinereum, Salest Sulphur solum ardet mercurius solus
fumat Lin cinerem quod vertitur, solum sal est. Auere tu uercemnis de rerum signat. extern mercurium Salem rerum . ni mniti volatilem admixtum habere,i cum sulphure praecipue colorum esse autorem,com γ, utut defensione conin anonrmum aliter paulo eundem definire videatur.
9.lι, .m Neque, si autoritatibus certare vellemus, deessent plures, quas tamen huc trahere nobis mens non est,qui pbtius re ipsa id eruereri dea monstrare satagimuS. sal blai Sal volatile est illud, quod de omnibus chimicorum principiorum de omni με qualitatibus participat Facit hoc ad saporen rerum, ad odorem, ad colorem Dinflammabilitatem , quod ultimum vel unico exemplo patet
Saliolatile, seu mercurius hic , est volatilius & subtilius corpus in E mi ti subtilius enim esse oleis tum proprie tum improprie spiritibus
, iis iis communiter diciis, nemo est, qu neget, quod tum ex dosi tum ex aliis mixtis patet. . Nec
683쪽
Nec est,quod quis objiciat, ex sola volatilitate, quod pluribus affectis tisit communis, rem decidi non posse. Verum enim est, suo sensuvi phleg α ina posse dici volatile, quia ignem fugit, volatilitatem hanc commu-ὶ p 2nem esse cum oIeis . Sed negari non potest, tam quod principaliter bis esse volatilitas debeatur mercurio, quam quod olea ipsa aerea volatilita- mmutem suam agnoscant maximam partem amercurio seu sale vollatili, quod videmus in oleis expressis, quae Alembicum transcendere renuunt,in quamvis ex oleosis, non simul aereis, in quibus scilicet oleum cum tetis restrenate quasi est remixtum, v. g. ex semine hyoscyami, lini&c studiose tentes destillaretur s. oleum, illud tamen ex voto nunquam succedet. Neque argumentum illud valet, olea supernatant aquae, ergo sunt οὐαί. volatilia , non enim tam ob volatilitatem, quam pororum ramositatem quod otiaci partes symbolieas supernatant, unde olea caryophyllorum, cinna-ymma momi, alitatumque i potius fundum petunt, quam superiora,cum tamen 'non minus sint olea& quidem subtilissima. Nec denique illam moramur obiectionem,qua bonomalologia obib/3.3 seu appellatione argumen ari aliquis potest, diti hac' enusis vocari hoc ab Om principium Saliolatile, non dium , Si enim in re coeti veni mus, parum /V v
denomine erimus soli citi. uapropter si coprerantur alia fixa alca , ,h,
acidis .imit ferunt verb, quin secum invicem pugnant, ora alcalium I FP enim sapor est lixiviosus, volatilium urinosus; inci alcalia sunt in o. Idora, volatilia penetrantissimo gaudent odore. Diiserunt discrepanisaeis tim. in primis poris, a fixis enim salibus propelluntur fugantur volatilia. Distierunt Aquae omnes invicem miscentur, amicabili nexu omnes maritantur spi Dp Φης ρ' ritus, olea expressas destillata se subeunt, sola salia fixa conjugationis )pq μ sunt impatientia. Non competunt salivolatili affectiones stis fixi a sale radicali--j Pter omnis est constantia, inquiunt Chimici, Sarvolatile est inconstantis bissa iis,' sinum, quae causa est, quod mercurii dominium certum statuatur indicium, inconstantiae in rebus imperfecte digestis, seu corruptioni o noxiis, teste Nolito, L .p0 Hermet. . . , alia alcalia in humido lique-seunt Min sicco coagulantur. alia vota ilia omnis sui furatur aer. Fixa, δ' nosalia pet se destillari noquent,di si ignis vi , ab aliis admi tis segregata,eo H-, si si ii adigan- Τηε
