장음표시 사용
281쪽
alumine sublimato coquitur ex Amianto , postea eodem in vitro aliquo circumdatum incenditur, bpe O promissione aeternae flammae. Non quidem inficias imus , Amianto inconsumptam ignibus naturam esse , aliquos stamini tum simplici , tum plumoso se Salamandrae pilis; sed an istud artiscium tam facili sublimatione sulphuri conferre aetern ratem ardoris sine facturia sui dare possit, non immerito dubitamus. Aliud lumen si ex vitro stibii , ex quo per acetum ruberi extrahitur , qua corpori , posse rectrificationem , in balneo , iterum reddatur incera-o cum eo per vini spiritum in oleum resolvitur , quod in om bustibile paratur sulphur , nec in lumine flammeo durare potes F. Flamma enim vivit in corpore exhalabiis , o spiritus fundente aptos.chymicum autem ad possibiles Naturae operationes rejicere Iubemus.
De Amianto supra tulimus judicium, quod idem dictum volumus de Alumine plumoso ; quantumvis aliud Alumen hoc,& aliud sit Amianius. De Uitro Antimonii & sulphure processum pene geminum par holomaus Lorndo erus peculiari hac de re libello tradit , & Trithemitim , Abbatem Spanhelmensem ex hoc fonte derivasse sempiternam lucem, Maximiliano I. dedica, tam docet. Ingredientia, ex ipsius fide, erant sulpnur perpurgatum, alumen calcinatum, per lotones 8. anatice acceptos , Stibium, Chrysocolla Veneta praestantior, spir. vini generosioris quater destillatus, confectum inde oleum & novo V. S. vel septies correctum & abstractum , donec oleum in- combustibile supersit, &c Sed enim ex his tantum essici miraculum a quoquam potuisse, credat, qui non cavet decipi. Ingeniose dictum Mosardi, Itali , huc applicare liceat, dum
lib. I. Musei c. 32. exclamat . Si come quei Lami eternamente ardein vano , cosi eternamente queste lasciano dubiosa la mente. Universina valet axioma hoc: ubicuns aliqua pinguedo aut materia combustabilis eis ἐν ignis , ibi perpetui nil subesse. Semper etenim principium consumens agit in subjectum consumtibile ac consumendum. Recte scripsit tract. de vero Philosophorum Sale
282쪽
Ducatu Barrensi , p. IΙ8. tenendum erit tanquam indubitabile , quod inis natura sit consumere o de struere omne id, quod combuistibile eH. Ignis deῬorat omne id , quod volatile eis qualitatis aerea , quia proprium en ejus nutrimentum. Flamma etiam, Ut orcherus lib. I.
Art. Magn. Luc. & Umb. pari. I. c. F. docet, ens in continuo motu atq; successivum est i motus autem ille neutiquam durare posset, nisi pabulum in singula momenta novum conferretur. g. 9. Quae cum ita se habeant, credamus firmiter, ex oleo in consumptibili ac igne non constare potuisse Veterum Perennitu cas, nec in posterum quaerendas esse. Videamus ergo, quid in SALE lateat arcani. iuro ego , ait Iohannes Gariandus, Philosophus Anglus, lib. de Mineralibus, c. p. II . per nomen DEI cunsta scientis, quod, qui ignorat salem absconditum, nihiliadeptus ese illius rei, quam erat adepturus. - Totum abscondatum c arcanum ese in ejus cognitione or solutione coagulatione. Et qui haeo novit , jam salem absconditum pravrdit. - Pone mentem
ruam in sale, ta non sudeas , nisi in eo videas, quod omnes
sapientes circa complementum divertunt ad salem, O nominant eum multis modis. -- Invenient autem salem in omnibus cineribus vegetabiliam, o in calcibus lapidum se in ossibus animalium , o c. Ipse ille, cujus ante mentionem fecimus, Dn. de Λἰ sement de Philosoph. Sale : ese hoc, inquit, illud pretiosim , cui magnus ille
Doctor dotiiorum spo stolos suos comparabat, tanquam thesauro e.xquistissimo a coriis pro Ito. Potuisset enim aque dicere : vos estis adamantes ,rubini , peris , aurum or argentum terrae; nis scivisset omnes hasce res , quanquam admirabiles , nihil in se continere, quod cum fale hoc generali conferri possit , cui soli gloriam perstitionis debent.
