장음표시 사용
41쪽
jus vocis fignificationern tollere non reforrni dant dum enim per planetam ita vestis illa sacra apud Pontificios nominatur φελονην
exponunt, veri fiunt χλανῆτ'. .
g. X. Reperit tamen haec sententia fautorcs non exiguos praesertan taeos, qui aulae Pontificiae addicti sitiat inter quos est Cornelius a Lapide, qui in Commentario super hunc locum prolixe id probare conatur, pro sua sentententia allegans Tertullianum lib. de orat. cap. XII. Eidem etiam opinioni faventem lege Sedulium Scotum , qui in Commentario super et Iimoth. IV. quem vide in Bibliotheca magna P P. Tom.I. Paenula, tuquit, est lacerna in modum cucuta, item lacernastola, uigenus cucula subtilis. Ast hic iterum quaerere licet, quem in usium vestem hanc velit sibi apportari Z non dicent ut ea utatur in dispensandis Sacramentis, nam i)non videtur mihi probabile permistum fuisse Apostolo, ut in carcere sacra administraret, propter veritatem enim Evangelicam in squalido jacebat carcere is num putas igitur Neronem tantam gratiam ei concessisse , ut signa divinae gratia: exhibitiva puto dispensareta nolebat Tyrannus latius serpere hanc doctrinam , quam angve ejus abominabatur, atque exinde quis non concluderet, illum haut permissurum fuista publicum conventum a Paulo convocari At videtur mihi obstare consuetudo ptistinae Ecclesiae, qua donis magnaque saepius pecuniae summa corrumpere coniveVerant custodes imartyrum. Exstant ea de re testimonia illustria ita Onim Lucianus in epistola de morte Peregrini εν Τελ μ υlων σοι συνεκάΘευλ ενδον αετ υJῶλοι*Θωρον ες Τῖς τριοφυλακας - Aarνα π ο λα εἰσεκο χι bio, 'm λογοι limi υ οὐν λεγον o. Quae verba ita interpretatur Pearsonius Magistratus autem eorum tuta sacris ordinibus initiati, qui ρχονlες tum dicebantur etiam intus cum eo condormiebant, custodibus corruptis a dein carnae varia introducebantur,.Sacri eorum sermones irebantur. Victor itidem Vitensis de Carthaginensibus in persecutione Africani Se populus memorutae urbis tu Dor nos e insitis, dato munere Carcerariis, die ac nolite Christi
42쪽
Catholicorum, ad Martyras cap.I. cujus verba hic allegare nolit mus, uti nec Cypriani, Dionysii, aliorum, quos citat Doctissimus Ioli Pearsonius Vindiciarum Epistolarum Sancti gnati Parte II. Cap.XI pag,ὶ36.137. 138 seq. Ut autem de hac objectione quid sen- i iam genue aperiam, credo etiamsi id fieri potuisset non permisia surum fui se Apostos sim ut Christiani aere corrumperent milites, fidem eorum quam jurejurando Imperatori desponderant, sollici tarent, etiamsi bonus sinis hinc sperari potuisset Siquidem non facienda sunt mala, ut inde eveniant bona. Quinimo quis sibi per svaderet, non arctius observatos fulisse ipsos custodes, quam ut illis
clicuerit tantam turbam Christianorum ad captivum Paulum admit tere. Sane nemini sententiam meam obtrudo, attamen fateor plane non probabilem illam conjecturam mihi videri, qui crudelitatem
Neronis, atque persecutionis tum temporis exorsae maximum fervorem considero. Hinc merito dicimus. Paulus nec potuit, nec Voluit, sacra ibi administrare, non potuit per hactenus dicta, nec vo--luit, ut credere nos jubet sanctitas Apostoli, quid hoc enim aliud fuisset,quam Christianos ideo convocare,ut notum faceret, quinam sint hujus doctrinae asi clar, quo eo secilius ad supplicia traherentur. Noverat quidem Apostolus non esse reformidandam mortem, quam
