[Opera;

11쪽

BUCOLICON

LIBER.

ECLOGA L TITYRUS.

MEL. TIORE, tu patulae recubans sub tegmine sagi Sylvestrem tenui musam meditaris nVenta Nos patris fines et dulcia linquim arva Nos patriam fugimus tu, Tityro lentus in umbra Formosam resonare doces Amaryllida silvas. TIT. O Meliboeo deus nobis haec otia fecit Namquo erit ille mihi semper deus cillius aram Saepe tener nostris ab ovilibus imbuet agnus. Ille meas errare boves, ut cerui S et ipSum Ludere, quae Vellem, calamo permisit agresti. UMEL. Non equidem invideo miror magi : undique totis Usque adeo turbatur agris En ipso capellas Protenus aeger ago hane etiam vix, ityre, duco. Hic intur densas corylo modo numque gemBlJOS, Spem gregis, hi Adice in nuda conniXa reliquit. Saepe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset D coelo tacta memini praedicere quercu ; SMpe sinistra cava praedixit ab ilico cornix. JSed tamon, At deus qui sit, da, ityre, nobis. TIT. Urbem, quam dicunt Romαm, Meliboee, putavita

12쪽

VTRGILII BUCOLICA. Stultus ego huic nostrae similem, quo sese Solemus Pastores ovium teneros depellere foetus. Si canibus catulos similes, sic matribus haedos

Noram : Si parri Componere magna Solebam.

Verum haec tantum alias inter caput extulit urbes, Quantum lenta solent inter viburna cupressi.

MEL. Et quae tanta fuit Romam tibi causa vidundi i

ΤΙΤ. Libertas quae sera tamen respexit inertem ;Candidior postquam tondonti barba cadebat Respexit tamen, et longo post tempore euit, Postquam nos Amaryllis habet, Galatea reliquit. Namque fatebor enim dum me Galatea tenebat,

Nec spes libertatis erat, nec cura peculi. Quamvis multa meis exiret victis septis, Pingiuis et ingratae premeretur RSeu urbi, Non unquam gravis aere domum mihi dextra redibat. MEL. Mirabar, quid moesta deos, Amarylli, vocare ;Cui pendere sua patereris in arbore Poma.

Tityrus hinc aberat. Ipsae te, Tityre, pinus,

Ipsi te fontes, ipsa haec arbuSta, Voc int. T1T. Quid facere i neque servitio me exire licebat, Nec tam Praesente alibi cognoscere divos. Hic illum vidi juvenem, Meliboee, quotaΠUS Bis senos cui nostra die altaria fumant.

Hic mihi responsum primus dodit illo petunti

Pascite, ut ante boVes, pueri Submittite tauros. MEL. Fortunate senec ergo tua rura manebunt, Et tibi magna satis quamvis lapis omnia nudus Limosoque palus obducat pascua unco. Non insueta graves tentabunt pabula foetas ;Nec mala vicini pecoris contagia laedent. Fortunate senex hic inter flumina nota Et fontes sacros, frigus captabis pneum.

Hinc tibi, quae semper vicino ab limite Aep SHyblaeis apibus florem depasta salicti,

Saeps levi somnum suadebit inire HSurro. Hinc alta sub rupo canet frondator ad aura ;Nec tamen interea raucae, tua cura, Palumbes, Nec gemere aeria cessabit turtur ab ulmo.TIΤ. Ante leve ergo pascentur in aethere cerVi,

Et Dota destituent nudos in littore pisce ; te, pererrati amborum finibus, exSul

13쪽

ECLOGA . Aut Ararim Parthus bibet, aut Germania igrim Quam ostro illius labatur pectore Vultus. MEL. At nos hinc alii sitiotitus ibimus Afros βΓars Scythiam et rapidum Cretae veniemu OaXem, Et ponitus toto diviso orbe Britannos.

