장음표시 사용
241쪽
Sesquihora fere post occassem Solis
diei 3i. Martii i676. AVENTII flente Luna, obscuro, sed sereno Coelo,
praetereuntium oculos improvisus tanquam diei splendor inopinata luce percelluit. Erectis ad insolitum jubar luminibus sese obtulit a parte Orientis aestivi Fax, seu Lampas ardens, Lunae totali, seu -ν ληνω apparenter similis, quae motu progressivo in meridianum assurgens post se caudam trahebat trium fere similium diametrorum, radios undiq; ceu quodam sibilo, ut ajunt, evibrans, & in Occidentem hybem num conversa, in multam a meridiano elongationem progressa, & in nubem quandam illisa cum magno sonitu evanuit. Quantum a vertice declinaverit in austrum in meridiana altitudine, ut perciperem, Favelitinos observatores in loca ipsa observationum mecum adduxi, & monstratis oculo digitoq; locis, altitudinem primum sexaginta graduum suspicatus sum, sed re melius perspecta, & collatis invicem per calculos observationibus aliorum, gradus quinquaginta oculari aestimatione , & certo eventu conclusi , cum distantia a nostro vertice gr. 4o. ROMAE visam sed in Boream declinasse D. HIadrianus Nob. Astronom. Gallus, Faventiae obiter die a8. Aprilis commoratus ubi me invisere voluit, Roma Parisios in patriam
dux , testatus est Eximio Philosophiae, & Theologiae Doct. Bb a
242쪽
DE AppARITIONE FAC Is, D. Petro Francisco Bretonio mihiqi, inter symposiacas quas habuimus quaestiones.
FLORENTI E viderunt plurimi, eamq, scriptis & typis
evulgarunt. Malachias der Arpe in ejus Epistola Florentiae impressa ait Zodiacum permeasse inter signa Cancri, & Geminorum cum pauca deelinatione Australi a vertico. Ab Oriente aestivo excitatam, & in Occidentem hybernum mersam non Faventini tantum observatores, sed alii etiam autumant, ut Clarissimus Eques Naidinus extra Florentiam , & Marachias delf Arpe in ejus Epistola Florentiae impressia, ubi sub lucida Arcturi accensam ait: quod praeter propter cum eodem Oriente aestivo coincidit.
VENETIIS viderunt plurimi, & quoniam Anonymi Viri
docti Schedulam satis diligentem ad me misit Vir optimus Iacobus Hert Bibliopola notissimus, eam affero sic latine
redditam. Visum eis praesertim omnibus illis, qui versabantur in Ripa de Schiavoni, qua meridiei resta exponitur. Non viderunt exacte principium , net sinem , quia in magnam nubem terminasse contigit. Exortum ens , ubi nunc nobis apparenter Sol exoritur , tardiuscule ad frummum caeli ascendit , ubi paululum immoratum , se celerius in Occia dentem impulit , eadem , ut nobis visum eLI, via , quam Sol eademate peregerat
In aliis praeterea quam plurimis Italiae Civitatibus eadem fere hora visam, monuerunt per literas amici fide digni. In Germania inferiore Trevirensibus visam scripserunt PP. Societatis IEsu ue quod mihi testatus est adm. R. p. Job. Baptista vinola hujus Collegii Faventiae Rector, Vir eximiae integritatis & doctrinae, subdens ex eisdem literis, Trevirenses Viso Phaenomeno, Augustae mortem mox subsequutam tribuisse . 'Figuram quod attinet, ultro omisi, quoniam aliis rotunda , aliis elliptica, aliis acuminata, aliis male rotunda , aliis aliter visa, ut ex figuris Bononiensibus, Florentinis, Lucensibus, Venetis ad me missis observo, in linives sum tamen
243쪽
descriptae per me magnitudini par erat, colore ignis intenso rutilo , & in fine caeruleo , nisi quod Clarissimus Philosophia Professor Alexander Marchetius Pisis Visam in principio parvam ,& igneae trajectioni similem in suis ad te datis literis refert
nocti. Med. Joh. Cinellus caudam croceam,& in fine caeruleam vidit. De luce omnes consentiunt maximam fuisse s de tempore vero durationis totius motus dissentiunt: ego vero perpensis relationibus statuo durationem in uno, aut altero minuto.