684쪽
adigantur, ut fluorem adipiscantur , vertuntur m liquores acidos. Nihil minus videre est in volatilibus, quae prompte levissimo etiam calore alembicum transcendunt,ut alia plura discordiae argumenta transeamus. ' i ii ibi obiect.4 de Speciosius in contrarium argumentum obiici potest illud, quod Ii,k. exmulius alcalibus destillari possvht spiritus volatili Sale impraegnatissi- Eal bis pisa -- Ad hoc Vero studiose respondere impraesentiarum luis de causis nubui, dubitamus, cuivis tamen privatim rationem reddituri. MὸνeuViis ungitur hic Mercurius omnibus reliquis principiis, participat se omnibω cum phlegmate quo cum facile coit xliquatur, cum sulphure facilli- ' . . me combinatur, cum terra abscondi se patitur, quod patet Sal volatile s. di C. cum C. fixo sublimando. Ubi vis sese miscet, cooperatur, clicet sepultum videatur , nihilo tamen minus adesti' 'Cum suta phure facit colores&odores, cum sale sapores &c. V princi Principia chimica sunt vel actio. vel pisiva. Passiva sunt a
Terra Activa S, si Minter haec omnia praecellit activitate Mer
Sol βο- Nullus ergo alius Merourius in vegetabili regno datur, quam suntiat οι. . Sua volatilia. Nullus item in animali, quam Salia volatilia Hic estis,imarib, Mercurius iste, qui sanguinem circulat,&movet, horologii nostri inquies & arquipondium. Hunc ex omni sanguine producere est facillimum, contra mercurium mineralem nemo inde, nisi eo per illitionem prius inquinato produxerit. R Jbnae Respondet hic scribente Nossio Lia aeri, quod calor admotus cri, nihil fere esse deprehendatur, quam aer seu vapor, qui statim in auras e is .is, vanescat Aquae vero comparari potest,quod sit fluidus, nec proprio, sed alieno termino, dum in sua natura est, contineatur, quae est humidi apud Aristotelem definitio. i ri o
V. ia A, A De se particula in herbis diversi generis,aqueaS,sepidas, acres,,ἡ ό ό ' acidas, balsamicas, salinas, terreas,&c nemo negaverit. Illae particuis, tamen non aeque in omnibus sub lardua aquae, olei, salis vola-ώ 'ρmine α. - tilis seu sit, Salis fixi,4 terrae actu stini dantur.
685쪽
Essiuit quidem ex vite, beluia, aliisque proisis vel perforatis aqua; actuali ιν oleum ex nucemoschata, caryophyllis, aniso, hyoscyamo,&c ac tu - culis sese offert,vi exprimitur, ut de antheris in corylo, junipero, muscose bis. terrestri typha palustri ci taceamus h a volatile in aro inapi manifesteri actualiter linguam, ex raphano rusticano, cepisvic evaporantia effluvia oculosin linguam feriunt. In selibus naturalibus dictis Sal actualiter abundat &exarundine accharum de natura Salis stillat. Ex aliis terrenumquid sub forma pulveris excidit, initicibus aliisque arboribu&vetustis tale quid collectum vel hortulanis vicem
terrae gerit fertilioris. In aliis vero potentiam hunc actum praecedere ipso sensuum iudi- - Mnacio liquidum est Quis enim v. g. in hyoscyamo, hunc enim ceu mi Vnus sale fixo praeditum communiter habitum, adducimus, quod nobis 'Salaicali exhibuerit, non levi proventu Sal alcati actuale agnoscat ΘQuis in plantis insipidis, nec acribu S, in sanguine, item, cranio,in cornibus animalium Saliolatile diiudicet Quis ex solo aspectu aquam in lapidibus, saxis & mineris, oleum in Tartaro, papyro Maliis dignoscat pArida est planta capillus is, iidetur prorsus exsucca, nihilominus libra una herbae parum abest, quin expressione facta tantundem succi fundat, quem inesse vix iurato alius credat. Unde distinguendum videtur inter haec principia. Consideran. miretur enim, ut supra jam innuimus, vel ut mixtum componentia, vel indefl '