En unquam patrios longo post tempore fines, Pauperis et tuguri congestum cespite culmen, POS aliquot mea regna videns, mirabor aristas i qImpius haec tam culta novalia miles hab0bitqBarbarus has segetes En, quo discordia cives Produxit miseros en, queis consevimus agro lΙnsere nunc, Meliboee, piros, pone ordine rites. Ite meae, felix quondam pecus, it capolim Non ego Vos posthac, viridi projectus in antro, Dumosa pendere procul de rupe videbo

Carmina nulla canam ΠΟΠ, me aScente, CaPellae, Florentem cytisum et salices carpeti amarus. T1T Hic tamen hane mecum poteras requiescere noctem

Fronde super viridi sunt nobis mitia poma, Castaneae molles, et pressi copia luetis Et jam summa procul villarum culmina fumant; Majoresque cadunt altis de montibus umbriis.

FORMOSUM pastor Corydon ardebat Alexin, Dolicias domini nec quid speraret habebat.

Tantum inter densas, umbrOSa cacumina, fagos

Assiduo venisebat ibi haec incondita solus Montibus ot sylvis studio actabat inani

crudelis Aloxi, nihil mea carmina cura lNil nostri miseror i mori me denique cogeS. Nunc etiam pecude umbras et frigora captant Nunc virides etiam occultant spineta lacerto ;Thestylis et rapido fessi messoribus aestu Allia serpyllumque herbas contundit olentes At mecum raucis, tu dum Vestigia lustro, Sole sub ardenti resonant arbusta cicadis.

Nonne fuit satius tristes Amaryllidis iras

14쪽

4 VIRGILΠ BUCOLICA. Atque superba pati fastidias nonne Menalcans

Quamvis ille niger, quamvis tu candidus esSes. formose puer, nimium ne crede colori Alba ligustra cadunt, accinia nigra leguntur. Despectus tibi sum nec, qui Sim, quaeris, Alexi Quam dives pecoris, nivei quam lactis abunda . Millo mox Siculis errant in montibus a se Lac mihi non aestate novum, non frigore defit. Canto, quae solitus, Si quando armenta Vocabat, Amphion Dircaeus in Actaeo Aracyntho. Nec sum adeo informis nuper me in littor vidi, Quum placidum ventis staret mare non ego Daphuita Judico te motuam, Si nunquam fallat imago.

O tantum liboat mecum tibi sordida rura Atque humiles habitare casas, et figere cerVOS, Haedorumque gregem visisti compellero hibisco lMecum una in sylvis imitabere Pana canendo. Pa primus calamos certa conjungere PlureSInstituit Pan curat oves oriumque magiStTOS.

Nec te poeniteat calamo trivisse labossum Haec eadem ut sciret, quid non faciebat Amyntas Est mihi disparibus septem compacta cicutis Fistula, Damoetas dono mihi quam dedit olim Et dixit moriens, Te nunc habet ista secundum. Dixi Damoetas invidit stultus Amyntas. Praeterea duo, nec tuta mihi valle reperti, Capreoli, SparSi etiam nunc pellibus albo, Bina die siccant ovis ubera quos tibi SerVo. Jampridem a me illos abducor Thestylis orat: Et facio ; quoniam sordent tibi munera OStra. Hue ades, o formoso puer tibi lilia plenis

Ecce ferunt Nmpho calathisci tibi dandida Naia,

Pallentes violas et Summa papaVern a BDS,

Narcissum et florem ungit bono olentis nothici Tum, caSi atque aliis intexens suavibus herbis, Mollia luteola pingit Vaccinia caltha.

Ipse ego cana legam tenera lanugine mala, CnStaneRSque nuces, mea quas Amaryllis amabat: Addam cerea pruna ; et honos erit huic quoque pomori Et VOS, O lauri, carpam, et te, Proxima myrieri Sic positae quoniam suave misceti odorOS. Rusticus es, Corydon nec munera curat Alexi ;

15쪽

ECLOGA III. ONec, si muneribus certes, concedat Iolas.

Heu, heu, quid volui misero mihi l floribus Austrum, Perditus, o liquidis immisi fontibus apros. Quom fugis, ah demotis habitarunt di quoque Sylvas, Dardaniusque Paris Pallas, quas condidit, arces

Ipsa colat nobis placeant ante omnia SylVae. Torva te a lupum sequitirer, lupus ipse capellam Florentem cytisum equitur lasciva capella Te Corydon o Alexi trahit sua quemque Oluptas. Adspice, aratra jugo referunt suspensa uVenci, Et sol crescentes decedens duplicat umbras Me tamen urit amor ; quis enim modus adsit amori

Ah Corydon, Corydon, quae te dementia cepit lSomiputata tibi frondosa vitis in ulmo St. Quin tu aliquid saltem, potius quorum indiget usus, Viminibus molliquo paras deteger juncos Invenies alium, si te hic fastidit, Alexin.