Quo ad sonitum aliis major, aliis minor 3 pleriqi tormenti majoris explosionem, alii vocent terraemotus, similiorem faciunt. Nobis repetita post modicum tempus reboatio. Trans penninis Vero major, & terraemotum magis imitatus fragor, unde senestrarum tre inor, ut Tu prae caeteris scripsisti.
An unum i velitura Phaenom ena Iri quidam longe doctissimi, qui Romae degunt, vi opu
sculo, non autem Phaenomeno, nec de illo per suos, in Regno Neapolit no rei literariae consortes, moniti, existim runt, non unam sed plures, meteorologicas impressiones fuisse, nec trium milliarium altitudinem excessisse, nec tam dissitis locis idem numero videri potuisse, ut videri debuit, supinposita altitudine vera, quam ego ex calculis elicui. Addit Praestantisf. Lirchertis in suis ad me Romae a7. Maij datis literis
observationem eximii Med. Monti otitiam Doc. Monterchis, cujus haec sunt verba ex eadem g rcheri Epistola. Octava die Aprilis una circiter hora noctis , eχ atra , ct caliginosa nube erumpens prim. quidem fusci coloris globus , deinde tanti fulgoris , ut non dicam obvia quavis discernere , sed Osripturam quamlibet legere quis posset haud incommode , tanta deinde motus velocitate , ut trahentis poLF se caudae prepitum sentire licuerit, haud secus, ac se quis candefacium ferrum per frigidam traduceret; praeterea tam vicinum videbatur phaenomenon hori mi , At alibi vel ipsarum arborum apices atassisse feratur.3 V tum denis crepitum edidisse majoris tormenti bellici haud abs L
244쪽
urbem totam tremore concuteret adeo vehementis ut Geo- l
Asmum omnes arbitrarentur emenisse , O tandem relieto triduano sitiphuris mephiti di paruisse. Alium globum minorem vidit Bononiae Excellentis . Med. D. Alb. caradorius 13. Martii hor. I. n. s. ut mihi testatur, sed nihil ad me, qui non aliud quam notabile illud ac singulare, ut videtur; expirantis Martii Phaenomenon excutiendum suscepi. Erat tamen jucundum certiora de ar- borum apicibus adustis audire, quae si propius contigissent, oculis ipse usurpare voluissem . Supra Mutilianam, quae terra est Florentinae ditionis, nobis X. M. P. ad austrum in Appennini montibus, exanima- tum hominem cum jumento statim audivi, sed re melius per- cepta hominem timore correptum casu praecipitem mox interiisse certior factus sum incolumi jumento. Imnao ex populo plurimi, qui vix viso Faventiae Phaenomeno ad me festinaverunt cunctabundi, turrium nostrarum pinnacula tetigisse lautumabant, quos ego irridebam, & adhuc irrideo pluribus
Quemadmodum belli ductores plumbeis glandulis cs-
minus , magnis Vero tormentis, & ponderosissimis globis eminus pugnandum sciunt, & quemadmodum magni illi globi altius, & longius evehuntur, ita, puto, rerum magistra natura parvulis trajectionibus singulis fere noctibus illudit exiguo a terra intervallo, magnis vero Facibus, ac Lampadibus latissime illucescit, quae in usum unius regionis nequicquam in tantum fulgorem accenderet i quae quidem magnae faces, utpote interno alimento praepotentes, tanto impetu cientur,& tantum aliis parvulis trajectionibus praestant, quantum passerculis supervolant Aquilae. Sed a verosimili ad aliud probationum genus accedamus. Quo minus credam Phaenomentyn pluralitatem hae me
rationes deterrenti erimo parallelismus temporis, & itine-
245쪽
ris, qui tot tamq; dissitis observatoribus apparenter est visus ab Oriente in Occidentem parva intercedente differentia , quae tribui potesst parallaxi horizontali, & erroribus in tam brevis morae observatione nascentibus, quos tamen prudens Mathematicus ratione adhibita corrigere quadamtenus potest: Si enim plura fuissent, non in eandem quaelibet plagam ejaculata fuissent, sed in diversas pro ratione concepti impetus , quemadmodum D. Plac. Titis de viso splendore 15. Octobris i6r9. refert Physic. Coelest. lib. 3. c. I6. pag. 28O. ubi quod tandem visa sunt f dera ignea in omnem partem volantia ,
strependo evanuerunt una cum luce.
