장음표시 사용
211쪽
zer ad aquam; it aer ad aquam, sie aqua ad terra nata
congrue conteratur, ut promptiu ex Symbolicis consequo.
Etenim Elementa circuitu quodam sibi inuicem ibinentaque generationis vicissim tribuere, aiterit idem Plato, quanis Conamque aqua in olidam concrescit materiam lapis ,
terra feri vicetur, quando vero liquescit, ic fluit spiritus atque aer, impliciter aer exustus ignis conficitur: ignis extinctus, corpo lentior factus aere in creat. Rursus crassior Dctus aer in nebulas, nubes',concrescit: his magis comprellis pluuiae defluunt: Ex qua rursus terra,lapidesq, gignuntur. Hinc est quod adaequatus sequitur conceptus, mutatiomun vicissitudines inter eletnenia tantu in obtineri per motum, quatenus Elementa diuersam sortiuntur siguram: igni namque praefatus Auctor figuram pyramidale in tribuit; aeri figuram octedram . nempe iacies habentem octo a aquae figuram ic isaedram acies habentem viginti; terrae figuram cubam ex facies habentem . Unue cum per motum moleculae alicuius corporis diuersam sortiantur locatione in , sequitur, quod non codein modo, idem Elementum fguratum appareat.
Hypothesis lisc,quam a Platonica exprompsimus Doctri
na,rotviratur Plutarchi auctoritate de Oraculorum defectu, cuin a flectiones , mutationes inter Elementa ad propria reterat semina , cum exesus mente fiat aeris unum Elemen tu in ex duobus ignis coactum, temperatum rursusque unum aeris corpu- m duo ignis corpora secernunt; iter uinque in se se rinci atque colens abit in aeris Drmam,dum autem ex aere fit ignis , nempe soluto Octoe-
ero, in pyramides disipato, aut victissim ex igneae nimirum in Octedrum coatiis , o compulsis triangulis debet i in dum sequitur per computa
Supposita agitur hac Elamentorum ad inuictan tras inuta
212쪽
i modum in qualibet substantiali transmutatione in qua
nihil de nouo produci, neque corumpi ratus test Anaxagoras , cua substantiae u differre inter se videntur per diuersam iuxta positionem molecularum differentein iubilatiae colinotationem obtineant, ut videtur diuerre crytia,
Si dicant Adueri iiij, qua de causa ea substantia , quae lignum coctanta per mutatam iuxta possitionem molecula' ru non alia iubitatisconnotatio co equitur quai cmeris O tms, non ferri, seu auri c. Respondeo cum Gaisendo non ex omni licterarum comixtione propr. akvoces emergere accomodatas proiectione commutanda , ita pari e in xebus naturalibus non omnia ex omnibus fieri, id ei particu-Ias omnes non e se idoneas ut ad quamlibet rerum concretarum constituendam Speciem c. alescant, ut Lucretius affirmauerit. Non quod multa parum simili sint prydit aforma Seu quia non vula parta omnibus omnia constant
Interea hanc firmamus hypothesim nimirum Elementa ad mulcem transmutari per cliuersam iuxta positionem mo- lecularum elementarium adeoq. cum natura sit similis iii omnibus dicimus eodem modo caeteras variare substantias cum hq Elementaribus compagunculis constent; quamuis aliquando corpus non sit neq. ignis, neque aer. ncq aqua,neq. terra , tamen non tollit, quominus hoc aliquod ad alterum ex his possit referri. Imo cum Elementa appare an eadem permanere, dicit lato de nat quod nemo sine rubore redargutionis poterit certe, firmiter appellare istorum aliquid num potius, quam aliquod . Uando enim aliquid aliter formatUm videtur plerumque
iuxta ignis iugiem non est utiq. ignis, sed igneum quiddam; neq; aqua hoc aliquid , sed aqueum ud iam sic de caeteris. Quapropter si id quod ignis estigiem habet, non est ignis, sed aliquod igneum, idq ob facilem transmutationem cum alijs elamentis multo magis ad moleculas elementarco sun rcfcrcndae Substantis, seu corpora,
213쪽
cum omne quod datur inmundo ad aliquod elemetitum
