장음표시 사용
201쪽
summa veteris magnificenti: e , quae in villarum ruderibus adhuc in toto Territorio deteguntur, VariCtatC, multitudino.
spectandas offerunt, quam in tUrbe Tyburetina me en iste fateor , ut proinde eam paulo amplius dissuluse
que, quam caeteras, hoc loco defcribendam censiuerim Sidie enim ejus antiquitatem, qua Romam conditam 6 annis, Dionysio
te lesuperat bis loci ad relaxandos animos potetatium a culo Tirorum pectemus, reperiemus, nullumsere ex gibus, Consulibus, Cesaribi que R manis fuisse , qui non si quandoque ab ingentium curarum sollicitudi-
inibus, iegotiorumque Imperii mole, nerticula quaererent, illa Tybure, veluti in opportu=ro loco amoenitate conferto conflitueret. Sed ut rei veritas luculentiuspateat, de singulis ordine , ab e u emprimae a origisicii que adultima praestiati seculi tempora dicemus. Valete Tyburtini plaudite. A R S
202쪽
Onstat teste Dionysio Hah- canti l do, Gentem GTχονίχι, παλαίω τί ἴν, id est, pri/medios post diluvium homines priscion Latimn incoluisse, quos nos Ianigenas, Graeci Scriptores, Sicanos appellant, corrupto utique elingua Chaldaica, qua prisci mortalium homines post diluvium , dum in varias mundi oras, ad novas colonias sun- dandas dispersi, adhuc utebantur, de- Sicanorum rivato vocabulo. Siquid na an Segaui, a quo Sicani vox non multum
abludit, in Chantio idem est, ac popu
Pullanti Urbe Arcadiae. Eam Coloniam deduxit Euander , Mercurii ScThemidis quam Sc Romani Carnmotam vocabant, filius classem ducebat Cutilia, Amphiara filius. Hi ex Ionii Muris portu, ad quem appulerant, per longas viarum ambages, tandem in Latio, ad collem, quem a Pallantio Arcadiae urbe, Pulla ilium , Latini postea Palatinum
montem , prirna ma=ti Vrbis incunabula, dixerunt, constiterunt. Hinc Gidlιιs castra sua movens, ad 16 lapidem versus montem, ibidem cum Aborigia ub G paucisSiccinorum reliquiis de-iorum Ductores , uti in operis huius iens, tres filios procreavit, Tobarima principio , metruria nostra quam catilli i/i, ora e/i, qui congruam aeta- amplissime deduximus. Hi Sicum in 'em nacti una ibidem civitatem condita tio prisco post multiplices viarum j re, quam a na ris fratris nomine errores, in Tyburtino colle, sive aqua Tybli to, Tyburtum nominaruntior aerum abundantia , sive uberrimi agri sero x Catillus relicta cura civitatis fertilitate allecti, oppido, quod Sicitium , nditV, bis intenti, Coramis Volsco-
condi. Trinacria. pulorum coloniae.
Pan dicitur , pariter ab iis conditum fuisse , complures Authores haud incongrua conjectura asserunt. Hi Sicani itaque in pacem tranquillitate bonis terrae fruentes, derepente a Pelasgis, qui una cum Abori imbus in Reatino A roreccia ex necia profugis sedem suam constituerant, violentia armorum invasi paucis exceptis, toto Latio cedere coacti, in Trinacraam, quae postia abii Sicuuia dicta fuit, sese contulerunt. ros in Italia in ocreapit Ty burtum, Co
ram , Catillum, qui depulsis ex oppido
Siciliae r eteribus Sicanis a romine Tyburti fratris natu maximi urbem Pocarunt. Contigerunt haec triginta annis post adventum Catillii foris in Latium cum Epandro, totidemque annis ante Ilii excidium, quemadmodum ex
praedictis patet Iobur igitur nomen suum obtinuit 6 annis, sive quod idem est, laetatibus ante bellum Tro
De quibus quia in prima hujus operis anum, dando singulis aetatibus, juxta parte uberius disseruimus, o Lectorem
Naud multo post alia Graecorum classis in eam Italiae partem appulit, ut Dionysius ait, sexaginta sere annis ante bellum Trojanum , prosecta a
mentem Dion1si a. annos. Nam Catillum in Latin=n venis 6 ann ante bellum Trojanum, supra ostendimus Roma vero condita post Ilium expugnatum 432 annos computat teste Dionysio Post Ilium captum 432 annOS Albam
203쪽