Est in nivibus, est in aquis splendor & quandoq; scintillatio. Et aquis quidem lumen aliquod inesse, diligens testatur observatio. Ipsa etiam spuma ab Hippocrate λαιάπη, Vocatur iquia, ut interpretatur Gorratis , quodammodo sit splendida. Imo non lucet tantum, sed caloris subinde faces suscitat. Nee
283쪽
ET PERENNI Bus LUCERNIS.'umae soli , scribit Thomas Isartholinus , de Luc. anim. probi. 9. sed , is aqBis lumen in sidet , ut saepius in mari supero os infers
observavi. Impus emm remorum gyro fluctus , clarisimum stlendorem ostentabant, qui de die albescit. Quid ' Quod sne motu ullo ex mari scintillantem astam extraxerim , immissi linteolo, lendore
infectio , vicinis rebus aemulam stellarum lucem commmiicaverim.
ritur , id unde fiat λ A motu respondent vulgo. Sed si
a motu , cur non in aquis idem aliis phaenomenon occurrit Medium est quidem motus, sed causa nec sussiciens, nec essiciens splendoris. Ad sal potius confugiendum. Piscatores purpurarios aliosqi rem marinam exercentes plerumq; rufo
tingi, inde suspicatur Aristoteles , lib. de Coelo 4. & seel. 38. probi. r. quia mare calidum & squalidum per suam est falsi1-ginem. Et lixivio crebriori splendescere videntur crines ab admixto sale. Pro salis luce stetit & cardanus in saporum& colorum comparatione. Iam quid de gemmis, & quidem de Adamante, Carbunculo, Rubino , aliisq; in obscuro coruscantibus dicemus y Vitra haec Naturae sunt, ex sale purissimo compacta tincturisq; mineralibus imbuta. Nitrum ipsum
quaeso aestimemus. Annon ex correcto maxime rectificatum vulgo vocant) Nitri Spiritu &c. igneus consurgit splendor tIngeniosissimus Academiae Curiosorum Hermes i Dn. Balduinus , Fautor & Amicus noster colendissimus Cap. s. de Magnet. Unuvers. propius rem tetigit: quod in ipso naturali humido desiccatum
esse, sal esse naturale rei cujuscunt, cum in id resolvi nihil non possit. Hac expertus ratione modos sum , quod in sale , quasi θtritu unive
sali terrificato , incombusibio quoddam , s e secretum ignis At elementum. Arcanum quoddam prodidit ex sale
depurati mellis, in opere Vegetabili, tit. de V. essent. meli. c. 7. p. IIJ. Isaacus Hostandus, lumen inde splendidum conficiens. Inprimis autem p. 12 . de Lap. Philosoph. ubi agit, Noctilucam memorat eximiam paratam , quae praestiterit officium candelae, & in forma lapidis apparuerit. Magnus G s ι Olaur
284쪽
as8 DE LUCE, IGNE, Olaus Borrichius non eX Vano retulit in tradi. de ort. & progress Chem. p. I88IO Nitro diuturna patientia excocto Pragae in ossicina Chymici cujusdam corpus quoddam prodiisse , in tenebris lucens, & splendorem suum in vase etiam frigido aliquandiu servans. Salis spiritui Ronsardui, Gallorum seu Homerus, sive Pindarus, illuminandi vim tribuere videtur, canens: suis celu, qui gouuerne te monis; Om te premier hors de la masse eesos, Donno lumiere , O fendr te cahos, Doni ot basty cette machine ronde.
Aperui materiam remotam , de speciali atq; proxima silere jubet Plato.
