장음표시 사용
51쪽
- 86 Et demum, cui ens, unum, potentia et actus et alia hujus modiis quaedam sunt quae ab omni substantiae quan- titati subjectas , scilicst otiam ab ultima materiae nota abstrahuntur, quod extremum et absolutissimum abstrahendi genus in materia intelligibili communi, abstrahere dicit S. ThomaS.
DE ORDINE IN IDEARUM GENERATIONE INSTITUTO. Sic nulla est inter metaphysicas notiones quae per unam inter illas abstractiones non constituatura sic, ut dicit S. Thomas, abstrahitur et universale a particulari, vel species intelligi -
, bilis a phantasmatibus S. p. I, q. 85, a I) phantasmatibus autem eliciuntur primo quid litates, quibus constat primus intolloctivae oporationis gradus. Indo id sequitur ut quum nihil jam corporeum retineant illae quid ditates, pereas incorporea primum intelligamus. Sensus igitur, quum e compOSit Sit, per Se corpora concipit intellectus Vero, quum ad animam solam pertineat, res corporea Vel singulares directe cognoscere non potest, et in rebus materialibus directe non est cognoscitivus nisi universa
Itaque, si hanc doctrinam accipere velis, quoad genera- rationem dearum, ante omnia adstruitur entis notio, quae, ut dicit Liberatore T. I, Metaph. 9ener. cap. I art. I, prop. 4) contrahitur in inferioribus notionibus, non pers modum compositionis, sed per modum expressioris con- , ceptus ejusdem realitatis . . Et ea propositione Veram referri S. Thomae sententiam sequentibus verbis manissestum est nempe 4 quod primo intellectus concipit quasi notissi- mum, inquit, et in quod omnes conceptiones resolvit, est
enSοῦ unde oportet quod omnes aliae conceptiones intellectus accipiantur ex additione ad ens Qq. DiSue. q. I, s Veritate, a I). Nescio an ullo exomplo molius ostendi possit quam periculosum sit per metaphysicam eas quaestiones tractare de quibus per psychologicam experientiam inquirere licet cui
enim persuadebitur primam esse et notissimam obscuram hanc entis notionem, quae quasi infinito circuitu omnia complectatus Quis credat inde por abstractionem, tanquam e communi lante quodam omnia hauriri quae cognoscimus lSi contra non metaphysica principia, sed res ipsas consideramus nobis probabitur eum esse humanae mentis naturalem processum ut non abstracta primum cosgnoscat et inde ad concreta Veniat, sed e judiciis syntheticis, quae res sensibus praesentes complectantur, diversa per abstractionem elementa eliciat, quae deinde componantur et judicia comparativa Hssiciantu ros autem incorporeas ideo cognoscat quod seipsum incorporeum per conscientiam apprehendat animus, et in s inveniat et unitatis, et boni, et causin, et divinitatis etiam quasi desciens exemplum quoddam, unde per virtutem a Deo ipsi inditam, ad diversos persectionis habitus homini concipiendos assurgat Abstractum enim adeo non primum cognitionis gradum constituit, ut contra ad abstractionem ossiciendam quadam consuetudine egeamus quam multi aegre consequuntur. Nam quis non animadvertit quam arduum sit vel pueris, vel incultis hominibus abstracta intelliger, Praeterea per abstractionem quemdam significamus meditationis laborem, quo ex illis quae primo animi motu concepta erant, novae notiones eliciantur. Prima igitur esse non potest abstractio, quum non nisi adstante voluntate, pro habitu illo quo diversas cogitationes Sponte Sua Occurrentes mens accipit, non autem quaerit, novus instituatur
52쪽
ille gradus quo omissis, imo quasi per vim quamdam doctis caeteris cogitationibus, una retineatur cui scrutandae rimaudaequo toti incumbimus. At ne illo argument premerentur, unam esse abstractionem finxerunt scholastici, quatin primam Vocaverunt, et quae meditatione non indigeret, sed ex ipsa animi natura decurreret, alteram et reflexi ordinis, quae dici possit secun- dari et relativa, quatenus exerceatur circa objecta am, intellectu cognita, et procedat obsorvation similium vel dissimilium ad eruendas eorum similitudines Vol varietates
Ut oam distinctionem tueantur, duo universalium genera admittunt, unum scilicet quod directum vocant, alterum vero res oeum. Prius, de quo jam supra disseruimus, quamvis unitatem Includat, attamen nec unitatem, nec multitudinem manifesto exprimit; posterius vero priori addit relationem ad individua, et in quinque classes divisum est. Priori autem respondet abstractio directa, qua intellectus statim et propter suam naturam, ubi res adest, eam non qualis apparet, materialibus scilicet conditionibus adstricta, sed in sua essenii et ab individuantibus principiis absolutam apprehendit ita inim comparatum est
intellectus ut, quum objectum naturae suae respondenScomprehendere debeat nempo ubique similiter inveniri et esse et operari inter axiomata positum suisse vidimus), res primo perspiciat quoad quidditatem et deinde caetera meditationis labore consequatur. Utque haec per metaphysicam
constituta cum observatione concordare demonSirent, SenSus
ipsos animadvertunt scholastici ad abstractiones quasdam comparato eSS nempe per Visum colores Sine odore, per olfactum odores sine coloribus percipimus.