sit reducibi es, ni quodlibet aliud tanti nutabile,&t m niti lii Oieculas elementare ret Olubile. Probabili coitiectura rem magis illustreinus , quin taediosam rerum seriem hic referamus probantes a clementorum vi q. termi-Duin dari resultationem , sat erit comprobatio, qua dent Onstrabitur artesii Gallendi, Chii nicorum, de Tacchini prin cipia a. Elea tua referri. Ad te rininum vi q. alis, Sulphuris, mercuri qua Gqumq. rc resolui, quatenus li, dein conti ire, deprῆ dicant a iiiiici ai cum per Mercurium nil aliud concipiatur, quam aliquod evaporabile , 5 ni obile, nillil q. aliud dicatre Chimicos nisi spiritum, quis inficiabitur ad Aeremia referri debere Per Sulphur cuin veniat aliquod inflam-niabile apparet a is referre igni naturiam .ac salem, cuiueius genera alta sint volatilia alia fixa , latis notum est, vel referre aci aeram si sit volatilis, vel ad terram si sit fixus,
nec cie facili solui in aqu.im, cuiuscumque pro lapissit. Neq;
im Sulphur, Scit,4 Mercurius sunt term uai Vltra quos sensu non percipiat inutationum ulcili Hucine, ex quo infertur minime elle conititutiva in quae ultimo resolualutar, Salia nanique, vel ctrifc tur, O sic terra Uadunt, vel liquantur, sic con notant Aquam . Sulphur Accensum Igilis apparet, qui per fumum maerem abit, in quem me curius evaporatias cel luitur.
Quis pariter inficiabitur trium materieri u Carthes sub tillii ima in re taci ad aerem, ignean globulosam ad aquam,
irregularem ad terram Per Aloinos Galliendi possumus ne aliud concipere, quam min una particulas,quq in Oleculas abeuntes non nisi pecie in Elementaritim molecularum constituunt.
Per acidum, de alcati explica iti ne alui illustrissim Sacchi cum Thacchenio nisi per acidum ignem cc VTalcatim aquam. oncludamus ergo leges mecanicas ad duo lincipali
tu cierri Principia ad motum, corpus, intelligenuo
214쪽
do per corpus eleinentare moleculas & quemadmodum Per diuersam iuxta positionem medio motu diueri res apparet, sic nihil de nouo produci asserimus, nihil de
nouo corrumpi omnis sane nathra, ut innuit Plato in hi- meo stiloni Abietita est, agitata se ab ingredientibA , G A rara quodammodo alias Ater se habere videtur. Quapropter conceptum compositi exclaidelites, tantum res omnes uti substantias consideramus, nullamq; dari O mam subitantialem asserimus praeter animam rationales Hominis, quam veram esse formam subitantialem sancta sentimus. Cum igitur nihil de nouo produci concipiamus, debemus concludere ex diuersa iuxta positione molecularuelementarium variari substantias, & variasii iter ea muta tionum vicissitudines in legibus fundari mecanicis , rqci' pue in motu, inclementaribus moleculis. Ne videar tamen ab Hippocratis oraculo discessisse, non pigebit referre quae lib. primo de diei ab eo reticentur: equidem nulti m omnin corpo perit , neque t rhod priu/Bon erat , verum permixta , di creta alterantDH; quapro
pter generationis, corruptionis nomen non importare, nisi mixtionem, secretionem protulit ibi clem Pan,a ter dicam generari perire vi Mari gratia interpretabor ,hgo autem commiceri , C difer u signis care declaro me nerari , si perire , si e corrompi idem est idem est commiasceri fecerni. Generari idem est , no commiseri pexis , corrampi , ac minui dedi est 'Aod fecern , m. methodqxe ad omnia ita omnia ad numquodarii idem An avnde assendus hanc rua a Doctrinam ex eo, quod, cum orrumptio trahi aliud sit, quam excretio, te exit,lutio
partium , ex quibus quippiam componitur , contingit
huiusmodi partes, ita concerni varies, ut corpora noua exinde appareant, non quod secundum partes substantiales prius non extiterint , sed quod secretae a loco minimo
Dicuncti litotelici cuiuscumq; rei quid ditatem Ormam substantia ictu esses per quam materia prima pellicitur,
215쪽
denominaturque talis, quemadmodum in recessione forinae
antecedentis noua introducitur ut ea dena materii, per qua Marmam noua denominatio sequatur, sic hoc tale dononiuratur compossitum, quatenus constat materia QMrma , quae uis una cum priuatione formae antecedentis delicia concipi aut quam principia constitutiva coinpositi in ficta. Etenim in Olmni mutatione subii uitiali , dicunt dari term num a quo. est priuatio, dari terminum ad que,cies lorina data lubrectum in quo, es materia . Verucum cicunt Ormas Guci de potentia materiq, inter a