NOCTILUCA aliqua CONSTANTI,N per vices FULGURANTE, nunc
Dum diu multumq; solicitor his curis, ut, si qua fieri ratione possit, in naturam lucis propius liceret intueri ; curo eas. deinde per tot secula, labores, sumtus, frustra desuda int ad Perpetuum conficiendum lumen plurimi, divinitate lucis trahor indies in admirationem magis. Oblectabar solo lumine ad exiguum durante tempus, quod ex aere a Sole jam tum collustrato per magnetem Philosophicum colligitur ;quod ex vitro, ex Smaragdo calcinato, & super ardentes prunas laminae cupreae affxo, non injucundum, sed caducum brevi exhibet spectaculum. Quod exsaturaret tamen pectus avidum , ac perduraret semper, in istis deprehendi minime. De igne
285쪽
239 igne dubitavi semper; de luce , tanquam substantia simpliciori, de se sola pariter contenta re, spem semper optimam concepi. Quid opus , inquiebam, ignibus, si praesto lux sit, quae
illuminet. Sint diuturna quaedam per nescio quod oleum incombustibile lumina, perpetua non possunt esse. LuX autem extrahi insigni arte atq; praeparari potest, quae nullo eget alimento. Flac lux si unita, copiosa, & vitro rite clausa fuerit, ne spiritualis illa vis ab aere, a tempestatibus, a ventis dissipetur, duraturam credidi tamdiu, quamdiu vitrum ipsum perdurabit. Observabam apud claudium Guichardum lib. I. des Funerailles p. 8a. pabulo lucernas a chrmicis essedias. Stimulum suppeditabat pona curiosus, sed in eo lapsus, quod de ignibus & flamma, non de Luce potius durationem eam intellexit atq; svasit. Si liquor inquit lib. IZ. Mag. Nat. extr.
cap. subtilissimae sub antimo minimae evaporationis inIroducatur vitro , accendatur intus flamma, permanebit i quod Jeculis , igne , industriά o solerti i facile fleri poteis. Non extinguetur , ctim nulli birier immitti possit , repleturus inane phialae: vel pabulum continuosoLmitur in fumum , hic cum fomi non possit in aerem , abit in oleum , O denuo accenditur. Sic perpetuo p u pabulum mini rabit. Principia
audistis; Icrutamini , operamini , periclitamini J Quan
tumvis apud Dn. Asorhositim, ingenii admirandi Virum , ad Plinin & Poesin maxime ornandam peridoneum in epistola
de Transmutatione Metallorum Lucernae inexstinguibilis historiam hanc observarim : Narravit mihi , ait ipse, vir honestus' de
dignissimus , cum Lovanti literis operam daret , in notitiam Burgundialic us pervenisse se , a quo .n m eum suum , Aingularis artificii videndi gratia invitatus fuit. Obduciis ital fenestris , ne externum lumen impediret , vitrum aliquod angusti oris , liquore purissi mo plenum , cui insertum erat Ilum aureum , produxit Burgundus, or lucerna flaadmotά , tantum repente lumen exortum fuit , ac se in medio sole ver .sarent r: incredibilis vero βavitatis odor totum musum complevit.
Supresά postea flamma , host: tem, sed sub jurata flentii Ade , dimisit.
286쪽
Non tamen, quod salVO amicitiae jure scripserim , impetrare abs me , ut credam , possum , perennitatis privilegio filisse gavisurum artificium. Et opinioni meae fidem relatio ipsa facit. Si enim fulgor tantus, quantus illis, qui in medio vem fantur Sole, tum apparuit, nimium & excellens sensile non potuit durare diu. Et unde suavissimus odor ille λ Qui mi-- neralium comes esse alias haud solet. obfirmavi plane animum, in rebus naturalibus ad maximum momentum pertinentibus , credere non nisi oculatis manibus. Artificiales ignes splendore & odore admirabili ex tempore repraesentare, specimina non pauca prodidit post portam Schoitus in Magia Pyrotechn. de Camphora & quibusdam speciebus gummatuna. a nifex. g. a. Non est livore deterendus, aut silentio premendus ausus Viri in palaestra Vulcani seu vitra, seu metalla spectes, diutissime exercitati, & a Celebri Chymiatro, D. Langelotto non parum aestimati & laudati, D n. Ρh. Serenissimo SAX.
