장음표시 사용
531쪽
principium Antii 17oo serenitate, trigori juncta , cum se commendans et paulo post varia coeli facies, nebulosa nubila . nivosa, piluviosa, serena, frigida, temperata comparuit, quinin . 28. Januari tonitru ac fulgure tem pectuo exititit, cum per aliquot dies Zephyrus, hucusque semper, nisi quod
ad semimeridionalem plagam sepius inclinaret, se exserens, aerem multum prius concussisset qui etiam venti M. Februario continuarunt, hyemalemgus constans inter nives saepius delapsas, induxerunt; quod circa Solis in Pisces ingressum ab Euro incrementum sumsit, nivesque, in M. Martio sensim liquatas, subinde spargere non intermisit. Interea Ianuarius febres quotidianas in fine praecedentis Anni memoratas producere non prorsus cellabavi nonnullos Apoplexi a diverso fato terminata, alios Rheumatismo artuum superiorum, qui usque in Aprilem, juxta cum febribus nominatis notabatur. atque a repetitis sudoribus praecipue quos Laconicum coriariorum proliciebat, soluto, intestabat Infantes autem in glandulis faucium ipsisque pulmo num vesiculis, non sine febrili incalescentia invadens atque grave asthma indu cens stagnatio periculo non levi exposuit, multosque eorum praesertim aut se rius, aut negligentius curae commissos in sepulcnrum praecipitavit, cum reliqui orgasinum istum refrenantium absorbentium,& viscosam colluviem blande per alvum sputumque educentium usum salutarem experirentur Quae cuncta sicut inaequalitati aeris,lympham modo incrassantis, modo in quore mite. rum siquantis deberi arbitror, ita ejusdem etiam aeris effectum fuissenones bito, quod diversas puerpera abdominis, praecipue in hypogast: ica regione iam in corriperent, eaque lochiorum evacuationem non ad votum Iucce dentem, hinc ex sanguinis stagnatione nervosam fibrarum tensionem inducentem comitem haberent; quae ipsa medicamentis castorinis, alijsque fiuo rem sanguini debitum blande restituentibus, ac viscosas impuritates una per alvum eliminantibus ideo cedebant. Ab eadem aeris inaequalitate etiam, amtequam AEquinoctium vernum advenisset, Icteri, Martialibus remedij debellati, febres petechiales continuae, cum cephalalgia ingruentςs, in quibusdam pleuritide comitatae carierum nihil singulare ostendentes, nec admodum letales, usque in Aprilem, frigidum irim quidem ab Euro serenum, postea succedente Zephyro, cum semimeridionali vento alternante plu losum sparsim ut vix epidemicos inter morbos referri mererentur, notabantur, sed Malus, crebro Zephyri latus expertus gratiori coeli amoenitate illuxit, infῆ- et tamen rigidus evasit, morborumque seminia praeter ariolarum, nunquam ut hactenus, ita per totum reliquum Anni decursum plane cessantium, irorsus suppressisse visus esto quos nec postea repullulare varior urn ven-
532쪽
torum , aerea, si quae ingruerent, inquinamenta e omni mundi plaga dissi. pantium vicissitudo sub grata calidioris, nec non temperatiori aurae alternatione permiserat. Quamvis postea per aestatem Febres quotidianae& Rheu matismi subinde denuo caput extollare conarentur, inque Mense Augusto Dysenteriae aliqua vestigia notarentur, vix tamen memorari hic merentur. Post caniculares dies primo frigidiuscula aura spirabat, postea longior aeris serenitas non levem terrae siccitatem inducebat, usque dum post AEquiti octium. autumnale Zephyri vehementia, ab alijs ventis saepe interrupta, crebras pluvias suscitaret, tepidioremque utplurimum auram redderet quae austrina con stitutio paulo post non tantum Variolas in plures infantes diffuderat, sed etiam Tusses contumaces in multis, &Febres pete chiales in quibusdam produxerat; has quidem non sine contagi nota, ut integra etiam donaus albcubi insiderentur, non pauci succumberent, quos tamen non tam morbi
