장음표시 사용
21쪽
t. Inductio quid. y . Exemplum quid. so.Violatio.
3i. Sorites. P. Confutationis doruina.
i. Conclusio habet enumerationem , anipliscationcm,affectus: L numerationis sorma. a. Amplificatio quid: Conscitur vel bis,&rebus. 3. Amplificationis conficiendae rationes. . Discrimen conclusionis,S partium orationis cae-ietarum: Afectus,&eius natura. 1. Affectuu diuisio. πε. t fiuctuum tractandorum ratio triplex. . Afectuum excitandorΗm,& sedandorum modus. a. Misericordia quid. s. Quae miserabilia. io . ora miseremur. I i. Modi commiserationis. n. Exemplum assectuum omnium.
Quid ira, qui irascuntur, quibus causis, quibus.1 . Mansuetudo. Is. Amor. Iώ. Odium. I7. Metus.18. Securitas. Im pudor. ao. Gratia. 2L Indignatio.
aa. Inuidia. 23. AEmulatio. 1 . Affectus tractandi ex moribus auditorum: M ores iuuentutis,senectutis artatis mediae. 13. N obilium,diuitum. 26. Proprium oratoris mouere affectus : quis assectuum usus, accusatori,& defensori. et . Risus, & eius multae rationes. - in eo vitanda. Σῖ. Dispositio qnid. Ea triplex, una partium, secunda locorum, tertia argumetationum partiu duplex artis,&prudelibLi B. IIII. I. Elocutio quid. x. Elocutionis partes: Elegantia.
Compositio, Dignitas, & earum rationes. Dignitatis sunt exornationes verborum, & sententiatum . . . Repetitionis species complures. s. Figurae breuitatis. 6.Similitudinis,numeri, cotrarii. 7. bentemiatu, & quide interrogationis,&affectusi. a. Tropi verborum ,&orationis. s. Lxpolitio,& quibus modis fiat. Io. Copia rerum, & eius figurae. 3r. Descriptio,& eius species. Ita Diuisionum.1M Causarum. r . Comparationis figurae.
22쪽
i. Compositionis rationes. De consonantibus. 4. De numero. s. periodo... periodicae voces. 7. Periodi partes: cometui, α colon. Commatis diuisiones. 8. Eicoli. s. & io. Ratio ampliandae orationis.
it coli diuiso praeterea tripleo. 11. Et periodisvrila plex: perseri, imperfecta, simplex, coniuncta γυmembris,trimembris,quadrimebris, petigraph ε, Isocolos, Miouros parua,medio is,magna,pras plena: distincta,confusa.
xy vius periodi: Rectitudo midi Ratio dicendi
triplex, cae , commatim, periodicE. et . Pedes in principio,in medio,in fine periodi as. Distinguendae orationis notae.16. Genera dicendi, sublime, temperatum, tenue. vibus elocutio constat: varia genera vector a definiuntur. Eloquens quis. I . Age s generum communes: Affectus fornis siblimis Sublimis sorma quid. Lectae sententi ac verba: Character ex quibus. quid. 13. Affectus communes perpetui. ι' Nonperpetui. Lo. Proprii affectus generis sublimis. xi. Humile genus. 22. Medium. x3. Figurarum vitia. 3 . Memoriae diuisio,& praecepta. α s. Pronunciationis formae. - . Aetio quid 'Habi is corporis,&partes m
7.. variarum teriam pronuntiatio diuersia
24쪽
nam,facilem , puram , . ciuilibus accommodam negotiis praeceptionem oratoriae δε- sejunae, tribuo in libros quinque. Formulas uentionis multas, o comitus cius intres primos confero: duobus extremis orationis perpoliendae,attollendae,deprimendae, attemperandae praecepta comprehen . iasque in primum contraho exordiendi,narrandi, proponendi . Ectrinam. Hanc, ne copia praeceptionum vis talibus truuentutis,quae in spem
reip essurgit, o sciat morum duplici Asiri
mine Agesii Italicus Aur fieriquae prompta concipi memoria pervelim, dejignat. Roma-
25쪽
1 RHETORICORVMus, nucili utili sui, necessaria minus, nunc exemplapraeceptis subiundia. Haesivi prosint iuuentuti, qua in usum Reip.
