Miscellanea curiosa, sive, Ephemeridum medico-physicarum Germanicarum

발행: 1702년

분량: 662페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

521쪽

gustissima non est immersa vasculo Mercur pleno, sed hic per lineam perpendicularem harret in situla recta, nec effluit, quaerens simul, cur in utroque barometro aer, particulis aqueis refertu sintrassior, quam serenus, Mercur per lineam rectam sursum non propellat, sicut aqua marina navim altius attollit, quam fluviatili. Licet E fateatur sententiam suam, qua ob parti um nitrosarum praecipitationem imminente pluvia aerem leviorem fieri asserebat, nervos atque valide a Dia. Schelhamero impugnatam esse, non tamen eam ipsam ita dejectam arbitratur, ut restitui, nequeat. Dum enim palliculas salinas ab aqueis vaporibus non deprimi, sed abripi ac in sublime elevari statuit Respondet, id non aeque in aere, ut in aqua, procedere, cum X perientia constet, nimbosa humida tempestate Sal marinum ab aere non absorberi, sed liquari dii fundi Mesalitis carnibus liquatum in terram de pluere. ita quidem , ut Salsamentarii carnes Sale conditas ab australium ventorum a Dilatu ac pluvioso aere custodiant ventisque Borealibus, partium nitrosarum vectoribus, exponant. Provocat ad Chymicorum enchiresin qua ut Spir.

Sulphur per campanam eliciant, dies eligunt nebulosos, aere hunudiori aς magis roscido fusos illos sales praecipitante. Visa hac Apologia, non potuit non in

Idustremo Magnif

MEntem suam D. Ramar Zino forte non rite perceptam ulterius explicare. Dum enim Mercur non posse e tubo descendere statuit nisi quia altius ascendat in aerem, qui in vasculo est, hanc particulam QUI A neutiquam strictissime qua emcientem notat, se sumpsisse uerit, sed quatenusue crisam sine qua non complectitur. Neque enim in ea se sententia haerereiicit, Mercurii in vasculo, vel breviore ubi rachio ascensum esse causam:sscientem , ut e longiore tubo alter descendat eumque qs funiculo extrahat; ed id se tantum voluisse testatur, istum, quia remittat incumbentis, aeris graia pend. Dec. III. Ana VII. U VIII. vitas,

522쪽

vitas, altius m eum immergi hincque sequi alterum non motus principium, occassionem. ordinem indicando adeoque accusatione sallacia non ca sae, ut causae, non se falli sed Adversarium. Adhaec neque se statuere addit neus ab alio postulare, ut credat Mercur absolute rigidoque adeo sensu esse corpus , in livido ita conssistens, ut lignum quoddam gravius in media aqua, sed. id sibi concedi postulat, Mercur. aut comparandum este iis corporibuS, quae

vi fluidis neque mergantur, neque emergunt , aut eorum rationem habere,

is non in tota sua libertate constitutus, An circumfluo undique liquido medius natet, cum omne simile etiam sit dissimile . Ad dubium ergo, quod D. Ram agrini movet Talia debere in tota sua libertate esse constituta, nee ab ulla vi externa impediri quin descendant, quod de Barometro ad a. 'rietem affixo dici nequeat; Respondet duplici ratione in medio fluido ipso quid posse consistere primum , ut a fluido sustineatur , quod illis evenit , qui eadem molis paritate praedita I eodem pondere gaudent. Deinde ab appenso pondere Gallis Contrapoi dicto quod

