[Opera;

31쪽

EXTREMUM hunc Arethusa, mihi concede Iahovem Pauca meo Gallo, sed quae legat ipsa Lycoris, Carmina sunt dicenda : neget quis carmina Gallo lSic tibi, quum fluctus subterlabere Sicanos,

Doris amara suam non intermisceat undam. Incipe : sollicitos Galli dicamus amoreS, Dum tenera attondent simae virgulta capellae. Non canimus surdis respondent Omnia SylVM. Quae nemora, aut qui vos Saltus habuere, puella

Naiades, indigno quum Gallus amor porta et δ' Nam neque Parnassi vobis juga, nam neque Pindi Ulla moram fecero, Deque Aonie Aganippe. Illum etiam lauri, etiam flevere myricae Pinifor illum etiam sola sub rupe jacentem Maenalus, et gelidi fleverunt saxa Lycaei. Stant et oves circum nostri nec poenitet illas; Nec te poeniteat pecoris, divine poeta; Et formosus oves ad flumina pavit Adonis .

Vonit ot upiliori tardi ensere bubulci; Uvidus hiberna venit do glando Monalcas. MOmnes, Unde amor isto, rogant, tibi Vonit Apollo Gallo, quid insanis ' inquit tua cura Lycoris

Perque ni Ves alium perque horrida castra Secuta est.

Vonit si agresti capitis Silvanus honore Florentes forula et grandia lilia quassans. Pan deus Arcadis Venit, quem Vidimus ipsi Sanguineis ebuli bacci minioque rubentem. Ecquis ori modus inquit Amor non talia curat:

Nec lacrimis crudelis Amor, e gramina TiriS, Nec cytiso saturantur apes, nec fronde Capellae.

Tristis at ille, Tamen cantahitis, ArcadeA, inquit, Montibus haec vestris soli cantare periti Arcados mihi tum quam molliter ossa quieSCAM, Vestra meos olim si fistula dicat amores Atque utinam ex Vobis unus, vestri quo fuissem MAut custos gregis, aut matura vinitor uvae Certo, sivo mihi Phyllis, sive esset Amyntas, Seu quicunque furor quid tum, si fuscus Amynta. Et nigrae violae sunt, et vaccinia nigra :

32쪽

z VIRGII W BUCOLICA. Mecum inter salices lenta sub vite aceret: Sorta mihi Phyllis legeret, cantaret Amyntas. Hic gelidi fontos hic mollia prata, Lycori;

Nunc insanus amor duri me Martis in armis Tela inter media atque adversos detinet hostes. Tu procul a patria nec sit mihi credero tantum , Alpinas, ah duraci nives et frigora Rheni Mo in sola vides Ah o no frigora laedanti Ah tibi ne oneras glacies seco aspera planius Ibo et Chalcidico quae sunt mihi condita versu,

Carmina pastoris Siculi modi dabor mena. Certum est in sylvis inter spelaea ferarum Malle pati, tenerisque meo incidere amores Arboribus : crescent illaeci crescetiS, moTOS.Interea mixtis lustrabo Maenala Nymphis, Aut aere Venabor aprosci non me ulla Vetabunt Frigora Parthenios canibus circumdare SaltuS. Jam mihi per rupes videor lucosque OnanteStio; libo Partho torquere Cydonia cornu Spicula: tanquam haec sint nostri medicina furoris, Aut dous illo malis hominum mitescere discat. Jam neque Hamadryades rursum, eo carmina nobis Ipsa placent: ipsae rursum concedite Syrum. Non illum nostri possunt mutare labores; Noc si frigoribus mediis Hebrumque bibamus, Sithoniasque nives hiemis subeamus quoSM, Nec Si, quum moriens alta liber aret in ulmo, Ethiopum Versemus Ves Sub sidere Cancri. Omnia vincit Amor et nos cedamus Amori. Hae sat erit, divae, Vestrum ceciniSSe poetam, Dum sedet, et gracili fiscollam toxit hibisco, Pierides vos haec faciotis maxima Gallo; Gallo, cujus amor tantum mihi crescit in horas, Quantum vere noVo viridis se subjicit alnus. Surgamus Solet esse gravis cantantibus umbra; Juniperi gravis umbra nocent et smigibus umbrae. Ite domum saturae, Venit Hesperus, ite, caPellae.