ECLOGA III. PALAEMON.

ΜΕΝ. DIC mihi Damoeta, civium pecus ' an Moliboeia DAM. Non ; Verum Egoni : nuper mihi tradidit Egon. MΕΝ. Infelix o semper, VeS, Pecu l PS Neaeram Dum fovet, ac ne me ibi praeferat illa, Veretur, Hic alienus oves custos his mulget in hora Et succus pecori, et lac subducitur agnis. DΛΜ Parcius ista viris tamen objicienda memento. Novimus et qui te, transversa tuentibus hircis, Et quo sod facile Nymphae risere Sacello. MES. Tum, credo, quum me arbustum videro Miconis, 'Αtquo mala vites incidere falce noVellas. DΛΜ. Aut hic ad Veteres fagos, quum Daphnidis arcum Fregisti et calamo ; quae tu, perVerSe Menalca, Et, quum vidisti puero donata, dolebas Et Si non aliqua oculSSeS, mortuus esses MEN Quid domini faciant, audent quum talia furos lNon ogo te vidi DamoniS, PeSSime, Urum Excipere insidiis, multum latrante lycisca l

16쪽

J VIRGILII BUCOLICA. Et quum clamarem, Quo nunc se proripit illos

TitSTe, coge pecus tu post carecta latebas. DAM. An mihi cantando victus non redderet illo, Quem mea carminibus meruisset fistula, caprum i Si nescis, meus ille caper fuit et mihi Damon Ipse fatebat sed reddere OSSe negabat.

MΕΝ. Cantando tu illum i aut unquam tibi fistula eoru

Juncta fui, non tu in triviis, indocte, solebas Stridenti miserum stipula disperdere carmen lDAM Vis ergo inter nos, quid possit uterque, Ticissim Exporiamur Ego hanc Vitulam Π forte recuSes, Bis venit ad mulctram, binos alit ubero foetus δ'

Depono tu stic mecum quo ignore ceries. MEN. De grege non ausim quidquam deponere tecum Est mihi naviquo domi pater, est injuSta ΠOVere ;Bisque die numerant ambo pecus, alter et haedo

Verum id quod multo tuto ipse fatebere majus, Insanir libet quoniam tibi), pocula Ouam

Fagina, caelatum divini opus Alcimedontis Lenta quibus tomo facili suporaddita vitis Dictusos hsedera vestit pallente corymbOS. In medio duo signa Conon et quis fuit alter, mDescripsit radio totum qui gentibus orbem

ΤemPora quae meSSOr, quae curvus arator haberet 'Necdum illis labra amovi, sed condita SerVO.

DAM. Et nobis idem Alcimodo duo pocula fecit,

Et molli circum est ansas amplexus acantho Orpheaque in medio posuit, sylVaSque Sequentes. Necdum illis labra admovi, sed condita SerVO. Si ad vitulam spectas, nihil est quod pocula Iaudes. ME Nunquam hodie effugiesci essiam quocunque Oearis. Audiat haec tantum vel qui venit, ecce Palaemon. Emeiam, posthae ne quemquam Oee laeeSSAS. DAM Quin age, si quid habes in me mora non erit ulla Nec quem tuam fugio : tantum, Vicine Palaemon, Seusibus litae imis res est non Vn TePOΠaS.

P L. Micite: quandoquidem in molli consedimus herba

Et nunc Omnis ager, nunc omnis parturit a OS, Nunc frondent Sylvae, nunc somnosiSS-HS mus.

Incipe, Damoeta tu deinde sequere, Menalca. Aliemis dicetisci amant alterna Camoenae. DAM. A Jove principium, Musae ori omnia Plena

17쪽

ECLOGA III. Illo colit terras cilli mea carmina e M. MEN. Et me Phoebus amat Phoebo sua Semper apud me

Munera Sunt, lauri, et SuaVe rubens hyacinthus.