patimur Evangelicat veritati causa, sed inoc didicerat, nil esse nisi magnam temeritatem se is sum prodere dc supplicii capitalis pericu-
Io exponere. Non eqvidem vult DEUS disharmoniam illam exter- .nae confessionis internae convictionis , ct anathema illi dictum a Salvatore Matth. X.33. Marc.VIII. J8 qui eum abnegaret, nondum incassum abiit, attamen hoc non mandavit divina pagina acclasiam pressim seipsam debere tradere hostibus crucis Christi, vel ipse Christus fugiebat Iudaeos Joh. VIII di petrus ex carcere liberatus ciliam quaerit terram,ubi a Tyrannide Herodis securum esse liceret , ct verbo dixerim detrectare an licet persecutiones,sed in eas eteme rarie se praecipitare, DEO adversatur. Egregia de prudentiatem
pore persecutionis adhibenda ex antiquitate habes in Epistola dele siae myrnensis, quam consule Haec igitur causa est, quare Abost
ius noluerit sacra in carcer administrare. Non quidem assirmave
43쪽
rim adeo arcte custoditum nisi Paulum,ut non licuerit ei admittere 'amicos suos, hoc enim satis testatur desiderium , quo flagrabat conveniendi Timotheum, quare enim desideras et illum advenire , nisi permisitim fuisset illum admittere asthoc tantum contendo, non permissum fuisse ei administrare sacra in magno Christianorunia coetu publice praedicare Evangelium. Sed 1 etianas hoc voluissset,&posito Apostolo licuisse ibi fac ra adminis rare, quid ad hoc paenula .
sive cucullo opus eras numquid exterior vestis doctrinae veritatem aut authoritatem potuit conciliaret non legimus Apostolos ante-qVam concionarentur aut Sacramenta dispensarent, primum vestem sacram induisse. ina nam veste putas indutum fuisse Petrum, tum , cum ad Centurionem Verba faceret Act. X. quanam cum bapti Zaret Philippus A et VIII in itinere erat,ubi sacram vestem non ad nanus habebat eremonia haec tantum est singulari vest e ornari in disia pensatione sacrorum, quae nil addit nil demit ipsi Sacramento, dece-remonia aucem indifferenti religiosiam superstitionem facere religio nobis esse debet. Poterat igitur Paulus verbum praedicare poterat dispensare Lacra sine hae veste, ne multa dicam de re plane aper. ta, Paulus nullo modo ea Veste indigebat, E. nec eam apportari voluit. Praeterea si Moscopulum scitatum Suicero in Thesauro suo pag. 3423 ex et ursi Glossis r. p. s r. alios si paucos excipias qui ελον ηὐinterpretantur u ιμο ενδοροια Vi quemqVam exicographorum invenies, qui vestem hanc sacram et ξλονην vocent, sed omnes peiuλουιον sive petiyολιον habent ita enim Typicum Sabae cap. XLV. p. 87. 'Aνιτα αενοι ι ερῶς, - δυον sens e siettio φελονια dcc Chrysostomus in Liturgia p. I. ιτα λαβων το si ei λονιον plura loca habet Meursius loco citato. Denique nec hoc tacendum credo, non posse probari ullo idoneo loco, quod mos obtinuerit in Ecclesia Apostoliaca simplici illa,Vestitu aliquo singulari in admina stratione sacrorum indui. Habemus quidem testimonia plura ex Patribus quae hic adducere non vacat unde patet Episcopos quinimo Diaconos singulari veste fuis indutos u Sta discursiti Glossar. l. c. i. IIJ. in voce Δαλματική. Hoc tamen probari nullo modo poterit Apostolorum temporibus tales vestes N B cum sacra administrarent sacerdotes sumsis.