Albani muli S: Remi ductu colo-lnesi Duxc habitator, ilium hastili noniana miseriant Romam anno I Olymp. me Lycaonem, es hic duosphos, quo- . A P, ae vero excidio isque ad i l rum prior es natu ni. yo Nyctrinus pa- Olymp. numerantur Q anni, qui l terumnornperium administrarii i ulter
bus juncti O, qui ara Olympiade ad 4omiti Oenotros relicto fratri imperio usque effluxerunt, idem annorum primus in Italiam expeditionem opit, spatium prodit 437 hisce si unxeris 6 mule I ab eo Oenotria dicta fluit. Post
anno ante Troyae expugnationem, ha- centum circiter . 86 annos Pelasgi exbebis summam annorum 6 ante Peloponneso pus in laesi aliam cirsundationem koin. , quo liae secta maemoniam concesserunt ibidemque persunt, anno videlicet 3736 post Crea. quin iιe .etates commorati per Lelegas denuo abacii, expeditione in Italiam nota primum ad ostium Padi co istiterunt: δε-
inde iter uum, quo eos fortuna ferebat, profecuti, per Umbros i a Reatinum Agrum concesserunt , ubi Aboriginibus,
tionem Mundi, qui incidit in annos Iairi Iudicis de Tribu Manasse , juxta
Ei sebi computum, S ann. I 2I ante Christum Uerum ut hic annorum computus, qui mirum in modum inter Authores discrepat, decidatur sciendum est, varias ex Graecia in Italiam fuisse exta peditiones, quaa.tamen omne ab uno Pelast originem suam trahunt, quem ego alium non suisse dico, quam ex Graecor Phah Hebri filio, cujus copiosa progenies post turris linguarumque consu-sionem in vicinam Peninsulam, quam post rireloponnesum appellarunt,nOVassundatura colonias, penetraVit, in quae dicta Phaleta progenie Pelas ita nomen proavi sui retinens phalanicum
qui ci ipse a Ianigeni orti, se conjungentes, unanimi conspiratione Siculos, quos Sicanos appellant, qui toti Sabinorum ci Latio ultra citraque Anienem dominabantur , adorti eos sedibus suis pulsos exulare coegerunt. Hisce igitur postea in secunda expeditione Graeco
rum Arcadica Catillus, rece is ex Grae
cia Evandreae Clastis praesedius se con
jungens, ibidem tres Alios enuit Tyburtum, Coracem, ex Catillum, qui nodiam in colle ad Anienem ci itatem condide-sundavit gentem hoc paci o, quo Dio Pra)rt, eande uia majori natu fratre Ty-nysius reser phelasguspriinusPelopon- urte appellantes.
s elicitate gaudens, dum liberos non haberet, eorundem
percitus desiderio , Oraculum consuluit, quod respondit, melius esse, ipsum liberos non habere. Accidit tamen , ut postea L o nascere irfilius, qui, uti dixerat Oraculum, Veritus sinistram filii sortem, cum persoratis pedibus expositum Campis ad interitum relinquebat cinnocentis tamen
pueri commiseratione tactus, eum XCampis ablatum foeminae cuipiam Pol biae enutriendum commisit, quae eum adoratis pedibus edipuin nominabat. Post complures itaque annos L is ingenti concitabatur desiderio cognoscendi, quid de filio ageretur eodem ardebat desiderio edipus jam adultior tali obdi factus, ut quid de Lalo patre gereretur, intelligeret. Unde uterque utrique
gnotus, Lajus pater de filii edi' hic de
patris Lui statu consulturusOraculum, itineri se accingit. Accidit autem ut inter angiportum montis sibi invicem obvii, dum neuter alteri cedere vellet, exorta risa, ubi ad arma perventum est infelix L is proprii filii manu trucidatus occubuerit, Regno sine successore relicto. Habebat Rex Lajus uxorem Iocastana
204쪽
Ioc. ivn nomine, edipi matrem, quae cum audisset, Uedipum quendam nigma perarduum a Sphyn e sibi pro ossitum miro successu solvisse , adeoque
complures Viatore a morte , quam
