Hieronymi Balbi episcopi Gurcensis Ad Carolum V. Impe. de coronatione

11쪽

ου IndeX rerum,quae continentur in hoc de Coronatione Libro.

Ad Carolu. V. Imp. semp Augustu Priefatio. iAd ampliss. patrem Garsia de Loaysa EpiscopuOκOmen. huius libri Argumentum iii De primo ortu fet inuentione Coronaru,multipliμclque earum ti su mi

Quae fuerint olim Regu insignia et de institutione coronadi RegeS, Imperatores,ariu Por. VVnde ortu sit,ut Imperatores tribus coroniS coronent,et an Impertu sit Imediate a Deo an uero a Pontifice vi Quibus ronibus legii interpraetes nitantur olfedere a solo Deo iusi et prate Imperii derivari viii Argumentatquibus canonum professores assere' re studer,omnem Imperatoris authoritate a Porifice emanare. ix In hac materia neq; legibus, neq; canonibus esse

standu,et sid diuus Tho. super bis lenitetit xi Ex translatione Imperii a Graecis in Germanos quid iuris acqsierit ecclesia κii An sicut uniuersus terraru orbis subest: Pontifici quo ad sacra , ita subsit Imperio, quo ad proμphana. xiii Cum Imperium a uiolentia coeperit, quomodo dicatur esse a Deo. xiiii

Cur ad Romanos Impertu fuerit delatum,quan tal sit eius sublimitas Xy.

12쪽

Vrer maior, praestantiorque si Pontifex, an Im peratori xvii Papae,ac I mpe. ptare esse distincta,nec sterta in atterius iurisdictionem se ingerere debere xviii Quale fuerit olivn Imperiumiet ut prius successione deinde per electionem delatum sit κκQuomodo olim deferebatur Potificatus i et q in

ea re fuerit Imperatorum authotitas Axi Vnde eueneritvit mutato uetere instituto,Imperator cofirmetur a Pontifice xxii

Imperium a Graecis,ad quas nationes fuerit tran statum. xxiiii An ex sola electione Caesar ius plenum Imperandi consequatur. XXViRones,quibus conuincitur sine c5firmatione Imperatorem summam potestate habere xxvii Constatutio Ludovici Baiouari Imperatoris do Imperii iuribus. XXiKEκ Coronatione nihil noui iuris Caesaribus ac/

cedere. XXV

ibit admodum referre Romae ne aurea Corona, an alio quouis in loco accipiatur. XYxii De Christianis Imperatoribus, et quid Constantinus ecclesiae Romanae contulerit. XXXyi Post mortem Constantini,ad quos Vrbis Roma: principatus deuenerit. xxxvii De munificetia,et benignitate Caroli Imp.aduerμsus Sedem Apostolicam, Italiamque uniueri 'sam. XXXiκ

13쪽

HIERONYMI BALBI EPISCOPI

Curcensis ad Carolum. V. Imperatorem

semper Augustum in Librum

de Coronatione, Praefatio

Mnium, qui uel in ciuili negocio,vel in ueri perspicientia uersantur,una est stabilis, fixaque sententia, nihil mas gno,et eXcelleri principi ineque charius,neque antiquius esse debere qua rerum a se gestarum , et suae uirtutis gloriam in omnem memoriam propagare. Quid enim est magis Principis,quam omni studio sequi, amplexarique uirtutemiat laus nihil aliud est,quam ea significario,per quam amplitudo, magnitudoque uir tutis declaratur. Nec satis perfectus,omni ue nuo mero sapiens ille est habendus , qui, licet praeclaris actionibus delectetur, sinit tamen eas in obscum delitescere et tanquam talentum quod Euani gelica lege prohibetur) in terram defodit. Nam si mens Principis quicquid agi meditaturuet de bet ad diuinae mentis speciem referre quam Plato Ideam uocat et illa ueli et cupere: quae diuinarurerum praeseserunt imaginem: qui gloriam illam diuinam concupiscitinec hac quidem humanam contemnere debet:qua: rerum praeclare gestarum

14쪽

est uel praemium, uel testimonium. Quod si ulli

unquam eX Omnibus mortalibus, tibi uni maxi me ea laus debetur, quam nulla simulatio effinigat. Sed sincerus animus exprima ueritas suggerat, pietas effundat. In quo adhuc iuuene mirum dicta ) eiusmodi Imperatoriae uirtuteS ellucent, quas vix longo confecti senio,Neruae, Traiani, Antonini, et caeteri, quos uetuS memoria com mendar,nancisci potuerunt. Quid tuam referam

magnanimitatem l quid inuictum animi roburi quid tolerantiami quid constantiam i quid rur' sus potiricas illas uirtutes i sine quibus nullus uni quam clarus Imperator eua sit, iustitiam , pruM

dentiam , mansuetudinem l clementiam itempesrantiam i abstinentiam uoluptatum Omnium.