formari peropto , faxit Deus t. Max. cuius nu men precatus haecauspicor praecipere. HATo Ric Aest ars, qκα viam,m rationem recte, mornate dicendi tradit & dis centium format animos in omnes ossich oratorij partes, &Vsiis. Huius enim doctrinae cognitis , penitusque perspectis, quae in unum finem, exitum spectant, Eloris ut a. pr*ceptis, εἰρξηentis comparatur, quae scientia est ciuita, vis faculta perripiciendi, b inueniendi, dicendi , quod in inaquaque reprobabile est, . adperseuadendum t apti imum. Non enim considorat quid cuique sit credibile , sed talibus, qui
haec in concilio quaerunt. Nam artis Rhetoricae ossici uim est, de iis, de quibus consultamus,iudicare,quae fieri, &non fieri possitiat, & quorum artem non habemus,&apud clusinodi auditores saepe, qui nequeunt perplura intelligere, neque ex remotis ratiocina-
26쪽
Η. Rhetoricorum diuisio si ma tribuitur in artem, per quam disciplina, quae est bene dicendi scientia, percipicebet in artificem, qui aut Rhetor est,& hanc profitetur artem ; aut Orator, qui facultate dicendi praeditus cst; cuius summa est bene dicere : in opus, quod efficitur ab artifice ad norma a tis; estque bona,& ornata oratio. Graeci professores nunc rem, nunc artem, nunc facultatem ornandi, & eloquentiam,dicunt vocabulo Rhetoricae: La- se tini autem signant discrimen artis, &facultatis, rhetoricae quam ab magistris Graecis habent) & oratoriae vocibuS. OR toria sculi 3 comparatur natura,
arte imitatione,exercitatione. Narura enim bona, docilis rerum,constanti, σ -- qManue a-
denti studio incitata maximam addicendum mim asseri. Etenim naturalis bonitas, &felicitas animi, corporisque diuinitus homini data, eloquentiae parandae opportuna est; quae impertitur munera necessaria, ingcnium, iudicium, memoriam, linguam expeditam, Vocem pulchram,& suauem,latcrum firmit -- - Ah
27쪽
.tem,& pulmones. ra, quaprMeptis A. in tu riones oratoriae disciplinae continet, dat certam via rationemque dicendi: tu.., am meliorem reddit, aut corrigit: facitque, is descriptis eloquentium virorum, ros nolis imitandos proponimus , accurate iudice- de nostris commentationibus. Imitaris,quae t obseruatio rerum idu Irium, inuentionis, si usiarae, artifici, in laudatisic bonis Oratorum libris,nos impellit diligenti ratione , ut eorum similes in dicendo esse -- leamin. In hac id primum esto. Sumatur excellens auctor, quem placet imitari,
di quae in eo sitnt illustriora,ca diligentissime pers quamur. Nihil enim est
aliud causae, cur aetates extulerint singulae singula prope genera dicendi;nLis,quod semper ruit aliquis, cuiusse si-
miles plerique esse vellent. Imitatione perficit exercitatio, quaeestasiiduus Uus, consuetudo iacendi. in praestanti natura quam ars expoliuit,& imitatio ad instar clarorum hominum conforma. uit) exercitatio absolutionem, perfectionemque dicendi consummat. Natura enim missium, & ardorem quendam amoris inserere debet, ex quo na-
28쪽
scatur exercitationis diligentia. Exe citationis summum caput , multum
scribere. Stylus enim optimus est, &praestantissimus dicendi effector, &magister. Exercendus vocis,spiritus,&totius corporis, & linguae motus, qui non tam artis,quam laboris eget exemcenda & memoria ediscendis ad verbum quamplurimis, tum nostris, tum alienis. Haec enim praeceptiones rhetoricas ad usum, & prudentem, & o natam argumenti propositi e colica tionem accommodat. Haec prae sat, ut vim oratoriam consequaturis, quem promptum facit,sicut natura habilem, re ars potentem. Haec enim naturam imitata; exercitatio verb arte secutaest
HI S Miumentis fretus Orator, ossitio fungitur suo,quod est de quois repro- ,
positatiore adpersuadendum accommodare. Olycium
Finis bene dicere, de acere, σpersuadere dictione,hoes,dicendoperficere, non solum, Per adero. ut intestigat: sed etiam, mi voluntate accedo auditor adid, quod molumus. Cum autom istud perficere,non ab Oratore solum: sed etiam ab auditore, ac fere magis ' pendeat est enim hominis voluntas
29쪽
res per se omnem in partem liberrima, α, u tantum Velit, prorsus inexpugnabilis) hic sicut in medicina, & similibus, officium a fine distat. In officio quid fieri oporteat, in fine quid officio
conueniat, consideratur. Nam medicus, in quo non est, semper ut releuetur aeger, suo munere functus videbitur; si in cura male affecti corporis, nihil eorum,quae artis sunt, omiserit: sic& orator officium merito fecisse dice tu no si persuaserit;sed omnia adpem suadendum idonea collegerit, & adhibuerit, quae oporteat. Hoc ut assequai tu prudenter,distincte,omate,apteque ιθ net oratione qua doceat,dele letifestit: opinione probitatis concitabit tuebitur,qui νes bonas laudare .adere,defetire, malas vismper re, on nare cyp thoe velit. Per- suadet etia integritas,auctoritas,d ignitas,gratia dicetis,& aspectus sine Voce, recordatio meritorii,facies miserabilis
S formae pulchritudo sentetia dictat. ΗVnς adfine,cura,consiliu q; Orator confert: exin suu ipse facit, madornat in strume4tu,quo materiam edi argu-
motum formet in id, iuod uis es cere opis .
30쪽
mcautem,oratio copiosa, perpetua ornata verbo, sentetits,grauis,erudita,stsepibus animoru,moribusique hominum accomodata, quam non ars,sed artifex parat ex arte. Neque enim scientia desiderat instrumetum, quae potest esse consummata, e iamsi nihil faciat. Sane oratoria,cιui cieriae, ut facultas multo honoratisima, additae t. t quoddam ad homines bene,atque ad salutem gubernandos in brumentum ; minus quidem Violentum, quam lex est, eiq; additi magistratus,magis tamen ad n
turam rationalem aptum Irca res omnes, non ciuiles tantuversari, &perspicere, quid idoneum sit ad persuadendlim, est rhetoricae proprium , nullius artis alterius. Nam medicina circa id, quod sanari
potest : Geometria circa magnitudinupassiones: & habent artes caeterae, quibus continentur, terminos. Proinde materia Rhetoricae seunt res omnes, quαcum-qμe utroque modo feri possunt, non necessariae, quae ei ad dicenἐum proponuntur. Nam no in verbis; sed in rebus est: in teria; non in iudiciis, & concionibus modo ; sed in priuatis, dc negotiis do