'iolentia quam ubd negligenter imperite praesertim a stupida foedi carni
hcis temeritate, quae nescio quo infortunio plures dementaVerat, tractarentur, mortis praedam fecerat cum ali rite& mature curati, paucis assumtis alaxi pharmcis primos morbi impetus prorsus, vel intra biduum, retunderent, vel salvi tandem evaderent. Omnes praecedaneo horrore subitam virium prostrationem & praecordiorum oppressionem patiebantur; nonnulli cephalalgia per initia torquebantur, deliri verbin inquietudines interdum subsequebantur, sitis rarius urgebat, nec caloris praeternaturalis externa indicia aderant, urina ut plurimuma pulsus non multum a naturali statu recedebant. Talia etiam Civis cujusdam uxorem cum filio II. annorum invaserant, qui empiricae etiam illius imperitiae expositi mortui sunt; filia autem Is annorum eodem malo correpta, in morbi augmento vermem duas pithamas longu mortuum vomitu Xcreverat, motibusque membrorum convulsivisin continuis delirijs agitata, nil ibi & medicamentorum ulterius assumere voluerat, quin totum omnem , quamvis fauces aridae essentin muco viscidissimo incrustarentur, per biduum respuerat . quae tamen, cum utrique humero vesicatoria adplicare curassem , tumque ipsa deglutire iterum aliquid inciperet, sicque cephalica alexipharmacis mixta admitteret, mentem paulatim& membrorum tranquillitatem resumserat,4 citca tertiae hebdomadis a dein cubitu finem subori a d arrhoea evaserat: altera filia duodecennis tertio quarto morbi die vomitu crebro agitata, nil cibi , potus vel medicamentorum retinere poterat , data vero heriaca coelesti cum chiuchinae extracto motus illa ventricali perversus sedatus est, die autem decimo caput intumescere 4maginasum dolere cepit, sed propinatis ibidem cephalicis 4 aleXipharmacis,inecnon
533쪽
Germanu. s non vesicatoriis utrique humero impositis parotidisque sinistrae tumore ut, orto , postquam ille a cataplasmatis usu discussus fuisset, atque di arrhoea supervenisset convaluit. Filia I 4. annos nata, filius undecennis cum parem morbi insultum passi, intra octi duum sanitatem recuperarunt. In omnibus his sudor fere nullus prolici poterat, mactilae etiam puncticulares lente nec satis ad votum prodierant Pater prima morbi indicia sentiens, sumta bis Tinctura beZoardica ejus violentiam elisit, inter medicamenta etiam Ι'ulvetis nostri alexi pharmaci officinalis, qui ex terr . sigill C. C. phil praep. ad an gel Zedoar cori citr. myrrh. componitur, repetitum usum inprimis proflauum expertus sum qui non tantum lymphae visciditatem corrigere, ejus que coagulum resolvere, si1cque ad diaphore In disponere, sed etiam balsami cis suis partibus sanguinem a corruptione praeservare valuit. Tusses magna Vehementia adultis aeque ac pueris infestae, convulsivi aliquid alere visa fuerunt,4 magnam humoris viscidi copiam excreverunt; quibus vero, ut alia taceam , continuatum herbae thee vel veronicae, cum radice liquiritia infusaeo sum praecipuam medelam attulisse observavi. Quo sub Orbona dominio reliquum anni, varias cael mutationes, temperatiorem imprimis aura producens, transegimus.