44쪽
se,cum nondum reperire mihi licuerit aliquod testimonium de hoc ruuante tempora Hieronymi Tandem, si1 praedicaturus Apostolus adeo necessariam hanc sibi credidit vestem,quomodo quaeso ea carere potuit, Troade Romam tendens, sane in itinere quoq; verbum praedicavit, Romae etiam diligenti cura Christianam religionem latius dicte minavit sine hac veste, numquid ergo demum in carcerea conjectus tantopere ea indiguita Addes hoc Paulum aperte testari I. Cor. ir se non tam ad baptigandum dc sacramenta administranda quam ad praedicandum Evangelium missum esse; sed quis adeo absurdus erit, ut credat ab eo evangelium sime tali veste praedicari non potuisti λXI. superest ut pauca adhuc moneam de eorum sententia, qui hic volunt designari involucrum sive thecam aliquam librorum, ast illi qui huic sententia favent, aut intelligunt thecam sine libro eamque ligneam cum Salmerone Disp. V. super a. Tim. IV. aut una cum libro Si illud, non poterunt absolvi a crimine absurditatis quare enim thecam afferre curaret, nonne Romae erant fabri lignzirii, aut num ibi deficiebat lignum ex quo illa construeretur' aut quid deniq; erat, quapropter hanc thecam apportari vellet Si voluit Apostolus eam advehi, quare illam singulari modo petit, ct libris contra distingvit, non enim eos poterat apportare Timotheus . nisione hujusmodi scrinioli. Sed si dicunt thecam hic intelligi talem qua reconditi erant libri, nobiscum sentiunt, nec litem hic illis i. ovebimus , sed potius hanc sententiam,ambabusiqvod junt i manibus amplectimur.
Ut denique ad nostram deveniamus sententiam, breviter ea pri- mum exponenda, postea probationibus roboranda erit putamus itaque hoc in loco nostro r. Tim. IV. i intelligi talem thecam libro. rum, cui inclusus fuerit liber quidam, sed procul dubio sacer, qvii , cum a coeteris libris omnibus hanc thecam distingvat hic putamus designari talem librum, qui prae caeteris curae esset Apostolo, nempe sacrum codicem Ueteris Test. Quam sententiam probamus. r. inde, quia nulla aliasxplicatio nostrae vocis quadrat, non enim facile de veste
45쪽
. veste hyenaali itineribi is apta expones, nec de toga consulari, nec de facra veste sine absurditate interpretari eam licet; Rejectis ergo omnibus aliis sententiis haec sola superest probabilis, quam maxime verisimilis. r. Quia optime conveniebat Apostolo esse sollicitia nata de tali libro, in quo tradebatur vera via eo ducens, quo iter meditabatu . Cupiebat liber esse ab hisce vinculis, silibrum petit, sacrum sc codicem ex quo veras potuit haurire consolationes in vinculis suis, poterat videre martyres illos et Test. Prophetas puta qui una cum eo ludum illum tragicum coeperant, cujus non exigua pars futurus erat. 3. Sic obviam itur objectionibus, quas reperimus apud Pontificios, quasi hic versus non sit inspiratus, qua de re consule Seet. Theol. II. g. XIII.
Sed objiciunt: Si paulus desiderasset Vet. Test non defuturos fuisse, qui hoc illi commodarent, si perfluum igitur esse, hoc ex tam distito loco repetere. Sed Resp. s. a potentia ad actum n. v. c. a. non sequitur , quia Apostolus potuisset mutuo accipere alienum exemplar Bibliorum, E suum non desiderat. Non exigua cura a Lservabant veteres, Judaei pariter ac Christiani exemplaria Bibliorum,siqvaeus suppetebant, clim enim multum in eo situm sit, ut liu jus libri in cujus verba uravimus,omnes omnino voces sint accurate