33쪽

Ρ. VIRGILII MARONIS

GEORGICO LIBRI QUA TUO It

AD C. CII NIUM MAECENATEM.

LIBER BIMUS.

Qui faciat laetas segetes quo sidere terram Vertere, Maecenas, ulmisque adjungere ViteS,CΟΠVeniat mus cura boum, qui cultus habendo Sit pecori apibus quanta experientia parcis; Hinc canere incipiam. Vos, o clarissima mundi Lumina, labentem coelo quae duciti annum, Liberis alma Ceres Vestro si munere tellus Chaoniam pingui glandem mutavit arista, Poculaque inventis Acheloia miscuit uvis Et vos, agreStum PraeSentia numiun, Fauni, Forte simul Faunique pedem, DryadeSque puellae Munera vestra cano. auque , cui prima frementem Fudit equum magno tellus percussa tridenti, Neptune; et cultor emorum, cui pinguia Ceae Ter centum nivei tondent dumeta juvonci Ipse nemus linquen Patrium, Saltusque Lycaei,

Pan ovium custos, tua Si tibi Maenala curae, Adsis, o Tegeaee, faVenS; leaeque Minerva Inventrix uncique Her mΟΠStrator aratri; Et tenoram ab radice fereHS SylVane, cupreASum; Dique Doseque omneS, Studium quibus arVa tueri, Quique novas alitis non ullo emine fruges,

Quique satis largum coelo demittitis imbrem. Tuque adeo, quem mox quae Sint habitura Deorum

34쪽

2 i VIRGO GEORGICA. Concilia incertum est urbesne inrisere, Caesar,

Terrarumque Velis curam, et te maximus orbis Auctorem frugum tempestatumque potentem Accipiat, ingens matern tempora myrto : meus immensi euin maris, ne tua aulae

Numina sola colant tibi serviat ultima Thulo, Toque sibi generum Tethys emat omnibus undis: Anne novum tardis sidus te mensibus addas, Qua locus Erigonen inter Chelasque sequentes

Panditur; ipse tibi jam brachia contrahit ardens Scorpios et coeli usta plus parte relinquit

Quicquid eris, avi te nec perent Tartara regem,

Noe tibi regnandi veniat tam dira cupido,

Quamvis Elysios miretur Graecia campOS, Nec repetita sequi curet ProSerpina matrem,-Da facilem cursum, atque audacibus annue coeptia, Ignarosque viae mecum Seratus greStes, Ingredere, et Voti jam nunc RSSueSe Vocari. Vere novo, gelidus canis quum montibus humcrLiquitur, et Zephyro putri se gleba resolvit Depresso incipiat jam tum mihi taurus aratro

Ingemere, et Sese attritu SplendeScere Vomer. Illa seges demum Votis respondet avari Agricolae, bis quae Solem, bis frigora sensit: Illius minensae ruperunt horren OSSOS. At prius ignotum ferro quam Scindimus aequor, Ventos et varium coeli prpediscere morem Cura sit, ac patrio cultusque habitusque locorum

Et quid quaeque ferat regio, et quid quaeque TecuSet. Hic segetes, illic veniunt felicius uvae Arborei foetus alibi, atque injussa virescunt Gramina Nonne vides, croceos ut Tmolia Odores, India mittit obur, molles sua thura Sabaei At Chalybes nudi ferrum, viroSaque Pontus Castorea, Eliadum palmas Epirus equarum lContinuo has leges, aeternaque foedera certis Imposuit natura locis, quo tempore primum Deucalion vacuum lapides actavit in orbem: Unde homines nati, durum genus Ergo age, terra

Pingue solum primis extemplo a mensibus aues Fortes invertant tauri glebasque jacentes Pulverulenta coquat maturis Solibus est .