534쪽
'm Anuarii mi dies tota pluviosa, vespertino tonitru sexies satis veheu menter reboante insolitoin hoc saltem tempore raro phaenomeno tre- mendum edidit ostentum ad inconstans mane ex parte serena&sic. P ea reliquo nimbis ingrata. 3 tia mane pluviis molesta in aurum a meridie valde impetuosum desiit. Sequentes ad decimum varii utplurimum pluviis, quandoque nivium Jocculis mixti, nonnunquam frigore tem perato in grave tandem gelu degenerante distincti, succedente demum nive, hisque pluvijs, vernam fere cum sudo temperiem ad 9num usque reducentes, Caelo nimirum de die sereno, noctu vero gelido revertente sic paulatim for-xiora gelu, triduum durante; tum vero rursus in pluvias ac temperiem aeris leniorem per quatriduum declinante, ac succedente denuo as vo gelusa. iis acri sed ephemero, in nebulosum Moluvipstarn quatriduum una cum
Februarius eodem typo ecepit, mox vero adu, succedente gelu ad ramuκsque continuavit, in pluviolam vesperi solutum, sed Iamus mane rursus gelidus, caelo quidem obscuroin flocculos subinde niveos spargente, octiduum continuavit, 'nus tandem remissio toto biduo pluviosus ac nimbosus. e. tum ardo post mane obscurum sequens 43us sereno caelo pluvias ac grandinem miscuit, succedente post pacatiori et to rursusque nimboso ac nivoso asto tandem a modico mane gelu in amoenum triduum a 8 voin ultim ci
Martius a pauca nive, sereno mox rursus coelo exorsus variis Minter se alternantibus tempestatum vicissitudinibus Aprilem potius referens nivi. bus pluvias, gelu deliquia miscens ad Lamum usque perrexit. Constantiori postmodum frigore, sereno utplurimum coelo, nivibus, nonnunquam par vis interpellato ad a tum usque continuavit. Inde remittens post biduum
pluviolis quibusdam aspersum. vesperam versus clarescens, pira in amoe-
535쪽
nam serenitatem, sequenti tamen a 8 vo turbida tempestate nimbis pluvi in ac grandine foeda interceptam, mox vero tolerabiliori biduo redditam, imo una cum trimestri hoc primo in vernam amoenitatem desiit. Morbi hujus trimestris initio frequentiores a capi demi ae fuerunt praecipue febres peculiares catarrhales, malignitati non Xpertes, difficiles, peri. eulosa in quibusdam exitio , cui ardentes pollea successere, pleuritide ut plurimum comitatae, eaque acuta quandoquein malign nonnullis lethali, tandem dc variolae. His ob varium adeo caelum Februario mense substitutae se-bres acutae ardentesin continUae intermittentes, aut subinde potius exacerbatae, malignitate ac pete chiis infames, aliaeque paulo mitiores quidem, sed variis exanthematis, purpura, morbillis malignitatis latentis indicibus foetae, quae& sequenti Martio , totoque adeo trimestri ultra durarunt ac haud paucos plures miserunt. Aprilis primus coeptam sub finem mensis praecedentis amoenitatem veris nam, quibusdam to praesertim, fio 8 vocum aestivis de serenitate &aestu certantibus, ad nonum usque serie vicinterrupta, nisi nubilum, utut rarius, horis potissimum pomeridianis mercedens, celum Variationis insimulaveris, continuavit Sequen quatriduum a non ad Iomum serenitati pluvias induxit leves ac sce cundas. Inde ad I 8vum Euro in Aquilonem paulatim deviis ante, aer quandoque serenus, ut plurimum turbidus, Iccus tamen , simulque frigidus, nonnunquam Ventosus. IIvus serenu iere totus, circa vesperam foecundam sparsit pluviam Succedente hinc cum sudo temperatoin amoeno octi duo, armuin proceliosum S sub frigidum si eae ceperis, ad vigesimum septimum usque, qui Varius, mane turbidus a meridie tonitru pluvia ac grandine horrialus circa vesperam demum serenus, triduo comitatus, turbido tandem in pluviolam sub ipso mensis exordio delicuit. Maius totain amoena serenitate ver initiavit, sed a successore paulo asperiori, Aquilone nimirum afflante, destitutus, Zeph Vro tandem subeunte in pluviosum transiit quatriduum a biduo sereno denuo evceptum, sed Iomo sub vespera pauca aspersum pluvia. Imus mane serenus a meridie huius, successore iam sereno ac sicco interserto, pluViui; δε circa vesperam tempestuosum substituit triduum. Cui biduum aeque turbidum, sed praece lenti te Θnarao liccius accessit, donec 18vus serenu ch am tanta vernam gratiam ac uiacunditatem . qui desim serum continua serie ad ipsiim usque mensis terminum durantem redintegra it.