Tu unus ostendisti in praecoci uirtutum cursu aetatem non esse expediandam: qui ut frequenti sermone usurpare soleo uirtute prius ad impertui Rannis maturuisti . Cum a prima usque adole scentia rebus in maximis fortiter i innoceteri uersatus, nihil unquam degenerans foedum turpe uecommiseris , nihilque quod non omni ex partest honestum , pulchrum , admirabile aut agis, aut cogitas. Quod uero gesseris bella maxima, maximeque periculosa ι quod exigua manu insgentes Depe copias fuderis. quod de superatis, et domitis hostibus,egregiOS triumphoS reportaμris, haec tibi cum quibusdam communia sunt.

15쪽

Τam frequens autem Dei cultus , tam incon cussa relligiO,tanta in subditos clementia , in faμ miliares benignitas, in afflictos misericordia, tu stitia in omnes inescio an ulli unquam antiquo rum contigerint . Adde illam , qua in primis excellis innatam, peculiareque prudentiam, quR

duce et auriga et agere i et obire omnia consuesti.

Quis secundis minus intumuit i quis aduersis magis erectus i quis est repertus in utraq; fortuna praestantiori in labore pertinacior, in remissione diligentior, et cautior i Quod si Socraticus il ole Xenophon iterum reuiuiscat Cyro Persa inrum Rege praeterito; te unum sibi deliget, ad cuius exemplum perfecti Regis , atque omni

bus numeris absoluti simulachrum effingat. quippe cum in te unum confluant omnia z qua ille in suo Cyro non ram cernebar, quam Op rabar, utpote qui in eo celebrando ad uotum portus, quam historiam, orationem accommos darit. Quod tuus iste in Italiam aduentus maκime declarauit . ubi tria nulla posteritate obliterranda peregisti . Primo fama illa ι quae pasμsim inualuerat, tuo iussu , atque Imperio, Vrbem Romam esse direptam , et ruinis deformaram, penitus est extirusta : cum plane declara

ueris, te nihil pluris facere , quam Sedis Apo/stolicae decus , et dignitatem . Deinde cum

16쪽

rumor increbuiset, te paratum aduenire: ut unifuersam Italiam Martis ui,et armorum terrore compleres,ultro pace no minuS salutarem, quam in speratam omnibus obtulisti, ardentissimasque bellorum faces i praeter omnem Omnium Opinio nem subito extinxisti, plus nimirum laudis ex Italia pacata, quam domitalet evicta reportatus rus. Postremo si qui prius in te animo fuerant alio nolpietatesmodestia, masuetudine: ita oes i tui admiratione attraxistulit te uelut nume de coelo missumino minuS colanr,qua uereantur. Atque uti

nam tantum in me esset uel ingenii, uel eloquen tiae: ut haec no dico augere: sed uel satis digne at tingere possem: ut si mea quantulacui industria tibi: et maioribus tuis aliquando usui fuit i hac

ingrauescente aetate ita tuorum laudum t rerumque non minus sapienter quam fortiter: et foro Lunate gestarum commemoratione acquiesce rem. HactenuS tamen nihil neque agendo, neque

scribendo praetermisi: quod ad hominis tibi deditissimi,atque obsequentissimi officium pertiμneret. Et hoc ipso tempore , quo una cum te mete. VII. Pot. MaX.qui no minu S rei quam Πομmines Christi ueram i et expres am refert imagis nem ea consuli S i et moliris : quae ad Christi nam Rempu. labantem, ac pene collapsam rursus

exigendam , et in pristinam dignitatem uindiscandam maxime facere iudexetur. Libellum queμ

17쪽

dam marauit, quo ni fallor quanta sit Imperii

dignirasiet maiestaSi quantal tua in sedem Apostolicam i et uniuertam Italiam beneficentiai si non ornate , atramen dilucide declaraui. Tu munusculum hoc uelut meae in te obseruanti ex pietatis pignus t hilari et sereno uultu accipies, et si minus eloquentiam approbabis, fidem certei integritatemi non aspernaberis.

Ampliss. Patri Garsiae de Loaysa Episcopo

OXOmen. et Caesaris cofestari,in librum de Coronatione Argumentum.