verint eas confusione lese inuoluentes physicum formae Onceptum eiciunt explicare materia enim quae mere passiue Per obcem te .. bct, cum in ea forma recipiatur non nisi eam dicunt habere potentiam quae importet aptitu cui iam receptivam , qu .i propter quod forma recipia. ur in materia, non est idem ac duci de potentia materi , de- t enim concipi per eorum Doctrinam quo a materia sit
termiatu, in quo, non crininus a quo cum enim per Ubilem ..tcria sit ingener.. bilis, Wincorruptibilis, non
potet transire in formam , imo cum materia , ut dicunt, habeat suum esse proprium distinctum abisse formς. sequitur, quod est form. non fiat ex materia, quae habet anu esse. Si cicant formam fuisse in materia non actu sed potestate ast ridiculum est concipere hoc unum, ex eo quod
Drmε quae actu prodire lupponuntur ex materiaci actu de-hcii ccxiit re in materia si repetatu materiam educi vi cau- agentis; et pondeo, quo a vis causa non requiritur, sed dissiculta, posita ei in noc, quod forma, cum supponatur elle subitalitia , seu cra quaedam ac per se entitas, seu res illincta a laterra, ex materia ipsa educatur. Exin , itaq, infertur nullas clari tormas substantiales contra distinistas a nateria prgier animam rationalem quam veram esse forinam subitantia leti hominis sancte sentimusrO. orato conceptu qu 3d p formae non Oissint concipi, nisi quatenuri unportarent conceptum crcationis; idq; munto
216쪽
to magis implicantiam inuolueret
Si dicant: si spiritus est forma corporis, quidni materia-la formae non poterunt ZResponcle quod anima rationalis est forma corporis 'uia est creata a Deo, ut eadem anima inseruiat eidem Deo,&corpus inseruiat animet ad hoc ut corpus,&anima inserviant Deo, ut dicit Augustinus qua Propter erat necesse, ut anima rationalis esset entelechia seu actus, seu perfectio, seu sorma corporis quatenus anima Vtpote creata a Deo, propter Deum ij prqesset corporis operationibus, quae utpote emanantes a velle anima ex sterent meritoriae, vel demeritoriae eidem animq. In caeteris alijs substant ijs datur sit quidem forma, sed notant ampullositatis, , t forma substantialis depretdicatur .
1 binia emni per quam differentia essentialis depromitur,
consistit in varia partium configuratione per quam lignuei lignum δε lapis est lapis es quamuis it accidentale
ut materia habeat configuratiotiem partium, V per eam
Iapis sit lapis, ac proinde lapis habeat formam lapidi tamen est essentiale lapidi habere talem partium configum
rationem, ut sit id quod sit. Tali pacto possemus esse conis cordes, ii conceptu fornia substantialis, iuxta Antiquiores interpretes, ut refert Gassendus, qui formas istorum nihil aliua esse, quam diuersos modo sese habendi materis, seu quibus materia per quantitatem enecta corporea
a genera certa corporum determinetur
Repetunt formas substantiales non creari, quia licet mant ex nihilo sui, non tamen fiunt ex nihilo subiecti, quia fiunt ex materia ast hoc falsissimum per ipsos apparet,
cum iuxta eoru in assertum materia est incorruit ibilis, quatenus ingenerabilis, adeoq; cum sit immutabilis, tam manet intrinsice, alitequa fiat forma ac postea inde seper stat quod solum recipiat formam etenim non siet statu. ex ligno , nisi lignum commutet Ur in Statuam, cum igitur materi tamaneat eadem, quando fit noua forma sicuti erat prius, ergo non potest dici formam fieri ex in ateria , sed in maria, tuque uera nihil si illius formae, ergo sieret torma
217쪽
ex nihilo sui, cum fiat, dum antea non erat, ex nihilo
subiecti , cum ne du.n materia transire potest in forinam, sed Qquia torma antecedens neque ipsa transit in noua informa, cum per ipsos evanescat. Igitur lat, quod ornati ubstantiales crearentur , cum autem Creatio repugnet agentibus naturalibus , equitur , quod formae substantiales