separata. Et videtur coincidere haec controversia cum illa philosopho E' 'rum, qua disputant, an elementa actu in sint mixtis, an potentia λDicimus ergo actu quidem componi mixta ex quinque his prin Componi-cipiis, loquimur cum chimicis eadem tamen actualiter in omnibus tur mixta inesse, prout inde dantur separata,iisdem figuris, poris,Maffectionibus, de eo valde dubitari potest eis, Qui videtur solum lusus esse interminis. Negari enim non pol Sed igne est, particulasin poros herbarum igne varie inverti, mutari, destrui,4 mutantur ut Cartesti acutissimi illa huc applicemuS mete .cet. I. g. s. pag. a0. 9 7ρ'
palam liquet, produc ii huius vel illius per ignem mixto partes easdem .esse, quae antea mixtum composuere, sed illas inter se collisas vi ignis agitatas, modo ex rigidis Minflexibilibus plicatiles, ex teretibus planas xsecantes evadere, modo ex flexibilibus ilicatilibus in inflexilesvirigidas, modo ex fixis in volatiles, mod ex his in fixas c. multis tari,
686쪽
tari,unde postmodum coloris, odoris &saporis diveris admodum m nant differentiae. D dρελὸ Hinc cum unius corruptio sit alterius generatio, revera dici po- recte di est, . g. Sal per incinerationem plantae productum potentia extitisse μη μη μ' antea in herba, quam in cineres eadem verteretur,4 per aquae elutriai tionem prodiret in conspectum, licet eiusmodi particulae Salinae antea prae inexstiterint actu, verum sub aliis poris figuris, adeoque in objecta hac materia aliquid fuerit, quod per ignis adminiculum elici per generationem potuit Vid. D. Ro incius loco saepe laudata chim in art.form.
ob simo , Et hinc cadit argumentum subtile pariter Trequens: Ex nihilo Minuntur nihil fieri, unde subsumere volunt quidam ergo principia vel actu ad-Gἡ ι i fuἰsse prius m mixtis Oportet, vel ex nihil aliquid fieri, cum ea quae inibi , i unt, fiant vel exente, vel non ente. Huic praeter iam dicta unicum illud opponimus caligeri: Si ex nihilo nihil fit, ergo id, quod aliquid est , in
nihilum reverti nequit Par enim ratio creationis, corruptionis. Nam si e punctis nullum potest confieri corpus, corpus item nullum in puncta resolvi poterit. Et sic divisio εγχωρο-is chimicarum in συγκρι- α δ διακρο i solutionem Uycoagulationem locum suum obtinere potest. Est enim revera haec separatio quaedam, licet nova accedente po-rorum inversione e potentia in actum deducantur. Sic si v. g. libra una spiritus seu olei vini immiscetur libris decemo,his aut pluribUS aqua: revera dicere possum Spiritum vini actu inestes quae, tibisuMehi quia manibus meis ipsum infudi, eundem vero inibi adesse potentia re- micarum, spectu ad novam inde ejus reductionem iroductionem) ipse gustus 6 L .' aperiet, qui illitii non pro Spiritu vini, sed pro aqua, utpote praedomisistia ἡ ' nante habebit. Sed diutius his immoramur praeter intentionem, quae omnia fusius Maccuratius distutiet Magnifin D. Rosncius in priauudata chimiae editione alte=υε, quam habet prae manibus. 