Tractatus juridicus de balneis ac balneatoribus (Von Bad-stuben und Badern) secundum leges et instituta romanorum ac usum hodiernum

111쪽

c. d. numerari L. . . . princip. agent in re quibus teristi homines, vel lege ossicii, vel speciali principis rescripto decorabantur l. r. c. d. decur certaque inde privile gia percipiebant f. s. C. N. d. primicer Cassiodor. m. 'form. ep. r. Hic ergo Comites secundi ac tertii ordianis prohibentur lavacra a provincialibus exigere, quippe qui infra illustrissimatus dignitatem ac honorem

erant. . . C. N. de atrocis vicar Poena violatoribus

hujus Constitutionis statuitur duplum , quod aestimatur

ex pretio, quantum fuit exactum , per adaerationemo, aut quanti exactae eo nomine specie fuerunt l. a. C. N. d. t. nec enim infrequens ad erogationes militares, vel ipsas species contribuere, vel istas pretio redimere l. ιδ. . aa. C. N. deerogat milit ann. quod tamen postea interdictum l. at .F.C. d. Trib. in i . 'ec. infer. te. C. Ih. eod. Similis poena dupit, quae ad aestimationem illicitae exactio. nis refertur, est j.3o.C. N.d. ann.s trib. sit quis canonem frumentarium urbis Romae defraudaverit , Cons. s. C. N. d. cantrument urb. Rom. Eximuntur ab hac Constitutione ILLuSTRES UIRI COMITES AC MAGIs ΤRIMI UI v M. I. un. C. d. t. Erant autem magistri mihinniti

alii in praetorio, alii extra aulam in diversis provinciarum dioecesibus. Illi praesentalium militum magistri dicebantur l. . C. d. apparit. l. o. g. . C. d. re milit. Hi vero cum imperio militari certum provinciarum districtum detinebant. l. f. c. d. diverso . . un. C. N. d. ra. μή quorum hic potissimum fit mentio. Add. Veget de re milit L. II. αρ Panciroli ad Notit Dignit Gyr c eqq. Erantque inde plures magistri militum, certis imperii finibus ac regionibus praepositi, ut memoratur magister No miliis

112쪽

militum per Orientem cy. C. N. d. Jud . l. c. N. d. nuo

meror fit magister militum ad limites Thraciarum atque Illyrici λδ diverso si civ. C. N. de Luser Danubat per Asia cara .ult. C. ζέ. d. desertorta. 9. C. 7 h. ad Leg. IM .Hult. Habebant summam jurisdictionem militarem KQ uru mn,3-. cur bantque, ut annona militibus recte praeberetur, , si quid eo nomine fuerit conquestum , cognoscebant. l. 3. r . is C. de erog milu. . . c. d. si c. d. milis iidem veteranis militibus praeerant praedia illis assignata aspiciebant. l. s. l. C. f. . VeteraN. imperatorum porro jussa ad milites deferebant. . . C. N. d. remine. Inter privilegia quibus gaudebant , erat praecipue titulus iste , quod dicerentur illustres ac magnifici l. II. C. d. cur . ubi . S. C. d. nnetat. f. p. C. N. . re mille. vir eminentissimi l. 7. C. d. remisit gloriosissimi csten.C. is donat tern inscribebantur: insignis auctoritas l. 11. C. Th. d. cus ubi .ra. C. N. d. ero . mine auruillustris magnificentia l. a. C. d. D. mag. mic sinceritas cII. C. h. eteran magnitudo l. a. q. r. c. d. P. ρr .strae.