Σd exemplar ἁρχετυ ω ο exaratae,cavendum md Si me est, ne quid purii intermisceatur divino verbo, neque palla inter triticum oscitantium Scriptorum incuria irruat Sila Vis igitur habebat exemplar, qvod noverat bene descriptum, eo majori cura hoc asservabat. Vi demus Viros doctos , qui manu nocturna atque diurna volvunt S. Biblia , ubi primum memoriam localem sibi acquisivere in aliquo exemplari, id non facile mutare. Si id hodie accidit, cum tanta memoria non reqyiratur, quanta tunc, ubi nondum in capita' versus distinctus erat acer codex maxime eo tempore hujusmodi ex emplar erit necessarium, quod cum Timotheo a pueris notum fa
miliare sibi reddiderit. Confer omnino Baronium ad A. C. LVIlI. p. Paulus itaque Pharisiatu antea rivi sedulo Scriptu tam Sa- eram uvolvebant mox Pharus in do oriri Evangelica, ad pedes Ga-
46쪽
malielis eruditus in ege patria Act. XXII. 3. Vi Vita DEO
gelo fervebat, proculdubio id fecerat, quod tantopere in Timotheo laudat, atque diligenti cura pervolverat sacras paginas, quid igitu
mirum, illum eo tempore, 'Vo ex hoc peccaminos corporis carcere exitum parabat, in arcere, qVo clausus tenebatur, desiderasse unicam hanc supellectilem,Unicum thesaurum,Sacrum nempe codicena, quem,
sibi continua ecliptae familiarem reddiderat. g. XIV. . Neque hic illa absurditas nos premit, quam eos incurrere, qui vocem nostram pro pallio accipiunt, superius docuimus, quare nempe omiserit hunc φελόνην, hanc thecam Troade, pedes enim iter metiebatur Apostolus, Jibi molestiavi onere librorum impediri nol-bat, relinquit ergollaecam hanc, sive sacrum codicem, ubi tot disicipulos totque do nar suae asseclas reliquerat, qui lapidis lydii instarais foret, ad quem probarent Spiritus, an ex DEO essent, reliquit S. Biblia quoad formale externum sed quoad materiale sive sensium, secum semper habebat, ubicunque semina verbi divini spargere conabatur primaria quidem causa quare reliquerit hanc thecam, cui
inclusus desideratus adeo liber erat ne molesto onere gravaretur, sed simul egregie monet Timotheum aut Carpum ceterosque discipulos, ad quam regulam dirigere debeant doctrinam atq; vitam suam, ad quem Pharum coelo exules, s oeci, palantes, lucis verae summique
boni ignari ante conversiotiem, do strinam filiam examinarent, nia , igne planetico atque fatuose abduci paterentur. S. XV. .
Sed posset quis hic opponeti e synos textui αυθολογίας vitium assingere; cum ex nostra υποθόθω Paulus ita scribat: γγ mihi librum heca inclusum caelibros. Sed quicquid hic dicticultatis suse videtur tale est Sicut enim ille non errat, nec Ta; tologus est, qui ita dicit: AF mihi Tacitum meum s libros, aemulto minus Paulus in hoc loco nostro, siquidem hoc moris nobilest, rem, quam singulari modo diligimus, etiam singulari appellare nomine, teste non indigemus, cum verum hoc es quotidiana experientia satis clamitet. Paulus proinde separat hic sacrum codicem
47쪽
a coeteris libris, utpote cujtis prae coeteris meminisse vult Timotheum. Quinimo ut antea monuimns, probabilitatem quandam nos inde deducere postumus, quod hic sacer codex intelligatur, quia ejus separatim meminit, ut libri prae coeteris dilectis , quem autem librum putas post olo prae coeteris tantae curae fuisse, ac sacrum codicem In eadem hac epistola tam perspicue egregie nobis usum S. Scripturae tradiderat a. Timoth. III usum dico ostenderat, una , dicit eam esse utilem et G λδασκαλια , res ελεγχον π6ς επανορθίου πιν πὰς in αδειαν ἰήν εν δικmοσυνη , voluit igitur proculdubio eadem hac epistola ostendere suo exemplo, quantae curae nobis debeat est: hoc sidei nostra Θεριελιο , voluit suo exemplo virtutem scripturae comprobare, qua valeat addere afficiis επm 'Θωσιν, dcc Orexhilarare ex PsaI. XlX.