ELECTORI a secretioribus laboribus Chemiae & Cubiculi ministeriis devoti. Ab hoc ut primum alter alteri innotuit, contendi precibus hortatibusq; ν ut desisteret si quidem unquam in arcano opere fuisset occupatus, ab arte tot damnis& periculis nobilitata. Relicto praecipitio ad plana se cor ferret , Naturae opera certiora potius rimando, unde Sapientiae naturali atque Medicinae lux inferri possit, ad rerum eruendam veritatem, & promovendam hominum salutem. Sic propitium laboribus futurum DEUM. Operari claros hac aetate nostra Viros circa Lumina & Phosphoros. Auderet lumen circumfundere ingeniosis curis. Imitatus Phosphorum.& Hesperum, phaenomena caduca dixit. Contulit cum exteris sententiam ,& redux Nittebergam factus periculum suscepit novae artis. Sextus propemodum elapsus mensis est, ex quo significavit mihi primum , Luminis perpetui se possesserem
cis. Dubia, ut solent, qui non fidem praebent illico venalem a
287쪽
Iem, ei plura feci. Resolvit talia per de experimenta. Rogavi, ut celaret admirabile inventum, donec per intervallum temporis constantiam experiremur Noctilucae. Iocabar etiam , saepe nubem pro Junone amplexari Chymicos solere. Exspectaret ergo, dum res ipsa semet aperiret. Fecit, & non infeliciter perfecit. Vocatus in consilium magnificus Naturae mysta, Dn. Otto de Guericis, respondit, cum vitro suo duraturam Noctilucam. Vidit ante paucos quidem menses rudi- Artificium mentum ejus aliquod alicui qui ποῖ --νοον εγω per singulare, Europam Asiamque & Indias concessum a Non-nemine Berolini, D n. D. 'h. Sigism. Elfhol , Archiater Electoralis Branden- burgicus, qui dissertatione edita ad Germaniae Curiosos sum-naopere admiratus est spectaculum. Manifestata ergo praeter opinionem scripto re, destinabat apud animum Eunc elius
mitias offerre PATRI PATRIAE, a quo tot hactenus beneficiis ornatus fuerat. Factum id est superiori mense Dresdae, interventu Viri Nobilissimi, a curis Principalibus &Gcretioribus dudum excellenter meriti.
g. 3. Iam in eo fervet labor, ut non videatur saltem lux haec , sed quo videantur alia, proxime vicina , praestet. Huc
usq; tergeminum obserVavimus mirabile. Primnis in eo si- Mirabile. tum, ut si materia lucifera vel portione minima capillis, barbae , superciliisve illinatur , tempore nocturno, non solummodo jucunda , sed etiam horrenda repraesentet oculis obri jecta. Ut paene metuendum foret, mira & insolita phaenomena mortales superstitioni deditos ac vanitati circa apparitiones Geniorum & id genus plura, si resciscant, ausuros inde comminisci ; nisi pretium obstaret Noctilucae, vix ab hominibus privatis redimendae. QDmdiu artifex collegerit in materia rite praeparanda, jam non explanabo i id tantum contentus memorasse, cium laborem iteraret die XXV. Iulii haudita pridem, vix ultra unciam dimid. elicuisse igne valido, per horas
288쪽
horas plurimas continuato. Testabuntur de Herculeo labore , qui tum interfuerant post coenae tempus , cum Amicis
aliis, egregii quidam Studiosi juvenes, Chymite sub ejusdem
ductu dediti , & Professorum tum praesentium nonnulli. Alterum a fulgure mirandum. Sed hoc per vices fit, & aliud pro caussa habet fundamentum. Qualis nimirum illa flammae est micatio, cum tempore aestivo dissipantur nubes a sulphure ac sale impraegnatae, ir clan-aMetter . leuo tet ut deflagret aestus. Ubi hoc aperiendum elegans spectaculum , si
duplex vasculum retortum vitreum exacte clausum stibi opponatur, materia lucifera imbutum , nihil posse pulchrius excogitari, quantum ad hoc attinet. Priusquam flamma emicet, caeruleus praecedit fumus, a luce pulsus ue veluti a Sole dispellente nebulas. Et hoc tapluscule, potissimum a motu aliquo , redintegratur. Tantum recipit, quantum evibravit.