Iunius eodem quidem tenore inchoavit ac bic suo ad vesperam usque sereno continuavit in pluviam vero satis grandein aut imbrem potius S toni-nu circa hanc lesecit. tus nubilosus & frigidulus, siccus tamen succeis etia
536쪽
tota die auro impetuosius flante nimbosum habuit, triduum tamen serenim amoenius accersentem, ad nonae quae Pentecostes prirna erat Dusque meridiem in pluvias fatiscentem. lomo succedenti vario, turbido ac subinde madido, i mo mane nubilos a meridiclaro Lamo sereno amoeno ac temperato toto. Huic 3us mane serenus ac ventosus, a meridie phiviosus, Iridebis apparente, ac biduanam serenitatem nuncia me notabilis successit. Quae tamen a biduo inconstante excepta, quatriduum addidit paulo constantius,
mox tamen in biduum sudo pluviis mixtum desciscens a imum toturuphisiosum ad meridiem usque radi a meridie clarescentis succedaneam habuit. Eatius sudoin aestivo calore gratus a tum ejusdem amoenitatis ad occasum usque solis imbre degenerem , socium sibi ascivit, ut triduum sequens, pluviolis tamen quando aue madens, 23vus pluviosus a 29no sicco&a meridie sereno correctus, cum gomo toto aestu ac sudo acceptissimo ultimum secundae hujus anni quadrae mensem clausit Trimestre hoc secundunt morbos haud adeo frequentes aluit praeter scor buticos nonnullos aliis uir in rimum complicatos, utpote Arthritidi vagae, Nephritidi, Colicae. Febres quasdam Catarrhales, quandoque, ut ut raritis malignas Majus scorbuticis praedictis hypochondriacos quosdam , at raro maniacos unxit. Hisque pile plias infantum praesertimin puerorum di arrhoeas, subinde lavsenterias hoc anni tempore alias insolitas, febres quasdam cum colica scor butica aut hy stericis passionibus combinatas accensitit. Iunius his malignas nonnullas currpleuritide, quandoque & in peripneumoniam degenerante concurrenteS,AEXan
thematum quoque miliarium peculiari quodam genere, utin petechijs, iisque periculosis a quibusdam lethalibus, infames superaddidit. Julii primus dies sudum ultimo Iunii inchoatum per quatriduum airtum usque propagavit, cujus vespera pluviolam sparsit rara reti Sextus ma ne serenus, rorantibus subinde tamen pluviarum guttulis, aspersus a meridie imbrem fudit valde largum sequentes septem nubilo, aliquando imbri
bus&nimbis turbato coelo varii fuerunt i tus aestivum redintegravit sudum ac excepto ono tonitru pluviis circa vesperam turbido, Marino pluvii vespertina madente, ad a8vuin usque jugi sudo aestu gavisus est, Hic an dem serenitati huic satis durabili triduum tonitruosum, pluviosum a quaredoque grandinosum succenturiavit, ac Imo demum sereno Mamcen finiit. Augustus a triduo sic satis sereno, pluviis tamen quandoque interpellat exorsus, to sudum produxit amoenum, ad vesperam usque sequentis du
rans, tum ero tonitru horrendo ac imbre valde largo turbatum , tosudo subinde pluvias licuit, mo tonitru superadditae, subsc queat Va
537쪽
derelineuis. ii quandoque ventoso, turbido ac pluvioso adisomum usque caella postea
vero sereniori ac tranquilliori, non tamen omnino a pluviis immuni aetheri blandivit ad a Suum usque; una cum triduo sereno toto ac aestivo calore
amoeno mensem hunc claudentem.