Facit prae nobis C authoritas Syri Interpretis, qui hanc vocem vertit per D L, A Q. Nolumus hic prolixi esse in asserenda aues oritate hujus versionis, contendimus fallem , magnam sententiae nostra proba litatem, magnumque testimonium inde nasci, siquidem est vetustis ima haec versio, Q st prima quin illa, quae ex ore , plurimorum Philologorum loquor. Vide quos citat Gut bie in prooemio . T. Syriaci.) statim post obitu ni Christi, chim superstites adhuc essent viri Θεοπνευς οι conscripta est. Confin. D. seisi er Critic Sacram pag. 82. . . nec non Π. D. KOrthoi de Versionibus. Non quidem Trinamus, a DEO est inspiratana, absit hoc dixi se , , hQc privilagium Graecum Nov. Tust. unice sibi vendicat, quod dictum sit omnibus, sive modernis sive antiquioribus, qui versionem Jων LXX proauthentica venditarunt cum Joh. Morino, JOh. VOssio pluribusque aliis. sunt tum h*c est non rivulorum tanto gaudere auctore, sed testimoniis plirriariorum Philologorum moti,credimus, hanc primam esse versionem, & ausim contendere es opti
f. XVII. Cum gitur non contemnenda sit authoritas hujus versionis Syriacae, ei confidere optime pos uinus, ubi ni a illam vim textui G aeco Era inii ri,
48쪽
mieri, sed saltem quae ibi ob variantes lectiones, ob exponentium diversitatem, dubia relinquuntur decidit, hic etiam variantes reperialectiones, hic magnum Commentatorum distensum, en igitur medium ex hoc Labyrintho elabendi, utere hoc Ariadnes fio, intelliges in hoc loco nostro nil aliud designari, quam thecam, cui inclusus a liberi, aut volumen aliquod per meton. continentis procontento proculdubio sacrum. Nemo enim, qui Syriaca in lingvam at-
ve ejus matrem Hebraeam summisi quod Munt labiis delibavit, dubitare poterit, quin hie per Uzz intelligatur theca libro
rum T enim Hebraei&Syri tam late extendunt, ut rece piaculum cujuscunq; tandem rei eo nomine veniat, silc apud Hebraeos z domus vultus audiebat diros communiter velamen dicimus,videatur Exod cap. XXX l V. s. apud Rabbinos quoque tales loquendi formula in usu fuere, sc m Vn ' ra phaxetra annis 'a calceus dicebatur. Hunc loqvendi mo- 1em imitata lingva Syriaca, scpulchrum vocabat QMatth. A XIII p. XXVI. r. 6o. c. Proxime igitur pc illam domum librorum nil nisi thecam librorum voluit designari Syrus. Sedur nobis non infrequens est nominare continens pro contento, ita
an verbis cum 'ita constructis faciebant Hebrae, sic Esdrae VI. i.
firmitur di r et domus Arcti ivorum , pro ipsi Ar chivis Iudico Biixtorsio in Lexico Chaldaico - Talna udico sic
etiam vocabatur locus pudoris, cum intelligeretur pudendum. Devt. XXV. II. a. Sam. X. q. Num. XXV. 8.
Praeprimis autem hic tropus in familiari sermone obtinet, sic quid frequentius est quam petere scrinium, tum res eo contentas desidem Z ipse Salvator in ultima coena vitium designaturus poculum nominat. Unde nemini mirum videatur, si si iiυλον etiam librum aliquem intelligamus.' XVIII Sed tandem deveniendum esl,:n quo hiatii ccntroversia caris do fere solii in vertitur, an nempe rareorum illi id o λονγ: sive ψε- λονης lignificet thecam talem librorum. Non erimus prolix in re
49쪽