pli contingat, quae sunt graviosa, licet non minus in liquido graviori racts adscendant ut experimento quodam ex hydrostiticis in fig. mea, ob oculos ponit authoritate Βο3le Paradox. h3dr. IV confirmat; adeoque alterum: quod deficere dicitur, nimirurn debuere data molis paritate se ejusdem gravitatis, pari facilitate ita excusari, cum haec tantum in iis, quae in fluido stricta acceptione consistunt, obtineant, non vero in hoc exempli eo modo, quo fecit, proposito: Quia igitur Mercur incumbens in superflatem imagir,mam Mercut brachii reflexi, aequiponderat aeris aeterni incumbemis columnae , perstat ille immotus 'abet rationem corporis in medio suido librati, etsi non aequetiadum imole geris potdus, sed superet Et quia Mercur in Barometro saltim quoad inferiorem , ut corpus in sindo consis lans etsi tale proprie non scii considerari potest , hinc inivrreiicere Sicut corpus aliquod in medio alicuju fluidi conli lens si fluidiura illud alteretur&siat gravius, necesium est altius attolli, ita mercur. larometro pluviosis terni pore fluido graviore facto; in recurvo ejus brachio in sublime clevabitur, etsi non utrobique adstat molisin gravitatis aequalitas Hisce primissis ad alterurn Experimentum, Baro metrum c. novum

quod tamen in Georgi de Sando Cia o Libo Dial ra jam descriptum vidit in quo e cur in tui ovasculo non immerso suspensus haerere& pluvi in ii, tempore pariter descendere dicitur Respondet illud cum hypothesi sua be 'i coriaerere fierique, hila tmosphaerae pondus humido intervenisti: ej;

523쪽

e partem sustinente imminuatur frangaIurque, ut tam graViter, Ut antea Iuperficiei Mercur in vasculo incumbere illurn que in tubum vitreum pellere nequeat. Cur vero crassius hoc fluidum eundem non altilis propellat, sis cut aqua marina navim magis, quam silvi algis Dn Rama IZm objec rat Respondea hoc inde fieri, quod Mercur non innatet aeris summo, Ut

navis aquae, sed haereat, in inedio inter Mercur. 4erem illa sibi ipsi est subditi suid loco, unde proprio pondere illius, qui incumbat, in superficiem imaginariam imae partis, in crassius illud jam factum fluidum altius se

insinueti mirumque non esse idem non fieri in re disianili ex parte altera. qua sibi similis est, etsi inverse modo, cum etiam Oceanus aereus inversegsit. et adeoque adhuc hypothesin hanς magis quam Da Rama ZZini, pro babile esse statuat quam per Regulas, Postulatain Propositiones ulterius Mathematice demonstrare satasit. Tandem ad Experimenta , quibus D. Ramagnai sententiam suam stabiliveratin alia in aere non aeque ae in aqua retineri, sed depluere adstruxerat, excipit, inde opinioni eique nihil praesidii relinqui, cum non merum Sal decidat, sed simul aqueae particulae, quae eundem solverant. Quod idem quoque in destili Sulphur per Campanam observetur, adeo quidem, ut sub ejus destillatione aqua recipienti quoque infundenda sit quo Sal excipiat, pro vocando ad Scripta meae lii Adeoque hic fallaciam non cauta ut caula

commissam esse putat neque concedit Ventum Borealem in D. Ramaz-zini asseruerat partium nitrosarum esse Uectorem aut Polum Septentrionalem exspirare aliquid, quod aeri robur addat, sive particulae nitros sint, sive aliud nobis incognitum. Hoc enim aliquid ipse omnino nihil esse credit. cum nihil de Nitro nativo in Septentrione reperiatur, sed in Asia, Egupto &c. illudque quod tempore hybem advehit Boreas, non tam nitrum sit, quisnparticulae glaciales, frigorificae utut non ubivis terrarum ejusdem qualitatis sit. Et cum Polus nihil realis dicat, hinc eundem nihil quoque exspirare

posse credit Coronidis autem loco obseruationes suas de Lempestatum ratione, hic forte non incongruas addit, quibus ipsi constat non eandem in omnibus Regionibus Ventorum naturam ue. Dum enim in Regionibus Cisalpinis auster humidus est ac mollis , Aquilo vero liccus & serenus idem in Transalpinis perpetuum non est putat, ita ui licet illud in Germania pro

P Alpes saepe etiam obtineat, in meai rubio tamen ejus Auster aliquando

a pluvia

524쪽

pluvium quidem coelum inserat, plerumque tamen serenus sit non secus aeventus Septentrionalis. In Saxonia Inferiori autem Auster gratissimus obis servatur ut rarissime pluat Zephyro perpetuis imbribus molesto. Imo Boreas nubilum exhibet, ita tamen ut aliquando siccus sit Eurum qui in Italia aliquando humidus illic constantissimam serenitatem inducere vidit, prout in Holiati sua Aquilo non rar pluvias, Auster e contra serenitatem adferat, quibus omnia judicis Illustr. Da. Praesidis submittens Epistolae colophonem imponit.

