장음표시 사용
11쪽
dium protuli, eruditissima quidem, sed dc nota dudu reponit, quidem ad a. Tim. III, 16 excipit, vertendum esse dictum ita: OmnisArjtur quae ins irata essetisvitiis, &c.non vero Onin cri'ura irata,&c. Est haec eadem Vesesio, quam post magnu Grotium, Criticorum non exiguus numerus approbavit, ingeniosam illam fatis, dummodo textui Sacro conveniret obstat et siquidem, ut coetera ta
haec enim utrumque verbum ὀ θεόπνευς γ arcte connectit irrumque de omni s. tota scriptura enunciari indicat, unde recte Chrysostomus Homilia . sive IX. in et Tim IV pag. 1679. ed Basiliunc Versum explicans: Omnis, inquit Scrip ur iciliret de qua dixerat, quod ab infamia sacras literas nosi, omnis e bifmmodi scriptura initis disinitus inistrata ti, nihil ei ab dubite. m. Nimirum concedendum est Domino dela CROME verbum
substantivum o hic subintelligendum esse, addat ergo iblud aut ad verbum οφέλμοι, lic evadet sensus: Omnis
scriptura inistrata, utilis en aut ad verbum is νευ μ&hiceriisensus o nn cris uris sinistrata θ' utilis, Ver borum ordo diversus, sensus idem eodem res recidit AQuamdiu itaquehocce dubium non solvit Cenir, versio nostra culpari nequit. Legat inteream L. quae de eodem hoc dieti inter Dominum Rich: Simonium atque Anon mum quendam controversa sunt, consulat praeprimi SNmonii Histor, Critic. N. T. p. a 6.- Reponse Lia desti se de uel lues Theol. c. c. p. 166. seqq. ubi plura huc facientia reperiet. Concedam denique quod tamen falva Veritate concedere nequem textum ita Vertendum esse, quid inde referatur Verbum λοπνευ ad subjectum, sensus hic erit: omnis scriptura Oae in syirata disinitus uera utilis, teri leodem res recediti praesupponit enim
12쪽
Paulus id quod nos ex hoc dicto probamus, nempe omnestripturam esse inspiratam,non enim solas prophetias scriptura nomine hic intelligit, sed universiam scripturam , quam Timotheus ab infantia legerat, ubi praeprimis illum historico libros perlegisse, magis quam probabile est: quid enim me cogeret quo minus sub voce γυ φῆς etiam historicos intelligerem libros , quos Hebrae t 'iam appellant, cons hic omni Dia Ligimo Tom. II. p. p. ς69. a P u'cunque itaque se Vertat Censor vim hujus dicti effugere nequit. Ad dictum, Petri I, 2o. 2I eXc,pit pauca, ast non minoris momenti, scilicet sermonem hic tantum esse de Prophetis, quos divino spiritu fuisse afflatos Christianorum nemo neget . Notes igitur velim B. L. Censorem non recte venia eius hoc dixerim ad Controverssise statum attendisse, monui enim apertes V. Seist. III potissimum rem mihi fore cum Calixtinis, qui omnes res in scriptura contentas Deo assistente scriptas
concedunt, quin i hoc dicto probant, cum itaque illi non dubitent quin sub prophetici sermonis nomine tota scriptura intelligatur unde GaliXtus hoc argumento
adprobandum NB. uniVersae scripturae claritatem saepius iisus est contra eo hoc dictu urgere potui. Attamen non puto tamen,Omni Vt,etiam contra caeteros authores,totius scriptura , πνευς;α probandi, hoc dictum destitui,nisi me omnis fallit conjectura Quis enim negare poterit prophetae nomen non ita strict e semper in scriptura accipi,
ut nil nisi illum, qui futura praedicet significe. quis sibi persuaderi patiatur filios .g. prophetarum et Reg.II,3 vel natos vel discipulos prophetarum stricte sic Dictorum&non potius Doctorum populi fuisTer consule vicerid hesaurum in Voce αυῖητης mum quid totus Chorus a Sam. s. latura praedixisse credendus est,ac non potius Deum cith