Africi gloria f. a. in . Quod Et cum pedestri aeque ac equestri militiae praesiderent inde quandoque in inscriptionibus legum vel aliis honorificis denominationibus

eaedem conjunguntur ita : Comes ac magister utriusque militiae l. s. C. s. d. remiser. l. s. C. N. d. s. ubcit magister equitum 'peditum l. r. C. d. o c. s. mil. l. I . C. d. desert Vel simpliciter magister equitum I. I. C. N. d. bon mihi. . . C. N. d. gfndiae. I. I9. C. τό de numero

vel simpliciter magister peditum, vel pedestris militiae l. 6. C. , risi si c. mil. L.M. C. h. . cus pubi Quoad

digiestatis ordinem magisteria mili Ium consulari dignitati

113쪽

- tot in tali praeserebantur L δ. C. Ib. d. consul prae magi r mi parique honore censebantur cum praesectura urbis, ac praetorii l. I l a C. h. d. t. l. I. C. d. praef. prae tiri habebantque suos apparitores militiae .l. C. N. de privileg. parit magiser. ot. Referebantur praeterea in majori dignitatum laterculo, cumque iis ungebantur Comites primi ordinis, sicuti Cipsi hunc comitivae honorem lia. bebant . ex qua ratipne Comes magister militum conjunctim legitur, tum in nostra constitutione , tur

l. IS. C. N. d. erog mitit ann. LI. Th. d. l. I. ult. C. d. commeat. LILC. . defert. Porro eodem recensentur Tribuni scholarum I. u. c. d. erog milit anu duo C. numer alii. queae Add. Guther. d. osci om. Aug. L. I. c. I. Casmodor. VI. rm. γ ε Panci roll. ad Νot. Dignit L c. f His igitur, in majori militiae graduis ordine constitutis, balneum exigere est permissum , cum hoc tamen temperamento, ut rogationum militarium XactoreS, Orta,

indet finite cindistincte aliquid eo nomine a provincialibus exigere possint, sed dum demum, si id ministerium Comites ac magistri illustres specialiter petierint. Th. VII. Balneum publicum omnis recte adit nisi legibus aut consuetudine ipsi hoc sit interdictum La .p. f.nequ ira Ioc. pubi Primario autem usus balnei publici pertinet ad cives incolas, qui ex municipii jure simul talineis fruuntur. l. p. g. I. U. ab munHF. Ex humanitate indulgetur etiam illis, qui ejusdem civitatis non sunt, uti peregrinis arga. s. str. C., est si aud ver b. ex hominnitate. , Nec servi jure Romano a balneis arcebantur,

3 uti

114쪽

Neque excommunicatum hactenus arceri arbitramur,quia non ex jure civitatis solum jus lavandi dependet, sed ex jure gentium, cujus excommunicatus etiam adhuc est particeps. Vitandum tamen illorum in balneis consortium, monet cap. a . Causa. qu. I. adducto exemplo

Polycarpi Smyrneorum antistitis, quod tempore quodam, cum apud Ephesum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, vidisset ibi Cerinthum, exilierit continuo, discesserit non lotus, dicens , Fugiamu hinc nebia

nea ipsa corruant, in quibtu Cerinthus lavas inimiciu veritatis. Quod capitulum desium tum est ex Irenaeo III. adversiares cap. a. ubi eundem casum refert, additque Hieronymus advers Luciferan cap. I. contigisse, ut post discessum Polycarpi corruerint aedes balneares , MCerinthus cum asseclis suis fuerit oppressus. At cum Eusebius L. IV. c. U. Nicephorus L. IV. c. a. eandem historiam referant, nec tamen de ruina balnei insecuta quid

commemorent, de fide illius historica merito dubitamus, procul dubio enim, si verum fuisset, tantum rei

115쪽

momentum Eusebius micephorus non praetermisss sent Poenitentes vero, in publica poenitentia constituti, post actam poenitentiam aliquot tempus a balneis, conviviis , aliisque deliciis abstinere debebant. cap. . . Caussin qu a. Add. Knorr. depoenis Eccles cap. VII. λ .da. Th. IX. Ex jure imperii publicis arcendi sunt balneis Iu daeio quod confirmatur privilegio a encesta Imp. balneatoribus anno I o 6 concesso, apud Goldast. Tom.