HISTO

525쪽

HISTORIA

GERMANIAE.

527쪽

CONSTITUTIO PIDE MICA

AUGUSTA NA

Academiae Caesareo Leopoldinae Naturae Curioso

rum Praesidis. UT A in proxime praecedentis exitum Zephyri pluvios & lepid; .

vehementia comitata fuit, ira praesens Annus 699. simili cum austrina temperie incepit, atque tam constan venti hujus, cum Austro tamen infrica subinde reciprocantis, ferocia usque actSolis in Aquarii signum accessum notabatur, ut Incolarum nemo tam haliorum impetum continuasse recordaretur,in rariora ac breviora hyemis ii, dici intercurrerent. Et quamvis austrina constitutio alias pessime Medicis ipsi etiam Hippocrati SeEL .aph. s. non bene audire soleat, hic tamen vires exserere suas non valuit, Ventorum potentia atomos morbi ficos, quae in pu tredinem proclives, cierem inquinare aptas fuerant, feliciter ubique discutiente impedire tamen eadem no prorsus poterat quo minus ex collectis jam antea, porro hucusque coacervatis lymphae superfluitatibus . aereque interdum trigido intensibilem transpirationem retardante, Pleuritide alio si corriperentur Catarrhi autem in praegress Decembri faucibus infesti, nune magnam Incolarum partem, gravius mitiusve, modo fauces solas , sed rarius, modo simulis frequentius pectus, sive glandulosam asperae arteriae texturam ex improvisb, cum horrore occuparent, concomitante utplumismum capitis dolore,in febrii intenso calore subsequente ded diaphoreticosumto paucas intra horas denuo recedente, nec non diuturniore, dum recon Vesese me aeri citius quam decebat se exponebant, tussi humida supeistite qua mulium crassi sputi expellebatur. Et haec anginae nothae species hye- mali tr. iapore quod epidemica evaserit, quae alias inter vernales morbos ab Hippocrate Secl. 3 aph. o. refertur, niinus mirari licuit, cum 'oriens hyems naturam primi veris induerat, sicqi e praegressui a me isibus prioribus sejus viscosi seri collectioni an tam cum dedine' mitior i l: secce, iis teri in ita lu- ionem juclem sive liquationem promoverit. In pla morbi invasilone, quae ruffocationis metum saepe incutiebat, aliquot olei amygnulorurn da tum a