indubia,loquatur pro nobis atque causam nostram agat Etymologicon magnum, quod ita loquitur : λο--λῆον τομαροον μεμῆ vov, ηολίου ρκομιον, idem reperimus in SVida Φαιλονης εἰλνῆον το- μιαροονμιεμβρο ν. χῆώνιον, rui adstipulatur Hesychius, ymλονην, εἰληταριο μιεριβ,ίνον, ἡ γλοοσοκομιον, appellans. En Triad T stimoniorum, quae fatis superque demonstrant φωλονην tam frequenter, Dedi aerim saepius, sumi pro theca tali sive involucro membranaceo, quam pro pallio sue pMλονης loquor, quod bene obser vatum volo. Non enim dissitemur nos hac in re discedere a Philo. logis plerisque, asserentibus voces potav λης ut λονης sive φελο- της easdem esse. Dubium hoc primo mihi movit Nobilissimus Bartholinus in , pius laudato tractatu, cujus verba talia pag.3. invenies: Tuisc existimarem,diversas esse voces et νολη . αιλονην, ii emtidelicet sem,hanc involucrum membranaceum. Uri tatas n-rentia, ψα ινολην adoriginem suam rettuli. Non quidem putamus cpmλονην nil notare nisi involucrum membranaceum, obstante illo Hesychia Asbcχνα τους χιτωνας, ἱρελλονας, item supra citato vida,
atqVQOmnium Graecorum P.P. testimoniis sed vice versa oraboλην unquam denotare involucrum, hoc est quod negamus. Utri: mque
nomen ,sed ob diversas rationes competit pallio. ραινολης derivaria πα το ς Ανεξ α βλαν, est Auctore Etymologici magni, quae denominatio ad formam Paenulae quadrat, siquidem adeo angusta erat vestis illa, ut in nullos sinus si deflecteret, sed tota appareret, confer Barth. l. c. pag.I' Ast ρ λο- potius φελλουης alliam ob causam nomen dedit paenulae , scilicet quia paenuli, ut supra monuimus,plerunaque ex scorto sive vellere consciebantur, appellarunt hoc vestimentum φελονην, eodς plane modo, quo hanc eandem vestem Scorteam appellabant Latini. Aperte hanc disserentiam
κ ολ appellat. Ioiadant mihi Philologi ullum exemplum.
50쪽
contrarium , ubi φαινολου nomine involucrum tale designatur,&corrigemus mentem Multo igitur latius patet potiλο quam φορι- νολης illo potuit denotari omne id, ovo deae corto sive pergamenis cori Delum erat, sic dicebant ελο βιSλον,volumen antiqvorum, quod ex velleribus confectum convolvebatur, habet enim origine in ,
suam haec vox Hi Cis N sive Φλοίου Graecorum Indicant hoc aperte loci citati Etymologici magni, ravidae, dum illam vocem significare junt γλωοσοκομο ριεμ ἰνον,μιεμ ζραινον appellant, ut ouendant nomen illud propterea inditum involucro; quia ex perpamenis s. velleribus conficiebatur. sed quod φ λουην Lφ λ28, attinet, an sint eaedem nec ne, aliis disputandum relinquo, me judi cio non sunt diversori&φςλλόνης tenrporum injuria in φαλουης de generavit. Num igitur φανολης nullo modo, nullo loco, nullo jure quantum huc usque nobis constat, involucrum aliquod possit significare, aut unquam significarit, quid opus est dubitare, vetenam
vox reperta fuerit in authentico, sive in eo exemplari, quod secutus est Syrus Interpres quomodo enim possent: αδνολην exponere per involucrum libri,cum φανόλης hoc Gnquam denotet,argumentor: QuaecunqVOVOX nunquam lignificat involucrum, illa nec reperta est in authentico, sive eXemplari, ex quo transtulit Syrus, sed vox ψα -
νολης nunquam significat involucrum, per hactenus disputata. EGgooe. Sed Syrus Interpros nos diutius aequo detinuit, ignoscat tamen huic vitio si quod est B. L. cum hoc non exigitam lucem videatur attulisse sententiae nostrae, postquam enim probavi vocem , vae in authentico proculdubio reperta est, propria maxime comis muni acceptione significare involucrum,ue secundario tantum atq; abusive paenulam, recte inverto argumentum, quod supra proposuerunt qui pro pallio pugnant, asserentes vocem po&λουης sive φ vc-λης proprie saepius significare togam, quod de potiλό, sive pςλο-x aperte negamus, etenim semper primo in citatis ut libribus Gra .cis reperies hanc vocem explicatam per illiad involucrum .ianatum appendicis instar adjecta est altera significatio , Ompe pallii, quin Hesychius plane omittit hanc explicationena, vocem nostra solum exponit per involucrum libri G .XIX.