35쪽

LIBER I. 25 At si non suurit tollus foecunda, sub ipsum

Arcturum tenui sat erit suspendere sulco:

Illic, ossiciant laetis De frugibus herbae;

Hic, Sterilem exiguus ne deserat humor arenam. VAlturnis idem tondia CeSSare OValeS, Et segnem patiere situ dureScere camΡum. Aut ibi flava seres, mutato Sidere, furra,

Unde prius laetum siliqua quasSante legumen, Aut tenus foetus viciae, tristisque lupini β

Sed tamen alternis facilis labor arida tantum Ne saturare fimo pingui pudeat Solari neve Emotos cinerem immundum jactare Per ΜΓΟS. Sic quoque mutatis requiescunt foetibus arva Noc nulla interea est inaratae gratia terrae. Saepe etiam steriles incendere profuit agros, Atque levem stipulam cropitantibus urere flammis Sive indo occultas vires et pabula terrae Pinguia concipiunt sive illis omne per ignem Excoquitur vitium, atque exsudat inutilis humor Seu plures calor ille vias et caeca relaxut Spiramenta, noVas Veniat qua succus tu herbas Seu durat magis, et Vena adstringit hiantes, Ne tenue pluviae, rapidive potontia Solis Acr1or, aut Boreae penetrabile frigus adurat. Multum adeo, rastri gleba qui frangit inertes, Vimineasque trahit crates, juvat arva neque illum Flava Ceres alto nequicquam Spectat Olympo Et qui proSci SA quae Suscitat aequore terga, Rursus in obliquum Verso perrumpit aratro, Exercetque frequens tellurem, utque imperat arvis. Humida solstitia atque hiemes rate SeronAS, Agricolae hiberno laetissima pulvere farra, Loetus ager; nullo tantum se Mysia cultu

Jactat, et ipsa suas mirantur Rrgara meSSOS.

Quid dicam, acto qui Semine ominu MVRΙΠSequitur, cumulosque ruit male pinguis arem ΤDoindo satis fluvium inducit, rivosque sequente i Et quum exustus ager morientibus aestuat herbis, Ecce supercilio clivosi tramitis undam

36쪽

26 VIRGILII ME ORGICA. Elicisci illa cadens raucum per leVia ΠmΓΠmrSaXa ciet, catebrisque arentia temperat arvis. NQuid, qui, ne graVidis procumbat culmus aristis. Luxuriem segetum tenera depascit in herba, Quum Primum Sulcos equant Salaci quique paludi ιCollectum humoro bibula doducit arena lProesertim incertis si mensibus amnis abundans Exit, et obducto late tenet omnia limo, Unde cavo tepido sudant humore lacunae. Nec tamen haec quum Sint hominumque boumque labores Versando terram euerti, nihil improbus anser Strymoniaeque grues et amaris intuba fibris ossiciunt, aut umbra nocet. Pater ipso colendi Haud facilem osse iam voluit primuSque Per artem

MoVit agros, curia acuens mortalia corda Nec torpere gravi paSSu Sua regn Veterno.

Ante Jovem nulli subigebant arva coloni; Ne signare quidem, aut partiri limite campum Fas erat cin medium quaerebati ; ipsaque tellus omnia liborius, nullo poscente, ferebat. Ille malum virus serpentibus addidit atris, Praedarique lupo jussit pontumque moveri Mollaque docussit foliis, ignemque TemoVit,

Et passim rivis currentia Vina repressit Ut varias usu meditando Xtunderet artes Paullatim, et sulcis frumenti quaereret herbam Ut silicis venis abstrusum Xcuderet ignem. Dc aluo primum fluvii Sensere caVatas Navita tum stellis numeros et nomina fecit, Pleiadas, Hyadas, claramque Lycaoni Arcton. Tum laqueis captare feras, et fallere ViAeoII1Ventum, et magnos canibus circumdare nitus.

Atque alius latum funda jam verberat amnem, Alta petens pelagoque alius trahit humida lina. Tum ferri rigor, atque argutae lumina Serrae, Nam primi cuneis scindebant fissile lignum

Tum Vario Venere artes labor omni vincit probus, et duris aegens in rebus egeStus. Prima Ceres ferro mortalo vertere terram

Instituit quum jam glandes atque arbuta aerae Deficerent sylvae, et victum Dodona negaret. Iox et frumentis labor additus ut mala culmo: N

37쪽

LITER I. ιτEssot robigo, segnisque horreret in arvis Carduus intereunt segetes Subit aSPera Sylva, Lappaeque tribulique interque nitentia culta Infelix lolium et steriles dominantur avenae. Quod nisi si assiduis terram insectabere miris, Et sonitu terrebis aVes, et ruri opaci