528쪽

Quarum cochlearia praesentaneo cum emolumento fuere propinata, reliquum autem curae blandis diaphoreticis, cephalicis temperatis , expectoratioἀem promoventibus, aliisque pro circumstantiarum symptornatum di. versitate, externis etiam, emplastro de meliloto, mala cilico simplici, GH- cinis nostris dicto filisZachariae, non inanes suppetias ferentibus, absolutum fuit. Qui ipsi Catarrhi, faucibus, pectori, dentibus infensi, in vernum usque tempus, mitiores tamen utplurimum, epidem ice grassar continuaverunt. Praeterius Morbilli quoque plurimos in puerili imprimis aetate, licet nec adultioribus parcerent, invaserant, ter aliquot, vernales etiam, menses se exseruerant benigni tamen facile iterum dissipati, quamvis intenso utplurimum calore incipientes, quinin capitis Erysipelas in multis notabatur, molesta quidem febrili incalescentia tumore trucit periodum suam decurrens, ast cum cuticulae desquamatione, moderatoque sub caloris externi regi. mine non difficulter admodum iterum evenescens. Erant eodem,in subsequo tempore, quibus febricula, hecticae sere aemula H quotidie calore quodam praeternaturali, vel praecordiorum, circa ventriculi superius orificium compressione, incerta periodo recurrens, cum adpetitu imminuto, siti vel nulla vel tolerabili & virium lassitudine, infesta fuerat, Tinctura autem beetoardica bis in die, sine sudoris coactione, sumta, interpositoque pitularum nostratibus Immanuelis nomine venientium usu, clintiori vel tardior circuitu, prout causa morbifica, viscosa, in glandulis fortasse minoribus ventriculi vicinarumque partium haerens, in cuneata magis vel minus erat, sine periculo finita. Licet lecticae febriculae puerili aetati infestae essent, a collectis viscidis acidisque in sanguine particulis, glandulosas inprimis viis partes obstruentibus oriri a me creditae, Essenti jsque alcalicis absorbentibus terrestribus medicamentis, post laxativorum usum, mature pro pinatis, non ad nodum dissiculte abigendae. Dehinc Eurus penetrante quidem frigore, serenos tamen dies domitante, nos aliquamdiu infestabat, cum sol in Aquari signo esset constitutus , quo tamen dimidio emenso, novas Zephyri ab Africo saepius intercurrente adiuti, impetus ingruebat, ac nives plures spargebat, quae vero breVi, cum aeris temperies utplurimum ad temperatiorem statum inclinaret, iterum lique jscebant usque dum aer non multum amplius a rentis agitatus aliquot ante. Equinoctium vernale diebus copiosam niver demitteret, atque exin frigo. ris inclementia per longum tempus nos adficeret, sub potior Zephyri dominio, qui post Calendas Majales vehementia sua vernalium deliciarum pro

ventum tardabat, tandemque in longiores pluvias resolvebatur; cui cum cir-sa Soli in Getanos ingressum Eurus succedens serenitate grataque calidiore i

529쪽

Germallia temperi nos resecuset, laetior terrae facies vernantcs stas amoenitates eb liberalius protruserat. Sub vario deinde, modo pluvioso modo sereno Iove praeter reliquorum ventorum reciprocationes Zephyri poti l smum nova violentia concuti aer cepit, usque dum Euro leniori spirante, calor a: stivus mense Iulio constantior ingrueret Siriusque campos exsiccaret messem quidem ita maturiorem nec illaudabilem reddens, supcum tamen granis cerealibus, ut iusto acriora ex illerent, subduceret Iluere febres continuariete chiales,

quandoque insuper pullulis miliaribus aquosis stipatae, interdum ver malignitate equidem non carentes, sine tamen i sitiusmodi efflorescenti j porto dum suam absolventes, cum horrore virium prostratione, cephalalgia dorsi dolore quandoque siti non admodum molesta, nec adpetitu prorius prostra to incipientes, per urbem, usque dum Virgiuem sol accederet, notabantur non paucis, inter succedentia in morbi progressu deliri a faucium ariditates. exitiales factar, ubi vel ab imperitis tractatae, vel per initia neglectae, aut etiam decumbentes immorigeri monitis Medicorum fuerant quam ipsam ob cau sam habitantibus in pagis viciniae nostrae Hebraeis non levem cladem in Majoattulerant Laniorum etiam familias in Urbe, quas prae alijs invaserant, crebris funeribus contristaverant ali in principio ubi Tarte tractabantur, non admodum refractarias eas notare licuit, ita ut etiam in prima, quod dicitur, δὶς ba oppreuas, paucoque lixi pharmacorum, tincturae beZoardicae, theriacae caeleilis cum hinc hinae extracto c. usu abactas non una vice notaverim; sicut et a reliqui sub tepidiori re morbi dccursum corporis cullodia, per continuatum diaphoreticorum ulum haut difnculter evaserant. Alvus in nonnullis obli ructa per plures dies nullum incon modum attulisse, nec somnolantia in morbi decremeitio diutius initans nocuisse onservabatur. Sole in Virgine versante, caelum, Euro crebrius perstatum, humidius& frigidiusculum prim b, postea conlianti radiorum solarium praesentia ammatum, denuo ex calefactum cum esset, Diarrhaeae simplices paucioribus cruentae tenellam praesertim puerilem aetatem, imo vixdum in lucem editos ἀ- tus, hoc aestivo tempore infestarunt, excretione aquosa, pituitosa, acidum redoleate; quorum aegrotulorum magnam partem, ob parentum qia curam puerorum agebant, negligentiam remediorumque liuermissionem trucidarunt. quibus enim medicae manus prudenter adhibitae, non infeliciter evasisse, at-.que coraliorum inprimis aut terrae signatae pulverem, cum theriacae coelestis tantillo miritatum, aliaque stomachi fibras roborantia conduxit se notavi:

ausam vix aliam fui illi ulpicatu sum, quam pulmentorum ex farina cum lacte coctorum sum i quae ipsa farina ex tritico ante annum tempore humi

530쪽

do collecto, atque exactam maturitatem non adepto parata, plurimas crudio. te particulas absconditas, non infrequenter mucidam , uod sapor odorque testabatur, corruptionem expertas habuit, quae dein tenero in pusionum ventriculo in inuorem acido viscidum abeuntes, digestionem vitiarunt.

Interea etiam magna illa Solis Eclipsis d. a 3. Septembr. comparuit, quam multi nostratum ex plebe, vana persuasione seducti, licet multum reformidassent, ut sanitatis inde acturam si fecissent, haud mirari quis potuis set, quamvis nee tunc temporis, nec postea ullos morbosos effectus observare datum fuerit; quae enim in Octobri Novembri lymphae stagnationes in plurimi odontalgias matarrho leviores produxerant, aeris potius, quae Eclipsin a d. a . Septembris usque ad . 23. OEtobris insecuta fuit, inclernentiae nebulis crebris, pruinis pluvijs, frigore horridae debebantur. Ipsa Solis obumbratio, quam caelo prius admodum sereno nubium sparsarum ab

orientali plaga progressus antecesserat cum sensim incresceret, remissiorem que caliginem induceret, Eurus subito exoriens, non tamen impetuosus, horridiusculam auram reddidit, campique, ex nonnullorum relatione, quas rore maduerunt; quae tamen cuncta tum obnubilatione cessantein ipsa reces-

Sol in Scorpionis signum ubi pervenerat,in Eurus praesertim, ad me ridionalem tamen plagam quandoque inclinans spirabat, plures serenos. frigidiusculos numeravimus dies, matutinis tamen crebris nebulis turbatos. vembre autem ineunte Zephyrus sequi altero post Solis in Sagittarium ingresseium die vehementi Sm s erat, temperatiores eos , varie e constitutos, γ'

plurimum tamen serenos reddidit, tandem sub multivaria in Decembri aeris alteratione, atque cum reliquis ventis, videlicet primum cum Euro frigido, circa medium mensem Austro temperato, tandem Borea frigido alternatione, in nivesin frigus despumabat Nec singulares morbi notabantur, nil quod in dicto mense u imo puerilem aetatem, non quidem admoduri multos, ariolae benigni stimί , quas nostrates aureas dicunt, quibus vero majores pustulίe, longi pri quam priores decursu finitae , in nonnullis in. terspersae fuerant, occuparent, Omne tamen absque singulari periculo paucis temperatioribus renae diis, blando externo regimine facile abigerentur, insuperque Febres quotidianae, quales jam circa Anni principium infestae fue- ranit, repullulascerent, quae majori cum calore, sine horroris utplurimum sensu ingruebant, icile in hecticam declinabant d)fficilioremque in multis

curam redi lebant, tanderi tamen, cum interpolat laxativorum usu, pulvexibus absorbentibus , nitratis, hinchinatis, martialibus medicamentis edeban

SEARCH

MENU NAVIGATION