Sphyux nigmata a se proposita non soluturis intentabat, liberasse; 0edipum, in tanti beneficii recognitionem, matrimonio sibi connexuit nescio edipo Iocastam matrem suam esse, nescia δε- cujLi edipi filium suum esse. Cognita tandem ex variis casibus sanguinis assinita te, adeo edipwn suscepti matrimonii puduit, ut renunciat humani generis consortio, voluntario sese exilio,relicto Etheocli,&Poly licissiliis suis, ex Iocasta procreatis, jam adultis, regno damnarit Etheocles inito inter fratres pacto, ut annua regnatione peracta alter succederet, Re ni Thebani gubem nacula adiit. Sed cum anno am elapso, dulci regnandi veneno illectus,ce dere nollet Adrastus Rex Arai, de injuria Polynici genero suo inpacti violatione commissa certior factus, ira succensus, Etheocli bellum movet, selectis in hunc finem Hippomedonte Sc Parthenopaeo ducibus sortissimis. Sed enim cuvidere sine A nphiarao sanguinis assinitate cOjuncto, acceptum molimen desia deratum successum sortiri non post illum ad consortium belli invitavit. Hic ab oraculo. Thebas ne adire in ea vero enim sibi moriendum esse monitus, sese clandestina fuga sub detixit, nemine praeter Eriphlen uxorem A nphiarai, &Sororem Adrasti, ubinam locorum esset, conscio Eriphyle uxor Pol rici, oblata sibi ab Artia, Mia Adrasti, aurea catena evicta, latebras is iphiarai mariti sui detexit , dc mox ad belli Thebutii molem sua authoritate sustinendam, qua precibus, qua miniS adactuς, aureo curru insidens, dum sortissime pugia ret, en horrendum dicies, fatiscente
terra , Vasta voragine una cum curru
absorptus nunquam comparuit, intersectis in eodem bello Etheoclea Po-h ike, Ceterisque Principibus cons Ce- deratiS. Habebatis aphiaraiι duos filios,
Ac meo te iis, de Catillum. Ille Apollivis consilio supremum adeptu is i o-ru u dominium , tanto Thebiis impetu, tanta armatae manus violentia invasit, ut tandem omnibus devictis trucidatisque ingenti quoque praeda spoliisque onustus, eam in ultimam exte minii ruinam deduxerit , Erip leu
quoque matrem suam, e quod Amphiarauiu in latebris absconditum detexisset, in commilli sceleris vindictam, tanquam unicam mortis inauditae causam, nulla maternorum viscerum commiseratione commotus, e medio sustulit. Tandem, ipse Alc)meon sive aestuantis vehementius ex furore cerebri inflammatione, sive ex impie patrati matricidii immanitate pertu batus, in amentiam lapsus, miserabili fine vitam suam conclusiit. ecleus itaque Aniphiarauin filium terrae absor ptum voragine, liram len nurum uarii a proprio filio coniectam Alcmaeone matricidam , nepotem mente insuper captum, universa domus suae stirpem, novercantis sortunae inclementia penitus destructam , Catillu=n natu minorem Amphiarai filium solemni sacrificio Diis consecratum Volo quoque, de patria oppido iis infortunata relinquenda, obli in xit unde postea hoc pacto consecrati,nomen apud posteros meruere , sacra juventutis , uti recite
li ius ait, post prodigiosum patris apud
Thebas interitum, cum omni foetu, versacrum missus, relictis omnibus sortunae patriae bonis, sese Epalidro Mercurii filio unxit, qui ob civilium in Arcadia seditionum exorto.turbineS, comparata valida classe aversans patriam ad. Cas
205쪽
alias colonia dctos encla jam in pro- cinciti erat; quia Citillim aetate florentem insigni corporis robore S traiid dispari animi magnit idine praedittim,)am abiturientis classis iraesectum constituit. si θου πολυν Γονον τολος et γέ 'λικος ἰς τα τὰ Γλ ωρία αλιας κ α γετις , ἐξη:κοοῦτο
Gnicorum iu caru Italiae partem appalit, i ni ico enue auius ante belli mur Dium, ut iis Romani tradunt , projecla Pallantio urbe Arcadiae. Eam colo-hium deduxit Evander illi s Mercurii. Classis vero Pandreae,boltu teste,praefectus erat Catillus.
De Evandri re nia is Aborigonum Terram, plod La trim licebatur, deducta, , in e per Catillum ibi Tyburtinum Collem.
ostensum suit, uti S in nostia e raria vi N Iprii numes ati possessorem, postmodum Satur amniopis fugientem inlidias, advenam iospitio excepisse; tu destincto Iano successor Regni ob ingentia inhumanum genus praestita merita, in Deorum numerum relatuS, Latit Saturniam Terram dici voluit de qua certiores facti Pela ei, illuc cum valida expeditione , ubi tantorum bonorum abundantia foret, Oraculi monitu, concesserunt, quod aujusmodi fuit: Στειγετε αραόείροι Σικελων Σα- PIPAζορι se εώ ν κοτυλὼυ, si νῆσος Oi άνα αιχθεντες 'Dκατώ α- πέριψατε Φοίζω.