Falce Premes umbras, Otisque OeaVeris imbrem Heu, magnum alterius fruStra Spectabi acerVum, Concussaque famem in sylvis Olabere quercu. Dicendum et quae sint duris agrestibus urina Queis sine nec potuere Seri nec urgere meSSeS

Vomis, et infleX primum grave robur aratri, Tardaque Eleusinae matri VolVentia plaustra, Tribulaque traheaeque, et iniquo pondere rastri; Virgea praeterea Celei vilisque Upellex, Arbuteae crates et mystica annus Iacchi

Si to digna manet divini gloria ruriS. Continuo in sylvis magna vi flexa domatur In burim et curvi formam accipit ulmus aratri Huic a stirpe pedes temo protentu in octo ;Binae aures, duplici aptantur dentalia dorso. Caeditur et tilia ante jugo levis, altaque fagus,

Stivaque, quae currus a tergo torqueat imos Et suspensa focis explorat robora fumuS. Possum multa tibi veterum praecepta referre ;N refugis tenuesque piget eo OSCOT CUTRS. Area cum primis ingenti sequanda cylindro, Et vertenda manu, et creta solidanda tenaci, Ne Rubeant herbae, neu pulvere Victa fatiscat. Tum varis illudi in peste Saepe Xiguia mus

Sub terris posuitque domos atque horrea fecit; A ut oculis capti odoro cubilia talpae

ΙΠVentusque cavis bufo et quae plurima terrae Monstra ferunt populatque ingentem furri acer in Curculio, atque inopi metuens formica euecim. Contemplator item, quum se nux plurima SylVia Induet in florem, et ramo curvabit olentes Si superant foetus, pariter frumenta Sequentur. Magnaque eum magno Veniet tritura calore At si luxuria foliorum exuberat umbra, Nequicquam pingue palea teret area culmos.

38쪽

28 VIRGILII GEORGICA. Somina vidi equidem multos medicare OrontoS, Et nitro prius et nigra perfundere amurea Grandior ut foetus siliquis fallacibus osso : λ'. Et, quamri igni Tiguo, properata maderent. Vidi loci diu se multo spectata labore Degenerare tamen, ni Vi humana quotannis Maxima quaeque manu legoret Sic omnia satis In Hu ruere, ac retro Sublapsa referri Non aliter, quam qui adverso rix flumine lembum Bomigiis subigit, si brachia forte remisit, Atque illum in praeceps prono rapit alveu amni. Proeterea tam sunt Arcturi sidera nobis, Haedorumque dies servandi, et lucidus Anguis Quam quibus in patriam Ventosa per aequora vectis Pontus, et ostriferi fauces tentantur Abydi. Libra dis somniquo pares ubi fecerit horaS,

Et modium ludi atquo umbris jam dividit orbem

EXercete, Viri, tauros ; erit hordea campis, invUAque sub Xtremum brumae intractabilis imbrem. Necnon et lini segetem et cereale RPaVer Tempus humo tegere et jamdudum incumbere struiris, Dum sicca tellure licet, dum nubila pendent. Vere fabis satioci tum te quoque, edica, utros δ βAccipiunt sulci, et milio Venit annun HYR, Candidus auratis aperit quum cornibu annum Taurus, et udVerso cedens Canis occidit astro. At si triti coam in messem robuStaque farra Exercebis humum, solisque instabis aristi ;Atito tibi Eos Atlantides abscondantiar, Gnossiaque ardentis decedat stella Coronsθ, Dobita quam ulcis committas Semina, Unm JHOInvitae propere anni spem credere terrae. Multi ante occasum Maiae coepsere Sed illos Expectata sege Vanis elusit aristis. Si vero viciumque sere vilemque taSelum, Ioc Polusiacae curam aspernabere lentis Haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes Incipe, et ad medius sementem extende pruinas. Idcirco certis dimensum partibus orbem Por duodena rogit mundi Sol uiareus Stra.

Quinque tenent coelum onae quarum uti coruSCOSempor Sole rubens, et torrida semper ab igni;

39쪽

LIBER I. 29 Quam circum extremae dextra laevaque trahuntur, MCoerulea glacie concretae atque imbribus atris. Has inter mediamque duae mortalibus aegris

Munere concessae DiVum : Via Secta per ambas, obliquus qua se ignorum Verteret ordo.