secundo, Quod si plura fuissent , nempe alterum Romae, alterum Florentiae, alterum Bononiae, alterum Venetiis ,& sic de caeteris usq; in Germaniam 3 credere etiam necessario deberem, maximum telluris, & aeris tractum ad tam insolita monstra edenda aequaliter fuisse tunc temporis dispositum, quamvis in eo tractu planities, maria, montesqi intercedant. Hoc vero credere mihi difficillimum est, si non & impossibile: cogitanti nempe, quantum terrae subterranea, unde est Meteororum principium, in ea intercapedine sint discrepantia , quantumque inaequale sit Coelum, a quo in proximam potentiam disponuntur, & deniq; quaenam ab his inferioribus, & superioribus causis oriatur aeris diversitas, tam insolitam respuens aequalitatem. Talibus fortasse perpensis in hunc sensum ait Tycho Brahe in Epistol. Astronom. lib. I. pag. I13. ad
Rothmannum. Hinc manifestum evadit, quam frivolo , θ' incerto fundamento Urologorum vulgarium Meteorologicae praedictiones nitam tur , cum in tam vicinis Hori Untrbus aeris constitutio toto caelo numero discrepet.
τὸrtio, Qui fit ut nullus, quod sciam , inveniatur, qui duo viderit, ut contingere debuerat, & cur omnes fere in nubem temainasse viderint, ut diximus λ
246쪽
DE AppARITIONE FACIS, ararib, Si tam multa, si tam brevi a terra intervallo, cur ex eis aliquod in terram non allisit, & cineres aliudve tale signum solitum non reliquit ue quemadmodum reliquisse autumant alia quaedam Aetolus de Cometa I6j2. pag. 49. &alii. Haec inquam me deterrent. Neque enim is ego sum, qui, ut novarum rerum auctorem me faciana, insolitos naturae effect us facile in medium adducam, & non bene cognitis observationibus nova philosophandi fundamenta superstruam, non desunt, qui mihi diversa scripserint, sed particularibus rejectis , uniformibus relationibus fidem adhibere
malui. Acutissimus Repleros eo processit audaciae, ut conceSserit
in hypothesi Cometica, fieri aliquando sublunares Cometas, immo in ipsum terrestrem globum illidere, quod & recoquitan Optic. pag. 267. ubi quod , si cauda terram contingat , nil mirum aerem zeneno infici , sed merito vapulat a Longomontano in tract. de Nov. Cael. phaen. Pap. posE Uron. Dantc. qui Leplerum talibus observationibus ait fuisse destitutum. Non desunt fortasse, qui nunc tale quid cogitent, quod ego subodoravi non semel per literas requisitus, an latio Phaenomeni fuerit in principio , de fine sublimior, in medio vero ad terram depressior. Restant etiam quod non parum miror aliqui spectabiles Viri, qui Veneris & Saturni vel concurrentibus, vel re fractis radiis id tribui posse contendant, renoVata opinione
Anaxagorae existimantis, ut est apud Laert. , σηνολν πλοι- φλογας άφιεν ων cometas errantium Stellarum esse concursum, flammas ex se emittentium, quos tamen oportet me irridere cum T chone tom. I. Progymna . pag. 3ρ . edit. Francolari. qui in suo
propositio ad epistolam phil. Appiani, sic ait: si denis e planetis
fax illa orta es3, costrantibus eorum vibrationibus, quomodo in uno loco tam diu consissere potuit , ipsis planetis effectoribusperpetua motio
circumvolutis i Ego inverso ordine dicam. momodo tam celeri
249쪽
s Eu LAMPADIs VOLANTI s. χοῖ Ieri latione rix nostra ferri potuit, observatoribus interim,& planetis ad sensum immotis i Etenim scimus per O . Lib. X. Vitellionis , quod Fad idem centrum visus ab aliqua superficie sat imminis refractio , vel reflexio , necesse e LE extremum illius luminis , fm perficiei visus circulariter secundum rotundam p ramidem incidere , ex quo patet , tunc centrum corporis irradiantis , centrum visus , centrumg, circuli basis Dramidis irradiationis refacta vel refera, in eadem recta linea consistere oportere , quomodo ergo in recta linea, si, stantibus extremis, medium feratur Et unde lux tam Valida a principio tam debili, & per refractionem debiliori t
Disantia Phaenomeni a Testaris centro, superficie,
Uus1 magnitudo vera. Quibus verticale,
visibila. I Alia me movent ad unitatem Phaenomeni retinendam, cujus a telluris superficie distantiam, ex suppositis terrae semidiametro M. P. 369o, Faven. latit. gr. - . IS. longit. S. aliisq; dictis , & dicendis, conclusi in milliarib. Italicis 9O.