sim mei . ure Canonico christianis omnino interdicitur, ne cum Iudaeis in balneis lavent, inuidem si laici sint, excommunicantur, si clerici, degradationis poena statuitur cap. U. C. I. u. V. Limn J. P. III. c. a. n. s. Arcentur deinde a balneis publicis leprosi , autario morbo pestilente laborantes, sic propter infectionis metum, cum enim in balneis, propter calorem pori corporis sint patentiores, ut ita pestiferi humores ex vitiato corpore exeuntes, facile se insinuare possint,&alterum inficere, sedulo omnino cavendum , ut nemo admittatur, qui morbo tali laborat. Ita & propter foetorem oleosum Romanos cum Afris non lavisse, tradit Iuven Sat. V. mers 1 Ex hac ratione etiam balneator, si qua grassantes pestiferos morbos deprehendat, debet id denunciare magistratui, ut publica quaeratur medelata,

116쪽

quoque instrumenta personis ejusmodi infectis adplicita, separatim servari debent, neque aliis adplicari, ne insiciantur. rast Schisarhri Eader. Drdin ara. N. -

dictum cap. 24. C. a . qu. . .epol l. d. S. V. P. V.Fa. n. . Gregor. Θnt L. 1δ. c. 26. . . dummodo id fiat cum prae

scitu Prioris seu Praelati , id quod sanxit Ludovicus Pius in Capitulari Aquisgranensi cap. . apud Balu Zium ρ. D. ubi paulo post in Capitulari Helm stadiensi additur :Ut monachi balneo genera re tantum in nativitate crimpascha christi verumtamen separatim utantur, ne sic. cor rumpantur seculi moribuι. quae tamen apud Baluatur aliosque non eXtant.

Th. . XI. Erant lavacra publica olim promiscua, ubi omnes

lava.

117쪽

lavarentur sine dignitatis discrimine. Equidem tradit

Valerius, Senatum Carthaginensem cum plebe non la. visis L.p. c.f. ins ubi inquit inter Carthaginensem oecampanum Senatum aemulatio fuit. Isi enim separato aplebe balneo lavabatum hic diverso foro utebatur alent morem Capuae aliquandiu retentum C. quoque Gracch oratione in Plautium scripta patet. Attamen illum morem Romae receptum fuis se vestigium non extat,4 contraria magis experientia, sub statu monarchico principes cum populo promiscue lavis se, declaratur. De Hadriano principe refert mcianus c.I .public requentere cum omnibus lavit. De Alexandro Severo Lampridius c. I. Thermiscae suis c veterum frequenter cum populo seu es, aestat

maxime.

guntur moderatiores, quos cognatio naturalis quodam . inter se pudore segregabat; sicut enim nuditas corporis prostituit, ita nudum aspicere Onerat reverentiam

sanctioribus cognatis debitam , ita Gosianum cum socero suo non lavis se tradit Capitolinus in orae e. si Socero suo Annio Severo tantum detulit, ut in familiam edim, quas filium migrasse se crederet, ut nunquam eum eo lavarit, nunquam si praestente sederet ante raturam. Quod antiquioribus etiam usui fuisse memorat Valer Max. I. a. n. 27. Aliquando nec pater eum lio pubere , nec socer cum genero lavabatum id quod desumsit ex Ciceron qui Lis c. c. n. in . Nostro quidem more, inquit, cumstare tibvi uberes flui, cumsocero qui dem generi non Iavan- tur.

118쪽

iur Retinenda est igitur hujω generis erecundia, prae sertim natura ipsa magistris duce. Th. XIII.

Mixta virorum foeminarum lavacra, primis balnei temporibus, apud Romanos in usu non fuisse , de . clarat adductum superius Varronis Nitruvii testimonium. Verum, posteriori aetate, accrescente Principum libidine, in publicam corruptelam pervenit mixtim lavari viros ac foeminas. Lampr. in Heliog. c. gr. Similiter Gallienum Imp. cum praefectis suis magistris ossiciorum atque cum foeminis lavisse, auctor est Pollio in vit. Galete. ι . Distatutos vero foeminarum Rom. mores tria commune carpit Iuvenalis . I. Martialis passim.Et Clemens Alexandrinus, qui sub Antonino Severo floruit, non modo foeminas communes cum viris balneas exercuisse, sed etiam omni pudore deposito sese ad excitandam libidinem nudas in ipsis spectandas praebuistis. LIV. Paedagog. cis gravissime detestatur. Eodem facti Cyprianus devirg. hab.n σε scribens uid vero, quastromiscuo balneas adeunt, quae oculis ad libidinem curissis , pudoriae pudicitiae dicata corpora prostituunt, qua cum viros, ac a viris nudae γident turpiter c videntur, nonne ipsae illecebram vitiis praestant. Add. Mercur. d. ari gymu. L. Lcgo. Atque usque in Iustiniani aetatem plures perversi hujus moris casus extitis se, declarat ejusdem constitutio Ls n. g.pen. C. d. repud ubi inter legitimas divortii causas additur, si foemina cum viris mixta lavacra inierit. Add. v. a. c. Io Ir. Add. Bargaeus in epist advis larae de