Sed nos, missa hiaphysica in robus quae ad observationem solam pertinere videntur, iis respondemus per Sensus abstractionis materiam comparari, ipsam autem abstractionem, nisi adsit voluntas, non ossici non enim singuli, sed
Omnes simul exercentur SenSus, resque praeSenieS et tangendo,
et olfaciendo, et videndo simul confuse percipimus donec, voluntatis virtuto, visu aut ollactu tanquam instrumentis quibusdam utamur. Optimo quidem ara Thoma dictum suiSse censemus mentem, ideo quod spiritualis sit, res
incorporeas et univereales concipere posse; attamen quum
nihil in homino sit quod ab omni corporis commercio omnino
absolutum sit quanquam scholastici, ut vidimus, summopere conati sunt intellectum solum concretione materiae absolvore ejus naturae convenit, non, ut scholastici volunt, quidditates, sed res ipsas, quales apparent, scilicet cum conditionibus individuantibus primo apprehendere, et deindo ad altiores notiones per abstractionem, quae proprie Sine Voluntato nulla est, Sensim assurgere nisi adstantibus rebus, excitetur Occulta quaedam virtus, qua statim, quaSi propriis visceribus notiones eliciat quae adeo non per experientiam gradatim constituuntur, ut contra in illis nullus esse possit experientiae fructus. Praeterea, ut exempli gratia, e finito infinitum abstrahoro liceat, necesse est infinitum quodammodo in finito contineri. S. Thomae quidem libenter concedemus, quoad oenus et speciem, in singulis quasdam esse notas, quae per compositionem ita conflentur ut indoieneris aut speciei notio constituatur. At num idem dici potest de insinito, de vero, de bono, de unitate, de causa, de substantia, de Deo, denique de notionibus vere mei hysicis l
53쪽
Si S. Thomam sequi velis, ut illae notiones appareant, satis erit eas, neglectis individuationis conditionibus, a rebus quibus insunt, non eodem quidem modo quo a nobis concipiuntur, per abstractionem pro lsinam expedire. At ita magis ac magis, ut vidimus, eversis cunctis limitibus, num verum infinitum, num Verum Deum consequemur imum, ut voluit quidam inter recentiores, S. Thomae sorsan non immemor, in philosophia ad demonstrandum Deum institui potest ratio quaedam illi sublimiorum mathematicorum rationi non dissimilis, quae vocatur infinitorum calculus 'Num ita, tanquam post longam algebricarum operationum
seriem, ad altissimas metaphysicae notiones pervenire licet Talia cogitanti non possunt non succurrere quae ab uno inter praestantissimos Uisiversitatis nostrae magistros isti disciplinae objecta sunt ita scilicet non verum infinitum, sed tantummodo mathematicorum infinitum comparari, qu0dvori infiniti nihil nisi inanis umbra osso videatur. Sic enim prodiret non Verus Deus, quem Viventem et cuncta regeniem adorant Christiani, sed potius nescio quod vanum Simulacrum, Parmenidis aut Plotini obscurum et inane numen
At quum superiorem eam lacultatem quam rationem p pellamus non admisisset S. Thomas, aliam de his notionibus disciplinam proponere non poterat. Nam quis ei ad oram metaphysicam aditus supererat postquam haec scripsisset: Naturalis nostra c0gniti a sensibus principium sumit; undo tantum se nostra naturalis cognitio extendere potest quantum manuduci potest per sensibilia S. p. I,