13쪽
citharis laudas e & cantica atque doctrinas ad populum intermiscuisse; unde chaldaeus vertit a navi: sellantes cons. XIX, r .a lege plura apud D n. Ligis D GO Tom. I. p. yiy. b. LConsideret quaeso centor an probabile sit,omnes illos,quibus manus imposuerunt Apostoli, vaticinatos esse, cum tamen de iis Act. xlx,6 dicatur illos prophetasse. Sic I.Cor. XIV,3.Prophetae nomen Τὸ prophetare tribuitur Doctori by vel omniufere consensu. Cum itaque plura enim adducere nolo ex his pageat Prophetae nomen adeo generale esse, ut praeprimis in . T. non raro Doctoribus qui divina mysteria docebant, revelabant, aut inculca bant, tribuatur, facili conjectura B. Lector sequetur, argumςntU Dni. de a Ross quod a prophetarum nomine desumit, plane nil concludere Cum enim uti vel pueris notum est stylus N.T. Vet. Testamenti Phrases imitetur, Hebraei autem libros historicos α' η'di appellent, quidni dicam Petrum per λοdie προφηικον etiam historicos intelligere libros Summatim dixerim, quid potest esse clarius loco, huic nostro in omnibus paralelo Rom.XVI, 26. ubi Paulus praedicat beneficium qi,clxiodbis temporibus non solum mysterium a seculis velatum,praedicatum sit ubique, sed δ Σωγροφώ, α φόικῶν nunc omnibus gentibus detectum. Sane hic Paulus suas Scaeterorum αγ ων Θιλάνθρύ- scriptu ras sermonem propheticum appellat, quod non credo negare post evndela CnossE. Addam unicii locum Rom. XlI, ubi Paulus wοφῆειαν conformem esse jubet analogiae fidei non igitur hic prophetiam stri 'ς sc dictam intelligit, quae utpote a Deo immediatessiaggesti non neganto
Censore falli est nescia,atq; hinc nulla indiget regula; sed potius doctrinam a quovis Doctore in Ecclesia prolatam. Pos in non pauca ad deroea ipsa συναφὼ textus depromta, sed haec sussiciant. Ast novam Objς-ctionem l Dicit adduxis se me dictum Psal. XLV, 1 ad probandam totius
scripturae S. inspirationem, quae probatio meae sit inventionis. Verum enim vero a Domino Calovio, Scher gero aliisq; Theologis, quos nomi nare supersedeo hoc dictum adhiberi, vel omnibus notum est,quibus eOrum Systemata ad manus sunt, unde nec nova es et probatio, licet veritati novitas nil deroget.Id unicum adhuc monendum es e censiorem credo,quod supra jam inculcavi, me potis imum contra Calixi a Lapide'&c. disputare atq; eo tantum tendere ut probem, phrases, quib9Spir.S. prae sentem se fuiste sacris Scriptoribus exprimit, tales essse, ut non simplicς massistentiam sed magis quid dicant quo etiam me ex hujus Pi XLV, et
14쪽
phrasi recte eonclusisse spero intulsissimus enim foret, qui ita eolli
geret, David se, vertinguam suam Spiritus S. dicit calamum, E. omnia scriptura est inspirata nugas Ast properandum . Quae itaque adhuc in Censura D n. dela CRoss examinanda supersunt, me tantum feriunt, si feriunt modo nam quod longo praefamine multisque eruditis exemplis mihi impingit crimen, ac si argumentis probabilibus thesin apodictice me demonstrasse crediderim, id ipsa Disputationis inspectio refutabit decacili. An adeo facilem crediderim solutionein dicti, i Cor. VII de eo alii judicent, quibus cilin de huius dicti solutione consului, Erat aut mens mea ista; nempe posse aliquem scribere DEO inspirante aliquid, quod tamen non DEUS orae