Din. malo me Galatea petit, lasciva puellari Et fugit ad salices, et se cupit ante videri. MEN. At mihi sese offert ultro, meus imis, Amynta ;Notior ut jam sit canibus non Delia nostris.

Din. Parta meae Veneri sunt munerari namque notavi Ipse locum, aeriae quo comeSSer PalumbeS.

MEN Quod potui, puero sylvestri ex arbore lecta Aurea mala decem misi ; cras altera mittam. DAM. O quoties, et quae nobis Galatea locuta est Partem aliquam, Venti, divum referatis ad aures Ams Quid prodest, quod me ipse animo non Spernis, Amynta, Si, dum tu Sectaris apros, ego retia servo ' βD M. Phyllida mitte mihi meus est natalis, Iola :Quum faciam vitula pro frugibus, ipse Venito. MEN. Phyllida amo ante alia ; nam me discedere flevit: Et Longum, formoSe, Vale, Vale, inquit, Iola. DAM. Triste lupus stabulis, maturis frugibus imbres, 'Arboribus venti, nobis Amaryllidi isse. ΜΕΝ. Dulce satis humor, depulsis arbutus haedis, Lonta sali foeto pecori, mihi solus Amyntas. DAM. Pollio amat nostram, quamri eSt rustica, Musam Pierides, vitulam lectori pascite Vestro. MM . Pollio et ipse facit nova carmina pascite taurum, Jam cornu petat, et pedibu qui Spargat arenam. DAM. Qui te, Pollio, amat, veniat quo te quoque gaudet Molla fluatit illi, ferat et rubia asper amomum.

ΜΕΝ. Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Moeri Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos. Din. Qui legitis flores, et humi ΠaScentia fraga, Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba.

MEN. Parcite, oves, nimium procedereri non bene ripae Creditur: ipse aries etiam nunc vellera siccat. βDAM. Vityre, pascente a flumine reice capella ;Ipse, ubi tempus erit, omne in fonte lavabo. MEN Cogite oves, pueri; Si lac praeceperit deStus, Ut nuper, frustra pressabimus ubera Palmis. DAM. Heu, heu, quam pingui macer est mihi taurus in ervol '' Idem amor exitium pecori, PecoriSque magiStro. MEN. Hi certe neque umor cauSa est: ViX OSSibus haereus.

18쪽

A DRGILLI BUCOLICA. Noscio quis teneros oculus mihi fascinat agnos.

Din. Dic, quibus in terris et eris mihi magnus Apollo,

Tre Pateat coeli spatium, non amplius ulnas. δ''MEN Dic, quibus in terris inscripti nomina regum Nascantur flores Phyllida solus habeto. PAL. Non nostrum inter vos tantas componere lites : Et vitula tu dignus, et hic et quisqui amores Aut metuet dulces, aut experietur amarOS. Claudite jam rivos, puerici sat prata biberunt.

ECLOGA IV. POLLIO.

SI LIDE MuSpe, Paullo majora canamVS Non omnes arbusta juvant humilesque myricae Si canimus sylvas, Sylvae sint consule dignae. Ultima Cumaei venit jam carminis petas ;Magnus ab integro saeclorum naSeitu ordo. Jam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna ;Jam noVa progenies coelo demittitur alto. Tu modo nascenti uero, quo ferre Primum Destast, ne toto Surget gen aurea mundo, Casta fave Lucina tuus jam regnat Apollo. Teque adeo decus hoc seVi, te consule inibit, Polliori et incipient magni Procedere meΠSOS. Te duce, si qua manent, Sceleris vestigia nostri Irrita perpetua OlVent formidine terras.