Vin te uisendi et salutandi causa nuper

c adiissem ι uidererist a maioribu S curiS expeditu S i inter nOS OrtuS est sermo de ea, quae omnium in ore uersatur, Coronatione . super qua cum mutra ultro t citro comentaremur, Eo deducta est oratio: ur zκ recentiS memoriae

annalibus retulerim quatuor fuisse Caesaris no stri proauos : qui continuRrδ serie in imperium successerunt. Quorum duo Sigismundus i et Federicus nihil antiquius habuere, quam Coronae adipiscendae gratia Romam usque magnis itineoribus proficisci. Duo uero reliqui Albertus scili ceti et Maximilianus: siue quod rem rotam parui fecerinlisiue quid aliud in causa fuerit ι id munus neque appetere i neque oblarum suscipere cura/

18쪽

runt. Quibus a me narratis duo perconctatuS es,

unum an haec ipsa Coronatio ad imperii iura capescenda, stabiliendaque aliquid asserat, alterum an his infularum solenibus ita praefixus,et consti Hstitutus sit locus, ut alibi quam Romae fieri ne queat . Quemadmodum nec feriae latinae nisi iamonte Albano, nec sacra Parasceves, nisi Hieroi sol imis celebrare fas erat. Ego cum ad utrunque explicandum me minus paratum uiderem: quod

ea studia iampridem intermiserim , quae nisi

assiduo usu i exercitationeque alantur , e memoria prorsus euanescunt, in aliud tempus respontsum distuli. Sicque a te discessi: ut mox in Bitbliothecam diui Dominici me receperim : unde non prius sum egressus i quam euolutis grandi bus quibusdam iuris Caesarei i ac Pontificii uoi luminibus adhibitoque amplissimi patris. L. Cardinalis Sanctorum Quatuoriuiri ad omne ossi cium expositi , et de Caesaris nostri quam optii

me meriti consilio, atque iudicio. Hunc confeμcerim siue commentarium ι siue farraginem istinue Centonem malueris appellare : in quo nihil penitus est meum i praeter operam , quam narratui: ut eat quae carptim: et ut quisque liber in matnus uenorat celeri calamo ex scripseram i in unum ueluti corpus effingerem , et totidem uerbis ea

dem ipsa redderem . Nam ut apud ueteres iuris

19쪽

con sultos, qui uel una syllaba a praescripta actiornis formula cadebati tota causa cadebat. Sic mi hi cautum uolui i ne transuersa quidem linea in alienis scriptis afferendis i attestandisque abertrarem . Boni itaque consule , si qua forte bio uerba reperias i nec Latina Moneta percussa, nec Ciuitate donata . id enim feci non tam Latini

sermonis inopia licet et id quoque ) quam ut

sensus planior , explicatiorque reddatur. spe'

que fore : ut quantum mihi laudis adimet et Oiquentia neglecta, tantum gratiae conciliet Ueritas patefacta. Duo uero in causa sunt cur hanc paucarum horarum lucubratiunculam tuo no

mini dedicarim, et quod a te haec omnis disputtatio est nata tet quod ubi colluctantium interisse iuris consultorum sententias recensui, ad diuti Thomam, cui non minus pietate i quam sapientria prOXime accedis , tanquam ad sacram An choram confugio. Quocirca tuo grauissimo tutdicio exactissimaeque censurae: cuius omnis doctrina ex uberrimis Diui Thomae fontibus emanat: hoc quicquid est commentationis subiicio: ad quam explicandam iut commodior mihi adiitus detur quaedam de originelet usu Coronarum paulo altius repetam,

20쪽

De primo ortu tet inuentione Coronarum multiplicit earum usu.Cribit Atheneus diligens antiquitatis ins dagatoria ueteribus coronam in honorem repertam ob capitis dignitatem . Quod in hoc initium sensuum i et principatus consistati

et ubi si quid Platoni credimus tanquam in Eu

mani corporiS arce,eam animi ut iniquae mens ι si,ue ratio dicitur ι Natura collocauit. Sed liberum Patrem omnium primum capiti suo coronam ex

hedera imposuisse, Author est Plinius, . Postsmodum earum usus apud Graecos, Romanosque fuit adeo frequens, ut et in sacrificiis et uictoriistet in sacris certaminibus adhiberenturi eoque progressa est ambitio : ut etiam in commessationibus et conuiuiis discumberent coronati. Dabatur quoque honoris causatet ab uniuerso exercitu imp ratori,et uicissim ab ipso impatore bis i qui in acie egregio aliquo facinore claruerant nonnunquam

et a senatui populoque Romano. Vnde in libris Pontificiis Caesareisl proditum esti quandoqud coronam dari in signum imperii ut in.c. Venerabile de eleci. Lbene a Zenone. C. de quadri. presseri. quandoque in signum industriae et praemii miliμvariSur. i. dis. c. ius militare: quando in signum spiritualis uietariae: ut de renun. c. nisi. TripleX autem earum genus a Theophrasto enumeratur e