'inctio Videtur distingui eleganter posse intersi inesse materialit fr&δε - ου' η ς Maliter . Materialiter principia chimica mixtis insunt actu non vero aeque formaliter, cui fini ignis accedens,& varie partes immutans formam aliam producit, adeoque per transmutationem eiusmodi ibidem generantur, tanquam nova entia, fitq; , quod eadem forma non erat ante. Pu fiunt, Illustrationis vero gratia adducere non incommodum iudicamus *ἰς ρος ' locum riso elicum, ex lib. ι. physic cap. 7. ubi scribit Philosophus, fieri
Σπί' aliquid, multipliciter dici, si inter alia Fiunt, inquit, quae fiunt simpliciter
687쪽
pliciter id est, substantiae, vi accidentium alia quidem με κηριατι , ,emni umtione, ut statua ex aere judies θεσι alia verὸ appositione,ut quae augmentantur ' φουρεο i, alia vero subtractione, ut ex lapide Mercurius: - σον έο' , compositione, ut domus: - θ άλλοιωσ , alia veryaltemtione, ut quae vertuntur secundum materiam Locum habent . in productione principiorum chimicorum tum ἀψαωm subtractio se suis ο paratio, tum μοίωσος seu alteratio. Quae quidem ex dictis jam pa- in ' i D
Nec abludit divisio altera, qua tribus constare naturalia corpora Diphioa aiunt sapientes, I. δι--ο, ex separatis ut tritici cumulum, et creti lo νων, ex contextis, in navem, . DAωμhων ex coadunitis, ut animal exanima corpore. Addunt alii A. το κατὰ M. v ex mixtione, ut mulsum. Quid itaque statuamus de Sale nostro herbarum volatili, curiosis An. V forteat lubido erit nosse, praesertim, cum dixerimus, id sine igne Par 'tis 'it is tum esse : Pro praecipuo enimis palmario fere id adducunt cominu ti, istis.. niter argumento, Ut probent, actualiter omnia Salia dari inmixtis, ex-sint actu, emplo succi acetosae, aliorumque sensim exsiccati, ubi cum tartaro her. ρςipsti ν' barum Salina concrescunt spicula j Sed ut paucis respondeamus, id in '' 'sequenti experimento ipsi, Bono cum Deo,latius promittentes: Si actualiter inest, cur hactenus a nemine fuit in apricum productum λArbitramur idcirco, ut in principio capitis hujus innuimus,adesse sonδε- particulas volatiles in plantis, quas si quis per supra proposita mercuria ex Ies vocare voluerit, liberum id ei relinquimus. Illae vero cum sine de-Um φ' itructione mixti non possint ita aptari,ut sensibus occurrant,locum hic ποῦ 'meretur generatio illa tertii modi risotelici ex lib. I. de gener re cor telieis. rvt. c. s. qua ex insensii bili fit sensile & ex non manifesto latent conspicua ad sensumvi apparens substantia.
CAPUT X. Conoenientiis discrepantia Salium volatilium seu An omnia alia olatiliasia ejusdemgeneris f
Biter supra tacta fuit controversia de spirituum oleorumque communi discrepante usu. Cum vero eadem quaestio de volatilibus moveri salibus possit, placuit peculiari de ea agere capite. Nam si fateri volumus, quod res est, idem de omnibus i. 3 Prim
688쪽
sis princi principiis chimicis quaesitum est, cum non modo de oleisis spiritibus, pia bimi uti iam diximus; verum etiam de Salibus alcalibus controvertatur: an . ἡ ἡ ' omnia ejusdem in naturae, in qualitatibus conveniant, adeoque albais, ud pro alio substitui possctit . Idem de phlegmate, seu aquis destillatis,ut
non minus de terra, seu capite mortuo valet.
