장음표시 사용
701쪽
aliis particulis saltim absconditur, ae aetera compage sensim hoc modo resoluta, praecedente leni fermentatione, incalescentia, si praelertim externus ambiens ad id non prohibeat, spiritus urinosus inde prolicitur. Aliis enim calidus, vel saltim temperatus, labi relictus convenit, aliis frigidus imagis aptus habetur , v. g. in cella , vel, qui nonnullorum est modus, indita materia vasi apto quae committitur, quae digestio est frigida Siche florum liliorum convallium recentium rorem a tali imbu. 'GMtorum, vel etiam anthos, c. s. q. inditi vitro apto, seu cucurbitae repo- nantur in cellam, & decursu aliquot mensium resolvantur in liquorem,
qui acutissimiri fragrantiissimi odoris erit, hinc Qtioni subjectus urinosum volatilem spiritum fundet. Ipse hic modus callentioribus chimicis aliis plurimis dudum celebratus fuit, quos nominare supervacaneum foret.
Si plantaei pis hoc modo resolvantur, minus participans de odorei puniis Θ volatile eruitur; sin flores odoratiores, ubi partes eae exsuperant flην , cum salinis, magis id respectu illarum acquiritur. Problema curiosum est, Bia obtinere volatilia, quae retineant o L dorem, seu, quae testentur de Odore plantae, ex qua parata fuerunt. ac se,/ἡψ ι tamen analysi, quae majoris apparatus est,ut in plerisque quoque aliis, o odor. , dorum radicate princidium, , vel separatim se prodit, si id expetatur, vel prae dominantibus aqueis irinosis partibus confunditur, est ita loquar,)Addorem urinosum praepollentem exhibet. p. o facta ita se habent, ceu innuimus,& curiosa εγχειργή acquiri perffacta. possunt per artem vero alia volatilia reddere oleo a,& finem hunc assequi, uti curiosum N passim hodie decantatum, ita facillimum est, prout in serjus de eodem dabitur disserendi occasio.
Processum ipsum, quo modo ex plantis hac via elici possit sal vola ' bb. .
tile, cum in transactionibus philosophicis Anglicanis d. as Mart. po explantis fueritvi recensuerit D. D. Cox huc excerpemus: Hiridibtu.
lle aestatis medio , seu calidiori tempore, bonam quantitatemplantae, quam volueris, separa inde folia omnia,& seorsim caules stipitesque abjicias. Hinc itidas eadem vasi sis mo&bene clauso, donec omnimode fermententur, putrefiant, atque in pullis formam redigantur, quod in quibusdam tardius, in alii socyus fit. Deinde sita hanc mansam igne primum mediocri,4 habebis aquam, qualis ex aliis plantiso dinarie elicitur, hinc us)ra volatile succedet, circa finem oleum
crassum , nigrum atque foetidum, quod cum Se volatili jungendum ar-
702쪽
piusque rectificandum est , Molei maxima pars in S adhuc facesset, unis de volatile nosum instar Sistanae, C. C. sanguinis humani, vel Oliis fici emerget. Ubi notandum, 2b . . Per sermentationem , dum illa inchoatur,haec herba valde inca-
μὸ,iι , lascet, pra: sertim circa medietatem seu centrum, hic que calor adeo fortatis erit, ut igni contra, manum impositam laedere soleat. a. immuta et posthaee incipit corruptio, putrefactioque omnes plantarum
H naturaIes qualitates immutat, inuidem non solum sensibiles, sed&specificas , adeo , ut 3 f ' Planta, bonum gratumque exhalans odorem, foetida corruptaque evadat, aeque ac alia, cui hae qualitates non insunt, adeoque foetet, ut odor aeque intolerabilis vix alius detur Ast hic foetor non mul--- ὰE; ἡ 'um durat , sed Omnino disparet , simul ac plantasi lationi subjicitur. inhumidis Plantae humiditatevi pinguedine pollentes duplo citius, quam
νibui, magis siccae, aromati caeri tenerae putrefiunt. Obari Durante putrefactione interdum in medio vasis, licet nullus eo patuerit ab extra aditus, magna vermium, muscariam, aliorumque insectorum quantitas fuit reperta, quae vere ex putrefactione orta sunt.
c. as u si in Vermes hi B volatile non largiebantum, verum alium ab hoc 1μqr multo diversum liquorem exhibebant mediante scilicet Cilatione. o. Diu, In hac plantarum destillatione . aqua apparet adicendens, sub P, 1lia, guttarum satis grossarum forma, congregaturque, di in recipiens cadit. a. stiritibus adscendentibus, illos sub nubium seu nubecularum specie evehi cernes, quae dissicilius colli quantur, rarias habent diversifica- ta atque intortas, quemadmodum in destillatione--us C. C. accidit. QV . denique oleum apparet, quod non , nisi violentissimo,&ad summum aucto igne exit, idque omnium foetidissimum.