Ille deum vitam accipiet, divisquo videbit Permixtos heroas, et ipse videbitur illis

Pacatumque reget patriis Virtutibus orbem. At tibi prima, puer, nullo munuscula elestia, Ereantes hedera passim cum baccare, telluS, Mixtaque ridenti colocasia fundet acantho. Ipsae lacte domum referent distenta capellae

Ipsa tibi blandos fundent cunabula flores

Occidet et serpens, et fallax herba Veneta Occidet Assyrium Vulgo nascetur amomum, 'At simul heroivi laudes, et facta parentis Jam legere, et quae Sit Poteris cognoscere Virtua;

19쪽

ECLOGA IV. Molli paullatim flavescet campus ariStu,

Incultisque rubens pondebit sentibus Vari Et durae quercus Audabunt roscida mella. Pauca tamen suberunt rises vestigia fraudis, Quae tentare Thetin ratibus, quae cingere mulis

Oppida, quae jubeant tolluri insudere Sulcos. Altor erit tum Tiphys, et altera quae Velia Mgo

Delectos heroa ; erunt etiam altera bella Atque iterum ad Trojam magnus mittetur Achilleia Hinc ubi jam firmata virum te fecerit aetas, Cedo se ipse mari Vector ne nautica Pinus Mutabit merces : omnis feret omnia tellus. Non astros patietur humus, o vinea falcom 'Robustus quoque jam tauris juga solvet arator. Nec varios discet montiri lana colore :Ipse sed in pratis aries jam suave rubenti Murice jam croceo mutabit vellera luto SPOUt Sua Sandyx pascentes Vestiet agnos. Talia saecla suis dixerunt, currite, fusis Concordes stabili fatorum numine Parcae.

Aggredere o magnos aderit jam tempUS honores,

Cara deum oboles, magnum Jovis incrementum AdSPice convexo nutantem pondere mundum 'TerraSque tractusque mariS, coelumque Profundum Adspice, ventur laetentur ut omnia Melo.

mihi tam longae maneat pars ultima Vitae, Spiritus et, quantum sat erit tua dicor facta on me carminibus vincet nec Thracius Orpheus, Nec Linus huic mater quamvis atque huic pater adsit: Orpho Calliopsa, in formosus Apollo. Pan etiam, Arcadia mecum Si judice certet, Pan etiam Arcadia dicat se judice rictum.

Matri longa doco tulerunt fastidia menSes. Incipe, ParVe uer cui non Sere ParODtes,

Nec deus hunc meusa dea nec dignata cubili estin

20쪽

MENALCAS MOPSUS.

MEN. CUR non, Mopse, boni quoniam conVenimus ambo, Tu calamos inflare leves, ego dicere VerS IS, Hic corylis mixtas inter considimus ulmos ΤΜOP. a major tibi me est aequum parere, Menalca ;Sivo sub incerta Zephyris motantibus umbras, Sive antro potius Succedimus adSpice, ut intrum Sylvestris raris sparsit labrusca racemiS.

ΜΕΝ. montibus in nostris solus tibi certet Amyntas. MOP Quid, si idem certe Phoebum superare caDendo lMEN Incipe, Mopse, prior si quos aut Phyllidis ignes, Aut Alconis habes laudes, aut jurgia Codri. Incipe : ascente servabit Tityrus haedos. ΜΟΡ. Immo haec in viridi nupser quae cortice fagi Carmina descripsi, et modulans alterna OtaVi, Experiar tu deinde jubeto, certet Amyntas. βΜΕΝ. Tenta salix quantum pallenti cedit olivae, Puniceis humilis quantum aliunca rosetis Judicio nostro tantum tibi cedit Amyntas. MOP Sed tu desine plura, puer : SucceSSimus antro. Exstinctum Nymphae crudeli fimor Daphnin Flebant: vos coryli testes, et flumina Nymphis rQuum, compleX Sui corpus miserabile nati, Atque deos atque astra Vocat crudelia mater. Non ulli pastos illis ogor diebus Frigida, Daphni, boves ad fluminari nulla neque amnem 'Libavit quadrupes, nee graminis attigit herbam. Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones Interitum, monteSque feri sylvaeque loquuntur. Daphnis et Armenias curru subjungere tigres Instituit Daphnis thiasos inducere Bacchi, Et foliis lotitas intexere mollibus haStas. Vitis ut arboribus decori est, ut ritibus Vae, Ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvi ;Tu decus omne tuis Postquam te fata tulerunt, Ipsa Pales agros, atque ipse reliquit Apollo.

Ggandi saepe quibu mandavimus hordea ulcis, Infelix lolium et steriles nascuntur Venae