q. 2, a. I 2ὶ , Hanc Vero sententiam ejus, quanquam omnino empiricam et christianae religionis metaphysicae alienissimam, ideo praesertim defendendam Susceperunt recentiores Thomistae quod, quasi monstrum quoddam maximo reformidaro videntur ontolastismi contagionem. Nos quidem Malebranchii doctrinam adversus scholasticos tueri nolimus cum Liberatore libenter dicemus, Secundum Sancti Joannis verbum Deum nemo vidit unquam vel cum . Thoma nos et per creaturas in Dei cognitionem per Venire S'. p. I, . 80, a. ). Imo, quamvis theologiam cum philosophia confundere confusetudini nostrae repugnet, nos juvat animadvertero doctrinae quam discipulis nostris
proponere Solemus, nullomodo adversari Inquisitionis, do- creta quae hic reserenda censemus
Q Sanciae Romanae et Universalis Inquisitionis Congre- gatione postulatum est uirum sequentes Propositiones tuto tradi possint s Propositi I. - Immediata si cognitio, habitualis saltem, intellectui humano essentialis est, ita ut sine ea nihil cognoscere possit: siquidem est ipsum lumen in- , tollectuale. Propositio 2. - Esse illud quod in omnibus et sine quo, nihil intolligimus, est esse divinum.
Propositio 3 - Universalia, a parte rei considerata, a Deo realiter non distinguuntur. Propositio . - Congenita Dei, tanquam entis sim- pliciter, notitia omnem aliam cognitionsem eminenti modo involvit, ut per eam Omne ens, Sub quocumque respectus cognoscibile est, implicito cognitum habeamus.
Propositi 5. - Omnes aliae rides, non sunt iisi modificationes deae qua Deus tanquam ens simpliciter, intelligitur.
54쪽
, Propositio 6. - Res creatae sunt in Deo ianquam pars, in toto, non quidem in tot formali, sed in toto infinito, simplicissimo, quod suas quasi partes absque ulla sui, divisione et diminutione extra Se ponit. Propositio T. - creatio sic explicari potest Deus ipsos actu speciali quo so intelligit et vult tanquam distinctum, a determinata creatura, homine, V. g. creaturam producit.
Feria IV, dies I septemb. 186l. In Congregatione
Generali habita in Conventu S. M. supra MinerVam coram, Eminent et Rev. BD. praehabito voto DD. Consultorum, omnibus et singulis propositionibus superius nunciatis mature serpensis proposito dubio responderunt: Negati Ve. Malebranchii quidoni doctrinam, imo nonnulla et in Bossueti et in Fenelono praesertim quae ad pantheismum inclinant, praeter recentiores ontologos, illo Inquisitionis decreto damnata suisso manifestum est. At nihil prohibet
quominus in homine peculiarem quamdam potentiam agnoscamuS, quae apud alios major, apud alios minor, eadem tamen omnibus insit, Semper Secum OnStan et necessariis legibus adstricta : ejus enim objectum, Super hominem positum, absolutum et immutabile est nisi ita esset, nulla veritas absoluta foret, imo nihil certum, nihil etiam probabile Attamen, non in Deo nec per Deum, Sed peream Superiorem potentiam quae singulis conceSSaa St, absolutas veritates cognoscimus. Sic annuente ipso Liberatore, Ontologismi vel umbram Vitamus, quum a Gerditio in offensa dictum suisse confiteatur nos et per, intellectuales similitudines rerum nobis divina actiones impressas res cognOScere.