D 'hiui Decidi res posse videtur tota distinctione. Alite nempe affectio. tu inter ne horum principiorum prout separata sunt e mixtis sunt commors, est aliae prostria. Communes sunt, quae omnibus conveniunt; propriae,
quae singuris sunt quata privatae pec Incae. Communes, Ita negari non potest, in genere secum consentire aquas, quod sint insipidani spiritus, quod sint sapidi ardentes, volatilem olea, quod sint Φλογὴ , ut simul comprehendamus expressa Salia volatilia, quod facile auras petant alca via, quod fixiora sint farticulis rigidis Min- flexilibus igni renitentioribus conveniant terra,quod sit sicca, ut de sapcire, odoreque ex parte communibus nil dicamus. Et ρη - praeter has vero communes qualitates, uti herbarum, ex principiisse ' η' litas compositarum, virtutes, ceu mixtorum ut sic, mirum quantum variant, ita &differre ab his separata eadem, efficitur. Ticet enim adsensum & apparenter saepe illa ipsa videantur essi plane eadem in rei tamen veritate diversitatem inter ista agnoscere aequum est ' Ita in aquis, ob deliquatum Salvolatile, aliumque odorem saporem iisdem concilians, manifesta est differentia in spiritibus mole is ad idem sensuum iudicium jam provocavimus , nam ubivis alia aliaque datur mix
1-θὸes Quo ad Salia alcalia, non negamus virtutem specificam, quarto exemplo ii conveniebat mixto, maximam partem destructam esse, utpote si id - - ἔμ' omne possent Salia plantarum, quod ipsae plantae, ex quibus parata fuerunt, sequeretur absurdum, nullam vim plantarum fuisse in ea substantia, quae per in cinerationem & combustionem periit. Verum non omnium virium facta fuit actura, sed aliquid de viribus& qualitatibus herbae, e. g. absinthii, cardui benedicti servatur, a quibus postmodum , qualitatibus viribus fit denominatio, ut hoc Sal merito dicatur Salabsinthii, non vero misti alterius. Vid saepe nominatus . . Rol . eius i. e. l. Lia c. I.p. D. ius , Quod ut penitius indagemus, par est, ut fundamentum virtutum serbarum, herbarum paulo curatius pensitemus ' Nil dicemus de qualitatibus ipsarum primis activis vel passivis,nec quae exinde procedunt,4 prima.
689쪽
rum sunt internunciae, secundis, tertiisve, nec, quae non paucis male audiunt, de occultis. Sed cum in chimico versemur foro, chimice eadem scrutemur. Constat nimirum, iuxta haec principia chimica, pro Vis ιahi ut vel phlegmate, vel sulphure Sale volatili, fixove magis abundant sartationmixta, ita & variare tum ipsorum, tum inde per artem productoturi, pr ης pist
Ita caryophyllorum, nucismo schatae, anisi, sceniculi, carvi, men Exemplothae&c vires potissimum adscribendae veniunt sulphuri, seu particulis oleo sis,& Sale olatili remixtis, quod nemo homo dissilebitur mine' st D ρ' vero consectarium est, chimice ex illis prolecta per ignem olea,vel etiam ' 'expressa, abunde gaudere simplicis sui facultatibus,, adeo ipsorum v. g. aquae, spiritus,salia,easdem non tam bene in corpore humano exprimunt, quam illa ipsa olea. si e etiam absinthiivi carduibenedimi aliorumque similium ama Atialium, ricantium vis praeter mercurratemvolatiles particulas bonam partem de absimibubetur Sali fixo, unde ipsorum Spiritus, essentiae Sal alcati maxime vi. res illas spondent, quas ab ipsis expectare licet. Ita utin volatilium Et sola G- antiscorbuticarum plantarum virtus, uti iam superius tetigimus, in Sale ''
consistit volatili, hinc auxilium inde speratum non tam in aqua, sale se fixo, quam in spiritu, vel Sale vesatili actualiter ex iis prolecto quaereri 'da est. Et hoc pacto de aquis quoque idem assirmare possemus, nisi ea in aprico essentvi per se paterent.
Fatendum tamen est, magnam hic occurrere latitudinem , a Magna agnumque se offerre differendi campum, nisi hac vice hisce solum aliis id men ς' melius discutiendi ansam praebere animus es et Emi eat autem hinc, a potiori quidem hoc modo faciendam esse denominationem ob maximam vero principiorum inter se cognationem, es reliqua non omni excludenda sunt encomio, quae solummodo secundario.non principaliter vites sui simplicis sustinent. Cui Millud iungendum videtur, haec ipsa per ignem producta Praesertim corpora& principia chimica non esse pura, sed mixta, quo dein praece-ςμm ipse dentibus iam disseruimus denominationem tamen fieri ab eo, quod in Σ μ' uno vel altero illorum praevalet Mabundat. Sed de his opinione nostra iam amplius egimus, quare hic TERMINALI A sunto.