September sudum aestivo fervore jucundum primo die continuavit 1 do ameridie pluviolas quasdam miscuit sequens nubibus id subinde temperavit retus idem reparavit, a meridie pluviolam aspersit, tus a pluviis immunis, mus&8vus raras sereno pluvias intercalavit, non ad rivum aritie aestivum, sudo rursusin temperato calore amoenum assulsit, Suus pluvia pauxillo asperio. 'no α Omo redintegratum sed frigidulum, moin subsequente biduo paulo mitius, a to nebulosum, sed mox rursus serenum cum succei sore toto sto sudum pluvia matutina modica ac nubilo postea interpella-ium ad omum usque adeoque postremum reduxit, sicque trimestri huic teristi gratum reddidit terminum. Tertii hujus trimestris a priori haud multum abludentis Iulius hypothondriacas nonnullas cico buticas affectiones variis comitatas syrnplomatis, di haec inter praecordiorum praecipue oppressionibus angoribus molestas febres continuas ardentes, aliasque paroxysinis subinde vehementibus graves, nec omni malignitate vacantes symptomata periculosa, pleuritides, harmo- toes, deliria, ad phrenesin durantia, inducentes, Epilepticos asultus frequentissime adeoque Epide mice larrhaeas nonnunquamin dysenterias periculosas, a tergo trahent α. Augustui eodem fere tenore transiit, nisi quod febres continuae ardentes, maligna admodum, frequentiores adhuc ac pete-chiis quoque stipatae successerint, atque Septembri quoque continuarint, ia hecticam haud raro, tusses contumacissimas, colicas quoque passiones, diar-rlictasin dysenterias transeuntes, periculosas, rar tamen let ales purpura saepius, variolis arb, morbillis frequentius notatas. October autumno congener a primo ad 'num usque vario caelo saepius pluvio, raro sereno, semper horridulo transiit Hic Serenus, praeter a rum pluviae Latio sparsae octi duum adduxit sercnum 4 to praesertim aestivo sudo fere compari, a biduo paulo nebulo liori exceptum, a9no nebulos turbido ac pluviis raris tamen interpolatum, biduo alio sereniori sed Eutuali lante frigidulo surrogata compensavit, and m postremo biduo in primam glaciem sub ipso exitu diriguit. Novembris primus, ejusdem cum praedictis postremis genii serenus nimirumin gelidus adus gelidus adhuc, sed nubilosus ac turbidus sequenti no-oe primas sparsit nives, remittente parum gelu noctu rursus pruinam, tum
538쪽
triane nebulam in pluviolam deliquescentem tulit. Subsequente sto sicco, mitior aethere grato, tum pluviosa nocte ad meridiem usque sequentis inter-ferta, inde clarescente rursus aere post turbidum mum, triduum subsecutum udo temperato valde amoenum ad vesperam usque iram pluvia rorantem , cui quatraduum rursus serenum successiit, ac I 8vum mane pluviolam spargentem, si exceperis, ad 2I usque a meridie pluvia quoque rara cum sequent, hus duobus madentem a tus ejusque successor nimbosi asseclas habuere tur-hidos ac pluviosos se solo somo mensis nimirum ultimo sereno ac temperato
Decembris primus secundus alternatim pluvias serenitati, ille mane. hic vesperi subordinarunt, tius in gelu pronus a noste gelida, meridie nivoso, reliquo sereno in triduum brumali frigore rigens transiit; mus mitior, cumravo toto nives addidit , nus temperat gelu serenus, Domus totus nivosus a procellosa nocte in serenum ac temperatum gelu migravit, quod ramo fortius imo subturbido caelo per triduum subsequens satis rigor sum, in gelicidium tandem desiit, Cto nebuloso cum sequente, coelo etiam sereno paululum remittens, biduum substituit penitus degelascens, sed redintegrato roma gelu ad meridiem usque mitiorem, et imo id nebulosis ac pluviosis , 3. a nocte serena gelicidium a meridie adduxit ad 2 ti usque sequentis meridiem, in pluviam tandem fatiscentem astus nebulosus ac na-hilosus totus mite restituit gelu, coelo sereno cum nivibus quandoque alte nante ad 3 imum usque' postremum hujhri ut trimestris sic anni totius,as bur successive validius acquirens. Postremum hoc trimestre, perinde uti priora, febres obtulit varias satis frequentes satisque vehementes, acutasin ardentes nonnullas simulque malignas pleuritide. 4eripneumonia quandoque, utplurimum funestis, diar rhoea, cholera, ctero, Catarrhis cum defluxionibus molestis in dentes to sillas, guttur, pulmones c depluentibus contumacibus Cephalaea, cardial gia, palpitationibus cordis intensis, purpura subinde, morbillis, variolis& haud raro petechiis stipatas Praecipue autem Colica quaedam corbutica valde frequens fuit, prima facie leVis, ac haud magni momenti visa, mox vero nunc diarrhaeae nunc dysenteriae, nunc pleuritidis in peripneumoniam saepe dege
cierantis, coutumῖcis, periculosein haud raro lathalis, Protei initi larvae
539쪽
constituti Dirimica Basilien'.