πέριπετε φίλα. Fer te quaerentes Siculum Saturnia
Atque Aborigeniam Cotylen, ibine
queis misi, decimas Clario tran mittite Phoebo, Et Diti capita, . transmittite lumina
Pelasgi itaque in Agrum latinum
appulsit cum Aboririnibus initis viri ' JGilius opibusque, Siculos in Saturnia I r-pus. ra, quod &Latiκ a dicebatur , domi l nantes adorti expulerunt. Interim EPantabo ad montem Patitiuum uerum i
magnarum curae tento, Citilla I ad Vl-tim ua. cinum Aborigent in collem excurreny, amoenitali loci allectus, una cum pau-
cis Sicidis ibidem superstitibus communi vita vivens, exiguum primo victina in ampliorem sormam extendit, quem postea filii Taburtius, Corax, Catillus in eam , quam jam describemus urbem exstruxerunt, a majoris natu alio i-bii, te nomine illi imposito ita Virg.
Tum gemini fratre Tyburtia maenia
Catillusque, acerque Corax, Argiva
Summo, peculiari cultu Litus sub iis dem temporibus colebatur tum in I. bilioriιin, Aborige ra; una cum Petili is conmauni regione , tum potillimum in Latio, quae Satur ria Terra tunc tem Saturnia poris dicebatur. Nam uti rogi Epi tomator Iustinus l. 3. Italiae, inquit, ii tores 'rι ni Aborigenes ire,e, quormul Rex Saturnus a riae justiti. uisse traditi r ut teque sub g uerriterit qui . suaru , ireq: e
206쪽
neque quisquam pris ait. rei habuerat, c. unde S festa originem suam tabue
runt, quae Satu; rati. nominavit Maiacmnia communia eta Gipi a omnibus uer multempli mest, ut Saturnatibus , ex.equato mulum iure a lim in co=i lyiisse, hi cum recumbant. Itaque Italia a CSaturnia appellata est,ci mons, tu quo harint, eluti unum omnibus patriinonium crobius. Mi ejus tempora felici bima esset ob cubι exempli memoriam cautum feruntur , cumpropter rerum copiam, tum, quod nondum qui quam ei pitio e
iure,pa ann in coit iὶ iis ferpi cum Domiui libertate di Oiminabatur Saturnus Ea- recumbant. Itaque Italia Regis nomine inue ob ingentia in humanum genus collata beneficia , ubique per terrilitabat Saturnus, in quo tunc Peluti a Io i Sati ria)n, tum potis imum θlure a n ligk
Deum refertaites, cilis etiam Saturnum
dicaut Antiquillimum Deorum Iani nisuisse, quo, Macrobio teste, Satur nus eXceptuS, Una summa concordia regnarunt, ac vicina oppida communi opera condiderunt, Marone asserente: Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia
Et illud quoque in promptu est, quod
posteri duos eis continuos menses dicatarint, ut De niter Sacrum Saturni, Ianuarius alterius vocabulum possideret Latiis celeberrimo , quod usque ad posteros etiam miti ios summa semper in veneratione sui habitum , in quo S Thesauros reposito suisse, tradit Appianus Civit. bell. c. v. Καο αρ
Vbinam vero hoc Saturni Delubrum suerit, incertum est. Nonnulli putant ex Scriptoribus Tyburtimis priscis Abor genum temporibus, eodem in loco, in quo postmodum Herculis Temptio a sui aedificatum, vel saltem ei proximum Saturali telnphon constitisse. Unde accidit, ut cum tempore Delubrum hoc Saturai cum Hercidis Authores consederint. Quicquid sit, istiusmodi Saturni Teinplum, prout priscorum temporum consuetudo ferebat aedem fuisse, rudi, uti dici solet, Minerὶ apri-m cxst ructam , verisimile est , quae longo annorum spatio labefactata, ferculeo empto , eo in loco exstruendo occasionem praebuerit. Rectat modo , ut celebris Herculis Tyburti ri
207쪽
Epamier a Carmenta matre, de Apotheos Herctili procuranda Oraculo
edocta , instructus, matris tali inci ibus obsecundans, cum jam dudum deliderio Herctilem cognoscendi lagraret,intellexit tandem , illum ex Hel ria quantocyti in Latium appulsurum
quod cum paulo pol accidi illi eundem fatidico matris instinctu an multo ante monitum summis tonoribus in Palante monte excepisse, Author est Eultithius Dionysii commentator.