In eo igitur stare ontologismus videtur, si quis Scilicet dixerit 4 immediatum objectum perceptionum OStrarum
, esse Deum aut ideas in Deo existentes Lib. t. 2, Metaph. Spem, par 2, cap. 4 art. 5, prop. 2, 142, obj. M. Quod quidem, etiam omissa Inquisitione philosophiae nostrae alienissimum est. Sed ideo tamon Gordilii disciplinam non probat Liberatore Q quia refugere ad Deum, tanquam ad proximam et unicam causam, quum res explis cari per vires naturales possit, philosophicum non censet; deindo quia traducoro ipsas species intellectuales tanquam objectum immediatum perceptionum nostrarum, anuam, aperit idealismo Ibid. .
Qualis autem sit ea per vires naturales explicatio, quae quidditates, et phantasmata, et species sensibiles aut intellioibiles inducat, jam vidimus nec concedere pOSSumus scholasticis primam mentis perceptionem circa quidditates Versari quae a rebus sensibilibus abstrahantur, nec intelligimus quomodo in rebus quas per sensus deprehendit et ordinem, et causas, et substantias concipore homo, nisi ipse proprio animo inditas inveniret si ordinis, et causae, et substantiae notiones, Vel potius suae ipsius naturae exemplo Ordinem, causam, substantiam jam cognosceret et ita adduceretur ad quaerendum extra se quod in se ipso cognoscit qu0d ideo accidit quia naturae suae excellentis Conscius, ea iantum intolligit ei admiratur quae ad similitudinem sui comparata Videt. Sod ita res per essentiam nostram cognosceremus, quod ne Angelis quidem convenire, at Dei proprium esse docet S. Thomas, qui no ipsam quidem animam nisi et secundum, quod fit actu per species a sensibilibus abstractas a sos cognosci, censet S. p. I q. 87, a I). Itaque quum harum notionum originem in conscientia ponere nolint scholastici, demonstraro conantur per sensus et substantias et causas deprehendi, quod nos omnino salsum arbitramur. Nec,
55쪽
quamvis nos Liberatore incuset sic admisso Idealismo, physicarum doctrinarum auctoritatem minuere, profiteri dubitabimus per eas non causas quidem, sed tantummodo leges quasdam cognosci quibus res naturales ita contineantur ut
constans inter eas Successionis ordo appareat causam autem
nullam nisi in homine ipso posse deprehendi cum doctissimo inter recentiores physicae magistro M. Minte-Claire-D0- villo credimus, pariterqus nullam usquam nisi in nobis
ipsis substantiam nobis manifestam esse. Non igitur, ut contendit Liberatore, ad Deum confugimus de rebus quae per vires naturales explicari possint: at ei nullo modo concedere possumus ad explanandam universalium notionum origin0m satis valere eam vim abstractivam quae sinito infinitum, e rebus creatis Dei notitiam expediat. Infinitum enim finito ita contineri non potest ut satis sit individuantes notas tollere; nam quomodo infinitum quaereremus, nisi ad id quaerendum ingenita quadam virtute erremur Res autem creatas ea tantum conditione nos ad cognoscendum Duum adducere contendimus, si ante animo nostro impressa suerit Dei notio quaedam; pariterque metaphysicas notiones cunctas ita ante experientiam animo nostro insidere ut per experientiam clarescant quidem, non ero gradatim componantur. Praeterea si januam idealismo aperimus, latebimur quidem hominum imbecillitati magis commodam esse scholasticam disciplinam, omnia persitalitates sensibiles explicantem at eam ideo rejicere cogimur quod magis phil080phicum censemus ignorationem vel scepticismum admittere quam doctrinam retinere quae cum recentioribus physicorum investigationibus nullomodo conciliari posse videatur. Quoad denique ultimum hoc argumentum, Saeptu quum S. Thoma, tum ab ejus lautoribus revocatum, scilicet, sis anima species intelligibiles secundum suam naturam apta
in , nata esset recipere per influentiam aIiqu0rum separatorum principiorum tantum, et non acciperet eas e Sensibus,