Inde ad uata causa fulguris & aeriae micationis peti pariter ac reddi Potest. quandoquidem plus damni, quam quodvis pyrii pulveris artificium, si eodem abutare, infert usibus humanis, propter comburendi vim inextinguibilem , sub ipsis licet aquis, a solo etiam Sole protinus incensum, eX- ponere nec licet, nec libet impraesenti. -niam hoc velut
oleum ex alio processu hauriendum , commune nil cum Noctiluca habet , occasione tamen ejus adinventum nuper fuit. Aliperemi- g. g. An Perenni ca mereatur salutari' Majoris quaestio mo-laca βρ menti est. . Mallem egomet judicia admittere a Curiosis& Chemiae probe gnaris, quam domesticum proferre testimonium 3 qui promissorum sine re prodigos odisse soleo. A posteriori de eventu, fateor, impossibile hoc demonstratu esse. Quis enim Vero vivit, aut victurus est, ut finem Luminis perpetui experiatur, aut expertus fuerit λ Perpetui inquam , custoditi, S. ab externa vi , aut obstaculo non aboliti. Quae
289쪽
Ac PERENNI Bus LUCERNIS. Quae autem ab interno aliquo principio corrumpitur, Peren- nilucae nomen non meretur lux. Hoc scio, hoc assirino, per menses complures hactenus vigore pari, pari splendoris plenitudine durasse. Tentavimus idem etiam diurno tempore in cellis , omni lumine Solari cassis, tentare in camera obscura licet. Noctu commodissime, candelis omnibus remotis, facias periculum. Hoc tamen observato, aliquamdiu lumen remanens in Oculis, a Sole aut accensis pingvibus profectum, impedire primo claritatem Lucis. Per intervalla enim & stri git organa videndi, & relinquit lumen: aut summopere offendit pleno suo jubare pupillam. Vocavi interim Constantem Noctilucam, ne modestiae limites transgrederer. Praesto tamen sunt, quae urget artifex, nec pauca, neq; levia perennitatis argumenta a priori. Primum ab incombustibili principio , e quo elicitur haec Noctri luca, peti potest merito. Lux videlicet, ut concentrati in cono Vitri urentis radii, unita ,
connexa, copiosa,pura, in subjecto suo, per naturam stabilis perpetuaque est. Subjecto autem suo pereunte , non quidem corrumpitur, sed alio discedit, res naturaliter incorruptibilis.
Secundum ex analogia, quam cum Stellarum luce possidet communem , sumitur. Sol & Stellae reliquae primarii sunt omnis lucis fontes: secundarii sunt sublunaria sine numero corpora nativa sui luce praedita. Ut vero coelestium lux semper durat , sic & sublunarium 3 ex eodem Lucis primigeniae producta globo. Lumen quidem perit, quia soboles tantum & imago lucis. Lux non obnoxia huic casui. Lumen accidens, sed lux substantia, & quidem incorporea i per aquas, vitra pariter,& gemmas penetrans pellucidas. Tertium a defectu principii interne consumentis, & a simplicitate lucis derivatur. Absente hoste, cessat pugna, cessat actio contrariorum. Quartum eZ perpetua naturalis motus luminosi circulatione promi
290쪽
potest. Lux inprimis fulgurans & evibratrix nebulam subinde imotitat retruditurqi, ut m emicet de novo. Quintum ab tindemnitate intra aquam, in qua non solvitur, nec desinit ilucere, derivatur. satin & in aere libero per septimanas ali- quot duravit hactenus, materiae imp)cta sipissiori. Sextum 1 minori colligit ad majus: si Aurum, corpus mistum , cra sumq; etiam, in ignibus non perit , multo mimas consumetur lux, nobilior divinior. res. Quin imo propter lucem incombustibilis natura Auri. Ut hic silentio praetermittamus Viri circa aerem & vitra innumeris experimentis versatissimi Dn. de Guerre e judicium. Tu ipse judica, & nobis interim, ut digniora provoces, Benene faV .
Ad praecedentem Dissertationem
Quae in Cap. r. Noctilucae g. q. ex Fortunis Uceto de lucernis veterum adducta sunt empla , non venditavi pro in- fallibilibus , cum, quid de iis censeat doctissimus Ferra rius , Iocorum horum monumentorum', in Italia sedulus scrutator , minime ignorem. II.
Phosphorum, ut vidit alibi, vuIgavit vocavitq; Iiquidum , & misit ad me schedias ma celeberrimus Virorum m. Elihol ius; sed cur quintum appellaret, caussia nulla fuit solida. Gradu & perfectione differens ut magis scilicet minusqi, spe Ciem non mutat. Rudimentum est in formi liquida , sed in sicca complementum. III. Ac-