Semper repetunt .lteriam essὰ subiectum sor in q, adeoq;
formas non fieri ex ni ille ita te sub lecti. Iain uix unus id ei OI
eile fieri in materia , ieri ex materia , quapropter quod aliquid fiat in subiecto, non excluda creatione Gratia enim per cotistas fit in anima, d tamen creatur; iiii quis inficiabitur animam dici creatam licet in corpore organi Zato creetur. Vnde Sennertus Toletum sectatus dicit, quod Oringsiue producantur in materia, siue extra materiam, si nihil formgirqcesserit, erit creatio . Si enim in materia aliquia formi precesscrit, non erit noua generatio, si non pretces serit temper erit noua creatio. Hinc si haec pagina euaderet Aurum esset creatio, quia, ut Uallesius protulit de Sacra P nilosophia fieret auru ex materia non pret dispositaaqua de re habemus primo Genesis Deus cre i tu hominem de Iimo Terra. Terra enim non est materia praedis posita in hominis formam trantiaὶ Utandam. Prout autem tormae importarent creationem, maxime e , quae ex suppositione procucuntur, si cir cedentes inuoluerent anni hi lationem . Dicunt nim quod non an nihil entur, sed quod desinant esse . Illud desinit e se non dicit abiud, quana non et se transitus ab ei se ad non esse non dicit aliud quan id quod antea erat aliquid ,transeat ad et e nihil . Si aut cin id quod desinit esse in nihil uin redactum non esset debet allignari quo miraculo lubsistit, ut nulli bi sit. Neq; mi in quod pr cxillat materia tollit conceptu in anichi uionis, iam se nocitu e forma non deco inpasito. Unde si Deus anc hilaret animam rationalem p existente corpore, adhuc diceretur vera anni lci illat O. L ia de rateria pril ciubque appcti tu metaphorice proflarunt uriti Ucnlli'
218쪽
bus clamoribus discutienda reliquimus, dum nos pro mare Pria Elementa concipimus, quae permotum diuersimodet cata diuersas rerum apparentias aquirant. Praeter materiam , formam priuationem coguntur Aristotelici elemetita quoque admittere, eo quod alterati
num vicissitudines tribuunt qualitatibus ab elementi pro inuentibus, sine quibus tota Philosophia ruit; cumque iijsdem qualitatibus plus tribuant, quam Elementis , cico. haec tantum potentia adesse in mixto illas vero actu profi-rtentur, sed cum mixtio fiat ex Eleme iis , cumque mixtio sit miscibilium alteratorum viii , satis est manifestum Et
menta, quae miscentur, actu debere esse in mixto, cum re Vera misceri non possint, quae actu non sunt . Quapropter Elementis quatuor respondere qualitates apud omnes est a
confesso Hinc Plutarcus de primo frigido protulit quatuori primis corporibus, quae reliquorum Elementa , principiat
statu uuntur, ISnis nempe, Aer, Aqua Terra quatuor correspondere limplices qualitates calorem nimirum, frigus, iccitatem,' humiditatem, quibus Elementorum omnium mutatioues absoluuntur Minime tamen has qualitates concipimus uti corporeas , ut refertur, quia cum libro de Nat hum protulerit Hipp. Necesse esse, homine moriente, rediresingula adfuam naturam, nimirum rhod est humi uum ad humidum , quoa estsiccium adsiccum , quo est rigidum adfrigidum , 3hod est calidum ad calidum, videtur quod tantum de re corporea reditus qui dicit
Considerandς igitur Qualitates uti corpore a multis dictae substantiae contingentes, quarum, ut melius estentiam sit nobis rimari concestum , quemadmodum ab Elementis profluere concipiuntur, sic primo Elementorum constitutionem seorsim attingere debemus,' principaliter ab igne
Iam supposuimus Elementa talia apparere per diuersana iuxta positionem Olecularum elementarium 'uq diuersimode locatae inter se, diuersam Elementorum apparentiam sortiantur, ter nouus diuersum motum transinu
219쪽
titionum vicissitudines acquirant Quapropter cum
Particulas pyramidales igni tribnerit Plato, licet per Epicurum, QDemocritum credatur figurae rotundε, videtur sane eongruum , ut primo examineuaus quid nomine ignis Elementaris intelligatur.