non indigeret corpore ad intelligendum. Unde frustras corpori uniretur S. p. I q. 75 a. χ, s nos latebimur omnino ignorare et quem ad finem a Deo corpori unitus fuerit animus, et qua ratione instituta fuerit ea societas, nisi quis cum Liberatore existimet rem philosophorum physiologistarumque praesertim assiduis investigationibus tentatam theologorum decretis absolutam fuisse quibus si assentiaris, non modo de unione animi et corporis, sed etiam do materia et forma scholasticorum disciplina, recentioris physica luminibus adienissima, restauranda erit. Utraque enim inter se ita consociantur ut Si memoriae adsunt quae jam exposuimus, in metaphySica doctrina condita . appareat psychologica scholasticorum de animi it corporis societate disciplina, et ex ea demum decurrat tota eorum do cognitione philosophia Sed nos, quamdiu necessaria cuilibet scientiae et homini debita libertas relinquetur, quanquam S. h0mae auctoritatem pie colentes et justam praeclarissimo ejus ingenio admirationem tribuentes, istud repugnantium inter se rerum, empiricae scilicet psychologiae et christianae metaphysicae connubium, nunquam admittemus. Nec videmus cur ii qui ab omni recentiorum errorum contagione Sanandos juventutis animos sibi vindicant, ita idealismum, aut rationalismum, aut pantheismwn sormident, ut prope ad materialismum, aut ad empirismum saltem a L0chi minimo abhorrentem delabantur. Semper enim hactenus ratum nobis fuerat nullos magis quam christianos philosophos puros spiritualistas dici posse. At nunc hanc appellationem a Liberatore repudiatam fuisse videmus, quem ita doctrinam a s propositam laudantem legimus:
56쪽
Sensistae peccabant desectu concipientes intellectum vel, ut aliquid non diversum a sensu, vel ut potentiam mere passivam, quae, quidquid habet a sensu recipiat Spiritua, istae puri peccabant excessu, quia ponebant in animo, ideas aut visiones ingenitas, quae vel a Deo immitterentur, vel a fundo animi pullularent. Uterque scopulus hic, vitatur T. 2 Metaph. Θθα, pars , cap. 4 art. 6, prop. 2 I453. Quis talia legens non admiraretur, nisi memoriae occurreret ejusdem ordinis philosophos jam olim ita artesio adversatos esse ut vel assendio vel Huetio potius faverent l
Manifestum igitur nobis videtur omnino empiricam do Origins Idearum a S. Thoma disciplinam propositam fuisse.
Attamen, et ingenii sui natura, et christiana Veritate ab empiricorum in metaphysica erroribus ita servatus est ut multa ex ejus libris reserri possint quae cum ista doctrina minime conciliari posse videantur Rationem enim tanquam Superiorem caeteris potentiis et ab iis distinctam facultatem non admittit, nec magis impressas divina actione humano animo notas. Sed principia quaedam esse censet quae rationis vel ratiocinationis nam utrique Verbo eamdem significationem tribuit operationem antecedant, et unde omnis certitudo decurrat: Certitudo Scientiae, inquit, tota Oritur ex cer, litudine principiorum. Tunc enim illationes per certitu, dinem sciuntur quando resolvuntur in principia Qq., Disp. Quoest de Veritate, a I) Sic praecipuum empi-rismi vitium vitatur, admissis principiis quae per se nota Sint et mentis assensum virtute sua rapiant, quod metaphysicae M integritati servandae adeo nocessarium ess intellexit S. Thomas, ut non semel suae de potentiis animo et de modo et ordine intelligendi doctrinae alienissimas sententias proposuerit: irincipia cujuslibet scientiae, inquit, vel sunt nota per se, vel reducuntur ad notitiam superioris scientiae S. p. I q. I, a. 2). Nec aliter quum de educatione dissorit ab Ompiricis longo discrepat. Illi enim quum animam omnino passiVam et Vere tabulo rasin instar sibi finxerint ut secum constarent eas
educatori partes tribuero debuerunt ut in discipuli monte, tanquam in libro quodam scriberet, vel ut daceto dixit
Montanus, memoriam tantummodo exercens et scientiam per aures tanquam inserto cornu infunderet , S. Thomas