απότων Γηζιον es πανιοντα. Imo juvencum ei primo ab Emandro dicatum Dionysus asserit primusque araS, ei Pi teste, per universum Lati in caeteros exstruere suo exemplo compulit , qui deinde recensHerculis abEDumiro institutus cultus Catillum movit, ut&T bare Saturni cultum quo poterat illudio promoveret. Vnde, sumptuosissimum Templum ejus honori consecratum poster ejus exstruxerunt, eo in loco, in quo hodie eximium S Laurenti Templum Cathedrale, a Iulio S. R.
E. Cardinale , Episcopo Tyburtino a fundamentis exstructum cernitur. Fuisse autem amplis superbisque porticibus, quas columnae vastae e va-
CALVINIAE M. SILLANI FI L. DELICIO Iu NIAE S. P. F. TYRANNIDIVXOR OPTIMAEC ALBIUS LIUILLAE L. TYMELUS
isto marmore sustentabant, quam X- cultillimum ex eorum reliquiis palci; intra luas sequjsum ce rem non de dignatum , saepe unacro jus dicere,
Suetonius in ejus ita commemorat.
imo ex illa iecenatiso qua Augustus Libure quandoque rusticaturus utebatur per oblongam porticum, cujus tiamnum vestigia extant, in dictum Herculi te tum adibus dabatur. Hoc Tempilio circutia dabant diversae fabricae domusque, partim in habitationem ministrorum , partim in supellectilis sacrae custodiam destinatae ibidem quoque aerarium illud, in quo pecuniarius thesaurus in usum publicum conservabatur , de quo Appianus jam supra citatus Bibliothecam quoque Templi porticiatis junctam Aulus Gelliust 19, c. , tradit Proinis, inquit, Bibliotheca Tyburti, quae tunc in Herculis Templo fatis co=nmode instructa libris erat. Fuilla autem hujusmodi
Templum eodem in loco exstructum, in quo modo Tempsim S ' Lai rentii Martyris exstat, docent inscriptiones, quas eruditus Franciscus Martius iu suu Tyburtina Hinoria , dum sundamenta jacerent, inventas fuisse, a moreis abacis insculptas, tradit Sessunt
. RUSTICELLIUS. SALTATOR HERC UICT. M.
III HERCULI SAXA NOS ACRUM SER. SULPITIUS TROPHIMUS AEDEM ZOTHECAM CULINAMR PECUNIA
208쪽
DEDICAVIT. N. . DECEMBRIS. L. TVRPILIO DEXTRO M. MAECIO RUDO COS. EVTICIUS
Unde J I bur vel ab antiquislimis temporibus Hreculeum dictum sui , juxta illud Virg. Herculeasque vides antiqui' buris
Amphiaraxi regnata nepotibus ar)ur. r um μι- d de Raui cultum, quem ham rArcadum more, instituerat, in Territori Tyburtino summe 'iguisse s cmper, non procul a Lacujulphureo, quem S Alburre: vr vocabant, una cum lὶ a fo)rtesecro, quae Lacui adiacebat, juxta
illud Virgilii ci scilicet Latinuso sollicitus
Fatidici genitoris adit, luco que subaha Confulit Albunea, nemoram jube maxima sacro Fonte sonat, ferantique exhalat opaca
Qui locus tanta in veneratione suit habitus, ut non esset, qui ex toto Latio non ad illum consulendi Oraculi causa in necessitatibus constitutus qui coecae gentilitatis Satanicae calliditatis technis teductae error erat concurrcrct. Nam tit Maro canit: Hinc Italae rentes, omnisque en tria tellus Iu dubiis re ponsa petunt Erat autem Dionysio testes, spelunca Orae4tim sub tumulo magna, denso querceto contecta 5 sub petris prosundi fonticuli, solumque rupibus contiguum nemorosum, frequentibus procerisque opacum arboribus, ibi ara dicata Deo more patrio sacrum faciebant i ad hoc Oraculum Lati ru3ii Regem boldgelium, Fauni de Martis filius, dum de filia sua Ludibita Turno utilorum Regi in matrimonium locanda deliberaret concurrisse , Virgilius narrat, cui S Oraculti hisce verbis respondisse sertur: Nepete connubiis nata; ociare Latinis inea progenies thalamis neu crede paratis. Externi v aiunt generi, qui sargu ire nostri in Nomen in astra ferent, quorumque a
stirpe repotes Omnia sub pedibus, quaso utrumque
Aspicit ceanum, pertique regique Pidebunt.
. - quam tiruo despondere conitituerat, destitit. Interea temporis
Eusta, Auchis filius una cum classe maritima post Trojanum excidium profugus, ad littus Laurentilium appulit. Aborine te novitate tam improvisi exterorum appulsus perterriti ad arma