cipiat , sed scriptor suadeat ut itaque perseae cerei hoc non vicit Domin- nil nisi mandare intelligitur, atque hine dicti illius sensius iste sit sicilicetne credatia Corinthii consilium meum quod ante non destitutus divina ope vobis do in conscientia vos obligare, aut peccati vos contra conscientiam fieri reos, si cun-stium meum negligatis, cum id non Dominus praecipiat cujus mandat iam san- scientias vestras obligat, sed ego suadeam Fateor tamen ingenue nec dissicultati-hus hanc responsionemearere uadein securius crederem si insisteretur alteri re sponsioni ex D ao, Quenstedio, quam ego tuna quiden non adeo firmam credidi. nunc ictum utique sustinere plane sum persuasus. Caeterum quae de Burmatini Exer eitationibus dixit. lubens praetereo , sit Zelus meus Lutheranus, certe κατοHγνα-
est. Nec est quod diffitear, saepius mollioribus vexbis me adversarios eastuare potuisse, ast ubi desperatum malum est, quid ni severiora adhibeantur medicamiua Sane nisi memoremem moniti Pauliniri. Tim. II, a . servum Domini debere esse placidum, malo malum non esse reponendum, idem de censore dicerem, acu. lata ejus verba, quibus thesin nostratium carpit Zelo, Arminiano dicam an Calviniano esse adseribenda. Ast manum de rabula lHaec sunt B. L. quae praelaminis loco monere haud inutile eredidi. Non is sensus meos fastus occupavit, ut in Disputatione hac nil humani me pastum jactarem,
id unicum ab aequitate Tua exspecto beneficium ne forsan minus veritati des quam authoritati Censoris,quem eruditus orbis hucusq; merito pro magno sui orname
eo habuit. Si eris perlecta Dissertatione hac salsi quicquam in ea depreheia deris
ragilitati humana id condones obsecro. Ego interea uti plane non succenseo Celeberrimo Viro, quoὰ erudito orbi judicium de thesbus meis exposuerit, ita me Potius propter censuram istam obligatum ei profiteor, qua effectum est, uti ilier rationem istam re viderem , denuo adversariorum argumenta pondςrarem, atque in orhodoxa veritate fierem confirmatior enim monente Augustino Lib.
Pasii discendi ex sit Oroaso. Te Denique aeternum uino precor, ut, cum nostra praeprimis aetate, o quistis undiq; machio is sidci nostra fundamentum evertere conentur quo lue Rei pulli literariae Atl-ntes,omatum tamen vere fideirum cordibus hancce inscribas veritatem
15쪽
exiguae saepius neglectae arcana fanandi virtute possent ita docendi virtutem obtinent illa etiam Scripturae voces, qWae obiter legentibus exigua parvique momenti esse ' dentur. Ab ignaris rerum Boiani-- carum sepe pedibus conculcantur
herbae, quae capiti prosunt, quasque sollicita manus Me ea col
Iigeret, balneolongaevjtatis inserendas fieri facile potest,
. styli Seripi tr. , imperiti sterilitatis accuserit Vocena , quae sinc da doctrina semina spargit. Negligat verbissiopi Galalus latentern in sterquilinio margaritam invi Scripturae sacrae profunditates rimantur inqVOVis Scripturae loco Se in Vaviqvoce latitantern invenient Veritatem. Pauperis en γῆ His νου ,. H, inquit illi sed ingenii pauperis .cognitione re ruit Theologicarum destituti est, sapientiam divinam vel iiii a Scripturae oce, nedum phrasi desiiderare. Qui sterii judicat vominimum Scriptura Vocabulum nae ille ignorat di iniet v ii abundantes divitias.