Mundus ut ad Scythiam Rhipaeasque arduu arces Consurgit premitur Libys devexus in Austros. Hie Vertex nobis semper sublimi ; at illum Sub pedibus Styx atra videt, maneSque profundi. Maximus hic flexu sinuoso elabitur Anguis Circum, perque duas in morem fluminis Arctos, Arctos oceani metuentes sequore tingi. Illic, ut perhibent, aut intempesta Silet nox

Semper, et obtenta densantur nocte tenebrae

Aut redit a nobis Aurora diemque reducit Nosque ubi primus equis orions afllavit an olis, M'Illic sera rubens accendit lumina Vesper. Hinc tempestate dubio praediscere coelo Possumus, hinc messisque diem tempusque serendi Et quando infidum remis impellere marmor Conveniat quando armatas deducere classes =βAut tempestivam sylVis Vertere Pinum. Nec frustra ignorum obitus speculamur et Ortus, Temporibusque parem di VerSi quatuor RΠΠum.

Frigidus agricolam si quando continet imber, Multa forent quae mox coelo properanda Sereno, Maturare datur durum procudit arator Vomeris obtusi dentem cavat arbore lintres Aut pecori signum aut numero impreSSit acervis. Exacuunt alii vallos furcasque bicorneS, Atque Amerina parant lentae retinacula Viti. Nunc facilis rubea texatur fiscina virga; Nunc torret igni fruges, nunc frangite RXo.Quippe etiam festis quaedam exercere diebus Fas et jura sinunt rivos deducere nulla Religio vetuit, segeti praetendere SePem, Insidias avibus moliri, incendere OPTeS, Balantumgiae gregem fluvio mersare Salubri. Saepe oleo tardi costas agitator aselli Vilibus aut onorat pomis lapidemque revertenS

Ipsa dies alios alio dedit ordine Luna

40쪽

20 VTRGILII GEORGICA. Felices oporum Quintam fuge pallidus Orcus

Eumenidesque atm tum partu Terra nefando Coeumque Iapetumque creat, a Viamque Trahoea, Et conjuratos coelum reScindere fratres.

Ter sunt ouati imponere Pelio Ossam Scilicet, atque ossa Dotidosum involvere Olympum Ter Pater Oxstructos disjecit fulmine montes. Sopitina post decimam felix, et ponere item, Et prensos domitare boves, et licia totae

Addere : non fugae melior, contraria furtiS. Multa adeo gelida melius se nocte dedere, Aut quum Sole novo terras irrorat Eous. Nocte leves stipulae melius, nocte arida prata Tondenturi noctes lentus non deficit humor. ''

Et quidam soro hibsint ad luminis ignos

Pervigilat, ferroque faces inspicat acuto Interea longum cantu solata laborem Arguto conjux percurrit pectine telas

Aut dulcis musti Vulcano decoquit hiunorem, Et foliis undam spini despumat aheni.

At rubicunda Ceres medio succiditur Sestu, Et medio tostas aestu terit area fmgeS. Nudus ara, Aere nudusci hiems ignaVa colono. Frigoribus parto anicob plerumque muritur, Mutuaque inter se laeti convivia curant Invitat genialis hems, curasque resolVit Ceu presSae quum jam portum tetigere carinae, Puppibus et laeti nautae impoSuere COTOΠRS. Sed tame et quernas glandes tum stringor tempus, qEt lauri baceas, oleamque cruentaque Inrita Tunc gruibus Pedicas, et retia ponere CerViS, Auritosque sequi lepores tum figere damas, Stupea torquentem Balearis verbera fundae

Quum es alta acet, glaciem quum flumina indutit Quid tempestates autumni et sidera dicam Atque ubi jam brqviorque dies, et mollior aestas, Quae vigilanda viris i vel quum ruit imbriferum ver, Spicea jam campis quum meSSi inhorruit, et quum Frumenta in viridi stipula lactentia turgout

Saepe ego, quum flavis messorem induceret arvis Agricola, et fragili jam stringeret hordea culmo, Omnia Ventorum concurrere praelia Vidi,