, risi Nunquam aliud, praeter hoc, obtinui oleum post putrefacti-
faeientis, inem, quae, si perfecta non sit, exit hoc oleum essentiale, odorem plantae reserenS.I. -2 ' Hantae, quae oleum essentiale communiter non praebent, mulsu Bittit, tum Olerseetidi largiuntur; verum, quae multum olei essentialis dant, plus olei foetidi emittunt, quam aliae. εα recti o. inter Has& 6 ea haecce quaedam sepuis, '. . s. rectis cari amant.
q. , I. ocra volatile rectificatum omnes Si Tnosi qualitates habet, , '' deri,ut ipsum inter, & sal volatile sanguinis humani, C. C. Una aut ci
hi. iiij inis differemia. mnes etiam producit effectus, quos hori diues
703쪽
SEMIPut REFAcTIONEM. a 61 reticum diaphoreticum est, acidum destruit,cum illo se jungit, inde S compositum resultat, armoniaco simili. ia quod magis est,haec Si volatilia a se invicem, neque quoad ra cori qualitates sensibiles,neque quoad effectus differunt. is nullam plantam si lavi, quamvis diversas destillaverim, quaeis in omnia omnes has partes, de quibus modo diximus, non reddiderit si ii 4 pos i ilationem in vase offert se odor moschum fere redolens, Is V orqui nullo modo tolli potest, licet per aliquot annos aeri expositum fue ρ
rs vas, in quo planta fermentatur, saepius apertum reliqui, & ver q*i μ' tente anno paucissimum in eo restabat B volatile. '16. O nullum S fixum largitur. LEt hoc quidem modo exanimalibus quoque quibusdam destillari bo dὸ- potestis volatile, ceu ex lumbricis per putrefactionem fit , quibus in inlamma-Vacvitreum seu terreum positis,accedente ambientis calore fere eadem δ' 'observantur, ac in plantis a dicta praeparatione, ut&oras vasistranS-scendere, &, nisi porta detur, vesicam disrumpere sileat intestinus motus Postmodum destillationi subjecti fundunt liquorem, Semnoso cum si foetido refertum,&rectificatione praevia depurabilem magis .gratiorem reddendum, quo de jam in specimine nostro dixi
Si quis verbaddere plantis, hunc in finem velit curiosius sal sxum
seu proprium, seu usuale aliud obvium,v. g. S Uri, vel calcem vivam quoque, aut saltim cineres,illi id ipsum liberum est, sussicit, absque additamento simplici via id succedere. Adeoque haec praeparatio in vulgus iam innotuit, possibilitatem sufficienter quoque demonstravit, proceditque non tantum in antiscor-buticis, ut, cochlearia, nasturtio sed etiam in aliis, ipsisque floribus, praecipue odoriferis , nec adeo siccis, ceu ex floribus liliorum convallium, uti modo dicebamus, elegans, volatile hac via methodo consurgit.
Sine igne, ine additamento,sontanea destillatione, ex rite praepararis plantis tradi s et Hatio.
v ΤIdebatur; am evulgatus processus, quo de in specimine scripsimus, , ,
704쪽
lubenter gloriam, ita in eo quoque non sine effectu latuit hactenus exaperimentum noli rum, ut seu in Ventionis similis in publicum producerentur specimina, seu de nostro hoc domi orum judicia. Licitum sane fuisset nobis, quae gravissimis virisin chimi atris dudum oret enus iculo tenus demonstraveramus, commune cum illis feceramus , statim e vulgare, Min eo inventionis famam aucupari, cum, verbi Sin. Lic. ν-
manni nostri, multi e philosophis chimicis de Sis volatilis plantarum exsistentia dubitarint, nullus autem, nisi forsan incidentervi superficialiter, ante nos tractaverit hoc thema.
Modeste vero in hoc maluimus aliis iudicium relinquere, ubi scri
quissivum simu verbi Minanda , nec ventum a nobis id esse, nec quaesitum.