Noli efuere qyidem&n stro&s peribus seculis, qui non licis scripturae phrastes simplicitatis reas agerent alii etiam longius eoque impiet tis progressi sunt, ut Scripturam urebas Physicis, tb Dcis , C rono gisi cum vulgo
16쪽
erti re contenderent i nihil VicqVam verit Θεο οσνευς ιις
praejudicium, modo spiritum Sanctum ad captum vulgi sese
accommodasse dicerent, inani flagio, quo ipso erroris a guttur Spiritus Sanctus, dum aliorum errorem secutus estis perhibetur. Sunt illi Philosophi in Scripturae autoritatem injurii, qui phoenomen physica vel Mathematica praeponero judicio divinae veritati anteponunt. Nec minus hoc seculo reprehensionem illi merentur, qui omnia in Scripturis divinitus inspirata es te negant Solvere quidem videtur illa hypothesis dissicultates plurimas hinc inde obortas sedens Alexandri secat potius nodum Gordium, quam solvit. Ut mirari satis nequeam Theologos quosdam intra pomoeria nostra eandem voluisse adoptare hypothesin, quae sacri canonis autoritatem vel infringit, vel saltem dubiam incertamque relinquit. Nec fatis illi certitudini Sacrarum literaram consiuiunt, qui singula verba divinitus insipirata negant, cum enim sensus Scripturae a vocibus pendeat, si verbis deesset θεοπνευ ipsis quoque rebus deerit divina a
Ex eorum vero numero, quae divinitus dictata negantur, etiam mutipasim est, sed immerit, nam si vel maxime situm vox graeca significaret, passiando tamen errori non sussiceret. Sed nec pallium praecise indigitari, gravis conjectura est. Quibus illa rationibus innixa sit, prolixe s lis erudite exposuit hujus dissertationis Autor Cum nim autor suasorque ei essem, ut de praesenti materia nonnihil consignaret, arripuit consilium. quo fertur in bonas literas studio quaque discendi cupiditate, proprio Marte Mopbnione mea citius exsecutus est. In eo autem quam bene γleganterque versatus sit, harum rerum periti, nisi forte iniqui Censores fuerint, facile existimabunt. Illud persuasum habes
17쪽
habeo, nec orthodoxiam in his pagellis, nec judicii marerita. tem desiderari , Mam alias laudem mereantur Eximii Autoris studia,quibus ianta animi contentione quotidie incumbit, dicerem uberius, nisi me cognationis vinculum kdome- Ucte fidei sitspicio revocaret.Nec .alieno praeconio indigent
studia,quorum ipse quotidie &testis& praeco est.Illud tamen citra panegyrin Afirmare possum, esse hunc nostrum eo inge-inio, ea indole atque industria, ut ad incrementa bonarum artium veraeque Religionis commoda natus esse videatur. illi autem ad naturam eximiam atquo in rem accesseritorio quaeriam Vora si marioque doctrinae, tum illud nescio q id
praeclarum ac inguore solet exsere, si Tullio credimus. A que hinc satis causae mihi est, cur Reip. literariae singularem operam, Ecclesiae ornamentum, Parenti vero optimo seni
provectae aetatis solatium a filio pollicear, non vanus Augur
stiturus, si vitam illi DEUS viresque animio corporis porro servasit incolumes. Eundem supplex veneror, ut labanti& tantum non oppressae religioni ejusmodi ingenia plura sus-ficiat, quibus inniti orthodoxia ab insultibus hostium vindicari possit. Morruunt ubique Reip. Literariae Atlantes, qvi hunaeros isti oneri pares spondeant, pauci omnino in nostris seminariis reperiuntur. minantur passim ruinam studia, qui barbariem seculi redivivam timent non vano metu ducuntur. Non potest enim ille literarum contemptus, illa plurimorum desidia,illa denique studiorum egestas, nisi crausam parere ignorantiam,&vix prostratam barbariem postlitiminio in orbem revocare. Sed de eo conquerantur alii,
viliteras amant, communem sortem bonarum artium
deplorant; nos propio cura sollicitat, qui in foro Theologico eadem fata Lindigna magis experimur. Fuit quom dam tempus, cum optima quaeque ingenia nostris sacris iniux ti
18쪽
tiarentur, e flore juventutis ElutcAequo Trojano in tim confluerent, qui Theologiae operam' bona rtunas consecrarent vix autem hodie nisi humili loco nati aut a dioris ingenii, saltem inopes nervo terum gerendarum destituti animum ad nostra studia applicant. Qv ultra communem sortem nati, vel bonisinstruisti, et excitatae mentis ardore in lammati sunt, asse cris quidem maneribus plerum
que abhorrent, quasi nobilissimum illud sanctissimum i studium indignum sit nobili loco &ingeniis praestantioribus.