contra, id solum ab educatore exspectandum existimat ut ab eo, tanquam in principio exteriori , stimuletur adjuveturque et principium internum quod est principale agens, nempe ipsa discipuli virtus intellectiva, quae iscionitam non accipiat quidem, sed propria operations ossiciat, eodem modo auxiliant magistro quo medicus aegrotanti, inpud quem remediorum Suorum Virtute, naturae vim concitat et ad sanationem per se ipsam tendentem moderatur et regit. Homo docens, inquit, solummodo exterius ministerium, adhibet, sicut medicus sanans; sed sicut natura interior est principalis causa sanationis, ita et Interius lumen in tellectus est principalis causa scientiae , Quale autem
sit hoc lumen, interiori illi mastistro do quo disserit Fenelo non dissimile, ita nobis discit Utrumquo horum est a Deo, et sicut o Deo dicitur psalmo 102, 3 : Qui sanat omnes insimitates tuas, ita de so dicitur, psalmo 3 IM: Qui docet hominem scientiam, in
quantum lumen ejus super nos signatur, per quod omnia nobis Ostenduntur S. p. I, m. IT a l) s Eamdem
57쪽
doctrinam diversis locis propositam referre cogimur, ne dubia supersit Vera auctoris sententia iis quae de psychologia ejus jam cognoscimus alienissima. Nam ita manifestum erit integram ab eo servatam suisso mentis humanas dignitatem, quam non jam sensibus subjectam, sed divino lumine persusam ostendit: Oportet ponere in ipsa anima humana aliquam virtu tem ab intellectu superiori participatam, per quam Omnia, facit intolligibilia in actu S. p. I, q. 77, a. 4). γε Ipsum himen intellectuale quod est in nobis, nihil aliud, est quam quaedam participata similitudo luminis increati,
in quo continentur rationes aeternae. Per ipsam sigilla
, tionem luminis divini, in nobis omnia demonstrantur, si bid. q. 84, a. 5 . Quo autem modo idem philosophus, in eodem libro et haec
dixit, et professus est et naturalem nostram cognitionem, tantum se extendere in quantum manuduci possit, per, sensibilia loco citato sis Num credemus, ut quidam, S. Thomam secum adeo non constare ut, quamvis empirica praecepta multa ediderit, tamen dearum innatarum, aut Ontologismi, aut saltem recentioris spiritualismi autoribus annumerari possit Hoc quidem nobis manifestum Videtur, metaphysicorum scilicet principiorum naturam, ab empiricis corruptam, ab eo contra integram SerVari necessaria enim et universalia principia, per se nota, cuilibet scientiae praeponit animae humanae virtutem ab intellectus superiori participatam tribuit, cujus ope ad hoc lumen increatum quaerendum quasi motu suo seratur. Attamen hinc prima principia per se nota, ipsa per peculiarem
quamdam abstractionem comparata esse censet, quae a caeteris
abstractionibus ideo differat quod statim et ipso mentis instinctu effetatur, nec meditationem et artem sui consciam
requirat Scilicet per eam immediatam vel directam abstractionem, quam nobis nihil aliud videri nisi inanem scholasticae fictionem jam diximus, metaphysicae notiones, ante alias, lumino intellectus agentis cognoscuntur per species a SenSi- , bilibus abstractas de Isagistro, art. I). v Non innatae sunt, nec a De nobis impressae at ubi primum ad cogitandum maturus est hominis animus, eas operatione quam connaturalem appellat S. Thomas, ipse in se creat,
quanquam inscius, utpote qui ad id inciendum propria
Talis est S. Thomas disciplina, quam ea propositione expressam defendendam suscipit Liberatore, Verus profecto magistri sui interpres ad Originem Idearum explicandam, sussicit admittera vim quamdam primitivam in animo, quae circa objecta sensibilia abstractione operetur Lib., t. 2 Metaph. Spes. par 2, cap. 4 art. 6, prop. I). At si totius disputationis nostrae ordo recolatur, nullo modo ei concedetur ita fores habere nisi enim nova et inusitata aubstractioni significati tribuatur, abstrahere est rem in altera implicatam ita distinguere ut utraque separatim inspiciatur.