PRU cipium Ianuarii sere ad usque hujus medium , varia tempestatia
eaque subita dyscrasia ac mutatione, novi anni auspitiis praesusit: imminente paulatim novilunio coelum laeta serenitate, aerque desidem rato ruinae incremento ac saccitate ad usque finem hujus mensis favere perrexit inde vero obscurior aer ingruit, Februariique initium nune nebulosum fuit, nunc pluvios cum nive mixtum, ventis per intervalla for- Iter spirantibus: Pleuriti desin pleuropneumoniae cum febribus continuis
jam frequenter homine invadebant neque catarrhi serici iis dena peperiae. sunt, varioli tenerior infantia subinde infestis. Martii Principium pluvialis nix ingratum reddidit quae instante plenil nio, magna insolita cohorte, arva montesque adeo obsedit, ut itinerantiribus non parvo fuerint obstaculo inde blandiore accedente aere, nix paula- fundi, & fertilis tempestatis spes major affulgere coepit usque tamen interpolat: circa finem hujus, aprilis initium nivales pluviae, eandem rurrisum extinguere cceperunt. 8 9. MIO. April. interdiu calore blando terraegre mium reficiente, noctu vero pluvia cum tantilla nive idem irrigante febres continuae hoc tempore satis adhuc insectabant. Die 11. April. calidiusculae pluvia fugata in arvis montibusque adhue dum hospitans nix maxima sui parte, affulgente deinceps serena tempestite, cum exoptato calore solis, florum fructuumque R ecundo parenre , tantum
540쪽
rorem minus largum sensit frequentibus pluviis praeter votum illum attemperantibus neque ejus desectum Augustus majori calore, quem ab hujus medio ad finem usque demum experti sumus sarcire potuit unde uvarum maturitas quam Septembri mortales praestolantur, versus finem usque hu-Jus a nobis desiderata fuit,in quamvis dies calidi interpolat alluxerint, no- Etes tamen frigidiusculae, eandem non parum sustiaminarunt sub sinem Octobris nivalis tempestas jam ingruere coepit, quae subsequentibus hinc Novembri Decembri mensibus, imprimis circa mediutri finemque hujus cum multa Bruma saevitia, ingravuit praeter febres continuas cia quibusdam locis satis malignas, alii morbi rarius frequente erant.
Dn. D. RUDOLPHI IACOBI CAMERARII,
Schedia a Tubinga missum ad Historiam
Ann. Iό 9. dici poci. . Audabiti est institutum historiae epidemiae Germanicae, in appendicem Ephemeridum ab annis aliquot referri solitae, quod ex multi- tudine observationum per diversas provincias collectarum progressisu temporis acquirendam spondet notitiam meliorem pleniorem de subdolis aliasin occulte, utut populariter , grassantibus morbis. Hanc ego collectaneorum supellectilem hac quidem vice non venio locupletatum, nec plenam descriptionem constitutionum utriusque anni hic inserere necesse duco; Quoniam qui suis temporibus grassari solebant catarrhiin inflammatorii pectoris morbi, quίeque intercurrebant variolae, cum alijs levioribus, tanti momenti non videbantur, epidemiarum autem febrium pristina frequentiain malignitas ab aliquot retr annis per Dei gratiam in urbe dominium non obtinebat Sed ea fata, quae pertristes olim annos communiter plures experiri solebant, jam paucisin vel uni atque alteri solum obtingere, idque modo quodam sporadico potius quam videmio, hoc annotare cum licuerit, communieare etiam operae pretium visum fuit.
Exemplum quod huic reii fide iaciat singulare pro allatam. suppφ'