Nunc vero abeat in lucem, ut quae vel a nobis scripta primum, vel occasione huius ab aliis publicata, lucem acquirant majorem. tili is stu Quoad ipsam rem, nequis impune gloriari de inventione possit,t-m jam vel litem, uti in rebus nauci saepe fit, in hoc movere nobis, quam omnii''q M modis abersamur, nos se aequum est, ultra seculum, seu ultra centum hosce annos, ne amplius progrediamur, evolutionem hanc is volatilis mille testibus notam fuisse, sed non observatam visam, sed neglectam; publice apertam, sed nec agnitam, nec curatam. Qui probationem hujus desiderat, cogitet, quaeso, quamdiu in Thuringi a nostra glasti praeparatio nota Min usu fuerit, in universae fere Europae usum expetita. andem originem etiam sibi vendicat experimentur nostrum, ut ex sequentibus patebit. sedis uti ' Liceat modo nobis mirari hoc loco naturae abscondita , latent ae .ctum,neque quae obvia sunt, conclusa, quae nares feriunt, occulta, quae in oculos ' ' occurrunt; quid sensibus ipsis certius esse queat taudit in hoc morta- tum stuporem, qui, quod non habent, habere saepenumero se credunt, quod habent, & ante pedes est, negligunt Neque tamen culpanda anteceorum nostrorum ignavia vel incuria, infelicitas haec fucit, non socordia, posteris quoque aliquid reservandum fuit, ceu a nobis quoque plura relinquentur. Non una vice pandit arcana sua, sed partitis; quae uno momento nos delectant, facile negligimus quae distinctis vicibus, gratiora sunt, intimius a iunt. In hoc tantum delinquitur, si in libris solum tenes eruditos quaeritur sapientia. Latet haec&sub sordido pallio, neque, quod Hippocrates noster Ubet in praeception. c. a. pl bbis. .aa. pigeat ex plebejis sciscitari, si quid ad curandi opportunitatem conferre visum fuerit. multa apud mechanaeos arcana latent, multa
705쪽
apud operarios,habitat sub ingrato tapevi inviso hospitio naturae splenia
Sed, ne gratis haec dixisse videar, a posterior quasi praesupponimus 'I j ''pauca haec axiomata: - .
1. Planta omnes polon B le volatili,alia quidem magis,ali minus:alia obvium magis explicitu aliae immersum, re in sinu implicitu magi ovent. a. Plantasibi invicem superimposita incalescunt,quὰ majori quantim-te s den te, e fortius, site versI. Videri id potest in quibusvis herbis, absinthio, carduo benedicto,in fasciculos maiores&densiores collectis, lupulo,im ipsi: etiam farinae tempore aestivo idem accidit, &foeni exemplo notis limum est. Memorat id ipsum de seminibus quoq;,ωstercoribus,etiam siccis, Galenus libro de causis morbor. c. a. accensum etiam ipsum stercus columbinum hoc modo se vidisse addit. illustrare haecce liceat elogio accuratissimo divini senis, qui, quasi haec intimius pervidisset, xipsum processum velut digito inmuisset,ita l. denarur.puer c. ab striis bit mus , κι προ- η νενασμενη λε μοτέρη βν,- ηαροω εὐ- Uusci K ως,τα ίνδεμαλεο-7 επιεσμβνα. - σφω οα- εκθ ρρι νεθ,
intiti calidiis es, quam quod rum existis: G alias humecta ae compγesso, a seipsis Oncalescunt, e brevia calore valde exustaputrescunt. Nes enimpermeat stiritu per ipso,nimirum cum densa exsunt. s. Planta certo mo priuspretam , sibi invicemsuperimposita de se mittunt volatile. a. Posito ipso calore,intrinseco,styonte facto, non exinuneo, o DFitem a. p itudine, Illatiosteripotes sis volatilis S NE IGNE,per se SINE ADDI. TAMENTO. s. Humiditas nimia superaddim, seu conjuncta, calorem quidem hisbet futtedaneum N hinc B olatile, quoa cum immersum gesIat,igne mediante de se proderepotest ipsum Per Sisolatile minus,quippepr peditum d δε-
tentum, citra tortunum hanc se ossert; o. hinc exhalare prius debet leniter. Q . proportion momen esse, unde siccitas nimia accedat, sconsequen- . ιγpro=uptio Bis volatilis monum imbat, assundere licet aquam ins/monis Qtud multaἶfatemur glasti praeparationem mechanicam obtulisse occastio a nobis sal volatile eiusdem cum enimvi curiose hanc lustraremus,4 in 'Parandi modum inquirere si sumantes acervos vidimus, urinosiasque I ,
706쪽
particulas exhalantes percepimus,toto eo,quo continebatur, loco, ne dicam tota domo nares vellicantes. Mirati artificium, cogitavimus,quomodo in auras abiens, a nemine curatus, nec in usus alios cedens urinosus liquor,vel sal volatile posset excipi,&imposito instrumento h1c depicto obtinuimus,quod volebamus. Ita scilicet sine sumtibus, sine cura,&, quod maximum est, sine igne colligere licuit notabilem quantitatem Si volatilis,in liquore hoc sponte prolecto, odore non minus, quam sapore se sistens, quod hinc rectificare facile,& Q latione leni per X cum maῖis aptare licet, si ars circiter dimidi vel tertia saltem abstrahatur. Expli-
707쪽
Explicatio Figurarum N. I. II.