Experientia autem Vetat ne credamus eam esse mentis humanae naturam ut primo et quasi instinctu quodam abstractione utatur, dum contra nobis manifestum videtur non per simplicem apprehensionem, sed per judicia concreta vel synthetica res primo a nobis confuse cognosci. Quod si vero scholastici conteridant eam primam abstractionem istius modi esse ut conscientiam sugiat, hoc gratuito fictum esse reSpondemus. Praeterea ne ita quidem conceptuum universalium Originem explanari OSSe credimus. Nam, ut supra diximus, ad constituendas metaphysicas notiones non perducimur individuantes notas princidendo, nec in
58쪽
- 100 rebus per Sensu apprehenSis Ordinem, Vel cauSarn, Vel substantiam, Vel Deum quaereret homo, nisi quasdam insitas intrinsecus species serret, quarum extra Se similitudinem invenire vellet nec dubitabimus adversus Liberatore S. Thomam ipsum appellare, qui prosecto, ut compluribus locis supra citatis probavimus, animae humanae aliquid tribuit praeter hanc abstractivam Virtutem, quum eam agnoscat intellectus Superioris participem SSe.
Quod si denique objiciatur hanc de Origino Idoarum disci
plinam solam cum doctrina de unione animi et corporis concordare, quae ipsa in scholastica de materia et forma philosophia condatur, utraque Inquisitionis decretis imposita, talibus argumentis, apud Liberatore quidem requentissimis, nullum in philosophica disputati e locum esse cen-Semus. Praeterea quum scholasticam de his quaestionibus doctrinam cum recentioribus et medicorum, et philos phorum et physicorum inveniis minime conciliari posse Videamus, non possumus non vituperare eos qui nostra aetate, hujus temporis consuetudinem quodammodo renovantes, quo et Ecclesiae Doctores, et publici magistratus, Aristotelem, et scholasticum potius quam Graecum ristotelem, suppliciorum aut carceris metu intento defendebant, inter religionem et quamlibet philosophicam vel politicam disciplinam, necessitudinem quamdam instituere
Nos autem S. Thomae metaphysicam et theologicam doctrinam laude et admiratione dignam judicamus; at quum de rebus agatur quae non ad religionem, sed ad rationem solam pertinere videntur, eodem jure quo astronomicae physicaeve quaestiones psychologiam ejus omnino repudiamus, quae, ut ex Opere nostro manifestum est, nec cum recentioris scientiae inventis, nec cum sublimi metaphysica
ad quam tendit ipse S. Thomas conciliari potost, nisi adhibita inanissimorum et omni veritati alienissim0rum principiorum inutili machinatione I).
IxHanc incolumi fidei integritate, retineri posse libertatem plurib argumentis probavit doctissimus et inter christianos philosophos eminentissimus Redonicae acultatis Decanum .-Η. Martin Lea Solonera et a Philosophie Paris, Didie et Ci', 1869 emat 4 Psime et Ia Vie dui Ps. 5. p. 225-231 . VIM A DEPIem et Lutetiae Parisiorum, in Sorbonna,M 15februarii 1876. Facultatis Litteram in Academia Parisiens Decanus, TIN. Typis mandetur. Academiae Parisiensis Rector, A. OURIER.
59쪽
l. De S. homae methodo l2. De materia et sorma 53 De natura hominis 84. De potentii quae ad compositum pertinent m 225. Qualia inter organicas et inorganicas lacultates conjunctio sit, et quomodo, secundum S. Thomam constituatur humana persona breviter exponitur . -276. Quid de potentiis aut facultatibus sentiat S. Thomas 4 47. De ordine inter potentias existente 08. Quid per sensus cognoscatur 9. De societate inter sensus et intellectum instituta iam 5810. De intellectus operatione 65ll. Quales diversii intellectus potentiis laries aribueritS Thomas 7212. De operatione qua e singulari per Sensus apprehenso universale elicitur m 78 3. De ordine inridearum generatione instituto 86 4. De abstractione praecisiva et de Ontologismo 9015. Conclusio 6