Omisso litigio de fabulosa ignis existentia iii concavo Luna possemus per ignem Coelum intelligere cum Marsitio Ficino, ex mente Platonis pretcipueq; quod Plotinus Protulerit, ignem sub Luna esse igneum , vel ignitum cor- Pu potius quam purum ignem, cuius conditionis nostrum hunc ignem consideramus Uerum cum Plotinus ad eam deuene it assertionem , ut ab igne Terram illustrari crediderit, nullum est piaculum Solem pro igne elementari concipere ne dum per calorem, lumen a Sole profectum eiusdem esse naturae cum illo, qui ab igne producitur sentit Cornelius, vigorato conceptu quod a solis reccessu, ut
noctu accidit, coii sequenter caloris,& luminis priuatio contingit; unde, .Plotinus alla ruit Accendit Deus circaθ- cunuam a Terra Spheram Lumen Solem certe se micans,
.alibi nuncupat splendidi isimum eumdemq. nitidissimum. Quibus in verbis omnem nobis opinione inbigit uspicantem, aliquando illic esse aliud pretier ignem. QuaproptS nO- nostru hunc igne tantu Corpus igneu esse concipimus niliitq; esse nisi moleculas sulfureas , ileosas, quibus particulis maliquod sit resertum de facili inflammationem contrahensigenem conotat. Cumque ignis, vilicinus protulit, mixtK nis sit impatiens summe moiblis extat, unde nisi terrenis esset alligatus inoleculis, in puncto fere te inporis cleretur prout Lux quet partis ignis est intim disiunditur. Hinc cum notura prinu igni incile cxperiamur, ut de praehendimu Sex scintilla magnu in oriri inceiulium ad eam prosccto accedetem opinionem qua pro ulti Cartessius rebus de tacili inst minabilibus Jbtilem caethei eam ineste subitant lam, per qua in is
motu in rapidiorem igneae particu i contrahentes ignem reprae sentciri E. enim tam ex ni stra hypothesi nihil de nouo produc aut uinaucri iuus i initas molecula caSq. et nem
220쪽
reas actu inesse multis in substantiis asserimus, quae tunc ignem contio tare deprεhenduntur, quando in libertatem
Tmplici autem modo libertate ' hanc nanciscuntur. Primus modus sit per propagationena, quando nimirum ignis actualis igni unculis, sulphureis' particulis admouetur, sub quo sensu cadit ignis emanatio per radios solares medio speculo secundus modus fit per coitionem, seu Vnio nem, quando nimirum partes igne simul congregantur liberando se contrarijs, ut in fulmine, vel quia dissoluta textura in libertatem vindicantur, ut accidit in faenomadido accenso,&in calce viva superfusa aqua. Tertius modus fit per motum , dum mutua attritione,& collisio , ne corporum ignis erumpit, ut de silice, calybe uerisi-catur, simulq: de axe rotarum curru &c.
Semma ergo ignis, eaque therea per orbem a Sole propagari omnino alterimus, pr qcipueque cum Solem ignem ess e protulerint ex Priscis quam plurimi, cur te superius enarratos depr hendamus alios, inter tuos Anaximander est, qui credidit ignem esse Solem Xenophanes ratus est Nubem ignitam esse blem. Stoici incendium Solem credicere. lato asseruit Solem plurimo igne constare Anaxagoras Democritus, Metrodorus protulere Solem esse lapidem igni cadentem . Epicurus compactam e terra olera esse Solem opinatus est ab igne accensam
Et re vera noster hic ignis primo erupit in Mundo ex lapidum collisione ex Pyrodis inuento, quapropter Ignis semini a rebus inesse, extitisse non denegandum , eaque a Sole tamquam a fonte decisua fuisse concipiendum Hanc nostram opinionem de igne concepto in Sole vidimus uniformem opinioni a Cardosi, qui Solem, Sy-dera verum ignem esse ratus est Eum igitur ignem excludimus, quem eripatetici i concavo Luia designant cum Hippocrates de flatibus spatium, quod interiacet inter Terram; Coelum aere esse