a. Globululassi prius in huncis, praeparati, am Mytiaccumulati in tabulato, ab interno casi eia ooti
tite essumantes, citra ullum externi ignis acces-- flumeb. Instrumentum mulinum Vis superimpositum , Dete uno sisepluribus locis, ut colligis excipi possit, nec zacua eoolare in aura, I latio stoe,otundiis illud fuerit m capax, ut N. I. Ue quadratum s oblongum pausio altius, ut M. V. ita globtilis aptandum , ne admissu aeris liberi transfugeres ne exhalatio, elmusca etiam copiose simu sint ingredi. c. In collum abiens ejusdem pars instar cucurbitae, ut
magis jam adscendere posito coliti sal tola
d. Iembicui vitreu pauli capacior, cosio huic impo-ptus, qualem in Cttione mi adhibere consultum e LIn hoc roscidas que articulae, ehiculari lis tota latili , ad receptionem cohibentur, uiuiun
e. Recipiens seu cucurbita itidem capacior, in quam desilia liquor Tnyis volatiliae.
708쪽
266 CAp. V. SAL VOLATILE IGNE PARABILE
Sis Colatile ex hoc modo praeparatis plantis,factabam spontanea sitione , igne medians acquiripotes.
A Deo iam pansa&reclusa sunt hoc pacto omma, ut&aponte abi-Sal ρυιν tum parare S volatile possit,&citra ullum alius caloris accessu ἡ- ἡ L L. colu g novo&inusitato destillationis genere, ubi, cum aliasgi, sit. , sine igneschimici δενώ5όλογ=ν των ξοηmμων κονα cάζου
nihil quod opera pretiumst utilium parare obsint, spirare cernitur naturae Vesta aethereos fumos,&sine turno ipsa sibi sussicere, quem ex ipsa materia sortitur. Ast ne sic quidem inexhaustae sunt omnes dotes, ipsa partem mini-U- δεμ strat adjutatam commode natura , quantum interiora possist spon-- 4' te destillando manifestati partem vero, inuidem non levem, quam ab conde at in globulis quasi intimius,ignis artifici reservat, ut praeeuntem ipsam si sequatur, absolvere opus possit is svolatile residuum, copiosum, neque enim omne avolat, igne extorquendo in gloriar se partem
Facilis res est, Lex passim obvio, ac venali lasto, praeparato sci' uod per in igne Iicet, siccoque, pro tinctorum usu unice accommodato, parabilis.
ηt giasti praeparati'. v. v. g. t. i. Indito cri vitreae in areni facta probe lutura isellatur primo phlegma hinc nebularum forma spiritus, sale volatili potissimum ebrius, cui tandem oleum flavescens, foetidum, instar olei lumbricorum fere minori quantitate succedet. Filiretur liquor volatilis urinosus Dab oleo separatus, addito etiam, quod cum V ex recipiente elutriatur, rectificetusive per se, sive additione cinerum puriorum cribellator urn, sic habebis spiritum, seu B volatile liquidum Vmλωη ν,antis corbuticum, dia phoreticum, antipodagricum &c GDari Fixationem salis volatilis huius si Fixaliis acidis machinari li- si V cet, quamvis longe melius volatili forma in usum cedat. Par ratio est similium eodem modo prius praeparatorum& reclusor uim jam enim
709쪽
Digreditur in glas descriptionem espraeparasionem.
scholis medicis glasi nulla vel parca ad modii hodie occurrit men- tio, ut locum Dilla habere videatur Helmontiana querela, a Diosiori 'dis usque tempore paucam vel nullam accessionem factam in hoc us que seculum, adeo videas pleraque heibaria tantum gaudere transscriptione virtutum, ut, quo ad haru vim, si unu legeris,omnes legeris in vastam nihilominus mole excrescunt,& praeter icones, easque falsas saepeti imperfectas, paria solidi tradere, , quod non dictu sit prius, a molent. Cum s iva siit alia illatis, alia silues is ex Dioscorideo textu patet se antiquissimum esse usum prioris ad tinctorum usum, sativam, ait, ' .ij..