Sed manuni de tabula. 'Siri hinc etiam Pallio involuta, ne adversarii nuditatem nostram cognosicarita in inc strum autem BR EM ERI M ut redeam, dum de Pallio Pauli agit, ipse pallium vel togam candidam, saltem sacram vesten meretur Augeat in ipso DEIUS χαυσμαλ majoribus incrementis indies exornet ut vas electum gratiae DE utilissimum gloriae ejus instrumentum
19쪽
rigine graecae an latinae 4 adjectiva substantivae δε cujus denique generis sint,
g. L Ommentatur quaedam in locum 2.34m.IV. 10 po tissimum occupabimur circa vocis φελον explica tionem , la qua Paulus Timotheum sitim monet lurcumveniens asserat. Verba textus haec sunt: Tον ψελονγ ν ον Ἀπελιπον λ ρω ι παρ , Καζ
'χ F δίρε Notamus hic statim primo in
liminε, non est uam occurrere di cestatem circa variantes lectiones voci φελ , ita enim discrepant exemplaria obita variant , ut dubitem, an decem reperias exemplaria quae 1 in eodem modo proferunt. , ab in iis breviter potiores lectio nec Itaque i 'od cpmλονην attinet, ita expressum reperimus Vocabulum in Vetustissimo exemplari, impresso secundum manu scrΡotum duod habetur Paxis;s in bibliotheca Regia anno illo ei λο- νην quoque legi vult Poeclerus in Novo Testamento edito Argentorati anno 166o. Eodem mod' hanc vocem scriptam exhibe Nov.
Testamentum schmidii, quod anno 638 in lucem prodiit, licet margitio addat alii poti . Eandem vocum habςt Erasim exem-
20쪽
plar infra citandum, uti&aliud ex ossicina Froscher Tiguri is eo impressum Plura exemplaria si mλο- legentia non reperi. Sed maior est eorum numerus, quae φελ sive φελὼυην legunt, inter
quae non unmerito primit locum obtinet Nov. Test vetustum, ex bibliotheca Regia Parisiis editum, anno I3 6 cui jungo editionem Rob Stephani s68. adornatam. Eodem modo, licet facta meta- thesi titerarum J ω, scriptum exstat hoc vocabulum in alio exemplari, Ρarisiis anno s6o.edito, χῖim calci ejusdem rixae sint variae lectiones, quas editor in manu scriptis pluribus animadvertit, haec omittitur. Edmo Hispan. in Fol. An ivverpiae A. is i. impressa, eodem literarum ordine hanc vocem ess rt. Iterum legit φελόνην Nov. Test. syr.Graec.Latin cura Tremelli anno HS sq.editum. Bera in N.T. quod is89. lucem conspexit, eodem prorsus modo, vocabulum hoc legi voluit cum quo concordat exemplar Iohanni Jansonii Anno i . Amitelo danarim pressum nec ab his diversu inest Nov. Test. Cur- cellaei, licEt in margine addatur; alii po&λονην, aliis λωνην, alii
ψα ινολm. Erasmus in exemplari quod inter prima est, quae cura Erasmi cum distinctione in versus capita publicata sunt, cura Erasin dico, nam jam anno is 8. adornaverat Robertus Stephanus edit.
talem in capita mersus distinctam) edito Anno 86. lagi etiam vult Τον φελμην. Licet in Exemplari Ann. si 8 in Fol. Basleat edito le
gat Τον φωλονην. Cum quo consentit Ario montani N. T. Critica Magna AnglicanaT.IV ubivis legit Του φελο ην Plures adhue sunt hujus vocabuli lectiones, utpote ενολης,- quod primo loco memorandum nobis erat potiνολης, item φουυνωλης, aut ii quae forsan
aliae forent voces, quae hic unam alteramve literam inter se commutant, quae cum in paucissimis exemplaribus mihi visae sint, illas ann tare vix operae pretium censui. In tanta scriptionis diversitate quaenam vox sit retinenda, quaenam atro notanda calculo, ambiguum est, nullam ex his techionibu , esse authenticam nemo dixerit, nisi injurius simul es e velit in Scri plurae sacrae integritatem, quae non solum in iis , quae fidei articulos concernunt, sed in reliquis etiam, ad minimum usque ota integra sine menda est Variantes siquidem lectiones dubium quidem feci