119쪽

ρ tys . Mixta haec lavacra Censoriis quandoque Iegibus prohibita, severe rursus interdixit Hadrianus Imp. teste

Spartiano in vit Gry. Lavacra propexibubseparavit. Quam dein legem per corruptos mores detritam in usum rursum revocavit Antonius Imp. teste Capitolino in vit. c. I. Lavacra mixta 6bmovitis mores matronarum composuitae uentes s iuvenum nobilium. Caeterum abditam iterum per Heliogabalum hanc legem plenius restituit A. lexander Severus, uti auctor est Lampridius c. 2 . alveamixta Romae exhibere prohibuit , quod quidem amante sp ohibitum Heliogabalus fieri permiserat. De jure imperii hodierno quin mixta lavacra virorum cum foeminis sint interdicta, eo minus dubii, quod moribus christianismi ea penitus adversentur. Et ipsa Iustiniani Constitutio in d. f.s . . d. repud. etsi de lavacris saltem personarum conjugatarum loquatur, tamen propter publicam pudicitiae rationem utiliter etiam ad omnes adpliacatur. Si quidem ii mos penitus sublatus in Con. cilio Laodicensi can. 3o. postea Trullensi can. uti refertur in cap. aδ. Dis. r. his verbis non oportet mini ros

altaris, vel etiam clericos quoslibet, aut continentes His, aut omnem omnino Aristianum cum mulieribu lavacrata,

habere commvinia haec es enm apud gentiles prima reprehensio.

Vindicatur jus lavandi in proprio remediis possessoriis atque exceptione doli, nec non injuriarum do Io enim rinjuria facit, qui me in usu rerum mearum ii cito ut impedire, cum etiam turbet possessionem e Xer-

120쪽

exercendi istius uris , dantur domino interdicta comis munia contra turbantes proposita arga. /. I, IV. d. leg. r. Ad lavandum autem in alieno citra domini concessionem actio nulla competit, quia deficit jus ergo juris remedium. V. LI. pen. si serv. Umd Consensum autem a domino persequimur actione exco tractu, Vel acti-.one ex testamento, si ex ultima voluntate competat c. l. n. g. I. . d. o. s. Verum in publico lavare prohibitus contra prohibentem habet actionem injuriarum I. a. f. s. . ne qui in loc pubLI. II S. 7. f. d. fur.

Tempus lavationis certum legibus definitum non est, sed cujusvis arbitrio permittitur i quo spectat Tertuli in apolog. c. a. Non lavor diluculo Saturna ivi, nec noctem c diem perdam ; attamen a vor honesta horas salubri, quae mihi, calorem e sanguinem ervat. Et quidem antiqui Romani raro lavabantur, ut ait Seneca ep. 6. misi scias non quotidie lawetbantur , Nam usaiunt, qui priscos mores urbis tradiderunt , brachia , e crura quotidie abluebant, quae s. sordes opere o egerant. Caeterum toti nundinis lavabantur. c. in honorem Deae Nundinae, quae nascentium erat , etenim mos erat veteribus, ut infantes nono a nativitate die ,

nominibus suis insignirentur , ac dies hic lustricus fuit appellatus, inde teste Macrobio, Dea huic actui praefecta non isto lustrationis die , appellabatur Nun.dina, solebantque eidem in memoriam diei lustrici sacra hoc die facere, de lavare. Inde quoque nono quoque die conventus rusticorum in urbe erat, qui res

vena.