βαφέις χέω I, qua lanarum infectores utuntur.Ex quo colligere non in .eptum oret, I praeviam aditum hunc praeparationem, dudumis cognitam, & exercitam fuisse. Tertium ex ea accedit Thuringi a nostra vectigal, cum alias bi- iis hu=Τnno & frumento abundet, vid. Cornarius coram in Dioscoridem lib. a. cap. gia excut is ad p. pag. gro. Hinc vulgatum est proverbium Tria fundere Thuringiam eo-
merito licet addere. Proventus sati dis instar zizaniae cuiusdam, ceu vulgo eam vocant
facilis est, Ido in solum pinguius incidat. In primis optime crescit iis in arvis, quibus prius linum satum sue um η-rat; sin minus antecelssiore hoc gaudeat stercorari eade probe postulant. ' h Alterutro horum fac o, sive lini praecesserit laetatio, sive stercora. Aia tio proba, aut foditur terra ad sationem, aut aratro ad id ptato, qua ' dri jugali, grossor aibp sux profundius aratur. Sin communi aratro praestare id libuerit, lente festinandum est, mora enim eget; nec tam alienis, quam domini oculis, cujus praesentia, elogio Pandii lib. i. de erus. t. 6. profectus est agri, id gerendum. Quod autumno aratro praeparatum est arvum, hiemalibus seriis ad purificationis Maria testum relinquitur uberi irrigationi. Semen ipsum, perinde est, recens ne an vetustum sit, modo non sum L fato accessione, quod notabile est, corruptum fuerit. Post festum purificationis,molliori coelo, seritur,& ex voto quidem magis, modica nive posita, Mea qui de cautione, ne dense nimis satio fiatm i , Elapso uno alteroq; die, quae mora non de nihilo est, studiose,
710쪽
Post Pentecosten diligenter repurganda ab aliis herbis. ωὐ γὰι b. st S, Johanni ad primam messem maturescit cum extim,s p i ma folia flavedinem prae se ferunt , vel metus est, flores ipsum meditari, ma, ferro ad id parato, Sio et enlin terra herba detruncatur, in cumulum hinc colligitur,4 ad loturam fertur. 'η , Facta lotione pabone ad locum aptum mittitur,sparsim dispergitur,& vertendo siccatur marcor hic die Stictes seu colono, si minor fiat, superficiarie, seu emtori, si iustus, lucrum foenerat illi quidem, aucto globulorum numero, illic meliori praeparatione. Sin incon ta nitem pestas minus faveat, ut modo siccetur, modo imbribus irrigetur, quae liberari ab extraneo humore debebat, periculum subit corruptionis, , testis huius, nigredinis, quod saepe unica nocte contingit. eωlsib, Absumta superflua humiditate, congeritur,xtrusatilibus molis in sertur quarum plures videas in Thuringia, tum usui huic accommodatas adhuc, tum vestigia saltim exhibentes pristinae copiae culturae, solos lapideS. t his conquassatione seu comm nutione,& tritura hac,qualis quidem succulentis adhuc convenit, in acervum obtusum seu rotundum compungitur, superna parte tecta pro arcenda pluvia , circa latera vero ventilabra fabricantur, ut herbacea sanies residua per noctem excludatur. Modum hunc tangit & describit paucis Distin comment in Dioscor. lib. a. cas. v. pag. -
ρ g qβ Abacto liquore digeritur in magnos globos, indigebasset o tecto
patulo ad id facto, et)orden ad machinam illatia vecta imponitur , ut siccetur, adeo omni studio superflua humiditas abigitur, ne in putrilagi
nem fatiscat, tum intentioni primariae, quam colonus habet , tum secundariae, quae nostra iam est, Sscilicet volatile acquirendi, contrariam.
Relinqui hic loci potest, quamdiu id fert occasio aut globuli iam leniter exsiccati, propriae inferri domui, vel ad ulteriorem praeparationem
, o, is Globuli enim hi, quos sexagenos, Θ ooctim isti vendi videas, tabulatistio, ubi S ingesti& accumulati sensim incalescunt,&urinosum volatile de se ex- solatile fis halant, eo citius, quo calor ambientis, aestivo tempore Dipsorum copia Hii-VAE maior illud vero non solum, quo continentur,spatium , sed totam saepe domum,4 vicinas, odore suo replet. Adhaerent tignis , parietibus, tectis guttulce roscidae , in auras exspirat , nisi excipiatur, volatile. Tandem aqua etiam affusa magis intenditur calor,