Praeterpropter, magnitudinem vero, scilicet veram diametrum ad milliaris dimensionem extendi. Ut vero Cl. Virorum dubitationibus fiatisfaciam , repeto calculum ad Florentinas , de Venetas observationes, supposita Florentiae longit. I. Venetiarum vero longit. S. 8Sit ergo c Fig. Io Phaenomenon A. terrae centrum B. pars circumferentiae terrestris G. C. D. O. Veneto, ac Florentin meridianis pro uno assumptis, neglectis 37. scrupulis differemtiae , ad vitandum longiorem & inutilem in hoc casu calculum , quia altitudines sunt intra quosdam gradus incertae. Sit Venetiarum Horizon M. H. vertex E. Florentiae vero HorizonP. invertex F. Sit Florentiae latitudo Bor. 43. I. Venetiarum Vero lat. f. y . differentia gr. I. Fr. qui erit angulus C. B. λHis datis & posita altitudine Florentiae visa gr. 7o. & distantia
250쪽
a vertice F. gr. 2O. Altitudinem Venetiis observatam, quae si altitudini meridianae Solis ejusdem diei aequalem facerem, esset gr. 49. O. fere , ad faciendam rem gratam Romanis Mathematicis redigo ad gr. 3F. existimans observatores assuetos
humiliori altitudini Solis ab hyemali solstitio ascendentis, vel sic, vel proxime esse intelligendos, & sic ad triangulorum analysim procedo.
I. In triangulo c. B. D. quia nota sunt r. Angulus c. B. D. gr. t. Ja.
a. Latera c. B. O B. D. in millibus pasi. 3όρo. ut pon multas experientias concludit Ricciol. Geograph. Reform. pag. 177, Ergo ducta C, D, eah b fariam sedla in I , dubas normali I. B,set in triangulo I. B. D: ut anguli redii D. I. B. sinus io ooolo. ad latus D. B. misi. pasi 3Do , ita anguli I. B. D. gr. O. Fb. sin. recl. Ibast, ad latus D. I. misi. pag. bo. o rota C. D. erit milliariu- lao , ἶόδHie Amteos Philosophos, atq; Mathematicos monere volui,hane ex calculis emergentem terrestrem distantiam non esse praecisissimam , sed hic tamen lassicientem. Agi debuerat per triangula sphaerica; sed hie modux instituto meo sussicit, qui de temporis jaliurae peperci, nec Phaenomenon intra certissimam distantiam sistere cogitavi, cum observationum lubricitas Triangulorum Sphaericorum calculum non patiatur, in quo scio me excusatum habebunt. Si vero quis parum aequo animo, habitoq; vel ad nimis multa, vel ad nimis pauca respectu, se acriorem, quam par est, mei laboris ludicem pronunciaverit, suom re prosequatur,& haec naso suspendat adunco. II. In triangulo L. C. D. rectangulo ad L. nota sunt.
p. Angulus L. redius a. Latus c. D. in m. p. Iaos. Angulus L. D. C. qui sc investigatur. Anguisi L. D. M. ex suppositione ,-observatione limitatus eHgr. D. Angulus vero c. D: en aequalis angulo I. 8. D: aeque enim componitur angulus rectus D. ex additione anguli I. B. D, ac ex additione anguli M. D. C. addito ergo anguIo M. D. c. gr. o. 16. si angulus L. D. c. gr. 31. Ib. Vt ergo anguli C. L. D. Anus Iooo o.